(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
See other formats

Full text of "Sacrorum Evangeliorum versio Syriaca Philoxeniana [microform] ex Codd. Mss. Ridleianis in Bibl. Coll. Nov"

t ^ 


1 ' 1 > j 3 

j ■) 1 -, ' 

I 1 . 1 






CoLL. Wadh. Socii 
Et Ling. Arab. Professoris Laudiani. 


O X O N I L 

E Typographeo Clarendoniano» 



. .< . .-V 


■4'^ , rJ 

(<■ u 











E D I T A M, 




The Journal of Theological Studies 
July-October 1948 (Vol. XLIX, No. 195-6) 

Printed at the University Press, Oxford, England 


Palestine and crowned our city'. If this denotes the possession by 
the local.^hurch of relics of !the Baptist, it can throw little light on 
the questioliirS[4;.^ints to Constantinople, but Theodoret^ and others 
mention the scattemlgvQf his remains by Julian at^Sebiste, Rufinus' 
tells us that his relics wi&r€H^scued. .and''fehsiirined at Alexandria, 
Sozomen^ that the head was broug;ht4:oConstantinoplel)y Theodosius 
I after an unsuccessful attempt by ValerSs^ convey it thither, and 
Dionysius Exiguus'* relates at some length affiadii^on that it was 
preservied at Emesa. G. W.^H.. Lampe 




Under the title Versio Syriaca Philoxeniana Joseph White, Laudian 
Professor of Arabic and later Regius Professor of Hebrew in the 
University of Oxford, produced, between 1778 and 1803, the edition 
which is still our only printed text of the greater part of this version 
of the Syriac New Testament. White based his text on the New 
CoUege MS. 333. Where this manuscript was defective he employed, 
in his restoration of the text of the Gospels, the two codices, New 
College 334 and Bod. Or. 361, which had been collated by Glocester 
Ridley. White printed these collations under the title Collationes 
Ridleyanae Codicum, Barsalibaei et Bodleiani, in Quatuor Evangelia, 
and he inserted in them, over the letters WH,, notes on various 
passages, including those which he had restored. Finally, lists of 
errata w.ere added. Thus an examination of White's representation 
of the text of the New CoUege MS. 333 in the first two Gospels must 
take into consideration both the errata and the insertions in the 
Collationes ; and to those sources there is to be added White's Latin 
translation where it differs from his Syriac. 

The errata for Matthew and Mark are given at tom. ii, p. 651. 
Most of the entries which* are significant for the study of the textual 
evidence of this version have been utilized by S. C. E. Legg in the 
'New Tischendorf ', but there remain a few which have been over- 
looked. At Matt. xxi. 13 eif dixit, an erroneous translation of ;jolo, is 
corrected in the errata to et dicit. It may be added that Sy.'^* here 
has no point and is therefore ambiguous in form, while one manuscript 
of Sy.P^^^- has j:»/ {dicens, without et). At Matt. xxiii. 12 autem in the 
translation correctly represents the ^? which is to be inserted in 
the Syriac. Legg's apparatus requires further correction here for it 
may be noted that Sy.^* reads enim with Sy.°- pesh.^ but the word order 

' H.E. iii. 7. 2 H.E. ii. 28. 3 h.E. vi. 21. 

■» Invent. Capit.Jo. Bapt. (P.L. 67, 420)'. 


is exaltaverit enim as in one manuscript of Sy.^^^^-. At Matt. xxvl 
White's text reads ^l"/ which is to be rendered, not veniunt as inl 
translation, but venerunt as in the errata. MS. 334 has the f([ 
^l/, -which is found also in one manuscript of Sy.P®^^* At 
vii. 34 isb/ is to be rendered dicit, whereas White's translatij 
followed by Legg, has dixit. Sy.^* has no point. At Mark x. 
similarly isol is misrepresented by White's translation dixit, wl: 
Legg has accepted. Again Sy.^- has no point. 

Of the passages restored by White on the basis of his subsidiJ 
manuscripts only one seems to require comment. At Matt. vi. 29 
^^> autem there is the editorial note : Reposui ex Barsalibaei codl 
But this note is erroneous, for MS. 333 does have ^» here, ai[ 
although the word is found also in MS. 334, there it is written befo| 
not after, yoa^ vobis. 

A certain number of minor errors, most of them misprints, 
White's edition have been noted.^ Such are to be found at Ma 
v. 39, xiii. 16, xviii. 2, 6, 29, xxiii. 35 (cuojsjo?), xxiv. 25, 34, xxv 
(oiiKJoJJ), 9 (jlioa*a«. without Seyame), xxvii. 5 (jaa**), 35, 53 ; Ma 
iii. 16 mg., 18, 33, iv. 19, vi. 13 ()omw>), 56, vii. 6, 8, ix. 12, 
(cf. mg.), X. 17 mg., xi. 3 ().a^), 4 (Bod. Or. 361 «o*oo|;j»,o), xii. 2 
42, xiv. 7 (iAajk.>),-40, XV. 29, 41, xvi. 14 (Bod. Or. 361 «ooojju»»), 2 

A comparison of the printed text with that found in the Ne 
College MS. 333 shows that White has departed from this manuscri 
in the following passages. In this list W will represent the printe 
Syriac text, C the New College MS. 333, B the New College MS. 33. 
and O the Bod. Or. MS. 361 . The readings cited are those of MS. 33 
except where another source is indicated : 

Matthew i. 12 ^-? scoUjasui ; iii. 10 )uX*l? : W ()JlX.|>) = B ; iv. i 
iJcoU?? : W = B; v. 13 )^? : W = B but C = 0; vii. 27 w 
nPOCeKOTTCd.N; viii. 28 )>-^nS. ; ix. 20»z^. )^cu., 28 )^ : W = C 
xi. I yO^^.Na^v : W = O ; xii. 11 JJ/ : W = O ; 50 2° 0« ; xiii. 6 m 
eKd^\MdK7\CQHUio^ Jl»cu*s; 29Jjjuj:W= O; 490*50^0^ = C 
xiv. 10 ];^i : W = O ; 14 cuaaj : W = O ; 32 ^Nns : W = O bi 
C = Chester Beatty Syr. MS. 3; xv. 9 \»s>q£) = O; xvi. 13 UjU, 
W ()Uj|?) = B; 23 ^^c;, JJ/ : W = B but C = O; xvii. 4 Ju^JJc 
5 om. oo» : W = B ; 17 o/ ; xviii. 18 2° Jwca*,» : W = B ; xix. 2 
;ici : W (yso/) = B; xxi. 19 «o{o : W = B; 21 oTvi.o»; xxii. ] 
**~Sfii3|o; 13 Joojj = B; 32 olMa-l? : B .c>««fv>*{?; 33 ,^0 = 1 
xxiii. 5 Juj*J-DjJ*i; xxiv. 31 JuCfiL*.? = B ; 33 ^^^oj ^oiva ^oi 
W = B ; 42 Jpo : W = B ; xxv. 30 4-^- : W = B ; xxvi. 43 yua. 

^ Certain trifling mistakes such as the omission of the point with Dalath 1 
Resh have been disregarded, as have been errors in the Greek marginal entrie 


woo» ; xxvii. 5 )»j«l, = B ; 34 )w2.. : W = B ; 352° o,^^» = B ; 
46 )^wCi»ji,l; 54 *o = B; 56 oa-!b>|»^)iaD ; xxviii. 3 o*X*? )k<i,Q.akXo : 
W = B ; 8 )-^ : W = B ; 11 juja^oo. 

Mark i. 8 om. U.**s> : W = O ; ii. 27 qX''o~ = O (without the 
signs) ; iv. 6 om. o>^ : W = O ; 41 )?*** : W = O ; v. 4 aamsUo : 
W = O; 21 wojoli^l? : W = O; vi. 11 mg. yciXr^ol ; 41 2° ].^l^":^ 
= O ; vii. 9 om. )o»^? : W = O ; 31 y*-*«?o = O ; viii. 27 )u>ai£ik : 
W = O ; 29 ii£>i : W (wo^) = O ; ix. 43 om. )^/ : W = O ; x. 40 
ofe>.Na.\.? = O ; xi. 24 ♦»(' : W = O ; xii. 17 >)lc«cvX ; 26 ^? "^b.^.io 
)bJ!.io = O ; 32 ;5oio : W = O ; 34 aii> = O ; 44 ];.s^9 ; xiii. 32 
).A50jfcS»? : W = O ; 37 yO,a.\a\ = O ; xiv. 4 mg. GIC Tl ; 39 ;j5d/ 
= O ; 60 ) iOiv» JJ = O ; XV. 12 om. )ooi = O ; 14 ^? yojo» = O ; 33 
^? loo» = O; 43 ^a^.^^k^ ; xvi. 18 mg. Tl. 

^ Some of the entries in this list are obviously scribal errors in 
MS. 333, while others point to transcriptional mistakes in White's 
edition or to editorial changes such as the alteration of the forms of 
proper names. But there remain a number of readings which are 
significant for the study of the textual evidence of this version. On 
these and on a few other points which require comment the foUowing 
notes may be offered. 

Matt. ix. 28. Fol. 184« of MS. 334 ends at Matt. ix. 2 (o»i:>. ooo»), 
and fol. 183& begins at Matt. xv. 20 {^ot^t^^), not Matt. xv. 28 as 
in White's note. 

Matt. xiii. 6. White has overlooked both the Greek and the Syriac 
(aestu meridiano) marginaUa. It is to be noted that the Greek margin 
differs from the Syriac text {eKavixariaQr}aav). 

Matt. xvii. 17. The a> is to be regarded as part of 0} rather than 
as a Greek marginal note. 

Matt. xix. 28. s^l in MS. 333 has, Uke Sy.^* °-, no punctuation. 
White, foUowing MS. 334, reads dixit. 

Matt. xxi. 19. MS. 333 has et dicit, but White, following MS. 334, 
reads et dixit, as does Sy.P®^*^-. Sy.''- has no point. 

Matt. xxii. 13. White, with MS. 334, has the unabbreviated form 
wowooslo with neither the obelus nor the metobelus. The supra- 
hnear stroke is a common sign of abbreviation : it occurs at Matt. 
xxi, 21 where White, apparently overlooking the sign, says that the 
last syllable of )laj^a-»o» is missing and that he has corrected the text 
from MS. 334. Here the symbols after the abbreviated word must 
refer to the missing pronominal suffix, {eiicite) 'ewri^. 

Matt. xxii. 33. White's translation, et {quum), is made from his 
manuscript and is supported by MS. 334. The omission of et from 
his text is probably a sHp. Legg has followed the text. 



Matt. xxiv. 33. The text of MS. 333 appears to bel the result of 
conflation. MS. 334 and Bod. Or. 361 haye ^a^>,o« ^l.o>\o, which 
White has followed, while other manuscripts, e.g. Chestei" Beatty Syr. 3 
and Mingana Syr. 42, have ^o»Xo ^^ot, the reading of Sy.^* i'^^'*-. 

Matt. xxiv. 42. MS. 333 has dominus as in verse 43 , but White reads 
Dominus with MS. 334 and Bod. Or. 361. 1 

Matt. xxvi, 43. MS. 333 may have been influenced by the reading 
of Sy.P^^'*- «6ot y;.^ »*%;jj, yoo^lLJiK. MS. 334 and Bod. Qr. 361 have 
)l-^ux* in place of yy.*o.«>. 

Matt. xxvii. 34. For White's joo» \.z>. (rideXe) MS. 333 reads [s>. 
{-qdeXriaev) with Sy.Pesn.. 

The whole of St. Mark's Gospel is missing from MS. 334. 

Mark v. 4. White with Bod. Or. 361 has th^is verb in the ^rd pers. 
pl. masc. MS. 333 and Chester Beatty Syr. 3 (ujioasllo) have alter- 
native forms of the ^rd pl. fem. 1 

Mark vi. 41. With the restoration from ^he manuscript of the 
true text, yoj/ is seen to be merely the enclitic form of the pronoun 
emphasizing the determination, 

Mark viii. 29. White reads dixit, for which Legg cites only Sy.P^^''-. 
MS. 333, as Sy.^-, is unpointed. Similarly at xi. 24 and xii. 32 the 
verb from its form may be either perfect or p^rticiple. 

Mark xii. 26. In citing Sy.^^- for the orpission of Se Legg is 
following White's text, which is defective. The correct rfiading is re- 
presented by the translation. , 

Mark xiii. 32. MS. 333 has the plural {in caelis), but White with 
Bod, Or, 361 has dropped the plural points. 

Mark xiii. 37. The reading of MS. 333 opinibus vobis, which is 
supported by Bod. Or. 361, is found also in Sy.^'P^^^'. 

Mark XV. 12. White prints )oo» i»/ {dicebat), but in MS. 333 )oo» 
is ticked and is to be omitted. This manuscript may then be trans- 
lated dicit. Bod. Or. 361 omits )oo», but points the verb as a perfect 
iM^ dixit. 

Mark xv. 14. The second ^} autem has dropped outi of White's 
text, but it is found in his translatioh. ; 

Mark xv. 33. Here also White's text wrongly omits ,^» but his 
translation has the correct reading. Legg has fo^owed White's text. 



DoM Jacques Froger of Solesmes published his careful and lucid work 
Les origines de Prime ^Ephemertdes Liturgicae 19, Rome, 1946) to prove 
that the ngvellifsoHemnitas, which was institut<pd at a monastery in 
Bethlehem during the second half of the fourth century, was not 

iE F A T 

VI R I eruditi per plurimos antea6los annos flrenuam navarunt 
operam in Codicibus MS'" Novi Teftamenti, quotquot re- 
periri poterant, conferendis; etiam minima quaeque fragmenta per- 
fcrutari, et ad examen revocare non gravati funt, eo fcilicet confilio, 
ut genuina Sacrorum Scriptorum verba, quantum fieri potuit, in 
integrum reftituerent : quod et innumeris fere in locis praeftiterunt. 
Videmur itaque et nos etiam bonis omnibus et eruditis viris rem 
gratiflimam faduri, quod verfionem maximag antiquitatis jam de- 
mum Typis . evulgatam damus ; verfionem, inquam, quas vel ini- 
tium fexti feculi vetuftate attingit, et quae textum Graecum tam prefi^e 
ubique fequitur, ut fere fingula quaeque particula confervata fit, et 
tam accurate exprefia, ut nullus errori locus relinquatur. In illa 
igitur verfione Graecae led:iones locum habeant necefiTe efi:, quas fe- 
culum quartum vel faltem quintum agnovit. Primo quidem, cum 
in verfione Syriaca Simplici ubique liberior interpretatio, et fere 
par3phrafl:ica, obtineret, aliam Grsci Textus verfionem ad literam 
infliituit Polycarpus, anno Chrifti 506, aufpiciis Philoxcni Epifcopi 
Mabugenfis. Pofthinc uno circiter feculo elapfo, nempe anno aerae 
Chriftianae 616, Verfionem iftam Thomas Epifcopus Heracleenfis cum 
duobus accuratifllmis exemplaribus, in Alexandria afifervatis, confe- 
rendam curavit. Has CoIIationes in Textu et Margine Verfionis 
Philoxenianae fatis cum judicio exhibuit. Quam auro contra non 
carus hicce thefaurus ? Quam pretiofa Ledtionum antiquarum mo- 
numenta hic deprehenduntur ? Eft autem quod hujufce operis pre- 
tium in majus amplificatj riimirum quod probatifiima illa Exem- 
plaria, cum quibus Thomas collationem inftituit, poftea periere, 

ii : Fm /E F A T I O. 

cum Saraceni malo omine Bibliothecas Alexandrinas incendio confu- 
merent. Horum itaque codicum Ledtiones nobis profedo ex hoc 
Opere unice petendae funt. 

Quoad aetatem et indolem Archetypi Grseci quo Polycarpus ufus 
eft, credibile eft eum accuratiffimum quod adipifci potuit, felegifle 
Exemplar. Et fi ftatiiamus Exemplar hocce duo fecula aut tria ha- 
builTe, hoc eft, feculo tertio aut quarto exaratum fuiffe, eam prse 
fe feret antiquitatis laudem, quam in Codicibus hodie aflervatis 
fruftra requiras. Ad CoUationes quod attinet in textu et margine 
Verfionis Philoxenianae a Thoma Epifcopo Heracleenfi annotatas, ip- 
fum audorem habemus eas ex optimis Codicibus petitas effe, ex iis 
fcilicet qui in Alexandria prsecipuae aufloritatis erant^ Alexandriam 
vero iis temporibus fumma eruditionis laude floruifTe fatis omnibus 
notum eft. Denique, ut verbo dicam, Polycarpianas interpretationis 
ratio, a?tas item et feledtio Grascorum, quibus ipfe et Thomas He- 
racleenfis ufi funt, exemplarium, erudito cuipiam verfionem hanc 
penitus commendant. Superefl ut hoc loco Editionis noftrae hiflo- 
riam breviter tradamj quod et idcirco etiam faciendum efl, ne mi- 
himet ipfi vitio vertatur ingrata illa plurium annorum mora. 

Poflquam Codex Heracleenfis ex Amida Mefopotamias urbe in 
Angliam tranfmifilis, et celeberrimo Ridleyo dono datus effet, Viri 
eruditi mire flagitaverunt ut totum, vel faltem aliquam ejus partem, 
publici juris faceret. Et ille vir optimus, non aliter fefe Religioni et 
bonis Literis fatisfacere pof3e agnovit, quam fi hunc variarum Ledio- 
num thefaurum, quem ut divinitus oblatum fibique concreditum ha- 
bebat, cum iis communicaret. Capto igitur Codicis excudendi con- 
filio, cum aJtas ejus jam ad fenium deflexifTet, ad linguam pyriacam 
difcendam fe convertit incredibili fere labore, cum et praec^ptore, et 
etiam libris idoneis prorfus careret : fed pervicit tamen ; et jam con- 
tinuo quatuor Evangelia Syriace ex Codice Heracleenfi defcripfit, 
adjecitque ad imas paginas Collationem alterius libri manufcripti, 
quem Barfalibaei nomine infignivit. Latinam Interpretationem non 
adjecit ; quippe quod ipfum Graecum fontem Syriacorum optlmum 
interpretem effc arbitrabatur. Huc ufque pervenerat vir fummus, 

P R iE F A T I O. iii 

cum ad opus edendum vires ei ob provedtam aetatem deficerent. 
Itaque Apographum fuum Academiae Oxonienfi lubenter donavit. 
Statuerunt enim viri optimi, quibus res Typographica commifTa eft, 
tam prseclaro operi fumptus fufficere. Quaerebatur igitur qui illud 
ad umbilicum perduceret. Et optandum foret, ut duobus eruditif- 
iimis viris quibus ea primum opera demandata eft, fatis otii fuiflet, 
quo fe ad hanc Spartam exornandam accingerent. Quod ubi aliter 
evenerat, mihi tandem hoc munus attributum eft ob humaniftimam 
Commendationem Roberti Lowth nuper Oxonienfis Epifcopi, 
nunc Londinenfis. Erat itaque apud eruditos fumma expe(5tatio 
Verfionem Philoxenianam brevi in lucem emifTam fore. Hoc qui- 
dem fi ita evenifTet, non minus mihi commodi quam omnibus vo- 
luptatis attuliffet : fed prorfus aliter contigit. Si caufas igitur ob 
quas tamdiu opus produd:um fuit, obiter attingam, non abs re fa- 
cere videbor. Vifum eft itaque Rei Typographicas curatoribus Textui 
Syriaco interpretationem latinam fubjiciendam ^efTe. Quod arduum 
fuiffe et difficik experiundo didici : multo fane operofius quam 
Textus Syriaci exfcriptionem, in qua tamen una celeberrimus 
Ridleyus plures annos confumpferat. Prseterea textum ipfum Syria- 
cum, quia exfcriptum Ridleyanum, ob literarum nexus fere femper 
omifTos, Typographi ufui non fatis commodum erat, multo cum la- 
bore totum ipfe iterum exfcripfi. Neque hoc de viro qui mihi ami- 
ciffimus fuit, inique intelligi velim : quod ideo tantum a me 
didtum eft, ut ignaviae crimen a me ipfo amoveam. 

Sed et illud difficillimum erat, quod tamen apprime neceffarium 
arbitratus fum, de ledionibus Afterifcis et Obelis notatis regulam 
quandam, et veluti Canonem Criticum ftatuere, unde de Ledlionum 
iftarum audloritate accuratius decerneretur. Neminem in hac re ad- 
jutorem habui, ne antecefforem quidem, fi Wetftenium excipiam, 
cujus tamen fententia a noftra longe diverfa eft. De ea infra agetur. 

Quod ad Notulas attinet, quas ad calcem Evangeliorum adjeci, 
quamvis paucas fint, et prsecipue ad Grammaticam fpecftent, multuni 
omnino in iis temporis confumpfi^ quod aequi rerum aeftimatores, 
fpero, facile agnofcent. Accedit, quod pofterioribus duobus annis 

iv P R ^ F A T I O. 

adeo infirma ufus fuerim valetudine, ut faepe typographicis erroribus 
corrigendis morofam operam impendere vix potuerim. Hasc fere 
funt quae de nimia Editionis hujufce mora breviter notanda arbitratus 
fum. Jam vcro, priufquam de fingulis quae ad Verfionem Philoxe- 
nianam fpedtant differere aggrediar, pauca de Verfione Syriaca priori, 
vulgo Simplici, dicenda funt ; ut pateat quam ab ea diverfa lit Verfio 
Philoxeniana, quam etiam eo ipfo nomine utilis futura fit : fimul 
et illud agam, ut qui Verfionem priorem parum fatis cognitam ha- 
beant, uno tamen intuitu de utriusque ufu et indole redtius ju- 
dicare pofiint. 

P R ^ F A T I O. V 

S E C T I O I. 

De SimpUcis Verfionis Antiquitate. •!• 

QU O anno serse Chriftlanae, aut a quo prodibat authore Verfio 
haec Syriaca, quas J Simplcx appellatur, non facile eft di<ftu. 
Referunt eam Syri nonnuUi, ut a Poftello traditur *, ad ipfum Mar- 
cum Evangeliftam, qui, fecundum hos, pofteaqiiam Evangelium 
fuum Latine fcripfiflet, non id folum, fed et caeteros Novi T. libros 
Syriace tranftulit: at cum Marcus fupremum diem obiit o6tavo Ne- 
ronis anno, et aBrs Chriftianas fexagefimo tertio, nondum fuum 
Evangelium fcripferat Joannes. 

At inter omnes fere Orientales magis increbuit, Thaddaeum, vel 
Apoftolum, vel e Difcipulis LXX unum, a Divo Thoma ad Abga- 
rum, Edeflae Regem, ftatim a Chrifti in ccslum afcenfu, mifiTum, 
ibi Evangelium praedicafi^e, et facros codices in Syriacum Sermonem 
tranftulifle. Et quidem Evangelium quoddam memoratur Edefi!e- 
num pervetuftum, ad cujus calcem hasc adnotatio fubne(ftitur Sy- 
riace, qu^ Latine fonat, " abfolutus eft fan6tus ifte Liber Feria 5" 
" die i8^° Canuri prioris (hoc eft Decemb.) anno Graecorum 
«CCCLXXXIX"* («rffi Chriftiana^ LXXVIIP) propria manu Achsei 

-j- Hanc, et quatuor quse proxime fequuntur Sediones, excerpfi ex Cl. Ridleii Difler- 
tatione de Syriacis Novi Fcederis Verfionihus : neque opus erat ut ipfe de proprio multa ad- 
jicerem, ubi ille vir Clariffimus omnia tam penitus excuflerat. wh. 

% Verfionem Simplicem primum cdidit Viennas Widmanftadius, A. D. 1555. ex qua 
Editione natas funt plures alise. Ultimam et decimam tertiam in lucem emilit Carolus 
Schaaf Lugd. Bat. A. 170S: quae quanquam prioribus longe prasftet, multa tamen adhuc 
habet quse ulteriorem emendationem requirunt. wh. 

* Syri conftanter afferunt S. Marcum, S. Petri Apoftolorum Coripha;! difcipulum, et in 
cujus domo initio coaluifTe Ecclefiam credunt plurimi, Latine primum fcripfiffe Evangelium 
fuum, quod etiamnum aflervari dicunt in inclyta Venetorum urbe. Deindc eundem ipfum 
Marcum lingua patria, hoc eft, Galilaea Syra, non modo Evangelium fuum tranftulifle, fed 
etiam caeteros omnes N. T. Libros. Id mihi literis fignificavit Gulielmus Poftellus, affirma- 
vitque fe ita a Syris ipfis accepiffe, Boderiani Prsefat. ad N. T. Syriac. 



P R iE F A T I O. 

" Apoftoli, focii Mar-Maris, Difcipuli Mar-Adsei Apoftoli, cujus 
** oratio nobifcum fit -f," 

Si hic Achaeus idem fit, ut videtur, ac Aghaeus ille Thaddaei 
Edeffae SuccefTor, et Mar-Maris Praeceffor, non fcripfit ille Evange- 
lium Edeffenum anno aeras Chriflianae LXXVIIP, mortuus quippe efl 
anno XLVIIP. Et quale quale fit hoc teflimpnium, dicitur de Evan- 
gelio quodam, nefcio quo, EdefTeno, non de omnium Novi Fcederis 
Tabularum verfione. Nondum tempore Thaddaei vel Achasi, utroque 
anno XLVIIP defundto, fcripta funt vel Evangelia vel Epiflolae. 

Verfio facrorum Codicum in Syriacum fub Abgaro, (fi uUa) fuit 
veteris Foederis librorum ex Hebraeo. Si efTet ab Apoflolo vel a viro 
Hierofolymitano Novi Fcederis Tradudio verifimile eft eam fuiffe in 
Dialedo Chaldaica, quam Galilaeam Syram Poflellus appellat, non in 
Antiochena, ut efl hodierna Simplex. 

Si hanc Verfionem ad originem nimis altam referant Syri ipfi, inter 
Europaeos reperiuntur qui ab iis multum difcedentes eam nimium 
velint dejicere, ad fextum nimirum vel feptimum feculum. 

Fullerus, et pofl: hunc Grotius et Voffius hoc coUigunt ex voce 
^aijiionarius Matth. xxvii. Si^, 66. xxviii. ii. infimse Latinitatis vo- 
cabulo. At Error efl plane graphicus, litera y (r) pro y. (d) mutata, 
pundtulo impofito pro fubjefto, et * (i) paulo eve(ftiori in jl (n) 
grandefcente. In plurimis quidem legitur J^jaAiao duplici errore, 
quafi effet ^cejlionarius : at in Polyglottis Anglicanis unica tantum 
mutata litera ?^jq_Rjxlo ; in codice Gabrielis Sionitas literis tranf- 
pofitis J^^oAmD; et in noftrorum utroque |.aiaAiDaD, aa^udia.. 

Pergit Grotius, et ex Doxologia Matth. vi. 13. colligit hanc Ver- 
fionem non prius fuiffe fa(5tam, quam Ecclefiarum Liturgia formam 
certam accepifTet^ ex qua Liturgia hoc additamentum in textum 
irrepfifle contendit. Num ergo nudius tertius, ex quo Ecclefiarum 
Liturgia certam acceperat formam? aut quid obftat quo minus Verfio 
fit antiqua, fi doxologia inferatur.? Siquidem fi in Graecis, quidni et 
in Syriacis etiam codicibus addi potuit Liturgicum hoc e7n(()avri(^cL} 

1 AfTeman. Bibl. Orient. Tom. 11. in indice Codd. MS. p. 446. 

P R ^ F A T I O. 


Si modo additio fit uUa: quod fortafle pepercerat dixiiTe, Vir in pri- 
mis dodlus, fi raeminiflet hanc Doxologiam e Kaddifh Judaica 
fumptam, inde m precibus Apoftolicis ex prasfcripto Domini fuiffe 
ufurpatam, indidemque ad Liturgias Grascas profluxifTe. 

Sed multo plura differuit, quae hujufce Verfionis antiquitatem in- 
firmare n, inter Remonftrantes Amflelodami Philofophiae et Hiflorije 
EcclefiaflicsB nuper ProfefTor, Joannes Jacobus Wetflenius, in Pro- 
legomenis ad N.T. Editionem&c. denuoprocurandam, MDCCXXX". 
Is, poflquam obfervafTet Verfionem Syriacam a Thoma Heracleenfi 
Alexandrias in iEgypto in monafterio Antonii cum tribus codicibus 
Graecis diligenteF collatam atque emendatam effe A. D. DCXV** y 
adjecit, ** hodicque non alios exflare Syriacos codices, quam eos qul 
*^ ex hac editione defcripti et correfti funt." 

Gravis fane error, fed non efl ipfius Wetfienii deliramentum. Eo 
primum imbutus efl a Renaudotio et Lelorigio, et tandem ab amico 
noflro Joanne Kippax S. S. Th. ProfefTore Hberatus, ut ex literis 
Cafpari Wetflenio datis ut mihi communicarentur, didici. *' Gratias,, 
" inquit, habeo maximas Rev. Ridleio pro tran/rnifTa notitia codi^ 

cum, quos poflidet, Syriacorum N. T. Utinam quam primum 

accurate Editos confpiceremus, Multum inde bonse frugis ad- 
" veram ledlionem eruendam rediret. Jam aliquot elapii funt anni,. 
" ex quo Amicus Ridleii me liberavit ab errore, in quem confi- 
** dentia Renaudoti. et Lelongii me induxerat, affeverantium unicam 
*« effe Verfionem Syriacam., Uti hoc gratus agnofco,. ita nolim 
" mihi imputari errorem, quem erravi non prius,. fed pofl ahos, 
** cum copia non effet codices MSS. confulendi, quod folum rem^ 
" extricare potuiffet." 

Hasc candidus Profeffor fcripfit anno MDCCXLIV" ineunte j nec 
hujus Erroris meminiffem, nifi in Prolegomenis MDCCLP editis 
huic retraftationi repugnans reperiffem argumentum, et eundem er— 
rorem altius radices egiffe quam ut potuerint evelli. Opponit enim 
Simplicis antiquitati, Ptolemaida vocari Acco, " quod nomen, in- 
" quit, ifla urbs fub imperio demum Saracenorum, h. e. pofl feptimum 

viii P R iE F A T I O. 

" feculum recuperaffe videtur." At quomodo hoc ftare poffit, quum 
ipfe conceflerit, Simplicem ab ea Heracleenfi feculo fexto coUata, non 
modo aliam effe, fed etiam priorem ? ad Simplicem fub nomine 
PRIORIS refert Editio Heracleenfis : atque etiam Wetflenius illam 
ut PRIOREM, kanc ut POSTERIOREM diftinguit. 

Ad ipfum argumentum diffolvendum fufficit Ammianum Mar- 
cellinum adire, a quo docemur urbium nomina, a Graecis Imperato- 
ribus indita, apud Indigenas non obtinuifTe : Urbem" igitur quam 
Lucas Graece fcribens Ptolemaida vocaverat, Interpres Syrus, in ru- 
diorum et indigenarum grat;iam exponens, per nomen illis notius 
Acco reddidit, priufquam fub Saracenis vetus nomen publice 

Objicit porro Vir Cl. " MSS"" Codices Evangeliorum Syriacos ha- 
*',bere Canones Eufebii, ejufque Epiftolam ad Carpianum." Codices 
igitur ijii funt Eufebii aetate recentiores : Continuone fequetur Verji' 
onem quoque pofleriorem effe, cui perinde ac Grasco Textui, hi Ca- 
nones et Epiflolas, m recentiori feculo, comites et miniftri adjungi 

Attentatum vero nolens deferere argumentum, fubtiliores quafdam 
temporum notas profert, quas plerumque adeo furit lubricas et in- 
certae, ut nifi Critico acumine non poflint aut perfpici aut refelli. 
Hujufmodi efl argumentum ex Joannis v. 27. petitum. " ^od ipfe 
^* Jit Jilius hominis ]\xngit cum fequentibus ne miremini hoc\ non cum 
" praecedentibus, quas diflindtio videtur fapere argutias aevi poflerio- 
" ris." An vera iit hasc diflindlio, an fecus, non efl hujus loci; an 
argumentum fit verfionem hanc aevo pofteriori effe fa<Stam, necne, 
quasftio eft. Ut argutias aevi miffas faciam, quas omnino non fapio, 
argumento utar apertiori, manifefto Chryfoftomi teftimonio, quo 
tefte conftat Syram illam diflindlionem fuiffe recepta^r/ormj recep- 
tam enim Paulo Samofatonenfi adfcribit medio feculi tertii. Syra 
igitur diftindio approbata erat feculo 4*° exeunte, et judicio Chry- 
foflomi recepta (feculo tertio fida) verior et antiquior efl judicata. 

Ejufdem generis eft haec quae fequitur conjedura. " Loca ex 
«* Veteri Tefl. citata, inquit, non prout in Grasco Textu juxta 

F K M F A r l O. 


'^ Graecam tcov o verfionem, fed juxta Hebraicum Textum in Syro 
'' legi : qui etiam non Bee/zei>u/ fed Bee/zebub fcribit : quae aa^iQsioL a 
«' temporum Apoftolicorum ratione remota eft : alicubi etiam vim 
" argumenti Apoftolici enervat.'* Sed quaenam ifta Syri tam admi- 
randa a^K^i^etci, quae a temporum Apoftolicorum ratione remota lit, 
ii iftius asvi Authores, Grsece fcribentes Graece peritis, V. T. Scrip- 
turas juxta Graecorum Verfionem citarent, et ejufdem asvi explana- 
tores eadem teftimonia, Chaldaice peritis, juxta Chaldaeam para- 
phrafin protulerint ? Eadem eft utriufque ratio, eadem a^zpiQeia,, 
Nil igitur obftat hadenus, quo minus Verfio Syrorum Simplex ad 
fecundum referatur feculum. 



S E C T I O II. 

De Simplicis Verjioms Utilitate. 

* T N Graecis verbis vel phrafibus inuiitatioribus vetus haec Verfio in 
-a. Ecclefia Antiochena, ubi primum Difcipuli cognominati funt 
Chriftiani •f', non contemnendus eft Interpres. De vocabulo rca iTria^ 
a-iov, Matth. vi. II. ambigis quis fit ejus fignificatus ? a nullo Grae- 
corum ufurpatur haec vox, inquit Origines J, Trot^' aJkw rm ETi^puv 3e 
TMv (ToCpav covofjLci<rcci. Latinus interpres fuperfubjlantialem reddit, quafi 
effet vTrepytriov. Alii exponunt quotidianumy quafi deduceretur a tca 
iyrmctf, a fuccedendo ; hinc Athanafius, rov ZTriiia-iov ap\ov, rnr i^t rov 
IA,z)^Qv\a^. Latinus hunc panem quotidianum dixit, inquit Ambro- 
fius ||, quem Grseci dicunt advenientem. Quia Graeci dicunt rviv iTriH- 
o-av yif^vipctv advenientem diem. At huic interpretationi obftare videtur 
verbum (r*ifJi,ipov, quod tum effet. otiofum. Syrus vertit panem indi- 
gentice, vel necejjitatis 'nojlrce, wJ«qjqio> {.bajjw!^:^, ct^oj/ rov itti rv\ mc^ 
fjf^c^jv ctpf/.aZov\o(^, ut Suidas explicat. 

Si quid fibi velit Divus Hiftoricus inquiramus per rn aoivoovia, Kouf rvi 
jcXctcret ra oL^y, kolj rui? -^poa-ivxcoi?, A(5t. ii. 42. lucem circumfundit 
interpres Syrus, qui reddit, ajjociabant Je in precatione, et infraSlione 

Si argumentum pro Chrifti Deitate a Matth. xxviii. 19. petitum, 
quod «? ro ovofA,cL ns via baptizari jubemur, dilui pofTe confidunt non- 
nuUi, quoniam i Cor. x. 2. «5- rov Mcatrviv baptizari dicuntur Judaeo- 
rum proavi -, adeant fimplicem Syrorum Verfionem, et invenient 
«? rov McoTYjv fignificare per minijierium Mofis baptizari. Si aliud 
argumentum ex Stephano precante petitum, Domint f^Ju Jufcipe 
fpiritum meum^, infirmare velint, verba ex appofitionis conftrudtione 
ad regiminis fyntaxin detorquendo, Domine m Jefu, fufcipe — ab 
hac Paraphrafi aperte refelluntur, quae ita fe habet, Domine nojier, 
Jeju, Jujcipe.-^ 

* Ridl, Differt. p. 17. f Adl. xi, 26. % vte^ iv^n?. i%. § De aflumpta 

carne huiTiana. \\ P. 380. * Aft, vii. 59. 

P R i?i: F A T I O. xl 

[Ad hasc Exempla a Cl. Ridleio allegata, quibus nimirum pro- 
batur Verfionem Simplicem paraphraftica nonnunquam Hcentia iiti, 
adjiciam adhuc duo aut tria. Luc. ix. 34, Gr. i^po^yj^yiu-ctv h iv rca 

-^ ^ 9 7 V 

zmvQvs &t(riXB-iiv «? tjjv vi^pzXviv. Simplex |...fluQ.^^ oy^ ^-^ d^j^jo 

• •• 

O • 9 tt 

.)..jLx.x::^ ci^.iit )-A^JUo — et timuerunt quum viderent Mofem et 
Eliam quod ingrederentur nubem. Ad. v. 4. Gr. ov%i (^zvov croi iy^vi, 

JiCil TT^A^iV iV TY\ (T*) g^^cr/flt X)7rV\^Xi J 71 OTl iB'^ iV TVj tCa^S^lcC (Tii TQ •yTpCiyifCa, 

THTo j Simpl. JS, L:=ii)Ji ^o •. <^1)L JUt-^ loo) t^^> Joo^ jU 

^joi Jio^J ^i^.i.Li t^.n.^^rzi No?ine erat tuus antequamvenderetur^ 
et quum- venditm ejh rurfus tu potejlatem habebas fuper pretium ejus : 
quare pofuifii in corde tuo^ ut faceres * voluntatem bancf Cap. vii. 45. 
Gr. 'Hj/ ;ta/ eitn^yAyov mA^i^ct^ivoi ol TrcLTms yifjbodv ^iTcf, ivjcrii ei/ tjj ^cctrci.cr^gtr^ 
TMV iB^vmy odv ^odcriv B^io^ cfTTO TTpocrcaTrii T60V 7rct,TSpce)V vi^odv lod? Tcov v\^ipcav Lctf^ia, 

Simpl, ^LcML-:2i? oDjdisjb.? d^ssjs.^ c3? -.Ljlajl^ Ljql^ OlSo 

> tf ^ — 5,' ' ' ' 

)..^^a^ w^ fjZ.>CLf ?OL.-^ »0*^^ ooLjt U.^j)ij \ VkOJL» laJbfc 

-^^->,<J ' O^ * ' 7 -7,' 

7 •• '*' V *' ' W ' "^ ^ "^ '^ 9^.0 

uoiiGu-^a— aJ^ ).^Y-.ii ^.n..*Ljo . ^ooLAbo^ ,^ ]r^\ yojo) 
•.'^ojt Et hoc tahernaculum etiam introducendo introduxerunt JPatres 
noftri cum Jefu in terram quam dedit eis Deus hcereditatem ex Gentibus 
illis quas ejecit a confpeBu eorum, et deportatum eft ufque ad dies Da^ 
vidis, Multa hujufmodi Paraphrafe&>s exempla in Verfione hac 
occurrunt. •f'] 

J Si vis igitur Syrorum Dodlorum fententias, EvangeHftarum et 
Apoftolorum fcnfum explicantium intelligere, adi Simplicem: Sin 
quis fuerit Germanus Textus Codicum Gr^corum in 
QuiNTo ET superiori:bus SEcvLis inquirzs, Herac/eenfem Philoxe- 
niance Ferfionis Recenftonem pervolve atque fcrutare : de qua nunc 
reftat dicendum. 

* Perperam reddidit Schaafius verbum ?La:::5r per 'voluntatem, cui refpondet vox 

Syriaca )■■ L a O J |I.a07 vero fignificat res, negotium, ^c. Eadem incuria occurrit 

fupra Cap. ii. 12. wh. f wh. J Ridl. Diflert. pag. 72. 

xii P R i^ F A T I O. 


De Verjionef ut dicitur, Thiloxeniana, 

* £^ U M multi fint aggrefli, ut loquitur Lucas -f , qui ipli audie- 
^^ rint, et miniftri fuerint fermonis, narrationem componere 
earum rerum, quarum plena inter Chriflianos fides fa£la eft; plu- 
refque eorum narrationes exfcripferint, et ex iis inter fe collatis Alii 
novas aufi fint excudere ; Harum optimas fecernendi, et canone quafi: 
figillandi cura nafcenti incumbebat Ecclefise. Secundo ineunte fe- 
culo, canone completo, quum quifque pro ingenii fui modulo, quae 
libi vifa fuerint, explicaverit, reformaverit, fuppleverit, non fieri 
poterat quin varia et diverfa paflim divulgarentur Sacrorum Codi- 
cum exemplariaj ut in proximo feculo teftatur Origines, conque- 
fi:us, fe multam diffcrentiam inter exemplaria reperifife, five per 
negligentiam defcribentium, five ex temeritate quorundam, five 
propter eos, qui negligunt emendare Scripturas, vel propter eos, 
qui, quod ipfis videtur, in emendationibus vel adjiciunt vel fubdu- 
cunt %. Hinc illi, Pierio, Pamphilo, et Eufebio curae optimos codi- 
ces corradendi, emendatifiimifque bibliothecas Alexandrinam et Cae- 
farienfem inftruendi, eodem feculo ^tio et proximo ineunte. 

Ab ifl:is circumforaneis et vulgatioribus Evangeliis fa6lam fuifi!e 
Vulgatam Verfionem Latinam, tefl;atur Hieronymus \ Eamque edi- 
tam partim a praefumptoribus imperitis, partim a Librariis dormitan- 
tibus, eoufque vitiatam efi"e, praefertim in Evangeliis, ubi mixta et 
confufa omnia, ut necefl!e jam fuerit totam ad fontes Graecos exi- 
gere et reformare §. Hunc pium in fe fufcepit laborem hortatu Da- 
mafi feculo quarto jam excurrente. Novum Tefl;amentum, ut ipfe 
de fe tefl:atur ||, Graecae fidei reddidit : at quoniam Graeci codices ipfi 
eflTent corrupti, optimos felegit, et emendatiflimos Origenis, Pierii, 
Pamphili, et-Eufebii confuluit j quare in Praefatiuncula ad Evange- 

* Ridl. Diflert. p. 36. f Luc. I. i, 2. % Homil. viii. in Matth. § Praefat. 

ad Damafum. || Libro de Scriptoribus Ecclefiafticis. 

P R iE F A T I O. 


llflas polllcetur Evangelia, codicum Graecorum emendata collatione, 
fed veterum. At non omnino ad hos emendare aufus efl Verlionem 
ab iftis tam immane difcrepantem, quae ne multum a ledionis Latinae 
confuetudine abhorrere videretur, ita caiamum temperavit, ut his 
tantum, quae fenfum videbantur mutare, corredtis, reliqua manere 
pateretur ut fuerant. 

Si Graeci igitur ipli codices adeo erant in fecundo et tertio feculo 
corrupti, ut Eufebius, qui optimos felegit et corralit, meritus fit vo- 
cari Scripturarum Clavis, et N. T- cti/ios', li quarto jam definente, 
Latina Verfio Grascis probatiflimis tam difllmilis erat, ut necefi^e eflTet 
eam ad fontes reformare ; nec tamen minus necefi!e, tanta erat dif- 
crepantia! ut calamum temperaret Hieronymus, ne alienam Scrip- 
turarum faciem inducere videretur, quid de Syriaca Verfione in fe- 
culo proximo vel etiam fexto ineunte judicandum ? num eam Graecis 
■ipfis praefl:antiorem ? num Alexandrinorum vel Casfarienfium codicum 
iedfcionlbus probatiorem? num tot aetatum fluxu, per tot imperito- 
rum et dormitantium manus traditam, incorruptiflimam evafiflTe ? 
mirum fane, fi huic uni Verfioni Jicuifl!et adeo efl^ felici. Creditu 
quidem proclivius efl: eam longius quam vel ipfam Latinam, jam ab 
Hieronymo cafl:igatam, a Graecis recefiiflre, et non tantum ad eos 
emendari, fed etiam denuo recudi debuifl^. 

Et fexto quidem feculo dilucefcente prodibat nova Evangeliorum, 
pariter ac caeterarum Novi Fcederis Scripturarum apud Syros Verfio. 
De qua ad finem hujufce Verfionis Evangeliorum fubjicitur haec 
notatio ; " Efl: Liber hic quatuor Evangelifl:arum qui verfus efl: e 
" lingua Graeca in Syriacam accuratiflime Mabugi civitate anno 
'' MCCCXIX** Alexandri Macedonici in diebus Domini Philoxeni 
" ConfeflToris, ifl:ius civitatis Epifcopi." Et Bar-Hebraeus de Novo 
Fcedere verba faciens, dicit, '* Deinde accuratius a Graeco in Syria- 
" cum verfum fuit in urbe Mabug diebus Religiofi Philoxeni *." 

* In Horreo .myfteriorum. 


xiv P R ^ F A T I O. 

Adeo igitur tum temporis erat deformata Syriaca quas vulgo tere- 
batur Novi Fosderis Verilio, ut Nova, quae a Grascis fontibus accu- 
ratius deduceretur opus elTet. Et ne conjedturis tantum videar augu- 
rari, ex Mofe Aghelaso, qui hortatu Faphnutii, Glaphyra Sandi 
Cyrilli Alexandrini e Graeco in Syriacum convertit, teftimonium 
proferam : qui in Prasfatione lic Ledtorem adloquitur; " fiqua vero 
" ex facris Scripturis petita teftimonia in hac Verlione occurrant, 
•' quae Syriacis exemplaribus non confentiant, ne animi pendeat; 
*' nam in Biblidrum verfionibus magnam eft reperire difcrepantiam : 
*' idque palam deprehendes ii verlionem N. T. et Davidis a Poly- 
'* carpo claras memorias Chorepifcopo ad beatum, fidelem, et doc- 
*' torem Xenaiam Mabugenfem Syriace elaboratam evolvasj ubi 
" mirari efl: tot varietates, quse in Verfione, e Graeco confedta, 
*• cernuntur *." 

Hinc patet Textum Novi Fcederis in Graecis codicibus, et qui a 
Patribus, Grsece fcribentibus, citari folet, a vulgata Syrorum verfionc- 
mirum in modum difcrepare. 

Annus, quo hoc prodibat opus, defcribitur Alexandri Macedonici 
DCCCXIX", qui juxta computum Chaldaicum incipiebat 12° Martii 
anno aerae Chriftianae DVIIP. At cum calculos fubducit Polycarpus, 
vel alius quivis, in praefatione ad Epiftolas Paulinas, ponit Pauli 
Martyrium anno Chrifti adventus LXIX°, quinto fabbato in menfe 
Thamuz (noftro Julio magna ex parte refpondente:) ex quo, inquit,. 
ad annum DCCCXIX" Alexandri Macedonici, quum Liber hic a 
Graeco in Syriacum verfus eft, funt anni CCCCXXXVP : at hi nu- 
meri conficiunt fummam non ultra DV. Natales igitur Chrifti tri- 
ennio ferius ponit. 

At his annis invenimus Philoxenum aliter occupatum. Epifcopa- 
tum inierat anno CCCCLXXXV% in exilium pulfus eft DXVIIP. 
Ab anno CCCCXCVIIP Flavianum Antiochiae Patriarcham exagitare 
ccepit, et anno proxime fequenti ab eodem fimul exagitatus eft. 
Mox (DVP) ad urbem regiam Conftantinopolin proficifci coa6tus 

* AfTem. Bibl. Orient. Tom. II. Cap. x. 

P R i^ F A T I O. XV 

eft j et exinde in Syriam reverfus a DVHad DX, frequentibus apud 
Anaftaiium Imperatorem calumniis Flavianum vexare non deftitit. 
Ipfe interea temporis, ut in Epiftola ad Monachos Senennenfes que- 
ritur, faspe mortem effugit j quam H^eretici Gentilibus conjundi 
fibi machinabantur. 

Non erat otii fatis Philoxeno turbidis iflis temporibus tanto, atque 
a curis fecularibus tam alieno, fludio vacare. At hoc opus, quod 
libi vifum fit neceffarium, alteri demandare fibi fubjedo, Epifcopum, 
literarum fautorem, et fiquis alius Scriptorem elegantiflimum, nec- 
non in facras fcripturas Commentatorem, decebat omnino. Eo prs- 
cipue temporis intervallo, quum nihil ab Antiflite Romano, fux 
Vulgatas, Simplici Syriacae fimillimas, propugnatore opponendum 
fore timebat. 

Xenaias igitur five Philoxeni Chorepifcopus Polycarpus hanc e 
Grseco elaboravit verfionem ; eamque Philoxeno infcripfit anno aerae 
Chriflians DVIIP, Ecclefiis Orientali et Occidentali graviter inter 
fe diffidentibus ab anno CCCCLXXXIV'' ad annum DXIX'". 

Hic omnes libros N. T tranflulrt, quatuor Evangelia, A(5lus Apo- 
ilolicos, feptem Epiftolas Catholicas, et quatuordecim Paulinas 5 
necnon, ut ex dialedo, et verfionis indolejudicare pofTimus, Apoca- 
lypfin. Neque ex opinionis tantum arbitrio pendet hoc judicium, 
fed tefle confirmatur j in Bibliotheca enim S. Marci Florentiae codex 
efl Syriacam Apocalypfeos verfionem continens, quam Amanu- 
enfis fcribit fe ab Autographo antiquifiimo defcripfiffe Romae 
MDLXXXII ; autographum vero exaratum fuiffe a Thoma de 
Charkel feu Heracleenfi. 

Dialedlus efl non Antiochena, fed Babylonica, qua fere per idem 
tempus, vel paululum prius, prodibat Talmud iflo nomine infigni- 
tum. Grascum Textum tcaTa 'zu-oSctt ut fidus Interpres, fequitur Po- 
lycarpus, verborum etiam collocatione, ipfifque articulis emphaticis 
retentis: non in rudiorum gratiam paraphraflice interpretatus eft, 
fed ipfifiimam Grseci Textus faciem exprimit; explicationibus igitur 
abftinet, quse in Simplici frequentes 3 (in margine quidem nonnullas 

xvi P R iE F A T I O. 

ofFendimus, fed a recentiori forfan interprete adjedtas :) voces Syrlacas 
in Textum Grsecum admiffas, et ibi Graece quoque redditas, quas (ut 
apud Syros notiffimas) neglexit iterum interpretari Simplex, buic eft 
religio quo minus praeteriret : Graeca verba, quae vel ipfe parum in- 
tellexerat, vel asquipollentibus Syris reddere defperaverat, vel retinet 
in textu, Syriacis charad:eribus exarata, vel horridius aliquando ad 
etymologiam vertere conatus efl, potius quam fucum Graecis ob* 
ducere. Hujufmodi funt, Matth. viii. 5. et paffim, e^ccfcloyTAjs^os-. 

Simplex vertit per |„«io*y— A— j o Centurio. Polycarpus, nunc 

c£Da:ijJ.^ja^J.Dj, nunc J) iajLaV Matth. xii. 4. a^^$ TrpoB-itnces. 

Simplex explicat panem menfce Dommi, Polycarpus | ^a—juu.'^ 

}i!iO^£> loiaAiDt, et in margine explicat qui pofiti erant coram Domino, 
Luc vi. I. hmi^m^mod, Simplex prorfus omittit. Polycarpus ad 
verbum reddidit Jiis^A^^Dj JJS.jtxy>Lj et notatur in marginenon in 
omni exemplari hasc verta legi. Johan. v. 2. ^tti ^pQQa^TiK^ aoXv^i^iB-^e^. 
Simplex, quidam locus Baptijierii, Polycarpus vero QunA^).^05.a lo!^ 
Jj&s.jta:to-iw^ . In margine Graecis literis fcribitur •zjr^o^ctn^ij?, quam 
Syriace interpretatus ell pecuaria. A<5t. xix. 38. ayo^a^ioi ccyovTUf, 

Simplex iterum praeterit. Polycarpus ^ou»!^^ ].j.DaJu> a [qqju 

ybrum. * 

Aliquando quidem reddit, ut objicit Wetftenius, fatis imperite. 
At nefcio an in ullo alioloco hifi in his duobus fubjedis. Jud. comm. 
6. j£<rjw.otj cii^mg, vertit vinculis ignotis 5 ac fi putafTet quod iho? ab e«L 
fcio deduci potuifTet. Non tamen ignorabat cu^iog ab aet aliquando 
deduci, Rom. enim i. 20. vertit fempiterna, j-Abooi^J^ a ^oiS».)^ 
femper : fed ad tenebras refert vincula ; quafi inde ignota dici mere- 
rentur, quoniam effent ijivifibiliai et quod in loco huic cognato 

* Saspe verbum aliquod Graecum compofitum per duplex Syriacum exprimit Poly.Carpus, 
E. g. Matt. X. 26. Gr. iv^oKtni reddit |— J„^Ai— :r^7 I,Of.-.jk.SL..A^ hmtas volmtatiu 
xiv. 8. Gr. w/)o«(oi«o9-«(r«: vpvuir \ _P\_^ -A.*^.. LoO Jiia«i»-D /r^i^<7/ ^</o<!7<7. xxi. 33. 

Gr. 7rm%^mi reddit KL£0 ^««'^? cinxit po/uit. Hujufmodi periphrafes non femper ad 
literam verti : tales enim lo^uendi formulas lingua latina refpuit. wii. 

P R iE F A T I O. xvii 

2 Pet. ii. 4. (r^^Ais ^o^pa fervari dicuntur Angeli. Apoc. viii. 13. iv 
fA,2<ni^civyif^c(,Ti tranftulit perinde ac fi decompofitum eflet ex jM-e<rof, apoi,, 
et cM^ct. Cap. xiv. 6. quafi efTet compofitum ex a^avof et uifA^a, At 
red:e tandem cap. xix. 17. /;^ ;?W/£> c^/i, * 

Graviflimi fane errores fi interpretationem fpedes : fed qui Graeco 
Textui non ofHciunt j pellucet ille. Patet enim hinc in Caleritano 
defedlus, ubi deefl coi^iot? : et aKvtois non legi, ut habemus in Colb. 7, 
Et utcunque fit ridiculum, verbum in Apocalypfi vertifTe per medio 
caudce quce habet fanguinem, at ex hoc corrigere pofTimus Erafmi 
codices qui legunt fA^ia-apccvia-f^ciTi, Ridere quidem licet, germanam 
vero formam originis tenemus. Ut non verius Syllas faciem depinxifTe 
videatur Plutarchus, in qua, ut dicit, efHorefcebat afpera rubedo 
albedine fparfiminterfufa, quam Sannio ille qui eandem defignavit 
in hunc ridiculum modum, 

Mora fi fpargas ^farina, talis efl forma Syllae. 

Ufus igitur hujus Verfionis efl:, non ut Syrorum Dodtorum de N. T. 
locis interpretatiories referret, fed ut in ea probatiflimi Grasci exem- 
plaris fynceram faciem poflemus intueri. 

* Vide et Matt. ix. 14. ubi Gr. 7r6».oi adverbium reddit per adjeflivum plurale 

^ Lj,A. ^ .,, rO multa: et Matt. xxiii. 25. ubi vocem Trx^o^i^oi inepte interpretatur ^«Vr» 
ixteriorm, quafi a ttoc^ et o-^n compofita efTet, wh. 


xviii P R JE F A T I O. 

S E C T I O IV. 

De ejufdem Recenfione Heracleenji, 

*/^UUM jatn hortante Philoxeno fuam N. T. Verlionem 
^Na^ edidiffet Polycarpus, five quis alius, anno pofl Chrifti nata- 
les DVIIP, ut ex notatione prima ad calcem Evangeliorum in noflro 
codice adfcripta patetj eo animo ut Grasci textus fontes jam olim 
inter Syros turbidi, et diuturna obfcuritate latentes,. aperirentur : 
Quoniam ipfi Grseci codices aliquantulum inter fe diffiderent, Tho- 
mas quidam, qui fe Mafcino, hoc eft, Fauperem vel Miferum appel- 
lat, Orientalium fe deprimentium more, hanc Polycarpi Verfionem 
cum probatiflimis Graecis exemplaribus voluit comparare, ut, qu£ 
verior fibi vifa fit lecStio, perpenderet veritatis indagator, et am- 

Hoc confilio Alexandriam petiit, ut bibliothecas ibi cura Pierii 
atque Origenis optimis codicibus inflrudas confuleret, ut ex nota- 
tione quae priorem excipit, conflat. *' Poflea vero collatus efl mea 
<* ipfius Thomae Mafcino multa dedita opera cum duobus exempla- 
" ribus Graecis probatiflimis, et accuratiflimis, in Antonia magnae 
<* civitatis Alexandrias, in fandto ccenobio Antonianorum." Sed quo 
anno haec faifia efl CoUatio non patet : et quis fuerit ille Thomas, aut 
quo floreret feculo ipfi ambigunt Syri. Sed tertia fequitur adnotatio 
in hunc modum ; 

<* Denuo defcriptus efl et collatus in loco prasdido anno nongente- 
** fimo vicefimo feptimo ipfius Alexandri Indiftione quarta. Quanta 
** autem moleflia, et quantus erat mihi labor in eo, fociifque ejus 
" (Adtibus nimirum Apoflolicis, et Epiflolis) Dominus folus novit: 

'* Q^ .... &c " Et ad calcem Aduum Apoflolicorum, et 

Epiflolarum Catholicarum legimus, ** Defcriptus efl vero ex exem- 
^* plari accurato eorum [librorum] qui verfi funt diebus Piae Memo- 
** risB Philoxeni Confeflbris, Epifcopi Mabugenfis : Collatus autem 

* Ridl. Diflert. p. 41. 

P R i^ F A T I O. xix 

«« multa dedita opera mea ipfius Thomae Mafcino cum exemplari 
<« Graeco valde accurato et probato, in Antonia Alexandriae magnae 
*' civitatis, in fando coenobio Antonianorum, iicut reliqui libri focii." 
His addenda eft adnotatio in altero codice, Barfalibaei nomine infig- 
nito, Evangeliis fubfcripta, " Liber Evangeliorum fecundum Editl- 
** nem veram et accuratam Thomae Heracleenlis cum quatuor pro- 
" batis exemplaribus collatus, atque etiam manibus Barfalib^i con- 
" firmatus et editus." 

Ex his omnibus teflimoniis, ni fallor, habemus ubi ponamus pe- 
dem et quae apud Syros funt confufa, dilucide pofTunt explicari. 
Patet igitur primo, eandem verfionem quae fadta eft diebus Philoxeni 
bis fuiffe collatam Alexandriae. Deinde, has Collationes ab eodem 
Thoma Mafcino effe inflitutas, quippe qui (in not. 2da) loquitur in 
prima perfona mea ipfius Thoma Mafcmo ofera-, (et not. 3.) in eadem 
perfona quantus erat mihi labor, &c. quum narraverat verfionem ip- 
fam ab alio quopiam quem non nominat (in not. i.) prodiifTe : Tum, 
Hanc verfionem ita collatam, didlam effe Editionem ^b^^n^Sl!^) 
Thomffi Heracleenfis : Eundem igitur fuifle Thomam Heracleenfem 
et Thomam Mafcino : Necnon Evangelia collata fuiffe cum duobus 
probatifiimis Graecis exemplaribus, vel etiam tribus, ut quidam 
Romae et Florentiae teflantur codices. Poflremo, Adus Apofloh^cos, 
et feptem Catholicas Epiflolas cum uno tantum exemplari collatas 
effe. Non conftat vero quot adhibuit in conferendis Epiftolis Pauli- 
nis, quoniam finis ad Hebraeos Epiftolae deeft^ at in notis margini 
adfcriptis ad Philip. iii. 18. duorum Grascorum meminit exem- 

Hunc Thomam fuifle Epifcopum teftatur Barfalibseus, in Prs- 
fatione ad fecundam Petri Epiflolam, quam dicit, " non fuifTe ver- 
** fam in linguam Syram cum libris qui diebus antiquis redditi funt, 
** ideoque non inveniri nifi in Tranflatione Thomse Epifcopi, qui 
*' cognominatus efl Heracleenfis, fecundum nomen HeracIeiE civita- 
" tis fuae*.'* Et Bar-Hebraeus in Chronico fuo de eodem narrat " fub 

* Prsefat. Pocokii ad 4. Epift. Catholic. 

XX P R ^ F A T I O. 

« haec tempora (anno Grascorum DCCCCXXVIP) floruit Thomas 
** Heracleenfis Ccenobii Taril Monachus, qui a puero in Kenferi- 
'' nenfi monaflerio literis Graecis excultus, poftea Mabugi Epifcopus 
" fuit : exagitatus autem a Domitiano Melitinenii in iEgyptum pro- 
*' fedus efl, habitavitque in Anton. Alexandriae in facro Antoniano- 
" rum Monafterioj ubi memorabili diligentia facrum Evangeliorum 
" codicem et reliquos N. T. libros admodum exadta et accurata 
" emendatione reftituit, pofl primam Verfionem Philoxeni Mabu- 
" genfis ftudio elaboratam *." 

Hanc Verfionem a Thoma recenfitam idem Bar-Hebraeus Simplici, 
ut accuratiorem et Graecis melius refpondentem, prastulit. " Hasc 
" autem, inquit, omifils pluribus quae efFerre poteram, non eo huc 
*' congefli, ut gentilibus meis infultarem, fed ut veritatem funditus 
*' edo61:i, Simplicem verfionem numeris omnibus abfolutam effe, 
" cum caeteris populis non contendant •f.'* 

Altero ab hac editione abfoluta anno, Alexandria efl a Perfis 
capta 5 et pofl annos viginti tres a Saracenis occupata j quorum 
efiFerata immanitate de induflria confumpta efl et deleta flammis in- 
ftrudifiima illa Bibliotheca. Qua ruina omnes Editionis Heracleenfis 
codices ibi repofiti, omnia probatifiima illa Graeca exemplaria quibus 
collata efl nova haec Tralatio, magno Chriilianae literaturae difpendio 
perierunt; neque ullibi, nifi in codicibus hujus Recenfionis tran- 
fcriptis, et per Syriacas Ecclefias difperfis, jam fuperfunt, in quorum 
marginibus ledtiones eae variantes collocantur : neque tamen in paux- 
illo temporis intervallo annorura 25, plurimi potuerint tranfcribi 
codices -, et qui tranfcripti funt, per Saracenos opprefTa Syrorum li- 
bertate, reh*gione, et eruditione, in abditis Coenobitarum et Eremi- 
tarum receffibus negledli latuere. 

Tandem Dionyfius Barfalibasus corrafis aliquot exemplaribus He- 
racleenfem Recenfionem reflituit,, et denuo edidit ante feculi duode- 
cimi exitum ; et circiter hoc tempus bini noflri codices videntur ex^ 
arati fuifle. 

'• jA/Tcmitn. Bibl. Orient, Tom, II. p. 334. f Bibl. Oritnt, Tom. II. cap.42. p. 282. 


Sed priufquam alterum maturuerat aeyum, et medium fui curfus 
fpatium confecerat, Mamlucis per totam Syriam vagantibus et va- 
ftantibus, deftru<£tsB funt tum Neflorianorum tum Jacobitarum Ec- 
clefiae : eas vero in Mofulana regione ab excidio evafifTe dicit Abul- 
pharagius, pro quibus ingens pecuniae fumma perfoluta fuit: Quum- 
que Magnates Ducefque urbem Moful intraffent, continuo viri pietatc 
infignes fancStarum Ecclefiarum ruinam asgre ferentes, ut hanc aver- 
terent, et facros codices redimerent, ingentem auri vim pro earum 
indemnitate fponderunt. Et quoniam de hujus feculi opibus nihil 
poffidebant, earumdem Ecclefiarum inflrumenta, vafaque omnia col^ 
legerunt; quamobrem nec Crucem, nec Iconem, nec Thuribulum 
aut Evangeliorum codicem auro argentove tedum reliquere. 

Hi funt hujufce Tralationis ortus, fortunaeque; in turbidiflimis 
temporibus, faevientibus in Philoxenum Mabugenfem Epifcopum, 
ejufque afTeclas Neflorianis, prodiit: Philoxeno, tot procellis tan- 
tifque periculis non demiffo, fuadente ; et Polycarpo ejus Chorepif- 
copo, iifdem tempeflatibus minime conturbato, mandata exequente: 
hanc Thomas Heracleenfis, alius Mabugenfis Epifcopus, profugus, 
Alexandriae bis recenfuit : quae fere fimul ac ad umbilicum dudta efl, 
vix ac ne vix quidem e Saracenorum fliammis erepta efl: exinde 
elapfa, diu in ccenobitarum latebris abdita delituit : e quibus, doc- 
tiflimo Barfalibaeo procurante, tandem eruta et reflituta, in ufum 
Ecclefiarum tranfcripta efl : inter quae exemplaria unum, ut videtur, 
pro Ecclefia Epifcopali apud Mofulanos Sandbo Georgio dicata ex- 
fcriptum efl : quod mox, Mamlucis urbem obfidentibus et occupan- 
tibus, pii incolae magni redemerunt : hoc, fide Chriftiana, omnique 
fere literatura a Mefopotamia exulantibus, linguaque domeflica cum 
Arabica commutata, cum codices Syriaci a plerifque legi funt defiti, 
iterum in coenobitarum clauflris iners et inutile delituit : ab his non 
levi pretio coemptum a Samuele Palmer, Indos itinere terreflri pe- 
tente, mihi, amicitiae ergo, tranfmifTum eft ab eo, donoque donatum. 

xxii P R i£ F A T I O, 

S E C T I O V. . 

Nojirorum Codicum defcriptio. 

"^I^T ON levi artificio componitur nofter Codex Heracleenfis. 
-- ^ Matthaei Evangelio praefiguntur genealogiarum conciliationes, 
et Eufebii Caefarienfis ad Carpianum Epiftola; quas excipiunt Tabulse 
decem Canonum, deinde Tituli Capitum in Matthiei Evangelio, quae 
numerantur LXVIII : Tum Evangelium binis columnis defcriptum, 
et ad imam paginam fub utraque fubtexitur Harmonia : margini ad- 
fcribuntur feriatim numeri Ammoniani, et fub fingulis minio notatur 
tabula ad quam ifta Pericope referenda eft: minio quoque tituli Ca- 
pitum diftinguuntur, ut et teftimonia quae ex Veteri Fcedere adferun- 
tur. Charadere exaratur duplici, ut monuit Wetftenius *!•, ejiran" 
gulo mmimvci feu rotundo, et Neftoriano illo minufculo inde profedlo; 
utroque ab editione C. Schaaf diverfo, " ita quidem ut librarius in- 
" conftans m una eademque pagina modo hoc, modo illo charadere 
.** alternis uteretur." Propriis nominibus, et Graecis verbis Syriace 
fcriptis appinguntur vocales, ad formam Graecarum vocalium effidae. 
Hae non funt Thomae Heracleenfis artificio adfcribendae, nondum 
enim pundla, vel figna vocalia funt inventa 5 quarum origo Grascis 
vocalibus deberi videtur. Quidam enim hanc artem referunt Theo- 
philo EdefiTeno, qui circiter annum Chrifti DCCLXX'" claruit, et 
Homeri opera in Syrum tranftulit fermonem : unde non improbabili 
conjedura, accedente potifiimum communiflima recentiorum Syro- 
rum opinione, quinque vocalium Syriacarum figurae ad fimilitudinem 
Grascarum a Theophilo noftro fuerint efFormatae J. Alii vero ad Ja- 
cobum Edefi^enum, qui anno DCCVIIP obiit, et feptem novas voca- 
lium figuras ad Paulum Antiochenum mififife dicitur j cujus in Bib- 

* Ridl. DifTert. p. 47. f Prolegom. p. 112. % Afleman. Bibl. Orient, Tom, I. 

cap. 44. p. 521. 

P R i^ F A T I O. xxiii 

liotheca Vaticana notatur recenfio et pundatio vocum N. T. juxta 
Yerfionem Thomag Heracleenfis, ubi in margine Graecis uncialibus 
vocibus appofitis difficiliora vocabula Syriaca elucidantur*. Eodem 
modo in noftri codicis margine exarantur quasdam Grseca vocabula 
Syriacas in textu voces explicantia ; notantur quoque variantes ledlio- 
nes in exemplaribus Alexandrinis. Eodem artificio Marci, Lucse, et 
Joannis Evangelia conficiuntur. Joannis Evangelio praefigitur Cofmx 
Indicppleuftse praefatiuncula j' deeft capite odtavo Hiftoria Adulteraej 
et in fine adjiciuntur tres illseadnotationes quas prius defcripferim. 

Abfolutis Evangeliis incipit Pars altera, quae A£tus Apoftolicos 
et feptem Canonicas Epiftolas compledlitur. Adlibus Apoftolicis ca- 
pitum argumenta potius quam titulos praepofuiti cujus funt, nefcio : 
a Grseco plane fermone -in Syrum fuerint converfa. Non funt Eu- 
thalii; neque numero conveniunt, ille enim habet capita 40, at 
nofter tantum 33: neque eodem confilio difpertiuntur capita, neque 
iifdem verbis proponuntur argumenta. Nullam habet <rtx°i^^^'<^v 
quam in Euthalio reperimus, neque Textus vel Margo cum Euthalii 
ledtionibus fingularibus concinit. Ex. gr. A61. i. 1 2. Tole vTre^-fizypctv 
[Euthal. oi a7ro5"oAo<] «? liPii(ra.XrifA, ccTro opHf ra KctXHfAiVii iXcueavof, e^tv 
iy^vs li^aa-obKvif^ (rccQQa]ii i%ov oSov : at pro o"c«.C€cfcl« e%cv oS^ov legit Euthalius 
Toc^ov cov (pro ov) ro ^icL<^vi^a,i ocrov avvc^^ov laakiov TnpL^Tra^&tv iv ca,^Zctrco. 
Textum fuum fe comparafie dicit Thomas cum uno probo exemplari 
Graeco: verum ad cap. iv. 30. reperio annotatum " funt exemplaria 
** in quibus non eft m ovofjLc£[o?'' Quasnum autem erant exemplaria 
illa ? Syriacane, an Grasca ? fi Grasca, vel erant circumforanea -, vel 
plura videtur Alexandriae contuHffe. Comma 7 in Joannis Epiftolag 
primae capite quinto non legitur. Contextus ita fe habet : aros i^^iv 
iK^oov di vooLTOs Kctj ccii^ccros, Kon TTViv^a/roSj Ivitriis Xpi^ros» ax- iv v^ctri f^ovov 
«{.^' gy ctifjLctri Ko^ ev vactri, Kctj Trvivf^ct e<j-; ro fictpTv^av, ori Trvivftct i^tv ctXvi- 
B^etct, Ori rpeis HCtv 01 i/,aprvfiiivr£Sy '^v&vfA>ct, Kctj v^cof)» Kotf cufjuct, aajj 01 rfi&ts 
70 iv, Ad verbum reddidi, articulofque omnes omifi, nifi qui in Syro 

* Afleman. Bibl. Orient. Tom, I. cap. 40. p. 478. 

xxiv P R ^ F A T I O. 

exprimuntur. Ubi plurima funt notanda ; in commate fexto, additio 
jcoj 7irm(jbAT053 et aT^ct jcoij zv v^ati, et eorum quae fequi debent omiffioj 
defe6lus commatis feptimi ; et in noftro odtavo oti pro ;ca/, verba zv r»j 
yji non leguntur, et in commatis exitu non &ts to ei/ eta-iv, aut gj/ «o-;, 
fed 01 Tpei^ To 61/, ^Ai OC1, et in margine Graece fcribitur to ei/. Ex 
quibus patet quam proclive erat ob voces faepe iteratas Amanuenfibus 
labi, et codices qui conveniunt in defeAu feptimi commatis non ta- 
men convenirc in legendo commata vel fextum vel odlavum. At 
MSS. omnibus pervetuftis confentientibus comma feptimum abeffe 
potius quam deefTe cenfeo. Explicit Pars illa cum adnotatione quarta 
prius memorata. 

Subinde fequitur Pars Tertia ; et in ea praemittitur Prologus Eu- 
thalii, in quo locantur Epiftolarum argumenta non eadem prorfus 
ferie ac in Euthalio, ubi decimum eft Epiftolae ad Hebraeos argu- 
mentum, fed in confueto Epiftolarum ordine : at duplo longior eft eo 
Prologo quem edidit Millius vel Zacagnius. Hunc excipit Martyri- 
um Pauli; deinde numerantiir in fingulis Epiftolis lediones, et in 
fingulis capita, teftimonia, et verficuli : tum in quaque Epiftola nu- 
merat quot teftimonia ex quoque libro afFeruntur ; poftremo ipfa te- 
ftimonia feorfum recitantur. 

Epiftolae ad Romanos prasmittitur capitum tabula, quae funt nu- 
mero 19: inter xiv et xv capita (ut in editis dividuntur) inferuit 
commata 25, 26, 27 capitis xvi. Sequuntur caeterae Epiftolae confueto 
ordine. Ad Phil. iii. 2. adtexit commentaria quaedam ex Homiliis 
Chryfoftomi et Epiftola Timothei cujufdam ad Claudium contra Con- 
cilium Chalcedonenfe. In i Epift. Timothei, comma decimum fex- 
tum tertii capitis ita fe habet; Jjf*^ t^oots^^ \^^j JS^p-jtoLiSs^o 

J'^— £0— JZL^ c*-J:s-_^I.Jt * JotJ^J Jtsl^^t Io*|.*ajut 

Ubi obfervandum eft quod in omnibus fere locis ubicunque occurrit 
iva-i^eta^y vel iu<ri.Qy}?, vel ivcnQas, vel euo-eCew, fimplex et unius modi 

* Marg. 00 

P R ^ F A T I O. XXV 

cfl Polycarpi verlio, reddltque per j£s.'Su^i Lo^^^iu, quod eft ad 
literam iva-i^Gta : Prior autem Syrorum Verfio plerumque per Jis^jar 
7ci^^S) quod eft timor vel cuhus Dei: at neutra ambas conjunxit 
loquendi formas JOL.-J^\ JS.Vjj1 Io^xS-Ju, quod eft eucrgW^ emy 
quo fenfu difficile eft intelleftu, Sequitur ci^s^Lft ubi prseterea eft 
obfervandum, morem effe Polycarpi, Relativum o, vel o?, vel j;, vel 
in Graeco textu (cujus vim Simplex per dolath praefixam rependit) in 
Syriaco per oo vel uO) fequente dolatH exprimere. Ut A^Q>^cuos o 
ZTnycKvfietg ect^Skio^, Matth. X. 3. Simplex reddit oiL tfc-L:iLf> comOJ^ 

Polycarpus vero plenius, et expreffo, 00 cioo^oi ^rii^oi ."lii^ 

. t£Dofo)ii?L o'^— oLj> Si igitur ex hoc textu 0205- exulat, neque 
og vel ibi reperies, contra omnium Manufcriptorum fidem. De- 
ficit Codex ad comma vicefimum feptimum Capitis ad Hebraeos 

In Codice Barfalibaei, quatuor priora quas fuperfunt pergamena, 
lacera et exefa funt. Singulae paginae in quindecim quadras dif- 
pefcuntur variis coloribus depidas. Exhibent tabulam Evangelio- 
rum in fingulis Miflis vel diebus feftis legendorum, et referunt 
iingulae ad quinternionem, vel fchedarum fafciculum, et ad fchedam 
in fafciculo ubi Evangelium legendum reperies. Exempli gratia; 

*i jts,£i |.j ^OD JiouLO tiDoa-2L.§J0i . Hoc eft (MifTa) Stephani 
Martyrumque, quinternione undecimai fcheda quarta, Poft hanc ta- 
bulam incipit Evangelium Matthaei fine lemmate capitum, at deeft 
quinternio fecunda, vel decem folia, a cap. ix. 2. ad cap. xv. 20. 
excidit totum Marci Evangelium, et ufque ad Lucaa cap. ix. com. 9. 
Lucam fequitur Joannes, in quo legitur Hiftoria adulterae a Mara 
converfa anno Domini DXXIP, cum adnotatione fuperius allata, 
qua patet Evangelia fuiffe defcripta ex Editione Heracleenfi, et a 
Barfalib?B0 cum 4. Exemplaribus comparata et edita. Dein Lec- 



tiones colledae ex 4. Evangeliftis, fingulis fabbatis Paffionis legendse^ 
juxta editionem Thomae Heracleenfis. Sequuntur, fecundum verfi- 
onem Syrorum Simplicem Apoftolorum Adla, atque Tres Epifto- 
lae Canonicffi. E i Joannis Epiflola, cap. v. abeft teflium cceleftium 
pericope. Has excipiunt quatuordecim PaulinsB, i Tim, iii. 16. ita 
legitur .... u«J^s;^Ljt . jLaj).;Dj J-JO) f jjj 00 Oj KjJ;.j;.Ajo 
^■CD..^::^^ Vere magniim eji myjiermm hoc pietatis^ quod manifejiatum eji 
carne, Deficit ad Hebrsebs Epifl^ola medio commatis 7. capitis 
duodecimi. -^ 

f Manufcriptus Bodlelanus, cujus Coliatio ad finem Evangeliorum additur, nullos ha- 
bet Afterifcos aut Obelos, et tantummodo unam atque alteram variantem le£lionem ia 
margine. lUum MStum parvi valere mihi quidem videtur. Vide Storrii Obfervatt. fupeit 
N, T. verjionibus Syriacis, p. 59. wh. 

P R ^ F A T I O. xxvii 

S E C T I O VI. 

De AJienfcis, Obelis, et Lediionibus Marginaltbus. 

CU M Cl. Ridleius in Codicis Heracleenfis defcriptione de * Af- 
terifcis et Obclis agere non inftituerit, de iis nonnulla didlurus 
fum, et quidem tanta cum brevitate quanta perfpicuitati non officit : 
m omnibus enim rebus in quibus unicus eft fcopus homines docere,, 
Methodum breviffimam puto effe optimam. 

De ufu Afterifcorum et Obelorum in noftro Codice hgec habet CI. 
Wetftenius: " Habet porro Collationem Verfionis Syriac^ prioris 
*' cum pofteriore, quam in ipfo contextu exprimit praeporiendo Obe- 
*' lum verbis quae in priori abundant, et Afterifcum iis, quae in priori 
<« defunt." Haec ille : cujus fententiae minime aflentior, quamque 
memorare noUem, nifi ut viros ab eo deceptos in viam reducerem, 
et Heracleenfis recenfionis audoritatem ab eo immerito, ut arbitror,, 
imminutam in gratiam eruditorum reftituerem. 

Multis quidem in locis fateor,, led:iones Afterifcis notatas in Ver- 
fione Syra priori defiderari, et illas Obelis inclufas fupereffe ; fed tam. 
multa exempla in contrarium afferri poflunt, ut aliam excudere con- 
jedturam necefiTe fit. E. g. Matt. xii. 1 3. Tunc dicit illi homini^ Ex^ 
tende manum tuam : et extendit iK manumfuam s^, Sic legit Syra prior, 
xiii. 10. Ett quum accepijent difcipuli -^.ejus^^. Sic Syra prior. Com. 
29. ^ ne feligentes zizania, eradicetis cumjis '^.etiam triticum. Sic 
Syra prior. xix. 14. Ipfe autem fefus dixit '^Jis ^. Sic Syra prior: 
et alia hujufmodi exempla paffim occurrunt, quibus in locis fecun- 
dum Wetftenii conjeduram Afterifcus eft omnino fupervacaneus, 
Iterum de Obelis utramque Verfionem comparemus. Matt. xiii. 30, 
Sinite'^ igitur^. Deeft vox obelo notata in Syra priori. xviii. 1,^. 

* Afterifcus cum nota finali fie pingitur ^ ^, Obelus hoc modo -r ^^. Paren- 
thefe<iys duo funt figna, quorum primum uncum angularem [ ], alterum lunatum ( ) 
quodammodo refert. 

xxviii P R iE F A T I O. 

nlfi remlfertth wmfqutfque "^ ex voMs s^. Defunt verba ex vobis in Syra 
priori. xxiii. 34. ^ et ^ ex iis. Deeft vocabulum et in Syra priori. 
His in locis cenfet Wetftenius Afterifcos ponendos efle. Quid dicam 
de claufulis aut verbis, quae in Verfione Simplici defunt, at in noftro 
Codice nec Afterifcis nec Obelis notantur ? Matt. viii. 13. Simplex. 
*—- et fanatiis efl puer ejus in illa hora. Verfio Philox addit, Eit quum 
reverfus ejfet Centurio in dojnum fuam^ in illa hora invenit" puerum 
fanum. Haec omnia in Syra priori defiderantur. xiii, 30. et in tempore 
Mejjis dicam MeJJoribus meis. Deeft vocabulum meis in Syra priori. 
xiv. ig. et quumfregiffet^ dedit illos panes difcipulis. Verba illos panes 
in Syra priori defiderantur. Wetftenius vero inquit, ** aliquoties in 
** ponendis iilis fignis a librario aberratum fuifiTe videtur." Librarium 
tam fcede errafiTe rationi repugnat, nec verifimile efi: Thomam verfi- 
onem nofl:ram cum Syra priori contulifiTe: quandoquidem in Anno- 
tationibus fcriptis ad calcem Evangelii Johannis, nihil de hac Ver- 
iione memoraverit. Itaque concludo Thomam verba et loca Afi:erif- 
cis notata non ex Verfione Simplici fed ex Graecis MS'", quos con^ 
tulerat, inferuifie. 

Ex his Graecis Exemplaribus duo praecipue Ledionum Variantium 
genera colligere potuit ; unum, cum vox aliqua pro alia fubfi:itueba- 
tur, ut Matt. iv. 8. iTnKAXafMm pro Myofjuivov, alterum, cum Textui 
aliquid addebatur, ut Matt. L 11. Jofas autem genuit [Joakim. 
yoakim autem genuit'^ fechoniam, Hujus pofi:erioris generis funt 
omnes ledliones Afi:erifcis notatae. Jam vero probabile videtur Tho- 
mam, cum primum Verfionem conferret, et hoc et illud genus in 
margine fcripfifife; et cum fecunda vice conferret et defcriberet, hoc 
genus Afl:erifcis notatum in Textum recepifile, iilud in margine reti- 

Cum Afl:erifcis in Textu Polycarpi uteretur Thomas ut quid ipfe 
addiderit defignaret, nii habebat, ni fallor, quo quaedam, in Verfione 
Philoxeniana extantia, in Graecis fuis deficere indicaret, nifi ut 
Obelum iis praeponeret: quem et in hunc ufum adhibuifle plane 

P R i^ F A T I O, xxix 

videtur.* Ex gr. Matt. viii. 7. Verfio Philox. Ego veniam ~ ^/ V 
fanabo eum> Deeft et in Graecis. xiii. 30» Simte '^ igitur ^ crefcere 
fimuL Deeft igitur in pluribus Codicibus Graecis. xv. 4. Honora pa- 
trem "^ tuum>^ et Matrem. Deeft tuum in Grascis. xviii. 28. Kedde 
mihi id quod debes"^ mihi */. Deeft mihi in Graecis. Plura addere ex- 
empla fupervacaneum effe duco 5 res enim clara fatis et liquida mihi 
videtur. Hac admifTa de Afterifcis et Obelis conjedura, difcrepantias 
Codicum quinti ^t fuperiorum feculofum uno intuitu confpicimus. 

Sed quaedam fortafle in contrariam partem opponi pofTunt. Si 
Afterifcis ufus fuit Thomas Heraeteenfis ut fuam in integro Polycarpi 
textu Emendationem indicaret^ et Leftiones quae Textus erant Ad- 
ditamenta iis notavit, quornddo contigit ut omnia ea Additamenta, 
quas in margine hodie videmus, in Textum Afterifcis notata non re- 
ceperit ? Hoc non magnopere me movet -, nam ratio ejufdem facile 
reddi poteft. Ledtiones iftas marginales quae Textus funt Addita- 
menta, a Thoma exarari potuerunt, cum de earum au6toritate non 
fatis libi conftaret; hoc eft, cum has 'le'6tiones in uno, non in altero 
codice, quo -ufus eft, inveniret. Sed probabilius mihi videtur, Cri- 
ticum ah"quem Thoma pofte^iorem eas exarafle; Criticum, inquam, 
qui non omnino Codicum GraBcorum, quibus ufus eft Thomas, 
audloritati confifus fuit, fed et ipfe Verfionem hanc cum Exemplari- 
bus nonnullis Graecis et Syra priori contUlit. Et hoc ex paucis ex- 
emplis clarius patebit. Ad Matt. XXV. i . OGCurrit Nota quae -mo- 
net verbum ju fponfae v^ non ijiveniri in omnibus Exemplaribus, Hujus 
NotsE au6torem non fuifiTe Thomam Heracleenfem manifefte patet: 
nam fi verbum -^.fponfce vj' in exemplaribus fuis Graecis defuerit, quo- 
modo in Textum Afterifco notatum recepit ? Ad Matt. xxvii. 35. 
monet Criticus hanc pericopen prophet^e non inveniri in diiobus Exem- 
plaribus Grcecis, neque in antiqua^ vel Simplici, Syriaca. Nec hujus 

* Prarter hunc primarium Obeli ufum, aliquotics ufurpatur ad fignificandam aliquam 
Syriacae dialefti redundantiam, eo fere modo quo Italici Characleres in vernacula noftra Bib- 
liorum verfione uftirpantur. Id genus Obelos in Latina Interpretatione de induftria, ut plu- 
rimum, omifi. wh. 

XXX P R iE F A T I O. 

Notas audor fuit Thomas : quia fi hanc pericopen in textu Poly- 
carpi invenerit, et non in Exemplaribus fuis Grsecis, quomodo non 
Obelo illam damnavit? Ad XXVIII. 5. item exaratur Nota, in 
qua monet Criticus vocem -^, Nazaremm y^ noninveniri in tribus Exem- 
plaribits Grcecis, neqtie in Antiqua Syriaca. Haec etiam nota Thomse 
atnibui non debet : nam fi in Codicibus Graecis, quibus ufus eft, 
vox Nazarenum defuerit, quare in Textum Afterifco notata recepta 
eft ? Ex his exemplis patet Criticum aliquem Thoma Heracleenfi pof- 
teriorem hanc Verlionem tradtafle ; quem exiftimo non folum omnia 
textus Additamenta, quag in margine reperiuntur, fcripfiffe, fed et non- 
nullas ex variis le(5tionibus, proprie fic didtis. Ledtiones nonnuUas, 
a quodam Thoma Heracleenfi pofteriori additas fuifiTe, Nota ad Joh. 
ii. I. fit teftimonio. Comma hoc modo fe habet : Et die tertio 
nuptice faSlcB funt in Cana Galilece, Margo addit — et vinum non habe^ 
banty quia defecit vinum convivii, Cui fubjicitur haec riota manu re- 
centiori : Hac claufula non efl in omnibus exempJaribus Heracleenfibus^ 
fed in nonnullis exemplaribus Gracis invenitur. Quis fuerit Criticus, 
de quo agimus, non fatis conftat: licet autem conjicere Jacobum 
Edeftenum fuifie, cui attribuitur Recenfio et punSiatio vocum Novi 
Tejiamenti juxta verjionem Thomce Heracleenfis^. Quicunque demum 
fuerit, conftat tamen eum varia Exemplaria confuluifle, cum locum 
aliquem, ea praefertim Additamenta quae Thomas afterifcis notave- 
rat, in dubium vocaret. 

* AfTeman. Bibl. Orient. Tom. I. p. 478. 


PRiBFATIO. xxxi 


ACTENUS conatus fui brevem operis hujufce hiftoriam 
oculis publicis fubjicere. Utcunque multo plura de hoc ar- 
gumento fuperelTent dicenda, tamen cum rem admodum difficilem 
comperirem illud dilucidius exponere, fatius mihi vifum eft illa fo- 
lummodo capita attingere de quibus clare mihi conftabat. Qui per- 
feiliorem Verfionis Philoxenianas cognitionem affequi cupiunt, 
Evangelia attentis animis legant oportet : lidem fapienter facient, fi 
confuluerint eruditam Storrii DiiTertationem anno 1772 Stuttgardias 
vulgatam. * Praecipuas Ridleianae DifTertationis partes jam antea 
excerpfi, iis folummodo omiflis quas minus utilia cenfebam poflquam 
Opus ipfum in publicum prodiifTet. Hic loci necefJarium mihi vide- 
tur paucis excufare brevitatem annotationum, ad quas in ima pagina 
Ledtorem aliquoties remitto j quafque in modum longe ampliorem 
dilatare in animo fuit. Opus profedlo Commentarium poflulat Ver- 
fioni ipfi magnitudine fere parem. Et plurima quidem a me notata 
fcripto commif], praeter ea quae Typis imprimenda curavi. Verum 
cum neminem familiarem haberem hujus argumenti compotem, quo- 
cum de annotationibus meis confilia communicarcm, potius habui 
prcmere ea quse mente conceperam, quam feveras reprehenfionis for- 
tunam experiri. Quod fi Univerfitati placuerit, ut fecundum volu- 
men conficiatur, atque illius in publicum edendi mihi conceiTa fuerit 
facultas, adhuc plura ad Argumentum generatim fpedtantia annotabo, 
et loca quaedam difRciliora illuflrare conabor. 

In hac Evangeliorum Editione Textum Syriacum fideliter impri- 
mendum curavi ex Codice Heracleenfi, exceptis paucis quibufdam 
locis quae mendum aliquod aperte prae fe ferebant, quaeque ex Co- 

* Hsec DifTertatio benigne ad me mifTa eft a viro amiciffimo, lihguarumque oricntalium 
peritiffimo Chrijiiano Frederico Schnurrer, Academise Tubingenfis ornamentQ exinuo. 

xxxii P R iE F A T I O. 

dicibus Barfalibcei et Bodleiano dedi corrediora. De his Emcndatio- 
nibus in Notis mentionem feci, fimulque ledorem quomodo fe loca 
haberent in Noftro Codice fedulo monui. Porro quaecunque vocabu- 
la Graecis charaderibus exarata erant in noftri MS'' margine, ea in 
Textus impreffi margine retinui. Qujcquid vero Syriace confcriptum 
erat, ut funt omnes variantes ledliones, in margine noftri MS'*, id 
in imis paginis ob inopiam Typorum Syriacorum minutiorum, im- 
primendum feci. His variantibus ledionibus quaedam nonnunquam 
e Textu, uncis lunatis inclufa, fenfus complendi caufa addidi.* La- 
tinam Interpretationem, quantum in me fuit, ad literam formavi, 
nulla elegantias ratione habita. Genealogiarum Conciliationes, et 
Eufebii Caefarienfis ad Carpianum Epiflolam, nec non Tabulas de- 
cem Canonum, q.use Matthsei Evangelio praefiguntur, ut minime ne- 
ceflarias, confulto omiii, ne in nimiam molem liber accrefceret. 
Haec fere funt quae Ledorem monitum volui. 

Prius quam finem fecero, liceat mihi grates dignas Preli Claren- 
doniani Delegatis perfolvere ', quod Munus adeo honorificum mihi 
demandaverint. Simul Reipublicse literarias gratulor, quod hoc Pre- 
lum hominum candore et docSrina primariorum dudtu hodie regatur: 
illorum, inquam, hominum, qui pperibus utiliffimis publicandis 
ftrenue patrocinantur, et quorum unicum votum efie videtur vene- 
randum Oxonii nomen amplificare, et Dodlrinae ac Religioni quam 
plurimum prodeffe. Item Cuflodi et Sociis CoII. Nov. gratias refero, 
quorum in manu funt CI. Ridleii MSS. quod eofdem mihi privatim, 
magno meo commodo, benigniffime mutuo crediderint. Ex hac 
etiam occafione gratias omnibus reddo qui in me Beneficia contule- 
runt, iis praefertim Viris digniffimis qui unanimi fuifragio in Cathedrae 
Arabicae Praefidem me cooptarunt. 

* Praster Var. Lea. funt alia quaedam in margine afcrlpta, quje Latine non femper verti, 
quoniam nihil aliud efTe videntur nifi Emendationes Verfionis Polycarpi, et ad Syriacae 
Diaionis prpprlctatem preecipue fpeftant. 

P R iE F A T I O. xxxllt 

Hic vero in prlnciputn amicorum numero mihi omnino eft me- 
morandus Johannes Moore Epifcopus Bangorenfis, qui Pa- 
rentis benigniffimi atque amantiffimi femper erga me fundus efl 
Officio. Liberali Illius fubfidio acceptum refero quod mihi in Aca- 
demia commorandi fuerit facultaSj in qua fcd^ unica illi quo dele(3:or 
ftudio licuit feliceni operam dare. Igitur fi quid utile in Literis 
Orlentallbus jam antea ex me profe<ftum fuit, vel poflhac fuerit, id 
omne Ilii debetur. Quod li Patronus meus Digniffimus publicam 
hanc fuorum in me meritorum prsedicationem improbaverit, ofFenfae 
veniam enixe oro : nempe internis grati animi fenfibus alias fatisfacere 
non poteram. 

III ud vehemeilter opto, ut et Ipfe et cseteri omnes qui de me 
bene funt meriti, fentiant hoc quod elaboravi Opus beneficentia fua 
ac Hberalitate non ufquequaque indignum. 


Dabam Oxonii,. 
13 CaU dug. M DCC LXX Vin. 



4 o^ t »V?N .c:i}i}j.j»:^JU ,-J:is-^J — ..^ ;oW .;o?>JD ^ _»: 

5 ^_::s>^ ^_jt j-^^ .0) — Df^ ^--io jjo n,N ^i:^ -^j ^oidiMo 

6 ^--ai uju^ . |.£Q.£dolju^ r-^^? x:*! ^iic^on ' • ta^) ^^ r^^ji 

M A T T H ^ I. 

1 L I B E R Nativitatis Jefu Clirifti, filii Davidis, filii Abrahami. Cap. L 

2 Abrahamus genuit Ifaacurii. Ifaacus autem genuit Jacobum. 

3 Jacobus autem genuit Judam et fratres cjus. Judas autem genuit 
Phares et Zaram e Thamar. Phares autem genuit Efrom. Efrom 

'4 autem genuit Aram. Aram autem genuit Aminadab. Aminadab 

^ autem genuit Naaffon. Naafibn autem genuit Salmon. Salmon 

autem genuit Booz e Rachab. Booz autem genuit Obed e Ruth. 

6 f Obed autem genuit Jefle. Jeffe autem genuit Davidem regem. 

I ^ i-^O.n] In margine MSti *.,j,^a.,\ 
-;, Vide notas ad calccm Evangeliorum. 


M A T T H .E I 

Y^ . )ii "1 '?V i b o oo) ^_>i Y '°^. •:• I '^N'» oo) ^o?f~^ y N » 

^—.1 1-*^^' -l-^Jtl t~^^ xr~*« P" *^ ''^""'^ ./oJaciOfN, 

1 )-JtriiJ] In margine MSti IOaO^ 

t Abias] Ledlio marg. Abiud. 
t. Afam] • Afaph. 


yo^bojil >,2^ ^^; )-m. I ,N3 .u£Q^]Lj).:^a^ ^-J^ ^--^t )«i^j^ 

jo,.io iQ^i\ m ^^So ^i c£D).jutta«^ . yju^^a^JD ^bv* ^-^t \5^? 

<^qjo>mo ^t ^Lc^K^;^-^ uciaivijjo )jkJ^a^>p^ ^i jo„i,ii, la^ 
^>xjLli) mN ^:::^^ c£D)-4ja£Mf \\si,ri ^t fLcL.>^ ,^^ jisrii 12 
^Vj ^> \v»"^^^oj .^OLo)j:;:iO)0>^ ^J^ w.^t \mJ^^^^^ ^3 
^"tbsj ^t p.t o I N\ . ^ajLa)-aNjU y. '^w ^-«»1 lOA-n^ . iqa^JJ 

David autetn rcx genuit Solomonem ex ea quas jfmY uxor Uriae. 
Solomon autcm genuit Rbboam. Roboam autem genuit Abiam. 7 
•f- Abias autem genuit J Afam. Afa autem genuit Jofaphat. Jofa- 8 
phat autem genuit Joram. Joram autem genuit Oziam Ozias 9 
autern genuit Joatham. Joatham autem genuit Achaz. Achaz 
au.tem genuit Ezechiam. Ezechias autem genuit Manaffe. Ma- 
naffes autern genuit Arxipn. Amon autem genuit Jofiam. Jofias 
autem genuit ifi Joafeim. JoaJcim autem genuit ^ Jeehoniam et fra- 
tre§ ejus in exiHo.Babylonis, Poft autem exilium Babylonis, Jechor 
nias genuit Salathiel. Salathiel autem genuit Zorobabel. Zoro- ^3 
babel autem genuit Abiud. Abiud autem genuit Eliachim. Elia- 



C A P. L 

14 .^a^Jll r-^ \r^l ^^!) «v^^^^M^ i^ ^v ^o)-^ . -jojJJ 




od ^ .♦ led)— j>^-J^t CT') ■ .^ , ;^ od cg^.Amo irjit r-^ x^! 

17 ^ |tt \s.i/^a> yOcOsiD V \ M.iifl.Vii po^JS^t ocl VkOia^ y^^?! 

po^ ^ »ot ^^0 . V ', m \Is^fl 7tt ^o?^ (..»^Y.jbk ^dv^f 

iiD).j))Jio* LpQ) fv*9^ r^ . Joo» uc^oiiH-»J )-i:*acif ^o^ )irftf«^^ * -^e^*^. 

• ■ * • 

'.ot i my ^ — it* JocT )i:ij Jlto : foo^ uclo^w.J )^)^t dt^t * '^^^«^«y- 

14 chim autem genuit Azor. Azor autem genuit Sadoc. Sadoc au- 

i^ tem genuit Achim, •f- Achin autem genuit Eliud. Eliud autem 

genuit Eleazar. Eleazar autem genuit Matthan. Matthan autem 

16 genuit Jacobum. Jacobus autem genuit Jofephum virum Mariae, 

17 ex qua natus eft Jefus, qui didus ^ Chriftus. Omnes igitur ge- 
nerationes ab Abrahamo ufque ad Davidem, generationes quatuor- 
decim : et a Davide ufque ad exilium Babylonis, generationes qua- 
tuordecim : et ab exilio Babylonis ufque ad Chriftum, generationes 

18 quatuordecim. Jefu autem Chrifti nativitas ita fuit. Quum de- 
fponfata elTe t Maria mater ejus Jofepho, antequam confociarcntur, 

19 inventa eft habere in utero e Spiritu Sando. Jofephus autem vir 
ejus, quod juftus eflet et nollet diffamare eam, cogitavit clam 

I ^O?] In margine MSti 1Q«0? 
t Achin] Leftio marg. Achim. 


M A T T H iE I 

Cap. II. 

yl^Lj OL:z:ii r»^^ o^ .t^^r JliiNjJ ^j).iQ^ ^.^zjpo^ ^wil. 

)>bQau JSj? ;'^o '. ^v^ ^! <-»r^?^ .ciO)oK*J l-ii-^r^ J-wOj v-^ ^' 

^^50 oCs^vl^O^^ cO)CL*JD'|u2LJ *^,f ,ii ''s;,^ OO) .VtO a* OLlbs— »♦ 

oo) ji_^l.L> fj-^J '.Loo) oC^ ^r Jto) .^ot^i Jou.^, 22 

/o) •:• '^-^Jt ).a:::lj oo) )u^su^ ^.j^ ] »v— ^ xr^ ^t-— ^?^ft ^^ 

J — ^QSu ^o*, n.io .•?V— ^ o^ ^jLo. fi f ^[^^L )m',n n:^ JJS^OifcvCi 

-fouJ^ ^^^ojj. «xutSiiSJbov, c.o)o^v»J> 00) .•^fojJiajj. ouJ^r 
ot — !^ ^.n2i> i*— aj y-j2l^ •. Jj^o-jo •^;--io cHLmo* ^i /^^ .1 — ^ ^4 
'.ou-.^ Joo) \>^ j]o •. oiI^Sui J.Lit^jJ o)'^io -.Juk',.^! ouoji^ 25 
01 — ^^ J.iaiw~^f— Do . Jy.Dari 00) oObv*t ^'^r^N i^bvai )^r-^ 
c&^aj.:2i '. yoolj^ j^ ^aX^^. "> ^ ^'^L? v^ojuj ^t y^ •:• V>aAji i 

dimittere eam. Quum autem haec ille medltaretur, ecce angelus 20 
Domini in fomnio apparuit ei, dicens, Jofephe fili Davidis, nemetue 
accipere Mariam uxorem tuam ^ id enim quod in ea genitum eftj' 
e Spiritu Sando eft. ' Pariet autem fiUum, et vocabis nomen ejus 21 
J E s u M : ipfc enim fervabit populum fuum a peccatis eorum. 
Hoc autem totum fa6tum eft, ut impleretur id quod didtum efi: a 22 
Domino per Efaiam prophetam, dicentem, Ecce virgo in utero 23 
concipict, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel : 
quod exponitur, Nobifcum Deus. Quum furrexiflet autem Jofe- 24 
phus ex fomno, fecit ficut mandaverat ei angelus Domini, et ac- 
cepit uxorem fuam. Et non cognovit eam donec perperilTet filium 25 
fuum primogenitum : et vocavit nomen ejus Jesum. Qiium 1 
Cap. II. autem Jelus natus efiTet in Bethlehem JudoDas, diebus Herodis 

C A P. II. S 

. CL^ ^.y^mNoN ^x.*I.^o% puUy^O::^ ol^i )"^ '^n'^ v-^ ^Xa]^ 

4 •.pbaa.V^^^^mNo^pLa uM^y ^oC^d^ <■ \ ^ ^o .ol^o^ 

5 ^i ,^a— jo 'r-^^iiOso )M^it^o ).n^/t '-vPOi-jJbo Jod c^2b« 

cc^ , , i j^,a ^Js^ (jLAO) . loouii jgjsiJ^iSi. I ^ , -^ *. cl^ ^i-^? 

" • . ■■'■ '^ .,'•■'.-■ . 

6 « ^ . rO JO '.JjOOl—jt ).^JJ ^aj^J^W=) oJSwj/o v).a«2LJ ^-»ri 

coa:2Li ^A^ caox^ . ^toOL.»| |-j^^^, ^o^ ojij£s^^ ^L-f.^^ 
•:• ^J'^£a*JIJ a>«^t j.lia^'^ uO)ai.i.*,,jt (-J-»J oo). jjj..^^ 

8 ^o . Jj-jjjt^i oo) j-jZLiaaai |..i,^j ool^ ^ovjL^ JS^JJS*jKja 
iSs.jfJS^jfisja n,^.,ni.* .yoJ&s^jJ) )^ •^SdJ^^clni^J^s.*.:^^ xOjJ j^ 

2 regis, ecce Magi ab oriente venerunt Hierofplymam, dicentes, Ubi 
eft ille qui natus eft rex Judseorum ? vidimus enim ftellam ejus 

3 in oriente, et venimus adadorandum eum. Quum autem audivifret 

4 Herodes rex, turbatus eft, et tota Hierofolyrna cum eo. Et quum 
congregaflet omnes principes facerdotum, et fcribas populi, per- 

5 contabatur ab iis ubinam, Chriftus nafciturus elTet. Ipfi autem dixe- 
runt ei, In Bethlehem Judseae : fic enim fcriptum eft per pro- 

6 phetam. Et tu; Bethlehem. terra Judass, non ornnino minima es 
inter duces Judsese : ex te enim prodibit dux qui pafcet populum 

7 meum Ifrael. Tunc Herodes cl^m- quum vocaflet Magos, perqui- 

8 fivit diligenter ab iis tempus ftellae quse vifa eft. Et quum mi- 
fiflet eos Bethlehem* dixit, Quum profedti fueritis, exquirite 




• • • 

/S)y — o ).jjuj> , , .y?— ::=a oj jj^ qo) ), ^ „00 ?> )a)o . ojx)? ) r^Xho!^ 

)«ajf ^^Jbo "^^— iJ^ jcld )L)t ]J^y i. '.yOOtJ!^ JiouJiio joo) 

CL*^«^ %).^ 00 nN ^t uOlOOjj-Ai ^—3 '^-A^^^ foO) oO)oJis^ft 10 
).J^.^J^ c»0)0^}.j^ '. ^JS.,i^\ Q^.^* y^O .CJv_£D ?^^^^) ^Lo^ II 

•j^o)) '.Ij-^tao olJ^ o-oyn •. ^ooOsat J^».^alm ajuK3 

II 07' 

}jy pd^^s^st^ ^oi !b^ f,t,.,.N -s^L| ^o . J^a^o . yaj| r^ iNo 12 

J5L)] O ,iJ,,^> ). — Ki^oJ JLV-Joj ^*^ •. t£Q »tOyjJ La*!^ yCLOjaOLJ 

• ■ 

Jl-AjJiOo ) — i'^^t OLoJi^ JO» \QuJJu ^— j^ ^ O .^OlJbsj^ 13 

). — bojjo )J^s.^^ V— ^! /^<=^ '• r^? r— ^ ').^CLisjj^ (S^ moiN 

diligenter depuero : quum autem inveneritis, renunciate mihi, ut 
etiam ego veniam et adorem eum. IpiS autem quum audivifTent 9 
regem, profedli fant : et ecce ftella, quam viderant in Oriente, prae- 
ibat ducens eos, donec venit ef fletit fupra /ocmji ubi erat puer. 
Quum vidilTent autem flellam, gavili funt gaudio magno valde. Et 10 11 
quum -f-ingrefli eflent domum, viderunt puerum cum Maria matre 
ejus : et prociderunt et adoraverunt eum. Et quum aperuilTent 
thefauros fuos, obtulerunt ei oblationes, aurum, et thus, et myr- 
rham. Et quum revelatum fuiffet iis in fomnio, rie reverterentur ^2 
ad Herodem, per aliam viam regreffi funt in regionem luam. 
Quum autem regrefli effent, ecce angelus Domini apparet Jofepho 13 
in fomnio, dicens, Surge, accipe puerum et matrem ejus, et 

I ci^:^^ ] In margme MSti oLj 
t Vide notas. 

C A P, II. 7 

14 oOJuo )-^!bC:b>r:i 01 ^^x-»j^ pbojllo jJ^Ss.^.^ \.^^ pj:i y-—»^ oci 

15 .tm.i^ovj]'^ oiLa^o^ )..Jbo^.;b^ ^J^L ^oo) c*o)o^s,.9^o . ^^^.^^^ 
. v^J^ )i ^ 1 ^-4^ )«-av!:^ ^-J^ ; £'f.^jl^, ciO) )l^LLi ). — un — ij 

v^.^ ^^— auo . u_£o J^vliawLj '.).Juo_Jbo ^jo Civj}-:2»LJi Ji-a* 

001 )-L^j i^J . Kjjj&Oi^o )jajK> ^LyL "^rii ^^--bo : oi-J^s— j^ 

17 L*o) K.i>N >oL^ ^y^o) ..)jun stvN^ x:-^ KjJ^Njitsj^ fri n.Nt 

18 ^^wl^*^«.:=i * JLo .• v^Jt )in t ooi )...i. .,>o^^ ^,.1,^ ^ i'^ibofL{| * £' p^f«« 

).*A:=ij^\*juj^*.-))-»_-IO JLriJo ),inc>Q ),,.i/^ .-ViiOKjuJ ♦ 

fuge in iEgyptum : et ello illic ufquedum dicam tibi : futurum 

14 eft enim uf Herodes quaerat puerum ut perdat eum. Ipfe autem 
furrexit ef accepit puerum et matrem ejus nofte, et feceffit in 

15 ^gyptum. Et erat ibi ufque ad obitum Herodis : ut imple- 
retur id quod didlum eft a Domino per prophetam, dicentem, 

16 Ex ^gypto vocavi filium meum. Tunc Herodes quum videret 
quod illufus effet a Magis, iratus eft valde : et mifit et interfecit 
omnes pueros qui eranf in Bethlehem, et in omnibus finibus ejus, 
a nato duos annos, et infra, juxta tempus quod exquifiverat dili- 

17 genter a Magis. Tunc impletum eft id quod didum eft •f per Jere- 

1 8 miam prophetam, dicentem, Vox in Rama audita eft, ejulatus et 
fletus, et lucSus multus : Rachel flens propter filios fuos, et nole- 

1 ) iii »iO^? Y ' ^^ J ^^ margine MS^' vto t» h^iiAia. 

^.ji^ dlS^o ^^^ |-^>f ^'« (aJOft 

f Vide notas. 



V9! ^oo '.v^J ^ ^-j)y^o (3..fflo.»N {i-AjJ&Oso j-idlisjj^ 20 

oKj^ .^'^w-»|v^jJi ) :i.)jlj ^jo •. oiX*t ) iiojilo j-.4iib>.^ 

^OD ^l Op» •)-J^^t OLltaj OOC^ ^iJbwriil yOJOI^^.*.^ -yOOil^ 21 

y.,^ .^f;.£fl ijt )-.^jJ|J Jlfo •. Ol-^is^^ )-iioJl)o ).i^^S.^!^ '^^t 22 

V—^..-^ '. Jlj ^ QO . jl iX.-^i |Io>Iji) Cfc-^JLJU '. ):bCLisjjw:ri 23 

i'^iso ] Ij \ c*o) ^Lj^IIt )jLrij J . io)') J j|).j ^ )«-j'^DJtw5ipi J JSa.j^Ji!a^ 

• • • • • 

Cap. IIL •.vQlaO) J^OsOQji^ ^-a1 ^OL^ ••:• jf'^DJ&SJ :)^^j 1>* .•)-i..2^..1 ,-»r:i I 

v»-SoJr> ^nOL-.yJ* ^^;V^^ J'^_^Spi ^ ^ )-J,_>a-iiI^ OOj^^Ljaaj Jlj 2 

bat admittere confolatiohem, propterea quod 'nonfunt. Quujn 19 
mortuus efTet autem Herodes, ecce angelus Domini in^fomnio 
apparet Jofepho in jEgypto, Dicens, 'Surge, accipepuerum et ma- ^^ 
trem ejus,et proficifcere iri terram Ifrael:' mortui funt enini •filli qui 
qusrebant animam' pueri. Ipfe aUtem' furrexit ^/ accepit puerum 21 
et matrem ejus, et veriit in terramlfrael. Quum audiviifret au- 22 
tem, quod Archelaus regnaret injudaea' loco Herddis patris-fui, 
timuit ire illuc. Quum revelatum fuiiret ei autem in fomnio, fe- 
cefiit in loca Galilaese. Efqtnim venifTet, hkbitavitin civitate quae 23 
VQcatur Nazareti iit iriij)leretur id quod didlum efl per- prophe- 
Cap. III. tas : Nazaraeus vocabitur. In illis autem diebus venit Johannes 

Eiiptifla praedicans in deferto Judaeae, ' Et dieens, Refipifcite : > ap- 2 

I yOJO) ] In margine MSti -OOL-iaO 
t IUi ] Le£lio marg. Omnes illi. 


* OiK^Sti 


<nj^j — ^} 00) JLd .*V^?t l»"-^^ oc) l-jb^Jo^ ^ibo \.^]\ oo) 
Jl ii "> tS 0|,.r> A ^^tL .* pt-^^ ot^^o^ Q.2:i^ .* ^*,.OfJback 

4 oOiKjt [,iuf^^N,\ OL^ ?ooi JJvjJ '. ^juOa ^t oo> •:• oLl^^t 
. oii:s>s..i f J&saELiaa ^^ jnt>o^ a^ojo % ilio^^t J^-.^xd ^-^ 

5 .Moou.* olXso LiaAacooioiJ?* -.ola^iw loo) l.n^,.'i w-a^o) * i«p«ai,^t;.t<5« 

o — jija.kCi ooo) w^^:bajb.o -.q i?j>aaj ot, — ut JjLj* ol::>oo ♦-s^Ai^s®' 

7 ^t ^|«M ^««a •:'yOOi^j ?^^^-§-^ ^ta^ , — 3 •. olj^ J>ca-4 

CDV-X:^ . O n, .^^. uaj^ OjJsb •.br^Jt ?V^* . V OOlI^ '^— ioj *Timi^»r^ 

9 .^o)'^riJ ,,^ J\^J \^^ .- yO^n yoiSj/ f:ioJ.ia^ yOf-2LXD£ X'o 

3 propinquavit enim regnum coelorum. Hic enim cft ille qui dic- 
tus eft ab Efaia propheta, dicente; Vox ckmantis in deferto, Parate 

4 viam Domini, redtas facite femitas ejus^ Ipfe autem Johannes ha- 
bebat veftimentum fuum e pilis camelinis, et zonam pelliceam 
fupra lumbos fuos : cibus autem ejus erat locuftae, et mel agrefte. 

5 Tunc exibat ad eum Hierofolyma, et tota Judaea, et tota regio 

6 circumjacens Jordanem : Et baptizabantur in Jordane fluvio ab eo, 

7 confitentes peccata fua. Quum vidiffet autem multos ex Pharifaeis 
et Sadducaeis venientes ad baptifmum fuum, dixit illis, Progenies 

8 viperarum, quis commonftravit vobis fugere ab ira ventura ? Fa- 

9 cite igitur frudlum dignum refipifcentia : Et ne cogitetis dicere 
apud vos ipfos, Pater eft: nobis Abrahamus : dico enim vobis. 

ip M A T T H ^ I 

^■^Q) ).2i).o ^»Jio JOL^ ?7— ^! ^ voii!^ v--*-^ Mj t— ^? 

OCbv-at )-Jo)-CO tO— .2i .£01 uiS*^f Jilt O^ '.uOloi^f Oi-J, N^ 

001 v^JQ 1 — :2iO .)jft.j^ ^-JuO^rii ^Of^^, SCLXJ 00> . ^.^JiQ^ 12 

jljojy ).jj w CJuJ-QjO .0)*^lf [^t-JO .OlliSat f, •)«..ri )A-2))? 

?Lj w-j^ao) V )-a.i.? jji J^GLi^ t^QJ wi j-xoiS.'!^ '.oC^t 13 

caAjjco )Jj Xr^J r^ oubk joo) JIq ^juoOj ^t oo) . olj^ 
<^) ujLSi ^ -.uLQlli^ jtsj^ jij j^v— jfo :|-ibCL:b.Lj <jjJ:^> }-jJ 

J»j).2it 't-*— ^^ )-J-aO) .J—IUO) C£)Q.aJU .0)Lq^ '^isOj .VkQ—JU-j 


quod poteft Deus ex lapidibus iftis excitare filios Abrahamo. Ecce lo 
autem etiam fecuris ad radicem arborum pofita eft : omnis igitur 
arbor quas non facit frudum bonum, exfcinditur, et in ignem con- 
jicitur. Ego quidem baptizo vos aqua ad refipifcentiam, ille au- n 
tem, qui poft me venit, validior me eft, cujus non fum dignus ut 
calceamenta portem : ipfe baptizabit vos Spiritu San(Sto et igne. 
Cujus ventilabrum eji in manu ipfius, et purgabit aream fuam : et 12 
congregabit triticum in horrea fua ; paleam autem comburet igne 
inextindo, Tunc venit Jefus a Galilasa ad Jordanem ad Johan- 13 
nem, ut baptizaretur ab eo. Ipfe autem Johannes prohibebat 14 
eum, dicens, Ego opus habeo ut abs te baptizer, et tu venis ad 
me ? Refpondens autem Jefus dixit ad eum, Omitte nunc : fic enim 15 

C A P. IV. II 

16 Q-w^sjalf JdO .j-i^ ^^ Jy-jj»;^ tOi^XlO •.VtQJLj OO) ^i^OAL/ ^O 

^7 ).-»ja) ^•^^Jy )j.iaju <^-J^ Jlo J010 . uiOia-^s»o. f Ljo . ).*,^qju 

1 ',^-i^ n.i,m.,i^Oo!^ .* )»wo^ ^ J'^^^q!!^ tQli.JS.jaiJ \5tQjLj ^j^o) Cap, IV. 

• • • • • 

2 '. ^jOwr:>) J JldN I N o ^jLbwr^^J )-ba^a»J joj ^- — qo v),j-*^^!iio 

3 >J . ;.«^J ) m t \Dt 00 OL-J^ o*|.— dLJ yjio . .^-2lo JJS^'^j^j| 

. >^OOLJ ^^bOj^ y I No) )3).31 V— ^? %JOL^| w^jS-*J J'^^ 

4 ^oj^/^^srzi )JbcLMCSc=^ oNt *. triL liS^ *r^? • <-»^^ r^ ^? P^ 

.)ou^i ol^q3 >aO ).naJvJ^C^^ \sar:i JUj '.^aj*^:!:? ]^]^ 

5 'p .1 n^o '. {ZSuu^ JJNj^y.^q!^ |.j..x^*f.^ 01 \ f:=^i ^^aoi 

6 i^iN*-jJ J'^:::^ .^J . OL^ f— ^Jo . ilnjO)» /^i q v— i. 01 — ^ 

16 decet nos implere omnem juftitiam. Tunc omifit eum. Et quum 
baptizatus effet Jefus, afcendit ftatim ex aqua: et ecce, aperti funt 
ei cceli, et vidit Spiritum Dei defcendentem, ficut columbam, de 

17 coelo, et venientem fuper ipfum : Et ecce, vox de coelis, dicens, 

1 Hic eft filius meus diled:us, in quo complacitum eft mihi. Tunc Cap. IV» 
Jefus afTumptus eft in defertum a Spiritu, ut tentaretur a diabolo. 

2 Et quum jejunaflet dies quadraginta et no(5les quadraginta, poftea 

3 efuriit. Et quum acceffiffet ad eum tentator, dixit, Si filius es 

4 Dei, dic ut lapides ifti panis fiant. Ipfe autem refpondens dixit, 
Scriptum eft, Non pane folo vivet homo ; fed omni verbo proce- 

5 dente per os Dei. Tiinc aflumit eum diabolus in civitatem fanc- 

6 tam, et ftatuit eum fuper pinnaculum templi : Et dicit, Si filiua es 

12 M A T T H JE I 


foi> % 



ou^ ^lbbf V M-^^^s^j |, /=^}n^ c^^m /ooiSsiib JUt '. «.^c^na.j 7 

Ool vt^^^ Jcl!^ ^•^.iQ^ ]S£UI jU| '. (n-»JS*^ Ool .X^OJU 8 

Vc»)J&s ,.m,nX iii i^ \ \j . \>QJL» oo» ou-X f-JioJ y t^ »0) 10 
*. iQ-~ifiL i|«J^w*^ JOL^v (.«*).^£L^> *-r^ cQ«-»N^ . ) I ! ^ m 
'. Jj\.£i!^J oi n-Mo ^^^»»o> •:• cjuc^^^SjL odoiOAiibc^i ou- .!^o 

NX^aju Y— ^ V OL^ ooo> y^»«Sot!x?o . Q^yo y Q jJiibo f 0)0 

01 ,n^ ^ ^o •:• jL^^<i_J^ aa.flu % loNJS^^ ^j-jao^^ 'VtOJL» ^t . 13 

Dei, projlce -f teipfum deorfum : fcriptum eft enim, Quod angelis 
fuis mandabit de te a? ut cuftodiant te s^ et in manus fuas tollent 
te, nequando impingat ad lapidem pes tuus. Dicit ei Jefus, Rur- 7 
fum fcriptum eft, Non tentabis Dominum Deum tuum. Rurfum 8 
alTumit eum diabolus in montem fublimem valde, et oftendit ei 
omnia regna terrae, et gloriam eorum : Et dicit ei, Hxc omnia 9 
tibi dabo, fi procidens adoraveris me. Tunc dicit ei Jefus, Abi ju 10 
poft me ^ Satana : fcriptum eft enim, Dominum Deum tuum ado- 
rabis, et eum folum coles. Tunc omifit eum accufator : et ecce, 1 1 
angeli accedebant, et miniftrabant ei. Quum audivilTet autem 12 
Jefus, quod Johannes traditus eftet, migravit in Galilaeam : Et re- 13 

I i|.^ ^]] ^"- margine MSti jjj',^ ^ 
f teipfum deorfum] Leftio marg. Teipfum hinc deorfum. 

C A P. IV. 13 

• ■ 

.•)^a:ia:b.> lU^iK^ ..*-^i>cL.t fv^^ •"f'^! \"^)^] .-a^^s^Ljj 
16 yOjaL^o .*)— riij J>ciQj Jj-ju .•)-ao«Mr:^ oJ^-.i oo) )— io — i^ 

•I-^OL^ uwwjr f^O)Q-J .-JLq— ^t JJS*j.j2^iN.^O ])l]^ ^UliiS^t 

• ■ * * ■ * 

i8 oo) )■ >o.t Lq-J^ ^-»! ^i^oiJio ^ .).h:bQjui jLQ-SL^si» ^ju^ 
^i^JJS^i ' oo) yO^^aiL!^ •. )~i^f ^--*9L Jj-— ^ •- iL*^iw^^t 
.).^aj^ jL^jJiiO y^>t .«oil^i )-j^f t£Djc))^j)]o . tioo*^aL£i 

19 . U)JS.:Zi oL . yOOlJ^ ^.J^jfO V ^y .J ^ I— ^^ OOd yOOLjiS».jJ 

• • • • • • 

20 o„n,.Oi..fu ^-««Q ?r^^ X7-»! ^^^ . ).t t » 1^^ J, — »j yO o^ ^ .n/o 

lidta Nazaret, venit et habitavit in Capernaum, qux ^ juxta mare, 
14 in iinibus Zabulon et Naphtali. Ut impleretur id quod didtum eft 
i^ per Efaiam prophetam, dicentem, Terra Zabulon, et terra Naph- 

16 tali, via maris, tranlitus Jordanis, Galilaea gentium: Populus, qui 
fedebat in tenebris, vidit lucem magnam ; et illis, qui fedebant in 

17 regione et umbra mortis, lux orta eft. Ex eo tempore coepit Jefus 
praedicare, et dicere, Relipifcite : appropinquavit enim regnum cce- 

18 lorum. Quum ambularet autem juxta mare Galilaege, vidit duos 
fratres, Simonem, "f* qui dicitur Petrus, et Andraeam fratrem ejus, 

19 jacientes rete in mare: erant enim pifcatores. Et dixit iis, Venite 

20 poft me, et faciam vos pifcatores hominum. Ipli autem ftatim re- 

I V^Jjtv!^l] In margine MSti )'^D^^^t 
t Qui dicitur] Leftio marg. Qui vocatur. 


14 M A T T H ^ I 



^jucui^o oJojoi-rriOj) od oon\ iN •. )-iuf y^)l ) i^ ^^ 

Y>, 1 oiSJ^ ^-^ .• ^0)0:3 f (j, rii) JCL^ ) — aJi^rZi .• u.01(Xwf 

MaAj Joo) t**|-Dil>Osoo V (jO)on^> . yOO)Q:2iJDo I^L^jj a£i.:xju 23 

Xioo )jo))a3 ^^^u-:i )oo) )-£d).^o .* jLoa^^bs^t ]b^ ^ m j*^!ioo 
. )..»>am OLls«n.:2^ 01 N .,ii )»x:baju ^)^o < . ).^a.x^ |LGLbvvM^ 24 

yOOLi^ iSs— .J JS^jn i"^> y I No) yooiliso!^ 01, N o^n-^-Do 
yAjojiJSN^^o :^-2^s ),ni,uuJSs;c^o )— aiSsSiJio po)toA^ 

oiJ^ a^.£) ]L^o . yOj^ umjo •.)-t^ t>o\o ^*^o)JSj:a^^^o 25 

y|^o . ^j^sJ^^J^ L^ro^ ^o . >Uj^:k^ ^-^ • ^)I^ro ) « i "^ 

lidis retibus fequuti funt eum. Et quum progreffus eflet illinc 21 
paululum, vidit alios duos fratres, Jacobum jftliwn Zebedaei,, et 
Johannem fratrem ejus, in navigio cum Zebedaeo patre eorum, 
farcientes retia fua : et vocavit eos. Ipli autem ftatim reli<fto na- 22 
vigio, et patre fuo, fequuti funt eum. Et circumibat Jefus totam 23 
Galilaeam, docens in fynagogis eorum, et praedicans Evangelium 
regni : et fanabat omnem morbum^ et omnem infirmitatem in 
populo. Et -f ivit fama ejus in totam Syriam : et obtulerunt ei 24 
omnes male habentes, morbis variis et angullia afFedos, et dae- 
moniacos, et lunaticos, et paralyticos : et fanavit eos. Et fe- 25 
quutae funt eum turbae multae a Galilasa, et a Decapoli, et ab 

I ^)?o] I" niargine MS^ <£l2LJO 
f ivJt] Ledio marg. exivit. . _ - 

C A P. V. 15 

I ?) y ^ V wJVjOi) J'^^Jb. wiOO . lOOl-j ,^-^0 . ^Oj^Aj^oJ CaP. V. 

2 ^oo) iS£^>^ '. oiJ^ai ).^a2j cmJS^ y Do V Qu^t J^ioi^L 

3 •• J-wo*^:ii j.1 nm.V^ yOOLjjts^J («jJS^a^ •:• ;«Jio) ^ — :i yOOLii. 

4 vQJO) Ij^sio^ •:-).*ba«u2 jLo-au^s^ oljJ^J yooil^ii \i».^-^ 

5 . ).n i'nND )j^sia^ :• ^o^j^Jisj yOjoi^ ^^^-fi ^ • \*^^^«»*^f ! 

6 ^oyo ^ij-2La> yojo) )jj£scia^ •:• )-^^j) >oLj)j ^0^0)^ ''^^.^J^ 

7 ).xiaAi^io )j^J::ia^ •:• ^o,\ ^ m,i ^ojoit ^^^-^J-^ '• jLajOjtjJ^ 

8 •. (.j^^^sr:» xl^* • N?-*^ M^^'^^ '•' \P ^ t niSsj ^Q io)> \s^!^ 

9 '- )juio cj,-^^ ) ijis.ia^ V yO)-AiU JOL^jy .^o)i ^'^J^— § — ^ 

10 yojo) )jKia^ •^•^o*^— dJ^ Jol^> [x.i^ yQjo)t "^ ^ Nd 
jLojiisibo ck-iJ&s^) ^ooil^!! ^"^^.^^ •. jLoQ-i!) ^.^-^ yi?^ ti^t 

11 ycua^ ^ »^flQju^j uiNw-^/ ^oa^J^sjJ )ljJS.:2ia^ -^-/-Aia^t 

1 Hierofolyma, et a Judaea, et a traniitu Jordanis. Quum vidifTet Cap. V. 
autem turbas, afcendit in montem : et cum fediffet, accefferunt 

2 ad eum difcipuli ejus. Et aperiens os fuum, docebat eos, dicens, 

3 Beati funt pauperes fpiritu : quoniam illorum efl regnum ccelorum. 

4 Beati illi qui lugent: quoniam ipfi confolationem accipient. 
5 6 Beati mites : quoniam ipfi haereditatem capient terras. Beati illi 

qui efuriunt et fitiunt juflitiam: quoniam ipfi faturabuntur. 

7 Beati ^^mifericordes : quoniam ipfi mifericordiam confequentur. 

8 Beati illi qui mundiy^;^^ in corde : quoniam ipfi Deum videbunt. 
9 10 Beati pacifici : quoniam ipfi filii Dei vocabuntur. Beati illi qui 

perfequutionem patiuntur propter juflitiam : quoniam illorum efl 
II regnum ccelorum, Beati eftis quum probro afFecerint vos, et per-- 

i6 M A T T H JE I 

ojtCiJs-^^ JiSs.fl-»^ I^CliNi^ \s— a yOj;!^^ ^'^iibjo .•^*£)yjO 

OO) J}-*^_£D ,yM'^^Jt \V ^ >0 . OjO^O O^ . .^J^^^^^^ ^ 12 

V yO"^ iNs^ x^-^! vQJC) 1 1"^ iX qS^Yj yA^^ )j-ao) . |^No,a^ 
.• uot-a£)2. pgC^s^ ^> yf . . |«i^)/t cn-A*^^s!io yoajJS^f \p^r '^ 
pio-,llL> JU^ -.ool ).jJ:io^^' /o^.:<i::i». j)o . cjlw^^ss^ILI, J-iio^ 

d^ciaj yaaj^^f yoJS ij •••|JuJ y Nd cu-ji ijllLo ^.zl!^ i4 

J^a^ ,^-Jio ^^\iJ^i .'Iji^ILi JJisjLj^ f.— .-— :Sd jj . |.bCL::sJi.t 
JUJ . yOata^ ^jLjuL y,iiV?i,mo J^^^^ao ^jOLjJio j|]o . {J^OaID 15 
jouLj jjjio) .Jj^,*ji-^j ^"^o) yOoC^s:^ jOL-l^o .JL^j^^^^^ ^^ 
-.^-i^ yo.n ly ^ \ yO)-jjui )j,a-»^ •. )..n,i «.1 '^ ^^ yoa^^t Jjooj 
JV-^^Q^ ^i-lt xPt-^^mL JJ v)»«^aa:2ii 00 yona^^^jl) yOj^n^.ajo ^7 
•:• a.C^5s^ttSo \ Jilj . J^^jLisQ:^ JS-iL'j Jl) . j.,;.i,--^ iX o) )-£Qa.V^AX 

fequuti fuerint, et dixerint adverfus vos omne verbum malum 
propter me, mentientes. Gaudete et exultate, quoniam merces 12 
veftra multa eji in coelis : fic enim perfequuti funt prophetas qui 
fuerunt ante vos. Vos eftis fal terrae : li autem fal infatuatus fue- 13 
rit, quo falietur ? ad nihil valet amplius, nifi ut projiciatur foras, 
et conculcetur ab hominibus. Vos eftis lux mundi. Non poteft 14 
urbs abfcondi quae fupra montem polita ejl. Neque accendunt 15 
Uicernam, et ponunt eam fubter modiumj fed fupra candela- 
brum, et lucet omnibus qui in domofunt. Sic luceat lux veftra 16 
coram hominibus, ut videant opera veftra bona, et glorificent 
Patrem veftrum qui ef in ccelis. Ne exiftimetis quod venerim ad 17 
dilTolvendum legem, aut prophetas : non veni ad diffolvendum, fed 

1 LjyiiOJiN.^] In margine MSti Ijv/JPLja 

C A P. V. 17 

.* l^mabOi ^^J^o v-^^^iu-^ jil '• l-^t-^ f^ o? ?r-^ t^ '- I^H^ 
^\-»^ '. 1 1 1 1 1 1^\ ^-Lao c2l!^o '.^^ 'r^ i^>-^ci PyJDqB 

pO) '. <£^^0 ^.^.NJt wjt oo) .)a,^ajut ?I.on>NV?^ ^'f.^^^ 
\ )a*^0 J^-2L£Dt ^JbO ^jjtvj yQrj^J jloQjlj cjJSJU Jl) yf t 

21 ).*:^i nX * i-^?i?! ^^Owioju v|..kbasu> ILoal^^io^ ycisjbil j) 
uoioiSv»f ]r> »>J^* .^Q §«Q — j> ^--•^ oo) .^Q .§— oL JU 

22 )-K>jJ |s5^'H! x^ ^! '.vjiiii^ )--jJ 1—^? V- W ••l^r^ 

V^).]> ^^ Od .fj.^^ ^001_i )j:LukAA^ '.Ck»Q — >^ Oll^t 
^..il 00) »:* ^gJUO 1 ,n\ ^OOLJ ) ^ I M.SO '. JJOD^) ' 01^S.if \^)} 

18 ad complendum. Amen enim dico vobis, quod donec tranfierit 
coelum et terra, Jud unum aut unus apex non tranfibit ex lege, 

19 donec omnia fiant. Quifquis igitur folverit unum ex mandatis 
iflis minimis, et docuerit fic homines, minimus vocabitur in regno 
ccelorum : quifquis autem fecerit et docuerit, ifte magnus voca- 

20 bitur in regno ccelorum. Dico enim vobis, quod nifi abunda- 
verit juftitia veftra plus quam Scribarum et Pharifaeorum, non 

21 intrabitis in regnum coelorum. Audiftis quod didum fuerit ve- 
teribus, Non occides : qui autem occiderit, reus erit judicii. 

22 Ego autem dico vobis, quifquis iratus fuerit fratri fuo temere, 
reus erit judicii: quifquis autem dixerit fratri fuo, Racca, reus 
erit Synedrii : quifquis autem dixerit, Fatue, reus erit ge- 

I InO?)] In margine MStj ^«x^. 

u\.Q CD ^y^ 


i8 M A T T H ^ I 

* K»h 




'. c*>Na1 J.jujy )-.i.jLj iSw-»)^<f.D^jO . )»»rj^Y^ JfO^ «)r^| 

JoJK-J^ >fc^--joo) V <| 10)00 o',«£> J&V-..LJ1 J.-Jbo^^o)o 25 
j.-ia-J^t , ocaA )-Jujo)^; «^KjJ ^.iN. .''^.i— .a. i^-L^^^^^Owj^iJ!^ 

* • • • 

/)-,i„,»,y>ft.y>\. «I ,Np.>^B.,.i ]^\o .*).4^^ )»L^^^bo^o i^^cL^b^&j 

jjt \ c>.^ )L-4^ v.>p^ Y ■»., >o| .J— !^>I.LL jL^o §.^ — I K.i.,rS^o 26 

V ).--j.V.rv J jjo^su * N^o'^_2iLi ).-JbOy \ ,• ^ SoL 'i^-JiO ■ coo.2iL 

).— jj \.'^'\ ^t Jjf .^ol-^L jy V ).Aiso^n^ jii '^ijojLjt ^Kjiciaxi 27 28 

itjSLa^ ^^^^,,.1, fl.,ii,>Qj. cia» tA t.iN ^«»t y^ •:• ot ^X^ ^r^ ^r^ ^9 
^ ^).jt t-*'^ ^t^ f ^^.n'?* •:* iWL^ ou«^^o . OL.Aja2)J *. iJ^ 

hennae ignis. Si igitur ofFeras oblationem tuam fuper altari, et 23 
illic recorderis quod frater tuus habet aliquid contra te, Relinque 24 
illic oblationem tuam coram altari, et abi : primum reconciliare 
fratri tuo, et tunc, quum veneris, oiFer oblationem tuam. Efto 25 
benevolus adverfario tuo cito, dum es in via cum eo : ne tradat 
te adverfarius tuus judici, et judex tradat te miniflro, et in do- 
mum cuflodiae conjiciaris. Amen dico tibi, quod non exibis il- 26 
linc donec reddideris chalcum ultimum. Audiflis quod didlum 27 
fuerit e veteribus ^, Non moechaberis. Ego autem dico vobis, 28 
quicunque afpexerit mulierem, ut concupifcat eam, jam adulte- 
ravit eam in corde fuo. Si autem oculus tuus dexter ofFendat te, 29 
erue eum, et abjice abs te : expedit tibi enim ut pereat unum ex 


C A P. V. 19 



* # 

32 ^'^sut .^ "^. AV '. ^n\ |,j^ ^.wX?^ ^V |«— jj V l^ i,.! n,>>'y.::!ao 
01 ^ ^-JZL^ \ Jlajujt fiiL--^iijo ^-^ ;.;3-"^ OL^t ^Us if 

ZZ ool ••• ^l^s^ *'^^«^ I- ^K ni,">i,a>^ yjr odo .•c*ja— »^It 

\^o*^£iI, . JK^oliCLZi ^s-^iL JU )-;»^o^£i!^ r^?4^ yoJSo;.baflD 

• * * * 

. Jol!^! t-.OO^ViJ ).jl£03q.j2)1 ^^^^.^ |.t,>Oft^ Jl) . i^ yOisOfL JJ 




membris tuis, et non totum corpus tuum conjiciatur 'in gehen- 

30 nam. Et fi manus tua dextera ofFendat te, aniputa eam, et ab- 
jice abs te : expedit tibi enim, ut pereat uiium ex membris tuis, 

31 et non totum corpus tuum conjiciatur in gehennam. Didum eft 
autem, Quifquis dimiferit uxorem fuam, det ei libellum abfcef- 

32 fionis. Ego autem dieo vobis, quifquis dimiferit uxorem fuam, 
excepta caufa fornicationis, facit eam moechari : et qui dimiflam' 

^'^. duxerit, adulterium committit. Rurfum audiftis qudd didtum fue- 

rit veteribus, Non mentieris in juramentis, perfolves autem Do- 

34 mino juramenta tua. Ego autem dico vobis, Ne juretis omnino : 

2^ non per ccelum, quia thronus eft Dei. Neque per terram, quia 

fcabellum eft fub pedibus ejus : neque per Hierofolymam, quia urbs 


?2!0^ wit ?ooiL , -» ^v^'^ J^^JbOao? o/ jLjOu ?^^>f^ ?r*' 37 
y^~!^ r-*^? ^:--*! ^r^ * J^ II v^? V^? /^ n N i» 

l^j^ r-^^ XT'** ) ^? *l"^ C^^^ P-^o *.j.JLOw (5^, "^ 39 

jj^j ooL-J^ JUf »:♦ ).Ka.^ \S"^„no \ yO^QDl jj '. yO n ,\ 

iB^ 01-^ P-r^? ')« *>iO» H— ^! )-^^ ^^ v^-J^ rON nW.Sa^ 

• • • • 

i^^t l^j^toso 4|.NQ.\ ^i ^o N (...^jt oolI^o . )«I'hu^ OO) 40 

i^ V^n puj ooL^o •:<p)..J^ iB) oC^ coqjxiu * -^ «v>v>V 41 

* «fyffljgjt^sT, i^ ^^J^! ooL^ . ^jl oi^ia^ \j '. ^ JJ — liso ).a9|.~j^ * 42 

•:« «^-*^J i^o)l jj . i^jLbo tajj-^o;^ ) cij> 00 ^^.^o . 001 

'.'if..^ ^^>s\ "^S ).jj:olo «t,n i;.n\ trL^»It *. v^^^^t ^iSoy!>QJu 43 

• • • • 

.yOSL^t {,^ -^^>N\ ^N n^ M^ '.^oaj^ ).j^ ^.^J <^^t yj^ 44 

eft Regls magni. Neque per caput tuum jurabis, quia non po- 36 

tes unum capillum album aut nigrum facere. Sit autem fermo sy 
vefler, Etiam, etiam 5 Non, non : quicquid autem excedit hsec, 

a malo eft. Audiflis quod didtum fuerit, Oculum pro oculo, et 38 

dentem pro dente. Ego autem dico vobis, Ne furgatis contra ^^ 
malum : fed qui percutit te fuper maxillam tuam dexteram, ob- 

verte ei etiam alteram. Et qui vult contendere tecum, et tuni- 40 

cam tuam capere, relinque ei etiam pallium. Et qui angariabit 41 

te eid milliarium unum, abi cum eo duo. Illi, qui petit abs te, 42 
da : et qui vult mutuari abs te, ne averte a^ eo faciem tuam. 

Audiftis quod didtum fuerit, Diliges proximum tuum, et odio ha- 43 

bebis inimicum tuum. Ego autem dico vobis, Diligite inimicos 44 

C A P. VL 21 

JUY ^'^'l^N ^i^iNt ^j^OL^ cu^^.^ 

^ju2)tyO yO nX ^>^| 1^0) r^^>> CUkJO . yQ, £L. ^ ^i \ mt 

•-•• • •• _ 

oo) .')^V>.iftni od yOi .oorsh )i.! ^ yoocib 

46 '«^^'^N yi,">iK^V^i ^i^OL^ ^^uX ;»«^, yj vjOa^o [ .. 4 ■ '^ 
4; ^^jCS^ )Ui^ '. rokit^^ yoa^t ).^cLjJtt 1 - ^oNjty y^)jyL y|o 

48 OOO) V^|,^;V )j^O) % );*SoSo N <BJ O,- tS r^i^J, ^f^rVvN 

).JUi^QJu dO) yO.n0;^-]t| ) t,,r i^ i} *. ); , j^^s&«t,SO ^Kj^ ^^^m;ISO) 

I Jij VyQubXit ?Lo\l,.Vf?,M|..r,!SQy' w»t 0>QiM •:*(a010^w^ ),\^N0,#,S3 

. ^oL^ yOjiMLLt (i*o) Lq»^ .* )i • « •■«^ /0^^^ oLfciO| , ^v vL 

OO) yO,r^Onrr^J Lq^ yO A nS- iS»- r l, >fc- ^f-i-^f '• jU ^-^1 y^O 

veftros 5 benedicitis-' iis qui maledicunt vobis ; benefacite iis qui 
oderuntvosj et orate pro iis qui diripiunt vos, et perfequuntur 

45 vos : Ut fitis filii Psltris veftifi qui efi in cGelis- : qui oriri facit 
folem fuum fuper malos et boiiosj et pluit fuper juftos et in* 

4^ juftos. Si enim dilexeritis eos qui diligunt vos, quod prs&mium 

47 eft vobis ? nonne etiam publicahi id ipfuni faciurit ? Et li fa- 
lutaveritis amicos veftros tantum, q^uid amplius faeitis ? nonrie 

48 etiam ethnici ita faciunt ? Eftote igitUr vds perfe6li, iicut Patef 

1 vefter coeleftis perfedtus efi. Atteridite auteriii eleemofyrianl vef- Cap. VL 
tram, ne faciatis eam coram hominibus, ut fpedlemirii ab iis : 
alioqui merces non eft vobis apud Patreria^ veftrririi G[\ii eji iri 

I ?ro,«,^rrjV'*] In margine MS» %9^mii«(nmV 

V ]f^\) )««a)Cisa£) ^v^?v Jos ?LoxV>»>v!x> 


22 M A T T H ^ I 

•■ .* •• •• 

)-Lbo i^^iisiafio cfc.^il JD •. jLaj.icu**t.^ iSjf ^.^..m j-^ ^---.> 

^ • • • 

\y N V^*|«-a oo) *.)-«Juo — jj — o J)-wt 00 i^CLZifo /. )j.fua.^^ 
c<L,^,m„,! ^Y~J\ ]oash jj •. J^s— jj JO»^! " oi^v-^Jo V )mi:^s^^ 5 
>,ci^a£u Jla.^:^>3! Jloja—^o JJS*iuaj-ACij yi.>Cju)t .•)-2i^ 

ofiOioJ ^--«! JS—jJ •:«yOOi^bvjt ^^.-.^JIJ c<oio^n,ot *. ^ oN 6 
f-b.)l JSuJ ^J t-^o* v«^^! fjooJJts!^ ^Qjb». vi^f iJj-^t 

ceelis. Quando igitur facis eleemoiynam, ne clanxeris "^buccina*/ 2 
ante te, ficut hypocritae faciunt in fynagogis et in vicis, ut glori- 
ficentur ab hominibus : amen dico vobis, quod acceperunt mer- 
cedem fuam. Tu autem quum facis eleemofynam, ne fciat fmi- 3 
ilra tua quid facit dextera tua : Ut J(it eleemofyna tua in occulto : 4 
et Pater tuus qui videt in occulto, ipfe rependet tibi in propa- 
tulo. Et -^ quum oras, non eris licut hypocritse : quia amant. 5 
in fynagogis et angulis platearum ftare ad orandum, ut confpir 
ciantur ab hominibus : amen dico vobis quod acceperunt mer- 
cedem fuam. Tu autem quum oras, intra in conclave tuum; ^- 
et % quum clauferis oftium tuum, ora Patrem tuum, qui ejl, m. 

1 In margine MS» •:. ^00)l Ji) '.,yOjS,jJ ^u»!^-^t 

2 vjOjO H^>t JOwJO 

f Leftio marg. Qaum oratis, non eritis. 
;|: Claude ollium tu«m, et ora. 


C A P. VI. 23 

•y-j.-^ ^'^^ m .jAisaijQ^ t| ij jLJ_jJis . ^a:i>::>N::ioL jy* f*'» /3«"^«?i- 

* • • •' 

^^O) |.j;.ji^Qju OQ) yoaajZi? ; - - \>^ — • . >^OL^ ya— ^)LL 
9 [±.::iO) . c»oi,„ft io\)juLi j^^ «^ . ^'^N i^v-«»f ^--»jOI 1 n laxot 

C^^DJ^sJ •. |..i.NO 1:^1 OO) ^Xi»> ).— ^) -I-yOKjf Q— ^J Vwa-aO) 

c^J . «|-i-*:^j JooLj . cxLa-n-!is— bo jLfL . «^«Jii^ — .1 J^— iaflu 

1 1 ) ii I nio m oo) ,^-J^ »1 ).^saMJ^ . ),-i.V? ^— ^ ^J . )-A.iajL:^> 

12 (Ojji c^J •. -^jJ^i ).->^a-w ,^--X coa.2iAjo . )«Oioa.. ^ 00) 

13 i!j :)-io,im i\ ^ \y^i Jjo . ^"I^SjI ) ^ ii>.KX y^i n^,<u ^jla> 

JL-JaO jLoa^bs^iO Ck-.K*[ c^a|V^^^--^-tiO •.).JLi.:=i ^ ^ Jj3 

14 ^an.ri.:^;L ;..a<^ ^J •:• ^^. ,i>,So^ ^ 1 So^-^— ^ •. J^sjuaa-JuLo 

occulto : et Pater tuus qui videt in occulto, rependet tibi in pro- 

7 patulo. Quum oratis autemj^ ne loquamini multa, licut ethnici :. 
putant enim quod ia multitudine fermonis eorum exaudiantun 

8 Ne igitur affimilemini iilis : novit enim Pater. vefter cceleftis qui- 

9 bus opus fit vobis, antequam petatis ipfum. Sic igitur orate 
vos : Pater noller qui es in ccelis,. fandtificetur nomen tuum : 

io Veniat regnum tuum : fiat voluntas tua, iicut in coelis, etiam in 

II 12 terra. Panem noftrum neceftarium da nobis hodie. Et remitte 

nobis debita noftra,. ficut etiam nos remittlmus debitoribus no- 

13 ftris. Et ne inducas nos in tentationem, fed libera nos a malo. 
Qula tuum eft regnum, et potentia, et gloria in fecula. Amen. 

14 Si enim remiferitis homlnibus delida eorum, remittet etiam 



^-Cs i.iaA^ [a T ■ ! ^N ^Q n^ ft^l JO ^^ — »j ^J . | i i>Noii< oo) 15 

JK^iQju yo n\ coo,n„B ,1 yQ--oa-^J Jl) cBJ v^ot X ,»t 
^^-j^ioo yoool jj v^j&^J Y iNo »j> ^— *t uJ&s^J •i-yoauisNjj 16 
(jLQ-.f •.yooil^t l^oj^ ^A^ ^iux>*^m^ 'l^? fi.i^ m I 4^J 

•- • • • 

'.yon\ ).j) V ^l T^ - ^) . ^•^Ojjy ),b.!,.,i,.i,'^)S ^)^^u) 

%j&N^J >^?J! f— ^ x^! ^l .yOOtl^t ^*^-,^]!) uoa^n.nt 17 
|.j-nj^ . ^^^io^ <>■ \. »r )^3oj;.2l^o Vi|^> ]jl»j c/uoa^iO iB 
ool\ «^^1 )^Jil JUj % -N_iJ ^ljt ),a,i.i„f„^N J|.w.mLL Jll> 
,^a!:)Q.Aj:oL ji) . lJ!^ "^ySi ]uAjo.^^ 7)^1 ^^ c«.a:D^o . ) i,<»;;o, ^.^nr 19 
.* CM*f..-m iLo^o ).££L£0> )n »1 .* [^^yj \^:^ ^^,No » ffi >;onN 

• • •• 

^^1 yTi n N 0^0^10 V y«i,^„i\^o ^jk&^^ ) ^ I ^^1 \^ »^0 20 

)^^o .*cju;..io il Q^ jUo f mm jl|t f^k*^ . ),i,v>jrs fj^^Qajco 

vobis Pater vefter ccelefti« : Si autem non remiferitis hominibu5 15 
delidta eorum, neque Pater vefter remittet vobis delida veftra. 
Quando autem jejunatis, ne eftote atrati, licut bypoeritse: cor- 16 
rumpunt enim facies fuas, ut confpiciantur hominibus, quod je- 
junent : amen dico vobis, quod acceperunt mercedem fuam. Tu 17 
autem quum jejunas, unge caput tuum, et faciem tuam lava : 
Ut non confpiciaris hominibus quod jejunes, fed Patri tuo, 18 
qui efi in occulto : et Pater tuus, qui videt in occulto, re- 
pendet tibi. Ne reponatis vobis thefauros in terra, ubi tinea 19 
et aerugo corrumpit ; et ubi fures perfodiunt, et furantur. Re- 20 
ponite vobis autem thefauros in coelis, ubi neque tinea neque 
aerugo corrumpit, et ubi fures non perfodiunt, neque furan- 

C A P. VI. 25 

22 )t-s^^! )>^V*' »:• yO n "^ ^ cSf JooLj ^I -.yOSL:^^ jKiOjjxi 

23 % Jooil JJSji-*o i^^i )■ i,i\ ^; •! y? . JooLj J'^jOlj «^v^^^ 

« j . r r^ ^ J)0)QJ ^\oO) yj . JOOLJ )■ r^O,t..M i|.V-^ ^ OlN ^ 

'. fn,M^J ).J'f.^jUo )„1.,mj ^.MW^ V-HX^ ^? ' ^lOt'^ N C.»l>S^ V>X 

^OL^jO yO^^ ^^ j[) . ),m^,i ),j'f.j^)-.:ZiO caj)j ^— jjt of 
•. yoJSNiuL ]jL^o yO^isjL )jL^ yonw^ i.N ^yOjjL Jil '.yOoN 

OUiJS^J J)^s^I^3^ )JL2LJ qN . ^^Ot^NL )J-^ yOQ^yi ^S L N JUo 

20 JJS^^ja^Zi O^Oaj '.).juo,.-^N ^ |v.-^_-£Jo '. Jj&s-*IOjL ^-^ 
yaQoruJo . JijoJ^ ^^^s^Oj^ JDo ^Uj^ j)o ^^^j JDt '. ).i.N:?»^t 

21 tur. Ubi enim eft thefaurus vefter, illic erit etiam cor veftrum, 

22 Lucerna corporis eft oculus : fi igitur oculus tuus fuerit iimplex, to- 

23 tum corpus tuum lucidum erit. Si autcm oculus tuus malus fue- 
rit, totum corpus tuum tenebrofum erit. Si ergo lumen quod 

24 eji in te, tenebros funt, tenebrce quantas ? Nemo poteft duobus 
dominis fervire fervitutem : aut enim unum odio habebit, et alte- 
rum diliget ; aut unius curam habebit, et alterum contemnet. 

25 Nqn poteftis Deo fervire fervitutem, et mammonae. Propterea 
dico vobis, ne eftote foliciti animae veftrae, quid comedetis, et 
quid bibetis : neque corpori veftro, quid induetis. Nonne anima 
praeftantior eft quam alimentum, et corpus quam veftimentum ? 

2^ Intuemini volucres coelorum, quia non ferunt, neque metunt, 



26 M A T T H iE I 

♦. jts — ij'^-..^ yoK--jJ o !!\ .yOOiJiik j^^J^«^ l^ju^oflu QO) 

\s--^bco . ft~^ ?^^^? ot^bs— ^l f JSn^oo \v— \ a^ mnV?\ 

^r^^]\ l-jusuoJLizi anniLj .yO^sjf ^j )■ t So ) ioo„nN 

'.^t ^^^CLai^ ).jj '^^J .,,^^j-^ JUo ^Jl) JUt . y^ >«, ^t ),.i.n,i^ 29 
i^J c2i-^Lj •• oilSuii ^J^cLZUuL oiNn^ . yO>f7i>Kfu ^Lajt 

JU ««CAJZLS^ \J^0) ^OlJ^S, '. )J>0>L^O» ^^OjiS^ ^.Afw^d^O 

yOj^L ^t^o) Jil '. }Lo. 1 No lO otojb.) '.yon^Si J^^^..iS«^ ^'''^^r^ ^^ 

)-LijO Oj JJS^ l-jJiO Of ^Q£>).J )«L^ .•yOJSjf ^V^J ^ 

^•A^ Vi^ . ^|u^o (,^0^0.^ ^^\o) v-K^ ^oC^ . c^^^JS^ 32 
. ^otJ^ ^A^o) ^\:bk yoJ^^ y«,ni ,!,fnt .* ) ut\)^t 00 yO^o^^ 
-.oiiivii fLoQjtjo ^OL^i^t o)La:i^bOio JS^).— ^^-jd w— »t o-iwrii 33 

neque congregant in horrea, et Pater vefter coeleftis alit eas : 
nonne vos multo praeftantiores eftis illis. Quis autem ex vobis, 27 
dum folicitus eft, poteft addere ad ftaturam fuam cubitum unum ? 
Et de veftimento quid foliciti eftis ? confiderate lilia deferti, quo- 28 
modo crefcant, quae non laborant, neque nent. Dico vobis autem, 29 
quod ne Solomon quidem in univerfa gloria fua amidtus fuit, ficut 
unum ex iftis. Si autem gramen agri, quod hodie eft, et cras in 30 
clibanum conjicitur, Deus fic veftit, nonne multo magis vos, 
pufilli fide. Ne igitur eftote foliciti, dicentes, Quid comedemus, 3* 
aut quid bibemus, aut quo operiemur ? Omnia enim haec gentes 32 
quaerunt: novit enim Pater vefter cceleftis, quod indigeatis his 
omnibus. Quaerite autem primum regnum Dei, et juftitiam ejus, 33 

C A P. VII. 27 

paooa^ Di N )n,a.io * oCn, ..i] ^0)| |«JH V-'''^ r**'^ ^^ 

I 2 oOL:=i . ^yOijiUI jy^ |i,n t^ . yO^oil jj •:• OtXii ^iS.,«,i -^ Cap. VIL 

3 j-lss:^ ^? ?^ xr**» ) ' ^ V yCir. „0 , N xuoLj^ yoKjf 

|j:X:ZiJ&s^ jy 4|^bw> [,.J,.#\:3t ^t ^iS%j^^ .*i4(^^t OLJ^a^nit 

4 >L^ cQ.af osQji-iu .•i^a-«Mj[) J&^^f «..J^J )j.n i^ oj .Jis— J^ 

5 cQ3f '1-^/ <n,m 1 . i|^t jLj.aOk^ ^J^s.a;.D ^OO .-41 ■■„!,. i\ ^^ 

).AjtaD yO NLI jy «^-iJ^t 1— j^/t OLJU..iw ^^ )Ih*^ Qa9>NoX 

. J^)-«x* /0^«-D yOQ^t JJ^vJuln^YJ!» yOibOjL JOo . |„^'S.nN.' 

>:-yan fONj ^j yoaaoi-jo yoot-i^s^^ ^J ^vOa^^j jLioNt 
7 aKiOD . ^aMLDJuLo - Q ^.n:» . ^ '^ ^ ooljJX.jo o^JS)^ 

34 et haec omnia adjicentur vobis. Ne igitur eftote foliciti in crafti- 
num : ipfum enim craftinum ciiram habebit fui iplius : fufficit 

1 ipii diei malum fuum. Ne judicaveritis, ut ne judicemini. Cap. VII, 

2 Quo ^nim judicio judicatis, judicabimini ; et qua menfura me- 

3 timini, metietur vobis. Quid autem vides feftucam quae efi iti 
oculo fratris tui, trabem autem quae ejl in oculo tuo, non animad- 

4 vertis ? Aut quomodo dices fratri tuo, line ejiciam feftucam ex oculo 
g tuo, et ecce trabs in oculo tuo ? Hypoerita, ejice primum tra- 

bem ex oculo tuo, et tunc videbis ejicere feftucam ex oculo fra- 

6 tris tui. Ne detis fandlum canibus : neque projiciatis margaritas 
veftras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus fuis, et con^ 

7 vertantur ei lacerent vos. Petite, et dabitur vobis; quaerite, et in- 

1 {-^"^.'TiN] Vide notas. 

28 M A T T H ^ I 

o-lSd of . cjaJ&\3JSJbo cg>.n .11 o©L2^o • cj^.>,ni,,,ND ) \ -^^ 9 

'. ).:o^t ;^).Ju )jaj yjo %o\ ."^ i^Jua^ ).2i) a •. )-:^Q^y lo 

: yaau»i^^-j J ) ■■i'^> yOjfcv— j^ \u:30 ^J •. oiJ^ t^JuoJio )-.Qja 1 1 

JiSs:^ oou» '. )..&^QJL=^t oo yO^^^i ) ^f j&^^'^.kj^s^ )^cl:> 

• • 
• • - 

oNaN •:-|.jkj:Ljo |-£Da!baj uoio^sjJ '^— *— ^ )j_aoi * . ^OLik 13 

J.jjjof JJ&s*wu*OjO )„i.)l 00) ).j^s2i> ^.^J^ .f-2^ ]j^yl y.J^ 
yA^\.^\ y^Cf) yOOLjJtsjJ J)„*i_£0O •.) l^ iTijy JJ^a^l ClOI 

venietis 5 pulfate, et aperietur vobis. Omnis enim qui petit, ac- 8 
cipit ; et is qui quserit, invenit 5 et ilii qui pulfat, aperietur. 
Aut quifnam eft ex vobis homo, quem fi petierit filius ejus pa- 9 
nem, num lapidem porriget ei ? Et fi pifcem petierit, num ferpen- 10 
tem porriget ei ? Si igitur vos, qui mali eftis, nofi:is dona bona n 
dare filiis veftris, quanto magis Pater vefter, qui eft in ccelis, da- 
bit bona iis qui petunt ab ipfo ? Quaecunque igitur vultis ut fa- 12 
ciant vobis homines, fic etiam vos facite illis : -f- fic enim eft lex 
et prophetas. Introite perportam anguftam: quia lata eft porta et 13 
fpatiofa via quae ducit in exitium, et multi funt ii qui ingrediuntur 

l JjU^O)! In margine MS^» nrus. i 


f Sic] Leftio marg. Haec. 


C A P. VII. 29 

14 JULziO^I uOS [^joj JJtsJllAJ^SuO )^>1. 00) JvA^S 1-^ V Cl^iJk^ 

•■• • •II'* * ' 

[.iUO»3,'^&<2> \Q^I.d!^ V ?• X*^? \^OS .•/v<v^ I ».^.1 -^^ ^> 

• • • • X • • 

17 l-jCiNa^ \!i»0 J-i-IiO) v) ifL ).^^>QD ^-J» Of \\r\ ,1.N |-^Q3 

j-Ax^Ii Jl)^ ).^g..i.-r^ ^—.1 )-JL^jJ . y "]i ,\ )-i-^ ?^)— 2i ) 2l-^ 

i8 jllo -.^ 2L— jiw^Qii. )-ti>!^ )V)„_2) f.ZL^ P^? ?r^ ii •.'•r^.k 

19 ^l jO) )-t^f \S3 . ^.2L^iJiQ!^ )iL^ ?^l— ^ )■ w »n )-xSv.J 

20 ^_iso "^A^so) J-^J * . \:^-^th>:^ J-,QjL^o caxcL25^>:^ % )^^ J*,)^ 

21 (-j'^Jio o^ r^]\ "^^ Q^ *''\?-*? vpA^oKiuI yOoCisjt ft(.2j 
j-rii^t )-i-fc^j ^ ^,, %t 00) JUj . fa.^Qiut jlo oN^oN ^)-k .' J-**t.^ 

■ • • • • a 

22 .)^aj ooLCi fi, ,,\ ^of-^J-j ]] I ^, ffl v|.>.v?,ii.r^t 001 cfc^t 

14 per eam. Quam ! angufta eft porta, et arda via quse ducit ad 

15 vitam : et pauci funt illi qui inveniunt eam. Cavete autem vobis' 
a prophetis mendacibus, qui veniunt ad vos in veftimentis ovium, 

\6 intrinfecus autem funt lupi rapaces. .A frudlibus eorum cognof- 
cetis eos : num coUigunt de fpinis uvas, aut de carduis ficus ? 

17 Sic omnis arbor bona frudlus bonos facit : arbor autem mala fruc- 

18 tus malos facit. Non poteft arbor^bona fru6lus malos facere, 
ip neque arbor mala frudus bonos facere. Omnis arbor quas non 

20 facit frudum bonum, exfcinditur, et in ignem conjicitur. Igitur 

21 ex fru6tibus eorum cognofcetis eos. Non omnis qui dicit mihi, 
Domine, Domine, introibit in regnum coelorum, fed qui facit 

22 voluntatem Patris mei qui ejl in coelis. Multi dicent mihi in illo 



30 M A. T T H ^ I 

QJO*^£>Z.J .yOJjJis^^ /OOJts !iO Jl)t %yOOL^ fioj y ,t,, ,iC)0 23 

W.iQJUl ^^J^ ""^OOI ^^u-a V jLoxJCDCLJbQJ Jl) tijJC^ '. U.„\JS2 ^4 

.•)Ljaor yi^ t,io .•JlotOLJ 0I.J0 . J'^-..^.^Jio J^sjuuio .•)..i.QJu 25 
»^.««».„ >^^ .^^^ ^Q^ t^JKi^ . ^9,..t jliO od ^JS>>,.^.^ cu*^^Ljo* 

^.^..ai jHb ^o^o) aJ^t )L— !ip W^qjui ^,^-^ '^^-«qo . )^.2kQJl» 26 
^K,<r>,.N ).A.oi )m1,*] oci .• jtSik [yii.,— ^ ).— ^iJS.j '. ^jqC^ 
^ ,1.. Ti 1 40 .'jLoioLj oLjo Jv-^^ Nj^o .• )L* ^.:b. OL^r 27 

L0OI OL^ji^sijJo .^uJ2l JO 00) ]j&si,n,^ CiibwDLLjo* .' )-jaor 

die, Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et 
in nomine tuo dsemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas 
fecimus ? Et tunc confitebor illis, quod nunquam novi vos : dif- 23 
cedite a me operarii iniquitatis. Omnis igitur qui audit fermones 24 
meos iftos, et facit eos, "f affimilabo eum viro fapienti, qui aedi- 
ficavit domum fuam fuper petram : Et defcendit pluvia, et ve- 25 
nerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et 
non cecidit : fundata erat enim fuper petram, Et omnis qui audit 26 
fermones meos iflos, et non facit eos, aflimilabitur viro fatuo, qui 
aedificavit domum fuam fuper arenam : Et defcendit pluvia, et ve- 27 
nerunt flumina, et flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, 

1 pSO^.^] In marglne MS« J^tJ^ 

2 Q^SoLLjo] ]^C:i>D0/S^ CL^LLjo 


'[ aflimilabo enm] Let^io marg. Affimilabitur. 

C A P, VIII. 31 

•.ci2ib^> ^lo.f *=^>K^.^^b-j^ ]jtls\ ooo> ^^v »^*" •. ^, ,«., Xo) 

29 OL-X i^J^ y^.V? i^ »J yOOL^ c£i;bs!:soi V"*^:^^ ?o^ ciOIoj^J 

I J^usJuJ ^ v)9,»j <=^0 ^OL^t l^ ,^ m i*^f d!^0 vJ-L^— "^0— su Cap. VIII. 

• • • • 

• • 

^^^ -.JSjJ ) aj yj •. )-»;.^ . ^!iof ^^£> 01.^ rss:^ ^t-^ 

3 ^ WO»!-. OLO <3JI.^ ?t^J ^^^^ t—^® . (jLqa^^-J^ ^SnjJ 
. Ol^iJK^) M^r^:;^, cju^tlj J^JuJliOO . )^llj . )-jJ |.:=ij •. v-^J 

4 JtsjJ Jcu»^)Ji!j .•^-Jbojl cauijll JU *. <j^ . v>a.ffi.i> ol^ 'i-iiojo 

)Io;ot mS )a;o^ fSi2i] 00) )j^^aD o'f.Do *. )-ioua^' c^J^ 

5 7)^ CMjj * OL^ OJ.O ^ol.J*^2)).i^ 00 wal \^.i. ^ V ^OOL^t 

6 ^VA^ [^j caXi^ I-*^^ '•)-*V^ '-t-I^^fo ^ ^ (^,.»^>0 ^ 

28 et cecidit : et fuit ruina ejus magna. Et fa(5lum eflr, quum fini- 
viflet Jefus fermones iflos, obffcupefcerent turbae fuper dodtrina 

29 ejus. Erat enim docens eos ficut habens poteftatem, et non ficut 

1 Scribffi eorum et Pharifiei. Quum autem defcendifi!et de monte, Cap. Vlir. 

2 fequutae funt eum turbae multje. Et ecce leprofus venit, et ado- 

3 ravit eum, dicens, Domine, fi vis, potes mundare me. Et 
quum extendiifet manum, tetigit eum Jefus, dicens, Volo 5 mun- 

4 dus eflo. Et ftatim mundata fuit lepra ejus. Et dicit ei Jefus, 
Vide ne uUi dicas : fed abi, oflende teipfum Sacerdoti, et offer 

5 oblationem quam juffit Mofes, in teflimonium eorum. Quum 
ingreffus effet autem ipfe Capernaum, acceffit ad eum -f Cen- 

6 turio, rogans eum, Et dicens, Domine, puer meus jacet para- 

I )jOLri^] In margine MSti ^ ^JOLJH^. 

[.Sl^ JL.V 

■j- Centurio] Leftio marg. Chiliarchus. 


M A T T H .E I 

7 7. . ' l' O 

■ 7 

oLa-a.L tx-^ t^l^ . ).j..^aAi ^^b o^wj ).iij-^ ).j? 

Jl )».J^Ji!o .^j?0 ^j )jOL^ )— jj '^^Jo . (^)-^a4^f^..^-£0 
^!bO^ ^-»^J . OL^ ^xSLQJJ yOJC^L^ f-Jtofo •. '^^lLf \3ia-«Aj 

).:=i^^ ^boo ).aju^..!^ ^^ J).*_£Di '. ya£i!^ ^. ,.»i )«jj '^lioj ii 

OQ Q — iwjo tQjjwiCLiJo /:o'|.^J ^Q ^ .^aaJboJS^mjo .♦ \oL)-j 

J2iLfis 1 ]ln /^N^i y-«.> )-,i, 1 ,^ .).,«:^Qjui jLoiil^xiac» 12 

yO— „Q. 

lyticus domi, male tortus. Et dicit ei Jefus, Ego veniam "^ et *^ 7 
fanabo eum. Et refpondens Centurio dixit, Domine, non fum 8 
dignus ut fub tet^ium meum ingrediaris : fed tantum dic verbo, 
et fanabitur puer meus. Etiam enim ego homo fum, fub poteft- 9 
ate conjiitutusy habens fub me milites : et dico huic, Vade, et 
vadit ; et alii, Veni, et venit -, et fervo meo, Fac hoc, et facit. 
Qaum audiviffet autem Jefus admiratus efl, et dixit iis qui 10 
fequebantur eum, Amen dico vobis, ^ neque in Ifrael ta- 
lem fidem inveni. Dico autem vobis, quod multi ab Oriente n 
et Occidente venient, et accumbent cum Abrahamo, et Ifaaco, 
et Jacobo in regno coelorum : Filii autem regni ejicientur in te- 12 

I ^JV^j).^ )l-25fl] In marglne MSti c«cjj La^jljo '. jLsjl 

t ncquc in Ifrae.l] Ledio marg, Neque apud quenquam in Ifrael. 

C A P. VIII. 33 

13 V^|o •:*).JJK^ co) cuiO ) I n ^ ^oPLj ^^^L •|-.»V-^ ).:301j^ 

OUMyAJu^ JJS^AT) OU.C» . oC^r ^JS^i^N c£Qa-^y|^a^).D^ 

14 •. aoo*|^oiJ2)t oiJ&s.i^>fc ViOfu ^L^ t-^o •:• ^.iNm ^-a {.i^b^^J^ 

15 c2Jt^o .J^»ju)»r:i )j2>oi^jSjiJi^o ) I >0)t oi^sioi^* JJ-aj *«r!,^e3* 
•:'OL^ Loo) )jLbQjiL^o i6s2^o .JJSJu^* o)^snrLsuo o)^»..»)-^ *cvviiT6i 

16 coajo •. f)^s— 10 )jQjJ OL^ Q^\,^ '^?®^ ^*^» X7-*? t— ^ 

^),i>.i,.py yojo) yooi^o^^o. . ^JS::i&sSa:a ),^)-!toooi 1 ^N'^^ 
17 ^,1, ..I. , -^ ?t-^?! <-*^ iLjhoLLt \jLSL»^ *. CA^sp^ yooij^ i^v>--»f 

•.CCLCOJ ^J:bv»1 jLo^WOd^* 00)t •.r^ft )i^,.l OO) Ofcj^liuJ •«««S^eros 


13 nebras exteriores : illic erit fletus et ilridor dentium. £t dixit 
Jefus Centurioni, Abi : et ficut credidifti, fiat tibi. Et fanatus eft 
puer ejus in hora illa. Et quum reverfus eflet Centurio in do- 

14 mum fuam, in illa hora invenit puerum fanum. Et quum ve- 
niflet Jefus in domum Petri, vidit focrum ejus decumbentem, «t 

15 inflammatam febri. Et tetigit manum ejus, et reliquit eam febris : 

16 et furrexit, et miniftrabat ei. Quum autem vefpera eflfet, ob- 
tulerunt ei dsemoniacos multos : et ejecit fpiritus verbo, et omnes 

ty male habentes fanavit. Ut impleretur id quod didum eft per 

Efaiam prophetam, dicentem, Ipfe infirmitates noftras fufcepit, 

18 et morbos portavit. Quum vidiflet autem Jefus turbas multas 

I )J.lbOOOLJLS)Li^ -. 'j?J In marglne MSti -nt vn^i^nrie. 

34 M A T T H ^ I 

«|0,>Qm.i| \£L»] ou^ ^i^ '-Iaj^^ ^vo)y..j::^ .f^^jL^ K.>.^ 
'.JL^;.!:» . OL^ t— ^? uO)OfJ!2b!^ ^bo ^...^t Pt"^? *•* \^y 2j 

^t 00> ♦<.i>N.,t| ).— ^H^jil >0.n ,0?0 \>j^ A^^^ Ci!^ c£Q S^ 22 

^j^s i,y>X ^^..clo )As.i,y7X <oa::i.fuo n i i^^.n . olj^ v^? VtOJLj 
. uoiO| iilVhNIL <jO)n,^.a,i f2iu^Jli ol2^ <a^^ ^o >:• yOOLl2>w»t s^ 
^-J^ J^-BJuLL ) ,^?^t fjJlAj %).,V7,i,^ ^oo) ).:=^y l^oj ?o)o 24 

oi>N .tt f^ ,i>iP>>>l aaf .^o ^?oo> <|,ii,Sr>| ^v oci .jL^v^ 25 

•^|0 . yl.t^^f .^400'f3 .).«y^ \y^\,^] ^ u090}«*.^[ 25 

..j^tot „ Vi .tO» c»fCLa>j yOSLsJ^^ \^h<^ajsj% ) i v?N ..yOOL]b>> 
?Io..XiOLr::> L0010 '. [V?.tc^o [..-.«luOf^ ^)«rk yap ^...ja ^^o) 

apud fe, juflit ire in ulteriorem ripam. Et quum acceffiiTet 19 
Scrlba quidam, dixit ci, Magifter, fequar te quocunque abieris. Et zo 
dicit ei Jefus, Vulpes foveas habent, et volucres cceli nidosj 
Filius autem hominis non habet ubi fulciat caput. Alius autem 2 1 
ex difcipulis ejus dixit ei, Domine, permitte mihi primum ui 
abeam et fepeliam patrem meum. Jefus autem dixit ei, Sequere 22 
me, et fine mortuos fepelire mortuos fuos. Et quum afcen- 23 
diffet ipfe in navem, fequuti funt eum difcipuli ejus. Et ecce, 24 
motus magnus fadtus eft in mari, ita ut navis operiretur a 
ilu(5libus : ipfe vero dormiebat. Et accefferunt difcipuli ejus, 25 
ef excitaverunt eum, dicentes, Domine ferva nos, perimus. 
Et dicit illis, Cur timidi eflis, pufilli fide? Timc quum fur- 26 
rexiffet, objurgavit ventos et mare : et fada efl tranquillitas 

G A P4 VIH. 3S 

••• •• ■II ^ 

3Q |.,. ,nSo ^ ^ooLJt^ {.^CLi^^f Xl^f Looi: JES^( . yJ^..Q.n i,afo>^. 

27 magna. Homines autena mirati funt, dic^ntes, Qualis efl Hief 

28 quia et venti et mare obediunt ei; Et quum venilTet ad ulteriorem' 
ripam,. ii> regionem «f* Gadaraeorujn,; orcurrerunt ei fluQ- Jaenas.-r 
niaci, exeuntes e fepulchris, faevi valde,, adeo ut non poflet quif- 

^9 quam tranlire per viam illam. Et ecce Glamaverunt,. dicentes^, 
Quid nobis et tibi, Jefu Fili Dei? venifti huc ante teriipiis tbr^ 
30 quere nos ? Erat autem longe iab iis grex porcorum multorumi 
3 * pafcens : Illi autem daemoiies rogabant eumv dicentes, Si ejicis nos,. 
32 permitte nobis abire in gregem porcorum. Et dixit iis, Abite. Ipfi' 

f Gadaraiorum] Marg, (<3erafeaorum. 



36 M A' T TH M I 

CLi^ M^*, I^P^ *^9> ?^o * ; ir')-**! JnNo; S a^jj 

oi-^)ojy iS.n^.1 )iSuLi^ oC^ ^oo -. |«]a*VyCuci|^i^o)o 34 
^^ {^.s^jt { { p »} cjciq£Qu3? .'.uO)o?)«-^ y.^0 y , ysQJuy 

Cap. IX. f^^i-*^.iQ^.jLfo ^-i^ v|2l^ ^ 

* t^a» *-JjiDf jbk N^ Pbo j ^' I^^Jl:^ :6l^ ooo) \^».o|„r>!^^o)o . Oi^ j * « 

.'-j.a^JL^ OOL^ >^? ' ^yOOC^I ^lo, rV? tOU^ XS^OA;» ^)^ ^O 

^^ju? ?o)6 ; t|^t } OL.^: A^ .^^ n,'» •■> m -. m n ca-.:^,NL? 3 

^^ Y^O: • i^^^^L^ Jjo) .. . !yOOU^ .yojo) o}.^J ,J^;a-m ^|-Jba 4 

-■ -• ' ■ . . .. - .j •..'-»»! t .:",■■ .' 

-• - ■ ' • '" * • • 

, • •• 

}.^].^Q^ o? . i^ OL,^ ■ -uJ^: ^i n i, ^au ■ .- .- '^^),^,' N ^iS>Q»a.?) 

autem quum egrefli efTent, abierunt in gregem porcorum : et 
ecce, cucurrit cum impetu grex totus per rupem in mare, et mor- 
tui funt in aquis. Illi autem gui pafcebant, fugerunt: etquum 3^ 
ivilTent in urbem, nunciayerunt omnia, et illa daBmoniaeo- 
rum. Et ecce, tota civitas exivit in occurfum Jefu : et quum 34 
Cap. IX. vidifTent eum, rogaverunt eum ut tranliret a finibus eorum. Et i 
quum afcendiffet in navem, trajecit, et venit in urbern fuam. 
Et ecce, ofFerebant ei paralyticum jacentem in ledto : et quum vi- 2 
difTet Jefus fidem eorum, dixit paralytico, Bono fis animo, fili mi, 
remiflTa funt tibi peccata tua. Et ecce quidam ex Scribis dixerunt 3 
intra fe, Hic blafphemat. Et quum cognovifl^et Jefus cogitationes 4 
corum, dixit, Quid vos cogitatis mala in cordibus veflris. Qgid 5 
cnim efi facilius, dicere, RemifTa funt tibi peccata tua, aut dicere. 

C A B. IX. 37 

^)o . >i N tt |i m', s^ ^onsu jqod . ^— »*y. t, V) ooiJ^ 

9 7)-^ '.^JboL ^^J)o Wqju ', n.% ^..— £)o v)aj^ <fci,^\ l^o) 

.ol2^ r^^o .ci^N^ '^^j^J^t .•)m,nV) ^^^2^ o^Jt |.JU'|.r:i 

10 ^oo) <|,i, y? fr> ^.,.a| ^oo)o vOLXirrit p., n ^ ao . cjuu2ld 

• • . • * * • 

oa^i^j^o^ oL) .•).u..^o ).m,oN3 })- .i, ^ro ^oio '. ]b\,t,n ^ 

II 0'f^^ . ),A t^ <=^ 0|^ ^,—.^^0 > u»0)0, ■,V>\I. ^Q.:^0 \\QJLj p \ 

^l.-dJ (•'i-S^o )m„nV) p^ )-i-^ ^^^^-^ ' oi^^! jf-*i>Q\^^ 

r% .yOOL^. ^^ VXbOSU ^ V^QJL» <^..»2 oo> >:'yOnNt1 ).,■ ! ,<=>>NhO 

6 Surge et ambula. Ut autem cognofcatis quod poteflatem habet 
Filius hominis in terra remittendi peccata, tunc dicit paralytico, 

7 Surge, tolle ledum tuum, et abi domum tuam. Et quum fur- 

8 rexiffet abiit domum fuam; Quum vidiflent autem turbae, mi- 
ratae funt, et glorificaverunt Deum, qui dediflet poteftatem talem 

9 hominibus. Et quum tranfiret Jefus illinc, vidit hominem feden- 
tem in telonio, didum Matthaeum : et dicit ei, Sequere me : et 

10 furgens fequutus eft eum. Et fadum eft, quum accumberet in 
domo, ecce multi publicani et peccatores venerunt ef accubuerunt 

11 cum Jefu et cum difcipulis ejus. Et quum vidiiTent Pharifaei dix- 
erunt difcipulis ejus, Quare cum publicanis et peccatoribus edit 

i^ magifter vefter ? Ipfe autem Jefus quum audiviflct, dixit iis, 


I piQu.Vi^] In 



)jAs^ > ^n!S 


jrn-> .^sN 

3 Qi^r^f^,.No>k] 


4 vOisQOjj] 


—* yOJOLO 

t peccatores] Leftio nnarg, (Peccatores) ad poenitentiam. 

X lugere] jejunare. 

II jejunabunt] ( jejunabunt) in illis diebus. 



38 M A T T H JE I 

cidoJS^^ |»L^ n *=^ ^^kj ^y q!^) .yOOL^ h%.^] j^sj|>,i,r^t ^3 
jynNoN JS.^ij ^.^^.^ jl) . Ji^wvi^i o,,^NO . 1^^ )mJw^ ), i.!.^»» 
odo^jJbQ^L olo!^ y«.r^v^D ^^ci v)-*.^uj»^* JDj . )-rui}.^ H 
yj.«^aj»j ),a t^ *=^o wJUl» [±!^ \\ ,^, Nr> %^;^^ ^.^ ^LjaOat 
yOOL^ t-^?o .'^-^j Jll ^-«•r t|^! ^,,.'i>',V?\L .•jL)-.»~m 

oi^s^..^ J •. JJS^Q.» ^— *1 \pL)j % ).^J^^ ciO^oJ^ J yOOL.V>.,^t 
^t tAjf JO .yQihOO-j4 ^^0)0 '.)aJ^W ^OLJ^ ^-^Liisjt 

).£iiSji .)j::b^ J-j)-I^ "^jj» fljri^ Jil JiS^uo-,! ]-^f pio> 

*^^A«5«^^ J[)o .:.joo> )Aaj=i )jD^o '.j-j^iio oo) y Np oLa-:^^* VoK^ 17 

Non habent opus fani medico, fed male habentes. Ite vero, 13 
diicite quid iit, Mifericordiam volo, et non facrificium : non 
enim veni vocare juftos, fed 'f peccatores. Tunc accedunt ad 14 
eum difcipuli Johannis, dicentes, Quare nos et Pharifasi jejunamus 
multum, difcipuli tui autem non jejunant ? Et dixit illis Jefus, 15 
Num pofTunt filii thalami J lugere, quamdiu cum illis eft fpon- 
fus ? venient autem dies quum auferetuf ab iis iponfus, et tunc 
II jejunabunt. Nemo autem injicit injedtionem panni impexi 16 
in veftimentum vetus : aufert enim plenitudo ejus de illo vefti- 
mento, et iiftura pejor fit. Neque immittunt vinum novum 17 

C A P. IX* 39 

• N \*rhr^ J^l VH?^ . JJS.iL.K^ [oy^ JL^^ fv^ xf^) 

)ii)^ JL^ ?r^ \-^> JUf -\f^f |^)o ^fJts^o Jv^Jao 

i8 \!;;ii.iai»o ^i^jii^a) ^— 3 •:• -^'^^JiOio ^^m^^ ^oi^ilo •• JLL^ 

OlJ^ JOO), ^—-^--£0 •. fLj , D y u yQ—J3^J JO) '. yOOL^^JSk JoO» 

t^Y--J /n.Im JL J[)j . iS^^^sJu J-Juo) cjJSuit jLv^si •. ^-)^f ^-—a 
'9 -:♦ uO)o^ ,i',V>.\Lo OL^ c£l£U »a-*^ ^a— ^o ^o . |-**jLo ouj^skjj. 

20 ^ is^\£i \ a •. ^'y.cn ,->>LtL ]u1aj ).-J»i i&v.~*> j jL^uJ Joyo 

21 Loo) ?'t.^? .oCbsjt ^juQ."'^ ■ ^i )j',.nr:i> ' JS^ajt^ . o)jJts^o 

• • • • 

Or, >wt ) l).ia^ ) 4j ).2lJL^ IQjiOSHra yj> •. Ol-O oO) ^^ 

22 . «^J % 0)|— AiO Cj-LSLJ i--^ ^— ») WQJI-* . }.jj J^^joi^sjOiO 

JSkrr^joKsu^o . coJ^s^joJtr finNnt ^ln\ No.io) -. /Ly.3 f i ^ ,r> ^L) 
23 o)JS^i,n , ^ >^QJL* ^L^ ^^.-^0 •:• ^J^^».xju uo) y>!So oO) ?L£smjJ 

in utres veteres : alioquin rumpuntur utres, et vinum eifunditur,, 
et utres pereunt : fed mittunt vinum novum in utres novos, et 

18 utraque limul confervantur. Quum haec loqueretur illis, ecce 
princeps quidam quum veniflet, adoravit eum, dicens, Filia mea. 
jam mortua eft: fed veni, pone manum tuam fuper eam, et vivet. 

19 Et quum furrexilTet Jefus, fequutus eft eum, et difcipuli ejus, 

20 Et ecce mulier laborans profluvio fanguinis annos duodecim,. 
quum acceffiifet a tergo illius, tetigit extremitatem veftimenti 

21 ejus. Dicebat enim in feipfa, Si tantum tetigero vcftimenta ejus^ 

22 fervabor. Jefus autem quum converfus eftet et vidiflet eam,. 
dixit, Bono iis animo, Filia; iides tua fervavit te. Et fer- 

23 vata eft mulier ab illa hora. Et quum veniffet Jcfua in do^ 

• • 

1 )-J*t.n:Dj In margine MS^i f^<^ 

40 M A T T H iE I 

ooo) Y .i,Q,iu»^o .) n.tSoi Jilf J^^-^!^ LAs.*ic f.*^ JH . ojjii» 

ci^.-jaj \i.^ '. )juLD oo) \.s^ u^jlLf ^— *t y — a . uoa:^ 25 

l-i.y^ oiJ^^rL2i l-jo» ^)^ va2uJO . J^sj^»^ JtOCLoo . o)y^]^ 26 

)-«.v?.ffl ^'^L uoiol2l£u . ^L ^^^ \^aJLi ^j:l^ y — 00 •:• uo 27 

• • • ^ 

^t y^ .^0^1^ 0'f ^ ^^jJ^Ob ^Q«M*^L^ '.^*^^0 . .^aJ^D ^ 28 

yOOLX ; ^^0 .)->NQfn yO 10) 01-^ a^\.D '.'^b^t,'^\ ^lf 

'.y-^ \V?N flO) )• ij J»-^J •. yOK— Jf y^l I V? i OtJ^ • \iQJL* 

'. *f.^^ Y-=^ yooi ,1, !.i>\.r:^ ^g^«4^ ^^.^0 . )-*V^ ^^ . otJ^ ^t-^f 29 

|.j.a»^ y .,>.mJ^3L}o . yO oi !^ ^oot 1 yQaLo 1 >o, io> ^^—.«f 30 

• • 

vua» )>-^^^ oO&sa,^ faiOio.n ^) o n?^ , I ^ ^— .t ^oljo) . V^^ 31 

)1^0J JAJf.:^ OlI^ ai:i*,.0 J0I •. OOO» ^iO^ I yOJO) ^-—it ^«»D 32 

mum principis, et vidifTet tibicines et turbam tumultuantem, 

Dicit illis, Secedite : non enim mortua eft puellaj fed dormit. 24 

Et deridebant eum. Quum autem ejedla effet turba, ingreffus 25 

eft, et apprehendit eam manu ejus : et furrexit puella. Et exivit 26 

fama hsec in totam terram illam. Et quum digreflus eflet Jefus 27 
illinc, fequuti funt eum duo caeci, clamantes, et dicentes, Mife- 

rere noftri fili Davidis. Quum autem venilTet domum, accefte- 28 

runt ad eum illi caeci ; et dicit illis Jefus, Creditis quod pofTum . 

hoc facere ? dicunt ei, Etiam Domine. Tunc tetigit oculos eo- 29 

rum, dicens, Secundum fidem veftram fiat vobis. Et aperti funt 30 
oculi eorum : et graviter interminatus eft iis Jefus, dicens, Videte 

ne quis fciat. IUi vero quum exiviffent, divulgaverunt famam ejus 31 

in tota terra illa. Quum autem illi egrefli effent, ecce obtulerunt 32 


C A P. IX. 41 

j-j-aoi L,y^l] /oo^wio J[|o ;. xr-*ViioJ ^.^ jjijld ov-J»>LJo 

34 ( H^SO jQa$J |«,l,t,»', ^ '. 000 ^V^J ^l i^r^ v^f*,JM-»)^ 

. •• .. .. 

25 '.(.••iQ.Dj^io ^oi>»o Jjtsj«i,-ia:=i \\o, f>„t. Joo> i^^j&*JSoo •:- Joit 
•.^lonN i\3> ^l] ^ m 1*^ o Sbo yoa)iSNiuo, \ o ^ c^^b^ ^ o 

0001 ^C^LaJ&s^It'^^^^ .•^Oa)^C:b..^.^^Q^>Lf )jUJi^VY^QJL»l!f 

38 jLLa ioSut JjlajJ % JtpMt o)*^id^ ^\iJ30) n9\ t.oLj . J^Q-^> 
I ooL-» % uiO)o^„i.^'^L V— ga.^)J^w^ oLq!^ JV^d ^jio •:^o)ty-wJ^ Cap. X. 
''Xr^] yoaSLj) ).j.^J Jj&s.?wi,^ )^ot ^.^ ) \ ^Nqju yOOL^ 

33 ei hominem mutum, dasmoniacum. Et poilquam exivifTet dae- 
monium, loquutus eft mutus : et admiratse funt turbse, dicentes, 

34 Nunquam apparuit lic in Ifrael. Pharifsei autem dicebant, Per 
25 principem daemoniorum ejicit dajmonia, Et circumibat Jefus civi- 

tates omnes et vicos, docens in fynagogis eorum, et praedicans 
Evangelium regni, et fanans omnem morbum, et omnem infir- 

36 mitatem. Quum vidifTet autem ^ Jefus v^^turbas, mifericordia af- 
fedtus eft propter eas, quia erant attriti et disjedli, licut oves quibus 

37 non eft paftor. Tunc dicit difcipulis fuis, Meflis quidem multa, 
38^ operarii autem pau.ci. Orate igitur Dominum meflis, ut emittat 

L operarios in meffem fuam. Et quum vocafTet ad fe duodecim dif- Cap. X. 
cipulos fuos, dedit illis poteftatem adverfus fpiritus immundos, ut 

I )-ID|-!:sOo] In margine MSti O 1 m),bQ^O 


42 M A T T H iE I 

y— >) y.m.syl; •:• }k£b^.jM;^ ''^w!_ao {.uot^oa '^^.-o Qiml ViNo 2 

'j^o . oasn^^'iNi^ 3 . ua)ajLij ccD-xJLjf qj Jo » . o^oiroi-Sioijj 3 
. )n TD. i'^ ,r!SD oo) iiDOf oLiS— isdo . trojisocil . ccDb|oi:isoo-^oI 
t»y-jc>tjl eo) ijDDOf*oi-;:i.r:ioi-^"o * voJot.a]!^i X50) d»aoaap} 
c£D)raj^o . «m,^^ ,1,1) .n) ..■^ oo) ya--aQ — i--sq . tmojottjt^ 4 
^ij>^^>^ •-4.£aA) L - ^ I, >s OL^ ^>oi^d^>^^yoai cccu^a»^|.~sa^} 5 
]U . J.5a>>aAi ),^'j6^.,^ •. v-^? r-^ \5"? 'Sbs^s.r^ '• ^^^ 

ejicerent eos, et fanarent omnem morbum et omnem infirmita- 
tem. Duodecfm autem Apoftolorum nomina funt hasc. Primus, 2 
Simon qui dicitur Petrus, et Andreas frater ejusj -f- Jacobus jf/Z^^j 
Zebediaei, et Johannes fraterejus; Philippus, et Bartholomaeus ^ 3 
Thomas, et Matthaeus publicanus j Jacobus^//z^j Alphaei, et Leb- . 
basus qui cognominatus eft Thaddseus 5 Simon Cananites, et Ju- 4 
das Ilcariotes, qui tradidit eum. Hos duodecim mifit Jefus, et 5 
praecepit iis, dicens, In viam gentium ne abieritis, et in urbem 
Samaritanorum ne introieritis. Ite autem potius ad oves per- 6 

I tIDaCiaQj,jJ] In margine MStJ ((loa^aapj) O 

4 tIDOjOL.2i^OL^o] uyp :2i J^ 

5 cifio}o)njL] ovp ) Jj.ju 

t Jacobus] Marg, Et (Jacobus) 

C A P. X. 43 

Xs^', r.,n> \yOiSuf ^^^j -^ ^rt"^'? ^^! yO'^? s^ t tS)^ 

. • • • 

)io .IrcnNpJilo . fis*i.L.L-a3 ^-^L>1 JU . |-ji-j(t^Jrs;)3a£b'^-b6* * 

II vCCby— a1 )iSNA£0'jiis^' iUcSi odO^wiJ >A^ loiut .^^Ox* 

QX^ a.2uaii» '.yOKj^ ^j^^Mki f JS^*^d bj l^vjuf^ ^i )^^ 

vyoJ^Jj ^juoa-ji l^jo^ 0)lsji ^JisoLt) .ou±i Jojut titidi^J 

13 12 ^^ .jo . OLid^Kiu ci^)jL . [JS.,i^N ^t ^'J^J ^^«2^)»kv ).!^ 

^i yj . uocuisow yoa^i [±uSu jL)j % Jasu t ^h^x^ cioo^^f 

14 0010 v),i,^, I ^aaLQ-^ «yoa^t ).j..iju •.|a-ju> csooJ^wj Jil 

7 ditas de domo Ifraelis. Diim proiicifcimini autem, prasdicate, 

8 dicentes, Appropinquavit regnum ccelorum. Morbidos fanate, 
leprofos mundate, dsemonia ejicite, mortuos fufcitate : gratis ac- 

9 cepiftis, gratis date. Ne comparetis aurum, neque argentuni, 

10 neque aes in zonis : Non peram ad iter, non binas tunicas, neque 
calceamenta, neque virgas : dignus enim eft operarius -f- ali- 

1 1 mento fuo. In quamcunque autem urbem aut vicum introie- 
ritis, exquirite quis lit dignus in ea : et illic manete donec ex- 

12 13 eatis. Quum ingrediemini autem domum, falutate eam. Et ii 

quidem fuerit domus digna, veniet pax veflra fuper eam : li 

14 autem non fuerit digna, pax veftra ad. vos revertetur. Et qui- 

I JjS-».£D)iS^] In margine MS'» ?t.^^jy 
t alimento] Ledlio marg. Mercede. 

44 M A T T H iE I 

yin,^/i ^ *»yonN*t iLjsa^iiii. \\ v> ■ j Jl)o •.yoa^^ojiu JUt 
JLw o— -3 — J \uO) JKjl*^ ^r^ ^? /^sxni ^-^ ^jfisjj 

•:• uo) ?J&sj,»|\o\ oj . )-J-j>2 [^oao ^10:^0^.10 /oo^t J-jb.>JlJ 

.J.ri>Jn JJS^-JiCL^ M=^r^' ^t~^?. '-v^:^^ I—!? it-*^ W ?<^ ^^ 

<• ) lo-j ^l*-^? )<^Q^J^Lo '. ^I,ocu^ k*^^ I^CljSl^ ^wOO) 000 

•.[jijuo i.^^N Va,^ ynnjo.ViSij . ]a t 1 1 ^ ^-J>o ^.^t 0)Q^ ^7 

I ^ " I ' '* o 

c£D).ja!:^OL~j) jOyjDo . yoajo^,^,! 1 yOoCbs.*t ^AsJtio 1 ,n ^o ^^ 
* y.«/ i3«ajA«5 ^oOL^ }Lotot ,m >k '. ut^C^.^^ yOj&s-.ji.LL )-n-Swiioo* ^t 

oj ),jja-.J s^j^ Ji) '. >a£UQ.^c£^JUj ^t c^s^J v).^iQ^^o ^9 

'. .^j;^CiS^Q^t\Q-JO) yOajiS^J yOJSuJ ^o^ O \ . .^^Q^bC^^^^L 20 

). Kt^ ^--jj ^oIlbvAj . yoa^ ^"^siaiiot oo) yODQCiJt Jj^oj JlJj 21 

cunque non exceperit vos, neque audierit fermones veftros, quum 
«xieritis e domo aut ex urbe illa, excutite pulverem pedum veft- 
rorum. Amen dico vobis, quod erit tolerabilius terra3 Sodom 15 
et Gomorrae in die judicii, quam civitati illi. Ecce ego mitto 16 
vos licut -f oves in medium luporum : eftote igitur prudentes ficut 
ferpentes, et fimplices ficut columbae. Cavete autem ab homi- 17 
nibus : tradent enim vos in concilia, et in fynagogis flagellabunt 
vos. Et ante praefides autem et reges addpcemini propter me, in 18 
teftimonium illis et gentibus. Quum autem tradiderint vos, ne i^ 
eftote foliciti quomodo, aut quid, loquamini : dabitur vobis enim 
in illa hora quid loquamini. Non enim vos eftis qui loquimini, 20 
fed Spiritus Patris veftri, qui loquitur in vobis. Tradet enim fra- 21 

I )-^Y-^J In margine MSti J^^J 
f oves] Marg. Agnos, 

e A P. X. 45 

.- ,,^ci>d>^l, JJ> \yj3ua!^ J-jJ poj -^*^ ^-^J .Jlv^jl] oDovfi^ 
24 j) •:• l^^p, o^ f^M! «I^r-^ *• ^?r^i? JAs i ^v^N xr*^?' 

25 ?OCUt ^,,i.>0NAsJ^ OC^ ^r^O\^ . Cn.:S,jt ^*,.^ ^ f>>NN!bOt 

2^ /Oj«isP J^M? 'i-*!,^ Jll . yQOLJL^o yO N >>t|; ^^^d JJ •:• oCbMt 
27 (.5!P.oa) •:• \>^^ JUt 00 J^^ .vJJ^^o J|]> OQ) ] k?\ ^t>,V> 

ter fratrem ad mortem, et pater filfum : et infurgent filii adver- 

22 fus parentes, et morte afficient eos. Et eritis exoli ab omnibus 
propter nomen meum : is autem qiii perfeveraverit ufque ad finem, 

23 ipfe fervabitur. Quum autem perfequentur vos in urbe hac, fu- 
gite in aliam : amenjenim dico vobis, quod non abfolveritis urbes 

24 Ifraelis, donec venerit Filius hominis. Non efl difcipulus prae- 

25 ftantior magiftro fuo, neque fervus fupra dominum fuum. Sufficit 
difcipulo ut fit ficut magifter fuus 5 et fervo, ficut dominus fuus. Si 
dominum 40131US Beelzebul vocarunt, quanto magis domefticoa 

26 , ejus ? Ne, igitur metuatis ab iis : non enim eft quicquam opertum, 

27 quod non revelabitur ; et occultum, quod non fcietur. Quod 

I I 'N- ' ■i'*\ 1 ^n margine MS^i eiKtiocovu 


46 M A T T B JE l 

)Jioo6io .J^oiQj-r:i Or-^? *. ).aQJijjw:::i yO n N )-jJ V-^?! 
^c^iL JUo . J^f ^^ ojVj3? -.yoJ^J y iNV>f>» ^jf|.-^t 28 

* *!axfl^^ir cu|^d)^ * J^j Y:i!.)l oJ^ V ) ioui_:=i ^ — CiOJ ?'fsv^^\o ^^ 

?Ki I V> ^oi2^ ]juj) )jL^ c^f ^> ^o n N »> . yO.oo^? 30 

ftoj '.)ai„i'i ^ ^, D a--ci Jiojt^^i^o) ^-^^*^ .^j^Njf 32 

^»»1 ^^ . ),i>iO.«.oi oo) . ci^bwii 1—^? /^r^ • ^i-^ P? ^? 33 
jo^ ) — if (^f OLO >a3Laf '.)j>j,>,r^ /^H^ g-c^ ) Q , 0) , o>i » 

\jlm3u Qji^pa^ ^^?! >o;.::l£oL jl ':').,iy^a^t ^^ <j^! )^? 34> 

f^^iSwIf .)£Ua)ilj .p^cu^y.^ £s^ll)i .^^j^^^^ 3S 

dico vobis in tenebris, dicite in luce ; et quod in aurem auditis, 
praedicate in tedis. Et ne metuatis ab iis qui occidunt corpus, 2& 
animam autem non polTunt occidere r metuite autem potius ab 
eo, qui potens eft ut animam et corpus perdat in gehenna. 
Nonne duo palTeres aflario venduntur ? et unus ex illis non cadet 29^ 
fuper terram fine Patre veftro. Veftri autem etiam capilli ea- 30 
pitis omnes numerati fimt. Ne igitur metuatis : pafTeribus mul- 31 
tis praeftantiores eftis. Quifquis igitur confitebitur me coram 32 
hominibus, confitebor etiam ego eum coram Patre meo qui eft 
in ccelis. Qui autem negaverit me coram hominibus, negabo 33 
eum quoque ego coram Patre meo qui eft in coelis, Ne arbi- 34 
tremini quod venerim mittere pacem in terram : non veni mit- 
tere pacem, fed gladium.. Veni enira. ut diflidere faciam virum. 35, 

■* * ttKtXKke 

C A P. X. 47 

• • • « • 

;^iS^ jL|..-r:> of ^*^^ ^o-*i)t 0010 . fi N ?<^-J^! udoJ^^f JJ 

38 )-^ .Nj ^^Qfu jJ! 00)0 -r-u^ Joiut uoioiS^f Jl) *. o^t ^J^ 

39 cMwajD^t 00) *:*ciJ:^ ^ojut uO)oi^J jU %o>^s^ (B n, 10 ol^| 
oCbsji |.A^ * :::iOh oo\o . 01 t,, ^o j . OL^^s-^r \m2La 

40 . v^.r> nSo (A^ .yon>v^"^,n,>o! oo) »:' oi ■ ^» ni i '.oJiC^N^^ 

41 00) ':-fi,i M>, X f><! oot-J^ \\^ nNo '.^^,n\3 fi..,.'!Si 0010 
oo)o . (^rfi,i I-a:^! IV^? •>)'^ i? |,NQ,ii.^ |.,>pi 1 \s^ nSot 

42 oo)o V f^mi l-njij! )',^f % |.n.*!)t ).^QJw^ 1-^!) ^ ^ n V>t 
iQjuCS^^ : I ■*! «^* I <^ ^ >^o) ?i<^-^> ^-^ y-mJ^ ).nt>.j yjt 
t-^-^o. .1 JUt •. yoaijk ) — ij r-^? ^ I ,V>^ '. j^,,i,V>Nb ). v : ?^ . o 

adverfus patrem faum, et filiam adverfus matrem fuam, et nu- 
36 rum adverfus focrum fuam. Et inimid hominis ermf domefticl 
27 ejus. Qui diligit Patrem, aut matrem plus quam me, non efl^ 

dignus me : et qui diligit iilium aut filiam plus quam me, non. 

38 eft dignus me. Et qui non accipit crucem fttam, et fequitur me,. 

39 non eft dignus mc. Qui invenit animam fuam, perdet eam : et 

40 qui perdiderit animam fuam propter me, inveniet eam. Qui 
recipit vos, me recipit : et qui me recipit, recipit eum qui mifit 

41 me. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem 
prophetae accipit : et qui recipit juftum in nomine jufti, merce- 

42 dem jufti accipit. Et quifquis ab bibendum prjebet uni ex pu- 
fiUis iftis poculum frigidarum aquartm tantum nomine difcipuli» 

4« M A T T H ^ I 

•• •• 

^f^] Jiwzi xx^oju ^ .^--.t ^.o^aj vyOoCbwir JKxa^^^or:» ^ 

CiJ^ ^O .|.n£CU l-JV^jil O^ '. ^Ljl O01 <^iS^f i^^ .QL^ 4 
« y ,i>Oi,n ^Kju^O . y^i..\,^O.fO )»JUy-mO . ^OtJ^^ )-i^^ ^n 

jU yjt oo) c.o)oJ^w— »J J-jJS^Q— ^o ^ .^--jV^JSjca^ Jjj^ca^o ^ 
>^at-» cj'fiu '.ooo) y I. \)^ yOjo) ^--ai f-ja . u.^ xva^^sj 7 

Cap. XI. amen dico vobis, qiiod non perdet mercedem fuam. Fadtum eft i 
autem quum finem fecilTet Jefus prgscipiendi duodecim difcipulis 
fuis, progrefTus eft illinc ad docendum et praediGandum in civi^ 

tatibus eorum. Johannes autem quum audiviflet in carcere opera 2 

•f- Chrifti, mittens % per difcipulos fuos, Dixit ei, Tune es is 3 

qui venit, aut alium expedabimus ? Et refpondens Jefus dixit 4 

iis, Ite, renunciate Johanni ea quge audiftis et videtis. Caeci 5 
vident, etclaudi ambulant, et leprofi mundantur, et furdi audiunt, 

et mortui refurgunt, et pauperes evangelizantur. Et beatus eft is 6 

qui non offenfus fuerit in me. Quum autem illi abirent, coepit 7 

1 |.jJuaJL^t] In margine MSti OU^^t 

2 ^^jL^^i] {oi^] ^|, i.viNL) ^Jic ^— j^L 

f Chrifti] Leftio marg. Ejus. 

t per] duos cx (difcipuUs fuis.) 




C A P. XI. 49 

8 ^oZSjIiSLj )j-^ JUj •. \3kf^tplO |«<^0-, ^t •. J.UJLD . Jl^^OO^ 

9 )j.bo jU^ .yOOL.»JS«^^ I ri^W»] ^J^-i, ^ ^ lai^N ).£Lott 

<'iOi^b>^ o)bC^s.^!^y oh) oOoJS.*^ t— ^^ ^JO) »:').in,i ^J^ 
1^/Suo '. i^^t )3oj'^S^ ^^ cCb^t \si)bo )u^ ^fji^ )J^ ^o) 

• • • ' •• •• . 

^ln rVS. , ,!^ '. ),juOL^ )uJ^^»,-dk ).j^. ,>aN^ ^jUMQ.*t oJSn^o» 

• • • 

<4 13 yjo .n..i,n„jl^ y^i mOi.S )J^^ '.^jcoqJ^o )»r> i ^o^^ ^ooCbo 

Jefus dicere turbis de Johanne : Quid exiiftis in defertum ad 

8 videndum ? arundinem qujE a vento agitatur ? Sed quid ex- 
iiftis ad videndum ? hominem qui veftibus moUibus veftitur ? 

9 ecce illi qui mollibus veftiuntur, in domibus regum funt. Sed 
quid exiiftis ad videndum ? Prophetam ? Etiam dico vobis, 

10 excellentiorem quam prophetam. Hic enim eft ille de quo fcrip- 
tum eft : Ecce, ego mitto nuncium meum ante faciem tuam, et 

11 ^praeparabit viam tuam ante te. Amen dico vobis, quod non fur- 

rexit inter natos mulierum, qui major Jtf Johanne Baptifta : is 

1 2 autem qui minimus e/i in regno ccelorum, major eo eft. A die- 
bus autem Johannis Baptiftae ufque nunc, regnum ccelorum cum 

13 violentia accipitur, et violenti rapiunt illud. Omnes enim pro- 

14 phetae et lex ufque ad Johannem prophetaverunt. Et li vultis 


50 M A T T H ^ I 

Y— *Kjb.i oo) )J!^ uO)qJ^^ oo) '.oNn nV:\ yOiSsJ^ y i^J 
o rV>\ -r-NXiaAj v\v^«v>\ )j'ij cMu^ JS^^t oc) . }L), V> \ i6 15 
.^jLCii^i )«^^N.l^ cjOoKjJ )»ioii .Jjo fj^ik cia)a*2»tj w-at 
y0.n\ ^— ry!^) •. '^•^JtoJo . yOOUt^^ ^^\ ^ij>wOo' .•jjsojLrii 17 
yoald^ '^*^ flj .yol^jj JUo yQja.\ ^ ^'^? '.yoL^^ JJo 18 
. OL^ J^<w^J Joj) . -^•j.lbojo *. Jitssy JOo^^f )J ^ ^^j-AiO* 

iv^njjfo . )HL.^to ),cyi.a>oi )-«iaJ) .• ^•^— ^clm JK— luo JUoaJ 

• • • • • 

>ia—« > oo) o'^iu ^^^0 V oC^> ^y^ %^ ^^^ J^oarui 20 

^).A~£0 OL^i JuLaj^ ooo)t Y i,iOL:r> .'^J^iin V7\ OY.£Cu*-^a^ 
^^«..A^ UnO^ uiO . . ^—jj^^a^ fin\ uo . . y^,,i, ,,ol ji|t ^v^«^ 21 

acciperej fpfe eft Elias, qui venturus erat. Is cui funt aures ad 15 
audiendum, audiat. Cui autem affimilabo generationem hanc ? 16 
Similis eft pueris fedentibus in foris, •f' et acclamantibus foda- 
libus fuis, Et dicentibus, Cecinimus vobis, et non faltaftis j ulu- 17 
lavimus vobis, et non planxiftis. Venit enim ad vos Johannes 18 
non comedens neque bibens, et dicunt, Dsemonium eft illi. 
Venit Filius hominis comedens et bibens, et dicunt, Ecce homo 19 
edax et potor vini, amicus publicanorum et peccatorum. Et 
juftificata eft fapientia a J cultoribus fuis. Tunc ccEpit Jefus ex- 20 
probare civitatibus in quibus h&x fuerant virtutes ejus plurimae, 
quia non refipuiffent. Vae tibi Corazin, vse tibi Bethfaida, quo- 21 

1 w A N Qo] In margine MSti 1 w— x^O) 

2 ^yS^ \] {.jUL^ 

t et acclamantibus] Marg, Qui acclamantes (fodalibiis Aiis, Dicunt) 

X cultoribus] Filiis. 

C A P. XI. 51 

JiskO) jllw ooo> .yj-a-riiO ^o^ ci^i ^^-fi-^ • ' ?r^l-^ 


22 joJ^J ' -^^ > ^V ).jj '^'^^ jQ\.:2i , y^ I :=>I| uOd ^CO^JS^^ 

^^o) illw 000) ^o^-fiojzi o^t ^*^w^-^ . '^b^llL \ q u mS 
♦:♦ )-L^o,i \ J— iio^ .J^a— oyLoo) au*iS^^ -.fi^^ ooo)> 

24 v-*^ cmwaj Jooui ^O|-io> ) i.)JO! '. o.nN ) — jj V— ^? /^r^ 

25 ^QJU <jj-2) ^«^ ' y « ^) pOLrii V f.i '^N of . jjLjiy ).^qaO 
\>cj5^ . )~:b.)fio ).j:)aiut ).j't.^ . . [^l ^ |j? ?!Q^ • i-^? 

•• -•• ••^ y 

XL >« J ? JS«.^«^0 *.|jJS^Qa&0O )..N0 1 n M ^bO y ,i>vO) i^^«>Jfc.j^> 

26 )..l i^J Io\.^2L^K> LoO) )-l.aO)t ^^^^J^ •• ^—Of ^-»? . J^-:2Ji.^ 

27 C&J^ jilo V Ckbsat \^^ ^ CA^ ^O^iSau^ /0^.^01:^0 V 4^.«^^ 

niam fi in Tyro et Sidone fadae fuiflent virtutes illse quae fadtae funt 

22 in vobis, olim in facco et in cinere fedentes refipuiiTent. Atta- 
men dico vobis, quod Tyro et Sidoni erit tolerabilius in die ju- 

23 dicii, quam vobis. Et tu Gapernaum, quae ufque ad coelum 
exaltata fuifti, ufque ad infernum deprimeris : quia li in Sodom 
fadtae fuilTent virtutes illae quae facftae funt in te, manlifret ufque 

24 in hunc diem. Verumtamen dico tibi, quod terrae Sodom erit 

25 tolerabilius in die judicii, quam tibi. In illo tempore quum re- 
fpondiffet Jefus, dixit, Confiteor tibi, Pater, Domine cceli et 
terrae, quod abfconderis haec a fapientibus et prudentibus, et re- 

26 velaveris ea infantibus : Etiam Pater, quia fic fuit beneplaci- 

27 tum coram te. Omnia tradita funt mihi a Patre meo : etnemo 

I ^La In marginc MSti (^^SLd) OO) 
f efuriret] Ledlio marg» ( efuriret ) ipfe. 



52 M A T T H ^ I 

A3>10ik...,t ,>0 <AJ) ]^Jl Jlaf '.\^] y^ JU} . JV-^ V^loiSjLijO 

uLoJ^ oL viL-_iQ!:^ ^r^ l-T^H \?t o^^t-Iii.o *. jv^ \? JD? 

o^o n, „.»^ . yorLMUAj^ l-jjo iL^o^ cx^fslosuo | »j] ^aaubo 

PauAioo C&-J ),*^} o^ o2C!^.o .• ^aii.C:s.^ tiii^.} Jv-j 
f"i^ 00 . yonXtt jJSxt^^j \ ^iS.ajwAji .^^aj>i>AfoIo '.jj^I^sr:^ 

Cap. XII. j^^j^ ^ ,iii O^ ^^wUt^ >^n„ t » ^OO t|^OL^ '•)"L:^j OC?LO ' 

«|.n.,^v>Xl Jo) . OL^ ^t^] o|^ y-a ^f l-fl^r^ > yCS^Jo 2 
^.^1 oo) . JJS^Jo ^n.\>io\ (^vi^so )jt ).^ 00) i^ »1 "^ % 3 

^-.^ — 3 ^ ^..-.43 . <^Ot ^.ILJb. (jL^ ^J!^^o Jil . ^otl^ 'f!^^ 
y.ba.M^O '. JOL^J 0)i^>i^\ ^*^^ 1 1 ^ ■? '. OLbaj>.| ^^ nXo^o 4 

novit Filium nifi Pater : neque Patrem quifquam novit, nifi Fi- 
lius, et cuicunque voluerit Filius revelare. Venite ad me omnes 28 
vos laborantes, et fuftinentes onera, et ego refocillabo vos. Tol- 29 
lite jugum meum fuper vos, et difcite a me, quod mitis Hm et 
humilis corde : et invenietis requiem animabus veftris. Jugum 30 
Cap. XII. enim meum fuave eft, et onus meum leve eft. In illo tempore i 
ibat Jefus in fabbatho per locum feminum ; et difcipuli ejus efu- 
rierunt, et coeperunt vellere fpicas, et comedere. Pharifaei autcm 2 
quum vidiflent, dixerunt ei, Ecce difcipuli tui faciunt id quod 
non licet facere in fabbatho. Ipfe autem dixit iis, Non legiftis 3 
quid fecerit David, quum rf* efuriret, et illi qui era^f cum 
co ? Quomodo ingreffus fit domum Dei, et panes propofitionis 4 


.* x-^ \-^\"^ oC^ ^ooLj> oo )■■ t. .Vy^ ^on l\^ JOOUJ OJJ^ 

comederit, quem non licebat ei comedere, neque illis qui erafif 

5 cum eo, nili facerdotibus folis ? Aut non legiftis in lege, quod 
fabbathis facerdotes in templo prophanant ipfum fabbathum, et 

6 iine reprehenfione funt ? Dico vobis autem, quod major templo 

7 eft hic. Si autem fciretis quid fit, Mifericordiam volo, et non 

8 facrificium, non condemnaretis inculpatos. Dominus enim efl 

9 et fabbathi Filius hominis. Et quum progrefTus eflet illinc, 

10 venit in fynagogam eorum. Et, ecce, homo erat illic cui erat 
manus arida. Et interrogaverunt eum, dicentes, Si licet fab- 

1 1 vbathis fanare ? ut accufarent eum. Ipfe autem dixit iis, Quis 
erit ex vobis homo, cui fit ovis una, et li ceciderit haec in 

• « 

I p^^ Io,V>i„mt] In margine MS^i >s!&^tiTt»(. . L^y.D Lo^QjJSOt 

. ^Ol, N\ ^^ O001 yi„^0„i„m> ^t QJO) 

2 J^C:^js, Jljio] v).jl:ifc^ Jl)t wjI ojc) '.Jj^:^ jjt 


C A P. XII. 53 

^:s).yi!:ifc oiJ^ )oo) c^^^^iu jjt ,^a!:^o> :^-2j 1^^ iQiOAioi ' 

5 • JU Oj V yOOLatCLwC^is::^ JjOUa^ V? llf '• OLia-Jb.1 yOJOlJ^ JUo 

^ajuq-^!^* JlLajOL::^ [joi^ ) "^ ii.^i .•) cDai>a-L:=i yo2S^*^-o 

6 yQ^L^ )-jJ v^-^? '.yOOu.KjJ f^C::ss^ Ji);o\^Kr^ iN ol— ^ 

7 yO^OO) ^Jb^^ ^l O^ .)-0jO) J^J JLojO) ^io o^^ '. -^t 

y^^ i"^ 1^^^ jy \^!sm^] c^o )jJ ]^7 l^iauii) OLjiSoJ ).jJ^ 

8 JJS».ajLit cSf coioJ^f v-^^ ).-u»y-^ . JU^^ JU^ ^oiisooo) 

9 '.yOO);£s>^nt,n\ JLJ •. ,,^1 ,^-JbO ^.ZLi. ^ — Qo •:• )AjJt ov^ 
lo f^_jj OL-Jiik loo) J^ ijt % ,^^-^1 Joo» jCs — »f )«j^j*^— rii Jo)o 

54 M A T T H ^ I 

oo (.^^ju . ,^y-ibO . fov-^ x;^ jjfcjf^ jJX»fc!io ^\i.oo) l^boa 12 

^3 uoiou^^ o,.n ffl,.i [, ,a,,,>N!Sao ^jI ).jlj^ v^L^a^J uO) «^f 14 

Vkf...^ y^:^ VtaAj ^^t 00 . oOUikjo^, ^n,i ) 1,*^ >^^ «.onSLs 15 
yOjJ u.£0^o '. JJ*^^-co Jju..:^ fciO)n n^to ^ •:• ^^I. ^J^ caJjk^ 

).jja-»J . oO/-.uo^-SLji>wj J.jX^ JUj yOOLo J)--rio . yOOLNn X 16 17 

^^■7} % Jo) ^V-^f! )^.^:lj oo) |.a.^ju? y^Oi Jv-*^?! "^ IboLb 18 

^'''^ 63?» OOLiili .• CA^t ).?^.>„^-,j^ 00) .• JS.,>,.;?i,^^^ OO) Ci-Jbwjt 

^JLa^, P),^ ctu«-j/ vxbojuj JUo .),^xij Jl)o J'^iSu JU . \x^qj i^ 

* i)(3MiJijau» 

fabbathis in foveam, nonne apprehendat eam, et erigat? Quanto 12 
igitur excellentior eji homo quam ovis ? Quapropter licitum eft 

in fabbathis facere bonum. Tunc dicit illi homini, Extende ma- 1« 
num tuam. Et extendit ^. manum ejus i/-, et reftituta eft fana, ficut 

altera. Pharifaei autem confilium ceperunt adverfus eum, quum j^ 

egreffi effent, quomodoperderent eum. Ipfe autem Jefus quum cog- j^ 
novilTet, feceffit illinc: etfequutae funt eum turbse multae, et fana- 

vit eos omnes. Et prohibuit iis ne manifeflum facerent ipfum. iS 

Ut impieretur id quod didum eraf per Efaiam prophetam, di- jy 

centem, Ecce fervus meus, quem elegij dilecSus meus, in quo jg 
complacitum eft animae meas : ponam Spiritum meum fuper eum, 

et judicium gentibus indicabit. Non contendet, neque clamabit, j^ 


C A P. XIL 55 

(5^ ^ ^ 5^' Jj^oo ^ . jqoJSj Jl) )ij>wj,j^y [.t ,.Ln . or-J^ 

21 oL^jt [^o.ano . oi^t j.j-*i Jlaa)-^ ta£ljv|!bo^ «^^ JH 

22 )..a.iQiD )j.ja»|iiOiO ou^ a^f.o ^-^^d '>yo ; . nm„i ).ia^^ 
•:• J )-j^o ^^ibwio- jo |«ti, .V? fnt )jL£uJ . ot, ,i, m^o .^a^-^j^o 

23 )jo) '.jjbd^i '.-^•^isojo ^olLd yOOiXa ooo) ^--jf.^iJSs.-i>Do 

24 '. o'^— ^J a.v,>o.iu y«^ '^-— »t )ajy-2s — r*°?t! o)V^ c»oioils*-*jj 
V Ja— .n )-LJ«-») \sar:ipiOK..2L^ yj j)j •.^o— .t caSJbo ^ fjo 

25 ^*^ . ^oOL^ V--^? • >oo)K^ ii ^kSq vojl» ^^--.t \N^— -» f— ^ 
^Zs^jlj^ ^:30 . u^\^l . bL-2ix.ak uo) J^s.^^^ij! ^loiiiiN^ 
)■ 1.^:0 ^o • ^anj jl) . uO)a^-i^ oo) ^^ >n ^l^^ ^b\A^ oj 

\^o) j.i.n.i^ . _^>w2)If cjOtGDbs.^ oo) '. cd3^ ).j^^ ffi..'^ 


20 neque audiet quifquam in plateis vocem ejus. Arundinem quaiTa- 
tam non confringet, et linum fumigans non extinguet, donec 

21 proferat ad vidoriam judicium fuum : Et in nomine ejus gentes 

22 fperabunt. Tunc obtulerunt ei daemoniacum, caecum, et mutum : 
et fanavit eum, adeo ut caecus et mutus et loqueretur et videret. 

23 Et admirabantur univerfas turbae, et dicebant, Nonne hic efl 

24 filius Davidis ? Pharifaei autem quum audiviffent, dixerunt, Hic 
non ejicit daemonia nifi per Beelzebul principem daemoniorum. 

25 Quum cognoviflet autem Jefus cogitationes eorum, dixit iis, Omne 
regnum quod dividitur adverfus feipfum, defirruetur : et omnis ci- 

26 vitas aut domus quae dividitur adverfus feipfam, non ilabit. Et fi 
fatanas ejicit fatanam, adverfus feipfum divifus efl 5 quomodo igitur 

l J-J^OO] In margine MSti )^'^Jl^J JK-I^bwjK-SiJ^ ) I^O 

* Hl^ 

56 M A T T H iE I 

^Q — io> J10) "^^w^^ . y^«,n,'=^.So ) I "xu^ . yoni 1,^ ••Jq-»? ^7 

)-jJ (0,^,^>o JoL^> )«,mo*,- r^ ^--it yj .)j-at yon N yoooi-j 28 

of .Jot-J^t JLqj2u:5s-J» ^oniNv^ is»..!^^ ^ J^J* '• {<=i— »! =^9 

LjO^ajjJ^o ).jiSC^biu.M> o)K.«..n,,!S ^.xboJ^ cauj^ ?r--^ ).j.^f 
^f-iO)o .* ).jJSC^sajjJ^ oO)aj*,.£o).j j^)^^ yj ^] .• (3^.^.M^bo^ 
CA^,"^ ooN ixiCL^ cjO)oiS«^^ jj; 00) . c2a^u^ ^t^^! ^J^i-^N 30 
^!^J JiolX^^ ••.'j^^iuibo* u^ojbi (J^ I oSo Jllt oo)o . ooioJS^J 3^ 
.\% 1,1 1 ^\ to^JSjLJ . ).£iia^o Ji^sjL.g-ia \vD! '. -yoa^ \S\ 
yji oo)o .)jL4..AJ.r^ laoKAj Jil )«jjov\v:b.t ^-at ).Sia^ 32 
.^--ai oo) . OL^ tar=>j&sAj . )-JuJ> o)*^— ^ ^^ JJ^;^^ V-^M 
).iGi>o>w£:k Jllo : OL^ (oniJ^au JU •. ).j-i^d )-jaOj \s-iw ;.--^)— Jj 

ilabit regnum ejus ? Et, fi ego per Beelzebul ejicio daBmonia, 27 
filii veftri in quo ejiciunt ea f propterea ipli erunt veftri ju- 
dices. Si autem per Spiritum Dei ejicio daemonia, utique ap- 28 
propinquavit ad vos regnum Dei. Aut quomodo poteft: quifquam 29 
intrare in domum potentis, et vafa ejus diripere, nifi prius vinx- 
erit ipfum potentem ? et tunc domum illius diripiet. Qui non 30 
eft mecum, contra me eft : et qui non congregat mecum, •f* Ipargit. 
Propterea dico vobis, quod omne peccatum et blafphemia remit- 31 
tetur hominibus : blafphemia autem quse eji contra Spiritum, 
non remittetur hominibus. Et quifquis dixerit verbum adverfus 02 
Filium hominis, remittetur ei : quifquis autem dixerit adverfus 
Spiritum Sandlum, non remittetur ei, neque in feculo hoc, ne- 

I 3^J:l^] In margine MSti r.V, 
f Spargit] Le£lio marg. (Spargit) mihi. 

C A P. XII. 57 

33 o)|)i.£5o )-^^ |--i^? o^-Ti-:»» o? . ,-«-j/SwAt oc^L^ JJo . fjo) 

^-J» • I-Aj^ OLI^I ?)|-^° ),t».0 |.JL!S^f o^-,^ \ Of ''\«=^ 

34 ^--»*^ |*.j-a-*f %)^jjlsjj J^bsi^ ♦:• )ji!>sjj Vk^iiOjo J-,)-2> v^ 
^--^ .yOjaaKjJ )tip ^«-:i / oS^l^^^aiQ^ J^. — i — ^ v°^? 

35 ,^--iiO -if-a^, )ajv^ -i-^^^^C^sio^ ).:ioa2J ), ^ Nt jVlol ^-n^ 
^^ '. ),t,i,n )rtj;r^o . J^^^*^ (n ^,So f K.2u-^ ^K V7 ,i,ffl 

3^ -.yO r^ "^ ^r^t W r^? •:-J>j|Ici <n^,^b JJSjurii [JS>iOi,fn 
yCL^Kj •. )-t,i n,! --^ ^CL^s^CbQj yf t cicn f jfiC^s^Jjii f jSs::^ ^^I 

3B ^uLjf oiu^ a%,\r9) xfr^o) >:• ca.i,MLL «4^? J^ ^o . (^Tl)l 
l^M^l yi icj •. ) ,! ,g^>v^o %.^-.,jv^f r^ )t i^ <=^o ^y9\ns ^^ 

39 (r.A40 f ji .yOOL^ ;-iioJ .(j.±Si^ a ^i oo) •:• jLf * i^jJ^ 

^? JO/ '. ot-J^ f, noL^LL jl /L/o . ) N. ^ /L/ •. ;-e-,^ ^? 

23 que in futuro. Aut facite arborem bonani, et fru6:uin ejus bo- 
num; aut facite arborem malam, et fru(£tuni ejus malum : ex 

34 ehim frudlu cognofcitur arbor. Progenies viperarum, quomodo 
poteftis bona loqui, quum mali fitis ? ex enim abundantiis cbrdis 

35 os loquitur. Homo bonus ex thefauro bono profert bona; et 

36 homo malus ex thefauro malo profert mala. Dico autem vobis, 
quod omne verbum otiofum quod loquuti fuerint homines> red- 

37 dent de eo rationem in die judicii: Ex enim verbis tuis juf- 

38 tificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis. Tunc refponderUnt 
ei quidam ex Scribis et Pharifaeis, dicentes, Magifter, volu- 

2g mus videre ex te iignum. Ipfe autem refpondens dixit iis, Ge- 
neratio mala et adultera fignum quaerit, et fignum non dabitur 


58 MATTH-ffil 

* yorev 


* x;,r»s .. jLcLixa!^ f ^^lo J-boijaaJ JJS^l / tXDGL^^j * oi,my^o ^o* 

^Q — ^ ).j^^ ya^aru \^r\ \ i, i ^^.jzls^ . ^IoN. iX ^.frw^iLo 4^ 
•. ^^joa^ o)I.ojo', n ^ opb ^u^^ *. oOt i. !0 -^ I ^^, lO )JC1 ^>t 
t^oDl. j-jLio ib * }JS.ja::^>^ . )-rs)0) ^oj ^-^ r-*^\ ?^® ^'^ 

^-^ iLjt ^\— .^ — bO . odO I ^ A»,»Io ) lO) Jjt ^, N )i.Liy^ 

(? ... 

^o)o '. ciDajaboo jvo mt o)i&oanju Nxy)t.V?N ).-.^^?! 01,^.^,% 

'. )-j^ jDii JJbwioi ^ ■> ., "^ ^'^:^JS^ % ).Juv:=> ,^-^ f»,no^I 

t^a2}0)^ '. Yy ^^ ^..»^ lO) . )^,n a^ Jilo . )-.A».4j ) s ^ V)\ 44 

fjuLDJL^ ' *. Ilfi poo . JS.n^ \\ jLojf ^-.iio c.:::^— «1 ^jS^l^N 

ci, nifi Hgnum Jonae prophetas. Sicut enim erat Jonas in ventre 40 
ceti tres dies et tres nodes, lic erit Filius hominis in corde terrae 
tres dies et tres nodles. Viri Ninivitae furgent in judicio cum 41 
generatione hac, et condemnabunt eam : quia refipuerunt per 
praedicationem Jonas^ et ecce, plus quam Jonas eji hic. Regina Au- 42 
flri furget in judicio cum generatione hac, et condemnabit eam : 
quia venit a finibus tcrrae audire fapientiam Solomonis^ et ecce, 
j)lus quam Solomon efi hic. Quum autem fpiritus immundus ^^ 
egreditur ab homine, circumambulat per loca quae funt fine aqua 
ad quasrendum requiem, et non invenit. Tunc dicit, Revertar 44 
domum meam, unde egreflus fum. Et quum venit, -f invenit 

I )-wwajL^] In margine MSti Jj^OO^ ()HiujaJLio) 
f invenit] Leflio marg. ( invenit ) Locum. 


C A P, XII. 59 

,^--^).-i. ^ ao ..OLjJio yii^ t-*^! JiS.^^jaJ ).— woi Nx^xsu * "-«/ ^"'-^'j- 

^t i.c^ ^jJS^.^^ oo) )jUf.r^i di^^^ ^^oGio . '^!SoL y^^^.^ 

46 ^ — £i vjjLfcCi )-ja) Jj^liik cSJ Joai I \.±^a) . JJS-Mfc^^ ^-.^ 

otl^^ji )■— ^? ?^ •. )-«.i n>^ ?oo ^SkS^a^ od ^jj \Sj.:5^ 

. OU^ G^C^s^bO^ y i,\:2^ yJH \..2^ 000 y I V>in udOua^O 

47 . y,«,V?,t,n '^.2L^ i^jLja^o i^C^y ).!^? ?c) . ol^ oiuj? ^i r^l 

• • • • 

48 <;>c>L^ y'^^ uJL2i ^ ^_^| 00) . L«J^ GL^^C^^sba^d^ ^^-^ t-^ 

yOOLjJS».jf QJL^O . U^l jlbOj OL-»J^f lmO) ^^ . OL^ V^?! 

49 )^J Jo) -v^? OL^t ^, iNo\l ^.^ o^^ ^^^^ r^° • '^?. 

• •• 

50 Cx^y 1-^?! Ot I i^J ^.nV.Jl V'»^ l-J-jJ OO) . CAjaJO . C^^t 

• • « 

.^l^^^^o . f> "^ it ),„ ,M^ oO)Oi&w.jJ 00) \ .)«>>iO..> ^> OO) 

45 ^<7«2 vacantem, et verfam, et ornatam. Tunc abit, et acci- 
pit fecum feptem fpiritus alios qui deteriores Junt fe, et in- 
greffi habitant illic : et fiunt noviffima hominis illius pejora 

46 prioribus : fic erit etiam generationi huic malae. Quum adhuc 
autem ipfe loqueretur turbis, ecce, mater ejus et fratres ejus: 

47 ftabant foris, quaerentes loqui ei. Dixit autem quidam ei, Ecce 
mater tua, et fratres tui foris ftant, quaerentes loqui tibi.. 

48 Ipfe autem refpondens dixit illi qui dixerat fibi, Quae eft mater 

49 mea, et qui funt fratres mei ? Et quum extendiflet manum fuam 

50 ia difcipulos fuos, dixit, Ecce mater mea et fratres mei. Quifquis 
enim fecerit voluntatem Patris mei qui eji in Coelis, -f ipfe eft frater 

I 00] In margine MS» IjO) 
t ipfe] Leftio marg. Hic, 

6o M A T T H ^ I 

Cap.XIII. •. JiwSi x-^ Mo>.i ia2_i ^a -.00) y__»j ).iocu.o •:• )._iof o i 

'. ^).Js^IO ) » « ^ oLd!^ QJLL^I^O . j ^Q I Iq2^ ^OO) C^b^ 2 

\5>.i. |-jll:3 OL-JiswQo •. )-2l^^ o\ !^ o^o <nrf>, h t*.^ ij 

jLjI_£0 yocij^ Joo) ^"^bstoo . foc?) jo]^D ^..^Q-^ y., ^ m 3 

oo) ^o . v'))NoN \3k)j|i oo) (fi,*^.! jo) -t-v^J ^ a . JLJILsl:^ 4 

t-A^iQjui ^i^^ oLjo . \^jo^ La—^ o^^.) ^ ^^1^0) '. >^*>| 

*yii' Joo) jS^jlSt ^*\_^Jto '. OAiQJu ^,-ju^o . J^_-fio Jjr^ * looi 

. a^Q.bQ.jL»L[ ).iL^flu ojuJt ^-^t r-— ^ •f-^H* )■ tl ,>oa,ai ol^ ^ 
d:b>2Lj ^^ ]^r^] . ati^„ii ]\j^^ yOOL^ ^oo) KjX) ^^^^.^^o 7 

• • • •• •• yv ^ 

. JJ.— iiO ^-^ OO) . ^lj.a O^OLaO '. f^^^^ |i"^yf ^"^ui* o1^^ I 

Cap. XIII. meus, et foror, et mater. In die autem illo, quum egreflus elTet Je- i 
fus domo, fedebat juxta mare. Et congregatae funt ad eum turba 2 
multae, adeo ut confcenderet et federet in navi : et tota turba fu- 
pra Jittus maris ftabat. Et loquebatur iis multa in parabolis, 3 
dicens, Ecce, exiit fator ad feminandum. Et quum ipfe femi- 4 
naret, hsec quidem ceciderunt juxta viam, et venerunt volu- 
cres cceli et devoraverunt ea : Alia autem ceciderunt fuper pe- 5 
tram, ubi non erat terra multa : et flatim exorta funt, propterea 6 
quod non effet ei profunditas terrae : Quum autem ortus effet 
fol, exufta funt j et quia non erat iis radix, exaruerunt. Alia 7 
autem ceciderunt in fpinas : et afcenderunt fpinee, et fufFo- 
caverunt ea. Alia autem ceciderunt in terram bonam, et de- 8 
derunt frudlus : aliud quidem centum, aliud autem fexagintaj 

C A P. XIII. 6i 

9 \^\^ ot. ^ ^^t 001 .^^iS.2^L >^) 00 '.^^JS«A> ^^1 00) 

>3i,.^Q^ {.2UI0L.4 yOX^t ^^^-bOn^yOOLJ^ f— ^? '^«■^ t^ r— ^ 

12 ^J^ 00) >:)j:i^oi-j jU ^t yOjoL^ . ).*^qjii^ ^l.o,ft>K.^o> ^jp 

^2 ^^ o^ .^JS%-jiSuO '. OL^ OOL^iSo % OL^ ^^?t r^ 

13 ^^^w^^ •:• OLjLiso "^^ju 01 \ Asofi 00) tSJ •. oi^ ZSwi!^» 

Jl) . ^-^)-li ^ oj ^\^Jto *. J.jj \!;::bsiQitjo yooL^ jLjULajD jio» 

. y^ ,1, Na^sfla^ jUo . y ,1 N v>.iiu jU yi..\,^ifc^ ^^^o . ^— *)-^ 

14 I^^QJu .* Jv-J^^t *-*^ K^^?! o)Lo.i.. ^ . t yOOuJ:^ ).«XV)JS>:^o 
j]o yO)^L yoJS^^J ^-.jj-M ^o .*yO i>K.aiSjaaL jjo yO^ibaA^L 

15 J&s>»),n. »', m 1-1! (•^^o .*|jo) ).^a.:^i oi.,^!^ Vj>^ ujxj^L^ .*^oj..mL 
I iii Nrit yoj,^ )^^^^! .'oJ^o.^ yOoLSat )Lj.aJk.!^o .*a^w>ci*> 

9 aliud aiitem triginta. Qui habet aures ad audiendum, audiat. 

10 Et quum acceffiflent difcipuli ii; ejus */, dixerunt ei^ Quare in para- 

1 1 bolis loqueris iis ? Ipfe autem refpondens dixit iis, Quia vobis 
datum efl nolTe myfteria regni coelorum, illis autem non eft da- 

12 tum. Quifquis enim habet, dabitur ei, et abundabitj quifquis 
ig autem non habet, etiam id quod habet, auferetur ab eo. Propte- 

rea in parabolis illis loquor, quia videntes non vident,. et audientes 
14 non audiunt, neque intelligunt. Et completur iis vaticinium 

Efaiae, quod dixit, Auditu audietis, et non intelligetis j et viden- 
i^ tes videbitis, et non cernetis. IncralTatum eft enim cor populi 

hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos fuos claufe- 

runt ; ne videant oculis fuis, et auribus audiant, et corde ihtelli- 

62 M A T T H iE I 

)-idJo yOi^Njo ,ya:i»o^*iQj },., ,^« ''S^o /ya.NV>t j )-jV)^o 
V-)--^) xc---J«^ JPuOjq:^ «^^Vf^^b^^? 1-^^^® 1^*^ ?K^! 

^O .yOJ^^f ^A^^QA>1 ^-aJO) VXiQAiQl^O . 0}-a* JJo . yOAsjJ 

\s-o -.V^^)^ oa)j JIJIsl;:^ c-i.iaiu ""^oo) yoi^jj .:«oji^i»aju 19 »? 

)ajl9 JL) •."^^s.-icu.iso ^o Jlar^is^j ^J&On ,NaS nx^qjrjj 

Id^j oo) cjdoJSwjf )ja) . OL.;:x::^^:=i '^Jtjf? ]-^ o^ <£L^o 
OQ) uO)o^.^J pQ) -.Vj^jf )^a«u\^t ,^1 oo) . \\)tjj ).ijjoJ 20 

.'OL^^^QAi Jlo^ »«:>. ?,.jsAis0O .•NXiOJU cO^t JJ^V^siO^t 

p50 .'ucioZSsjJ ).j^j jJboj jyj .ouci JV"^^ xr-*^ ^^ ^^''**^ ^^ 
^~i. JK-J^wio ^"^^^ ) 1 ^oi> o/ ).J|^o^ ^j Joo)t 
oo) •. uo)o^f po) •. Vk)t;J ).ciaQ ^'^i.v ^t oo) v'*^s*.3j&0» 22 

gant, et convertantur, et fanem eos. Veftri autem beati funt 16 
oculi, quia vident^ et aures veftrae, quia audiunt. Amen enim 17 
dico vobis, quod multi prophetae et jufli concupiverunt vi- 
dere ea quae videtis, et non viderunt ; et audire ea quae auditis, 
et non audiverunt. Vos igitur audite parabolam feminantis. 18 
Omnis qui audit fermonem regni, et non intelligit, venit Malus 19 
et rapit id quod feminatum efl: in corde ejus : hic efl qui juxta 
viam feminatus erat. Qui autem fupra petram feminatus eil:, hic eft 20 
qui fermonem meum audit, et ftatim cum gaudio excipit illum : 
Non habet autem radicem in fefe, fed temporarius eft : quum 21 
fa<^a eft autem afflidio aut perfecutio propter fermonem, conti- 
nuo offenditur. Qui autem in fpinas feminatus eft, hic eft qui 22, 

C A P. XIII. 63 

OQ) . ^„n,Ao jVj^ ^Ki, , Sb^^^^d oo) .^^Zs^m^o vx^ak» 

24 Jljla ?1-V^J V ^jK^I ^> OO) •. ^^J^JU ^t OC) % Jl^ 15^ 

25 '.[iii] .^JLOijoi ,5j--.t ^ . oCbOj^»^ \.^ l^yj ^jj] ^AJ}.::::^^ 
.^ jjo (.^ iS,^-ia2i )j)-^) \\> jo •. oC^i J.ji^j.^Xbw^ /If 

26 cSJ Q-.J-ajl.f ^«-*Y^O) '. ,.,^„N J))— 250 )"^m,\ )~,^j' ^> t — ^ 

27 o'^J ^iS^, I, ^ Jr^) uO)o^-^.rs ^jt ari'rO ^«-j^ .^)-jjJ)-.) 

^J» •. i^V.t JiLcLwwr=i f^r) y=i^ )»-^V) Q^ •. y}--^ • ^^^ 

28 . yOOL^ }.J^^ ,_.j 00 . )»i)J) oiJ2i * JS^^ ^"^woo) )L«a — »J 

quum audit fermonem, et cura feculi hujus, et deceptio divitiarum 

23 fuiFocat fermonem, ct fine frudtibus eft. Qui autem in terram bonam 
feminatus eft, hic eft qui fermonem audit et intelligit 5 qui igitur 
edit frudus, et facit ; alius centum, alius autem fexaginta, alius 

24 autem triginta. Aliam parabolam propofuit illis, dicens, Simile 
eft regnum coelorum homini qui feminavit femen bonum in agro 

25 fuo. Quum autem dormirent homines, venit inimicus ejus, et fe- 

26 minavit zizania in medio tritici, et abiit. Quum autem -fgermi- 
naftet herba, et frudtum feciffet, tunc apparuerunt etiam zizania. 

27 Quum acceftiftent autem fervi domini domus, dixerunt ei, Do- 
mine nofter, nonne femen bonum feminafti in agro tuo .? unde 

28 igitur funt in eo J zizania ? Ipfe autem dixit iis, Homo inimi- 

1 ) ^ m^ )-^.ji] In margine MSti lts.A^ ts.^a 

2 OLrZi] ,,^a!^0 {61^) 
■f germinaffet herba] Marg, Germinaffet triticum, 

t zizania] Haec (zizania.) 


^-jt oo> •. ^Qjf j-SK^ ^ll-J! "^^.—0,00) JSwj^ ) Cij . oi^ 29 

^^a^ ^ao> V ^\oo), - aon.ni %j * I , ,^,m\ V (B^ a; ^oLba.s>. 30 

• • ■ • _ 

^to^.ju^ jLj^ *f.^^ • ?!r^! f.j.^).^o .^i|.Ms]^ |J^^-j^ ^ooui*)!. 

* TTWg^SoA^y 

01 — ^b^^^^ 1-*^!! '-r^^ r^ yOOL*^^ ;q^ jLjlLa* ^l\^J 3^ 
|AJV.:=i <.g>.,rn.i ^ — D^ uO) /jyVt^^t jLt^aJ^ •.j.jLiaju^ jLoal^^ 
yOoC^ ^ oi^ts,*^ ^ jL^o^) v>«iSs^i co) . oC:^£ujwC> \n'^j 32 

• • • 

yOOL^^bo .^--^ oi-jKjJ I— ^j ^JS^t •. J^jL .^t ^ • j-^^l 
^^.ji.jo |u.^ajut ^'J&VAif.B ^tpt I i,a>^ . JjL^j^ )..«ooo . )jd^ 
}. » ^011 . V V^oAa is yOOiX \);^s:^ J^J^ ?^'W voi i,^am,'^ 33 

cus hoc fecit. Servi autem dixerunt ei, Vis igitur ut eamus e^ 
feligamus ea ? Ipfe autem dixit, Non : ne feligentes zizania, 29 
eradicetis cum iis jh etiam ^^ triticum. Sinite "^ igitur ^ crefcere 3^ 
fimul ambo ufque ad meffeni : et in tempore meffis dicam mef- 
foribus meis, Seligite primum zizania, et ligate ea in fafciculos, 
ad comburenduni ea^ triticum autem colligite in horrea mea. 
Aliam parabolam propofuit iis, dicens, Simile eft regnum coe- 31 
lorum grano finapis, quod quum accepiffet homo feminavit in agro 
fuo : Qu^od minimum quidem eft omnium feminum, quum autem 32 
creverit, maximum eft omnium olerum, et fit arbor : adeo ut 
veniant volucres ccelorum et habitent in ramis ejus. Aliam pa- 33 
rabolam loquutus efl iis iu Jefus ^. Simile eil regnum ccelorum 



€ A P. Xlir. 65 

S5 j.X^J .^ook^ joo)\s..ia^ ;fo^:io jtlo .f LiLSi ' ^^ t-^^o 
^Lit^jzi cjoJ&sSjJ .-f^.^Jt ) I ^ I ^ ' ^ |*^jtto,^j oo) ji — ^LLi 

OL»^ :a^*^£)o . vaft.j 001 -^ Jk I ^S |Lf )jLua^ vo^uu .^..^ 

'|....ajn,- tjy taO) jlJtSL^ y .X uia2). •. ^t-^^? 1 ^ <jO)q^ i>oXL 

37 )-:a.V) \Xjjy GO) . ^ooL^ ^ ijof <% vP^ ^-ji — ii 00) , iLoj^t 

■ * ■ • • • 

fermento, quod quum accepiiTet miilier, recondidit in tribus fatis 
34 farinae, doiVec totum fermentaretur. Haec omnia loquutus.:eft 

Jefus in parabolis. turbis, et fine parabola, nihil loquebatur 
S5 iis : Ut compleretur id quod didlum fuit per prophetam, dicen- 

tem, Aperiam in parabolis os meum; erudabo occiiltata, quas 
36 fuerunt a fundatione mundi. Tunc quum dimiiiflet turbas, ve* 

nit domum Jeius : et accelTerunt ad eum difcjpuli ejus, dicentes, 
Z1 Explica nobis parabolam illam zizaniorum agri. Ipfe autem 

refpondcns dixit iis, Is qui feminavit femen bonum eft Filius 

38 hominis. Ager autem eft mundus -, femen autem bonum, hr funt 

S9 filii regni; zizania autem funt iilii Mali; Inimicus autem qui 

I Ji-)l^] In margine MSti Kj)j^ ^^-^^ 

2 .c)iS**^>L] i^)j^ OjESiju^jL 




66 M A T T H M I 

. <-iO)oJ&s^J |.^cl^s»o.i ol^q^qso -,-«»1 f t^ja . Jj*^j2l;^J udO^vjJ 

)«-.isaJ^-j>.^ ouio^aao Joolj )-jLao) *. ^^„ri„i J^o-LCio )-J)«»j 

,^--^ ,,^CL2s.~io '. taojaajibo^ ).— a — 1J1 o)*^ ^^ a 1 . J-jo) 41 

JU u, 2L-.:i. ^ooOboi^o ^--JL-o yOOL^^'^ oCbv*i jLori^iK^ 

JooLj ^..^l . J^oji \ ioL);.Ci yCL-jJ yO^^^o '. jLojLioaiaj 42 

• • ' • • • 

4j— af ^OjOLJ-J )-^-»t) yOJO) ^-j, jO) . ).J..90l )-D)Q-KiO )^.a:^ 43 

NX^aa^bo!^ )-ji^ ol^ J^jJi oo> . ^oo^oziji jLaQDisiia:::^ ).A.^aju 
^^,V?i„mS •. j-fcbQJtii jLaiii>s^ olj^sjJ I-*-^!! ^o^ :- vsl^b j 44 
. oi, ,» fc^ |-*-Jr^ OLwwaiof .^— rii oo) . l-cD/^a^)-^ ),*.& ^,>)Oi 
ol!^ ^^jj! ^ > No) ^oOih.^o^^jj •. OL^i jLo^ ^^-Jisoo 

OLajfr^^ )j.!b011 C3oL . 00) (.lOja^JO OuJ^ y r"^)0 '. .^--Ci).^ 45 

• • ■ ■ • 

Jiis^fcj.^^-^ Joo) )-.:i>wr2.i JVv^jL ^-aj^^jZLlbsk *. )«fcia8oi ^Lo nN^ 

V V • • • 

^lJ •. \^iO^ L^_10* J^ Jj&v*-L<;j^V^ UNsAluf ^i 00) . J^.:^ 4^ 

feminavit ea eft accufator 5 meffis autem confummatio mundi eft; 
mefrores autem angeli funt. Sicut igitur colliguntur zizania, et 40 
igni comburu.ntur, lic erit in confummatione mundi hujus. 
Mittet Filius hominis angelos fuos, et colligent e regno ipfius omnia 41 
fcandala, et omnes facientes iniquitatem; Et conjicient eos in for- 42 
nacem ignis: ibi erit fletus, et ftridor dentium. Tunc jufti ful- 43 
gebunt ficut fol in regno Patris fui. Qui habet aures ad audlen- 
dum, audiat. Rurfus fimile efl regnum ccelorum thefauro ab- 44 
fcondito in agro : quem quum inveniffet homo, abfcondidit -, et 
prae gaudio fuo abit, et omnia quae habet vendit, et emit agrum 
iHum. Rurfus fimile eft regnum coelorum homini mercatori, qui 45 
qua^rebat margaritas optimas : Qui quum invenifTet margaritam 46 

C A P. XIII. 67 

• t • • • 

^-—»1 ^ „.», So) '. )j)^a:ii |-^^4 ^^j^o) o«.^^ •. arzij&v^j ^^so 

49 . ).-^.J^.:a.1 ),^!^oa.^ ^OOUJ )-JuDO) .0.1^*^^ '^.J^u^ . ).JU.:=) 

50 )«£5'ja-jao ).Aa:r^ ^oou ^r-^^ • Jjojt )-joL).r:» yOjJ ^!iiO'^o 

51 '. -^jOiI^ ^ .ii>vO) yOKlboAv^CDj . \3taiL. ^OOL^ '^iof l-J^Su} 

52 \S.^Ji!0 .yOOL^ ;.^J ^--j1 OO) ' .)jV-^ ^jJ . OL^ ^'^^f 

)— :to'iy [ I, .^oju^ jLa^a^ixia^ ^.iiQ-^i^s^i J*^-.2l— io ^**^ J10) 

^--^ (O ^. ,Soi ).J^J OO) .• JiSv*.:^ ^\..J^ ]^\,.2l^ \ <-.01oiSw/ 

53 >^aJL* /oSju ySi\ Joojo •:• j^s£ijjS..i,o ]iL^ oiJ^jt JiS^iafcio "^ 

unam pretiofam, abiit et vendidit omnia quas habebat, .et emit 

47 eam. Rurfus fimile eft regnum coslorum verriculo quod projec- 

48 tum effc in mare, et ex omni genere congregavit : Quod quum 
impletum effet, fubduxerunt ad littus : et quum fedifTent, fele- 

49 gerunt bona in vafa, mala autem foras projecerunt. Sic erit 
in confummatione mundi : exibunt angeli, et feparabunt malos 

50 e medio juftorum -, Et projicient eos in fornacem ignis : ibi erit 

51 fletus, et flridor dentium. Dicit iis Jefus, Intellexiflis haec omnia? 

52 Dicunt ei, Etiam, Domine. -f Ipfe autem dixit iis, Propterea om- 
nis fcriba edodlus ad regnum coelorum, fimilis efl homini domino 

S^ domus; qui profert e thefauro fuo nova et vetera. Et fatSlum efl, 

I ^^ OO)] In margine MS» \^aJLj (^> OO)) 

f IpTe autemj Le6lio marg, (Ipfe autem) Jefus. 

68 M A T t H JE I 

(Si::^^ •. ol:^i j^LjU flj y^sp -^^l ^ txhJL ^^(^ fiJiS ,54. 

ooicuijo ;^J.— aV^ j'^-Jlb|i!sJbo otiisi»i ).■— hoj o-^ %'J-^,^> 
otlisjt Jlo-Mfo •. (JCDJio— j|o yd^Qiiflo tiiodjjo ^ c£oa2ia;^ji-»f 56 
)-joiJ:Sk \Uao» ]^h^^ y^ •.-^oi-.KiJ ^Io-^ ^c^ii Oi.*-^ 
VtoiLj y--ji 60) vouo 0601 %^*^kai^*^o « ^--jOiI^ 'y^;trS6) 57 
OL^i ?jl)-^ V? ^? -.^g^t j-4^ j!S;^jjf -jU v^oot^ ''^-i^J 

Cap. XIV. 00) * 'iic.jtb«^-aj NScSak. •. J-X±i) 'oc^ •:• ^bdt-^i "JlQii.idao) i 
. cj.dl6,^i:i-x!^ "'^^^0 .\S.dkj ')-AiwiJLJso^ dLiac^6ju vfin;y^'y^*^j^ot,j^ 2 
'.IJ^K*^ V"^ ^^^ ^^ .'}-j',JSQJi>^iso 06) :^ltjudj d6)o-KjJ -j^jo) 

quum firiiiiTet Jefus parabdlas has, difcefllt lllinc. Et quum ve- 54 
nilTet in regionem fuam, iiocebat eos in fyhagoga ebruiii, acleo 
ut mirareritur, et dicerent, Uride Hiiic fapieritia haec et virtutes ? 
Nonne hic eft filius fabri ? rionne "mater ejusdicitiir Maria, et 5^ 
fratres ejus, Jacobds, •f-et Jofes, et Simori, et Judas.? Et forores ^S 
ejus, nonne oriines apud nos funt .'' Unde igitur huic hasc om- 
nia? Et oiFendebantur in eo. Ipfe autem Jefus dixit iis, Non 57 
eft propheta contemptus, nifi in regione fua et in domo fua. Et 58 
non fecit ibi virtutes multas, /prbpter incredulitaterii eorum. 
Cap. XIV. In illo tempore audivit Herodes tetrarcha famam Chrifti Jefu. t 
Et dixit fervis fuis, Hic eft Johannes Baptifta : ipfe furrexit a 2 

I OJDDOj^o] In margine MSt» <Os fft rt.rt 

f et Jofes] Leftio marg. Et Jofeph. 


C A P. XIV. 69 

4 C1;2^ ^OO) V-^[ . cjOOm^ U3aO*=^ ^ iN I g^t jL^sjJ I^^^V*'? ^"-S^ 

5 ^oo) ).^j ^b . • 01 t ! nh i^ t^iXiri Jl|| •. ^i^Qji oo) ^a^ 
^^j }i,^ iNr i^j! ^^.^lio '.jt.i^^ ^ ^^t •. 01: ^ r\V>\ 

6 L^^ % <JCCU>Of— .^?t ?i *S I i^^ 000)x ^l ^>.i-OL^OOO> 

yjl J.*^ OO) •. Ot, N "^iis, ,N0 \ otois— JuJ JKSdq^ JCi^ 

8 ^^^^-^ \.^ kJ^ Loo) |, ,No »y, nt ^^\^^ ^t uo) . £i2^)AjL 

o).»»*iN .* 1^,1,1^ ^^^ ).43>o) fv^? ci!^ oo) '. oCs^t V^J 

9 ^--•t \s>, ^ >o .|.:i^^ (n„i,\LL^o .)^^^^ oo) yjuacui 
. o. "^oi-»JS.>aX ^-n9) -. T^.^.v^f^^ ot-^OL^t yojo^o ^j^s^o.,^ 

II 10 jjuv o^wLL^o '. ^^jja^ J^s.jkA viMMOiit olaj^!^ ouQm.2) Vr^o 

3 mortuis, et propterea virtutes operantur in eo. Ipfe enim Hero- 

des quum apprehendiffet Johannem, vinxit eum, et pofuit eum ih 

domo cuftodiae, propter Herodiadeni uxorcm Philippi fratris 

4 5 fui. Dicebat ei enim Joharines, Hon licet tihi habere eam. Et 

quum cuperet occidere eum, timuit turbam j quia ficut prophe- 

6 tam habebant eum. Quum autem «f- elFdnt natalitia Herordi^, fal- 

7 tavit filia Herodiadis in medio, et pkcuit Herodi : Unde cum 

8 juramentis pollicitus eft dare ei quicquid petierit. Ipfa autem, 
quia praedoda erat a matre fua, Da mihi, inquit, hic in piatina 

9 caput Johannis BaptiHae. Et contriftatus eft rex : propter autem 

10 juramenta, et illos qui cum eo accumbebant, juffit dari. Et 

1 1 mifit et amputavit caput Johannis in carcere : Et allatum eft caput 

I OOO)] In margine MSti OOO) wL? 
t elTentJ Ledio marg.. Venirent. 


M A T T H iB I 

. ucio*f-2LOo ^v^<^,N <xJ^>vQflu coo^ i.NoNL a^'^^o .oiS«j> 12 

^I >^ CaJJIU ViOJL* VX^SU ^..^0 V \^Q, ■iiN Q^IO^ ol^O ' 1$ 

• '•• •• 

-. J^w-:i02 od OLjjts«*J j*^ ^, No V ^'^J^J ^:a uOo^iNoNL 
|.j.Q^^ . )-■ i '^N yOjJ u*f.su 3 ^ . OL^'^ rr^ ^r^ x~^ l-^t-^^ 
i^) oo> .J^s^oq)-^ yOOiJ^ yCU..o)j J-j^quq!^^ \Q^))-i r^! 16 

• * 

cjus in patina, et datum eft puellae : et attulit matri fuae. Et 12. 
accefTerunt difcipuli cjus, et fuflulerunt corpus, et fepelierunt 
illud : «f* et venerunt et renuhciaverunt Jefu. Et quum audi- 13 
viffet Jefus, feceffit illinc in navi in locum dcfertum ipfe folus. 
Et quum audiviffent turbae, fequutae funt eum J pedibus ab ur- 
bibus. Et quum egrelTus efTet Jefus, vidit turbas multas -, et mi- 14 
fertus eft eorum, et fanavit aegrotos eorum. Quum autem elTet 15 
vefpera, acceiTerunt ad eum difcipuli ejus, dicentes, Defertus eft 
locus, et tempus jam praBteriit; || dimitte turbas, ut quum abi- 
crint § in vicos, emant libi efcas. Ipfe autem Jefus dixit iis, non jg 

I oLjo] In margine MS«i uO)0, ■VtNL ( oLjO ) 

3 )*VnN ^QjJ ov*u] ■ i' '•^N v<=^f ) ^"^wiJiO) (u*^) 

4 )-a1Qri^] f^tQjUwOJ O-itQJIi^) 

t et venerunt] Ledtio marg. (et venerunt) Difcipuli ej,Us. 

% Pedibus] pedeftres. 

U dimitte turbas ] (dimitte) Igitur (turbas) 

§ invicos] (in vicos) Qui y?/»/ in circuitu. 


C A P. XIV, 71 

.|jaj i^jlo I Sq hN, \ f MXi.P,* >J Jilf •. )-ri^o) ^ JlSsaJ JU 
i^ i8 ^...n°\\«ao .)-^jOU^ ci^ yOjJ oJS**J . ypOL^ \.>o^ ^i oo> 

J^ ^..-^O ,L^}^ ],h>CiM/\ '<fM ^O '. liJQJ ^>i^sJ^O {.y^ . » ■»,% 

^^. .,iU SO. ^kL ^^1 yO— J01 .^y,:iNoNj&0^ I^JUC^ yOJ? OOL.S 

).jp^,t ^tlol o, Xnii;o . o \ ^ ,mo ^ooL^bo o^^o .)a.i o\ 
,yOOi_iJSw^f o X ^^> ^^1 yOjo) .).j^s^ ), i,i,<=^oo ym.^')!. 

I-Ji 1 ^dJ^ \. \^,. ,ffl j I, 9^^NS |AJbQj^ i^l ^x-^^^^ '* ^^^ 

^2 (Q, m v> N ou^t ^,,; 'i, No Xj^^ 3^- fruJ^off -:♦ )-^i^o 
':v)i» roN, oo) ^^ ^ .* ^^.2u^'^ (uiOLivJQ^^njo . ). ..^. Njj 

17 habent necefle abire : date iis vos ad comedendum. Ipli autem 
dicunt ei, Nori habenaus hic nifi quinque panes et duos pifces. 
18 19 Ipfe autem dixit iis, AiFerte eos mihi huc. Et quum jufliffct 
turbas difcumbere -f fuper herbas, accepit illos quinque panes et 
duos pifces, et quum afpexiifet in coelum, benedixit 5 et quum 
fregiffet, dedit illos panes difcipulis, ipfi autem difcipuli turbis. 

20 Et coraederunt omnes, et faturati funt : et fuftulerunt reliquias 

21 fragmentorum duodccim cophinos plenos. Illi autem qui comede- 
rant, erant viri quali quinque millia, praeter mulieres et pueros. 

22 Et flatim compulit difcipulos fuos confcendere in navim, et pras- 
cedere eum in ulteriorem ripam, dum dimitteret ipfe turbas^ 

I ?^,.i, > 0. ^ ^Ji.] In margine MSti ^\..»i<l^ ( ^^ ) 

t fuper her bas ] Le6lio marg. { fuper ) Herbam. 

72 M A T T H iE I 

oooiS^J .tootoja^^sxo. %^ooi )i 1, .So) ^-^1 ^ •:• qjI^^X^ 
oujJ^v*][ )^^! 0)^0.^.^0::^ o^.»j3. ^ ^l )J^I^ . ^l ^oo) 24 
;, ,1, ^ uoo^^wj^ « Jil S» ,^ ^o LoQY (.ajZs^a!^ ^ '. Loo) 

% ).-i.NNt fA^a.N oV .^--»^» jLvM§.iasi .]— mO) oo) iL^ocLi^j 25 
uoioJ)-*i ,--oo . ) ,V7i ^^^ui. <^., Xqu»^ y^ yOoiLa-^ ^){ ' a^ 

JU uii^J )jf o,;^ ^,\L^. vv,^[ ^^n, ,t » ^QU^ ^^Sb^ 

V ] •v—^ . V— ^? ^ov.^.3u..-^r QL^ M.1 ^ ^ •:• yCL^^MJiL ^^ 

oo) . ),., ,», >o- ^^ t^oJiw jLf r 4»^ toQfii. \L^ls^l hsjf. y| 29 
i^o) '. uQDof.^ou2) J, 9\ ^^v ^^,Jx? £s.Mui> ^o .]L 4:^1 ^> 
]i^.ii.it\ )^of.^ y^t ^}^ ^ . VioiLj Lo:^ ?^P^^ P^ ^^*-^ ^^ 

Et quum dimififfet turbas, afeendit in! moiitem folus^ ad orandum: 23 

quum autem vefpera effet, folus erat ilUc. Navis autem jam in 24 
medio maris erat, vexata a fludlibus : erat enim contrarius ven- 

tus. Cuftodia autem quarta no6lis, •f* abiit ad illos, ambulans 25 

fuper mare. Et quum vidifTent eum difcipuli ambulantem fuper 26 
mare, turbati funt, dicentes, quod fpedirum eflet ; et prae metu 

clamaverunt. Statim autem loquutus eft iis Jefus, dicens, Bpno 27 

animo fitis : ego fum, ne timeatis, JRefpondens ei autem Petrus 28 

dixit, Domine, ii tu es, jube me venire ad te fuper aquas. Ipfe 29 
autem dixit, Veni. Et quum defcendiifet e navi Petrus, ambu- 

lavit fuper aquas, ut veniret ad Jefum. Quum vidiffet autem 3^ 

I rlH I" margine MSti jtj 
t abiit] Leftio marg. Venit, 

C A P. XIV. 73 

31 ^-^^0 .Q)|^^0 ^t'-^? <gJL^ >^CLJL* ;^t ft-^"^ «<'lJ>rno*^,a 

33 oL^ % |.£L^^i ^l yQjo> .{.wijo^ CKkJ '. ^^. .XjU ^oi^ 

35 34 Y-^O •^ijJ-mdULJOL,.^_J^* ^-«^)? ^^ *^Lj O^ ,.,.n„. .N ^-*jaO •^«sr«mawper 

. . .■ , . 

yO^oau*-,.,^ OLXnN o^^ -. uo> ^iSoo^t ?f-a^ uotojbk^oiSju^ 

. yOOL^ i^^^ iS^)ti^t ^ai^O) yOOl^bvJ^ OL^ Q±i*l»CO '. 001 

36 \^9\ \ no yoSLftv^ yomJ^^i \ajl>>] '. OL^ ooo) ^imti^.Noo 
I ^.«v i.iO) •:• a^)oKiL»f a.j2)LJL^t ^a-jo)o . oti>sut |i^]-^t ^^^* ^^" 
^av?i\omo^ou>f X:^! }jl*^Bo f ^,,^ m \xoJb» Ld^ ^i^^i) 

^S^i t ^ r— •'-N^ JU ■) i ■« MS>\ ]lr\ f V?NtSo y^; ^ ^ 

ventum validum, timuit : et quiim ccepifTet demergi, clamavit ; 

31 dicens, Domine, Serva me. Statim autem Jefus extendit ma- 

num, et apprehendit eum ; et dixit ei, Pulille fide, quare du- 

32 33 bitafti } Et quum confcendiflent navim, quievit ventus. IIH 

autem qui erant in navi, venerunt et adoraverunt eum s dicentes, 

34 Vere Filius Dei es. Et quum tranfiiffent, venerunt in terram 
^S Gennifaret. Et quum agnoviffent eum viri loci illius, miferunt ini 

totam circumjacentem regioncm illam, et obtulerunt ei onineS 

35 male habentes -, Et rogabant eum, ut folum tangerent fimbriam 

1 veftimenti iplius : et qui tetigerunt liberati funt. Tunc accedunt Cap. XV. 
ad Jefum Scrib^ et Pharifsei qui erant ex Hierofolyma, dicentes, 

2 Quare difcipuli tui tranfgrediuntur traditionem feniorum ? non 

74 M A T T H ^ I 

\!^] U..JI — 2) y^ ^t QO) . PomJ^ x:*^^?! c*£s^^ yOOt^Y^^ 3 
p^a2) yO^f ^',.n,,?K yOJ^^jJ caj |jL^ ^^u§^ .yOOi-J^ 

^-.iboft 0010 .{«JioJUo V u^> ~ ).«^Jl) •|,.„„n, ,»> •• r^? r^' 
^^t yo^^f . jci., >s ■ ,! jLaia^ '• l-^Jll of )^J0 ^l •■«7^ ^ 
oo» p^'^aD ;. pjoji) oj j-^iJD '^^j^j ^Ji oo) •. yoJ^uJ ^V^? 

• OL-.>oJD o/ oOsn..) J-ojy \.n^ Jijo . jLjl ci u^ ^Ji J-Jbo 

. yOnNit Jla-L^^SAibo ^.^J» Jou^i |«j^a2i* yoJSCb.»^.9iO 6 
* vTrcKftloj .• v^f ^ )-*-^*J? yOaJiObv^.^ ou^zxjLJ y,fc2Liu •. )2iJ ci.^ m.i * 7 

Av).CL«V£0 .' UJL^ Y N "^.Nd )j:LiaOV^ ^l ypOl2^^ | "^^ / V^^-f^ 9 

V {• I 1 1 ^t p^o^ jLo I ^>0ao y^V^V) ^ .* o!^ ^C^t ^t 

enini lavant manus fuas, quum comedunt panem. Ipfe autem 3 
refpondens dixit iis, Quare etiam vos tranfgredimini mandatum 
Dei, propter traditionem veftram ? Deus enim mandavit, •f di- 4 
cens, Honora patrem ~ tuum \^ et matrem ; et qui maledixerit 
patri aut matri, morte moriatur. Vos .. ^.m dicitis, Quicunque 5 
dixerit patri aut matri, Donum ej quodcunque a me lucraberis : et 
non honorabit patrem fuum aut matrem fuam. Et irritum feciftis 6 
J mandatum Dei propter traditionem veftram. Hypocritas, bene 7 
prophctavit de vobis Efaias, dicens, Appropinquat mihi populus hic 8 
ore fuo, et labiis me honorat; cor eorum autemlonge abeft a me : 
Fruftra autem timent me, docentes dodrinas, mandata hominum. 9 

J V^? r-^ ] ^^ margine MStj ^^J 

2 )jjfioj2)] JJSi»^ 

t dicens ] Leftio marg. et Dixit. 
X mandatum] Verbum. 

C A P. XV. 


II f-J»oc) JOf •. )-JUV-i2L^ tCL*m^ )^a2L^ ^l-^) pooc) d^ 

u»»OL£aji|3> lsJ\ \^^ . otX o*f.^^ <^oio^i iNoNL o)La^ ar:^*f.D 

13 . V"-^^ (■ \ ^ ^.^ ^t QO) *. o^I^ildL^ |^0>s^q!!^ oa^bQJD? 

}-l,iV>fU OO) c^^l )-Of OLni-J JOj Jy— »J oO) J^^^j I \^3 

14 |«x.*iotJ^ yOOUiJS^^ ^,i,No,rft . yO i^ o dq ."^ , ao v c*'f.nj^LL 

• a • • • 

yOOL.«tL *. ^toLj y? ),i so, fTi N ^t jLoi ^om . | «..^.^t 

15 . OL^ 'y!^^ cIDO*^^OLa ^t CiJL^ y^^ V y>N^ ) J.^Os--^ 

16 .V OL^ iif V— ^? >^n • '» xr~*« ^^ • ?»^ jLJLsi ^ ^ caAja 

18 y^. yO^ it ^^j ^,,.1 ,„!l^o) *. (0 , ^t I iLD/ jS.in\o * •. ^y] * «ici<piff«m 

10 Et quum vocalTet ad fe turbam, dixit iis, Audite et intelligite. 

1 1 Non quod ingreditur in os contaminat hominem -, fed quod egre- 

12 ditur ex ore, hoc contaminat hominem. Tunc quum acceffiflent 
ad eum difcipuli ejus, dixerunt ei, Scis quod Pharifaei, qui au- 

13 dierunt iftum fermonem, oiFenfi funt ? Ipfe autem refpondens 
dixit, Omnis planta, quam non plantavit Pater meus coeleflis, era- 

14 dicabitur. Omittite illos : caeci funt duces caecorum. Caecus au- 

15 tem cfficum li duxerit, ambo in foveam cadent, Refpondens au- 

16 tem Petrus dixit ei, Explica nobis parabolam iftam. Ipfe autem 

17 Jefus dixit '^. ei *^, Adhuc etiam vos non intelligentes eftis? Non- 
dum intelligitis, quod quicquid ingreditur in os, in ventrem abit, et 

i^ in locum ftercoris ejicitur ? Quae autem egrediuntur ex ore, d& 

76 M A T T H JE I 

•• •* ^** •» ■• 

.• ■■ •• • «• 

* «5 TU ««g»} 


^J^i 1,N !,^ ?L^sjJ JO^O v^^JlO JOJ^ jLoiLjli* tfcJulU *. VkOJU 22 

* ^ * * * ** ■ 

% ]\-^l r— ^ ^^^ ifrs-^D '. JSnO,'^.! y^ yOJO) fJbocuiL ^J:^ 
cxJ^.»^ ?Lv^ . ^01 1 0)*f»^ '. )• — i'^-JbO rfc, >K ^ p, ,M)Lj 
ot !^ ci L.~3 Jil ^-.«> oo) .) )au-*tJSwJ^ ^^^*— >«) >■■'»> ^ 

• • 

000> ^jl££UJ^>0 oC^> ^y i,N0NL o)LqI^ Q^\^ r-DO . ^^Cbs^ 
00) V yjK:=i ). ■,!,. vo^ ^^^^,.,.^ Ot-»',.Ju '. ^pbf ^ OlJ^ 




corde egrediuntur, et illa contaminant hominem. Ex enim corde ig 
egrediuntur cogitationes malas, caedes, adulteria, fcortationes, in- 
vidiiE, furta, teftimonia falfa, convitia. Haec funt quas contami- 20 
nant hominem : manibus autem illotis comedere, non contami- 
nat hominem. Et quum egreffus effet illinc Jefus, feceffit in 21 
partes Tyri et Sidonis. Et ecce, mulier Chananaea ex finibus illis 22 
quum egreffa effet, clamavit, ei dicens, Milerere mei, Domine, 
fili Davidis : filia mea male a daemonio vexatur. Ipfe autem non 23 
refpondit ei verbum. Et quum accefiiffent ad eum difcipuli ejus, 
rogabant eum, dicentes, Dimitte eam ; quia clamat pofl nos. 
Ipfe autem refpondens dixit, Non miffus fum, nifi ad oves perdi- 24 
tas e domo Ifraelis. Ipfa autem venit, ef adoravit eum, dicens, 25 

C A P. XV. 77 

• •• • • • ' — 

28 . OL^ ^!^J >3iaaj n.i.g^ ^xi ^^ao) . ^oil^i |"»r^! Jiojtsja 

•:• mO) ^K..^jo ^ OL^t ^l\.^ J^>uSD^l^o .uKjJ )_* rr^jt 

29 . ILlbs^i )».J)a^ ciX;;;^ ^^ ^l^ *. 'VkOAj ^I, ^ ] r\,\ ^o 

30 o)Io .X o "^'i-oo •:• ^^i ^oo) oJS^ . ^^c^N.!^ co^bsio ^-^o 

«• •• •• •• 

: ^^j_M : ]..jki^ : ^ooi y7,\ ooo) i^^t ?)-—'— ssr^ )»• 1 /^ 

•• •• «• •• 

yO i^ Oy suo '. ^) t,.^^ m ].j^^o .• )~a1l£) : ),A^mi 

3' )— .1 t, ^i ),J«£L»^ . yOj^ f«, ,m^o V^diut uO)cO>N^^ L<aJ^ 

• • , • • • • 

25 Domine, adjuva me. Ipfe autem refpondens dixit, Non efl bo- 

27 num accipere panem filiorum, et projicere canibus. Ipfa autem 
dixit, Ita, Domine : etenim canes comedunt de micis quae 

28 cadurit e menfis dominorum fuorum, Tunc refpondens Jefus 
dixit ei, O mulier, magna eft fides tua : fiat tibi ficut vis. Et 

29 fanata efi: filia ejus ex hora illa. Et quum tranfiiflet illinc Jefus, 
venit juxta mare Galilaeae -, et quiim afcendifiet in montem, fe- 

oQ debat illic. ' Et acceflTerunt ad eum turbae multae, quae habebant 
fecum mutos, claudos, caecos, mutilos, et alios multos -, et ab- 

2j jecerunt eos ad pedes Jefu : et fanavit eos : Adeo ut turbae mi- 
rarentur, quum viderent -f mutos loquentes, et mutilos fanos, et 

I .^jCS^^bN^^I ] In margine MSti ^^oJSwiiaA^t 

t mutos loquentes ] Ledlio marg. {furhs) Audicntes. 


78 M A T T H iE I 





Jo)i .• ) a? y.,/^ \sh:!s I-j^ ^ol^^Oso . •^.iiof ouJ^t ^^,A^QX^.i^ 

* ■ • • 

yOjiSjLj ^ [■■,,^>ki •. )hjJ l^j JU l-^jj yOJj Jv^jio . yd^Jj 
^'f^YJbo^ ^ \^^ ^^ . (aO)0^.<A:^a^2. oiJ^ ^'^^^o , . )MXi>o)^ 

).^.jj>2\ ),N^nK> ^o^OL^ vaii^ ^o . ).»^'>^ ^j). Q.aL!^i^,m>a^ 36 

,yQJOY .OL^t ^ y ■,i.y),\ A^ caoL*o ^ yO • «-«^O^ '. pQJ ^aJOLJ^^O 

• • 

GL^bNkOi^o . c \ J?> mo <yOoObo aSojo . )r,ir!.,ii?>!N ^^i„>,V>i!\I. ^t ^y 

cUudos ambulantes, et caecos videntes : et glorificaverunt Deum 
Ifraelis. Ipfe autem Jefus quum vocaffet ad fe difcipulos fuos, 3^ 
dixit, Miferet me turbae : quia ecce dies tres permanent apud 
me, et non habent quod comedant : et dimittere eos jejunos 
nolo, ne deficiant in via. Et dicunt ei difcipuli ejus, Unde no- ^3 
bis in deferto panes tanti, ut faturemus turbam tantam ? Et 04, 
dicit iis Jefus, Quot panes habetis ? 'f Et dixerunt ei, Septem : 
et paucos pifciculos. Et juffit turbam difcumbere fuper terram. 35 
Et quum accepiffet illos feptem panes, et illos pifces ; gratias egit, 36 
ef fregit, et dedit difcipulis fuis ; ipfi autem difcipuli turbae. Et 37 
comederunt omnes, et faturati funt : et fuftulerunt reliquias 

1 yOjJS^Ju] In margine MSti jIaj'^JBL^:=i yOjJtvBj 

2 0'^-!b0f0 ] ( 0'^i^f ) X^^, vOJOI 
t Etdixerunt] Ledlio marg. Ipfi autem (dixenuu } 

C A P. XV. 79 

» •• •• A** *' 

^--^ ^..^sa '. Jy-j^-s^ |.a2l^ I-^^3? ^? '• ®°^ yOOt-jKaJ 

I ^ |»a£)oi)o |-«-»^ oLgi^ QJ:ii\.D Y^O V Ji)^._!iiO^ JJ^OCLmKI^ Cap. XVI. 

3 )»L^d.* ^'^^0 . ) .iNo f>/ ;.^^^ ca^aio .00) /ojuJ . ^o>&sj^ 
)«^-.aoj'^, . ^ X . f*^3 ^..)«*iQiu ;.js^ coJboaio .00) ^olssci 
y^y jLoLjU '. u»^,„9^ v?,N ypJ^s^^ % I 2iky.;^ ).j,^fut ^^ 

4 JLJ ?-r-*-^o ). ■ ■ ^ J',t <-^o^wjJ xr^j-^ ]! )— ^J! 

y in it 0)Lj yj JOj •. OL— ^ t».^-:^Ot jLL JU jLfo . ) \, -^ 

5 oLf Y— ^o • ^i? v5i--Jj <n. ,,"■> jo Y— ^o .J«-j 2i I 00); 

6 oc) V )■ ,y?..,^Ju-N ("^ mv>N o ^^ •. ^'^»2L.bw)^ (.iO)o^,.4J^qNL 

38 fragmentorum, feptem fportas plenas, Illi autem qui comede- 

39 rant, erant quatuor mille viri, praeter mulieres et pueros. Et 
quum dimififTet turbas, afcendit in navim, et venit in fines Mag- 

1 dala. Et quum acceflifTent ad eum Pharifaei et Sadducaei, tentan- Cap. XVL 

2 tes rogarunt eum fignum e coelo oflendere iis. Ipfe autem ref- 
pondens dixit iis, Quum eft vefpera, dicitis, Serenitas erit : ru- 

3 bet enim coelum. Et mane, Hodie hyemalis tempeftas erit : 
rubet enim coelum trifle. Faciem quidem coeli noftis difcernere, 

4 figna autcm temporum non poteflis. Generatio mala et adultera 
fignum quaerit, et fignum non dabitur ei, nifi fignum Jonae pro» 

5 phetae. Et quum reliquiffet eos, abiit. Et quum venifTent dif- 

6 cipuli ejus in ulteriorem ripam, obliti funt accipere panes. Ipfe 

* Uc 


80 M A T T H JE I 

". xc^v^? r^ yOOU2i ooo» ^ir^ ■.mJS^ ^«.1 yOjo) •:• )-».do^)^o 7 
j-jjiio .^^? \iQAj ^i Wy-* y^ > yt ,^ ,ro 1 Jil |.^a)^i ^*^*^^ ^ 
|.^aMs^t ^*^b^^ -. ^ln I Nn tO) oio^j yOaLrzj yoJ^J . ^ m >.AvV> 

x^>Cuk jjo : yO^sjf yubO^sfll^ ^»-aJ3^ Jl) . yOKjXCCU Jl) 9 
I V? "^O : ),„ ,1?^^^ JA^Qjjt I^^Om^ ).JL:baA« yOJOL^ \?^? 
)»X:=;)*)^t {.^ajuL^ |,N,^ IL> yOJOLl^ jOo : yOJSCbsOJu ) 1 .o\.^f% 10 

.^dl^jsKio^ jU ).jj:l»^ -. yoJ^^ m 1 ^^^ 9\ m^ jJ^i^o : ).a2l^s. i i 

V~^? jjt »n 1,1^1^ y t^, ,>0) .)»v001J10 |jL«^t J*^ ,'V^ri 12 
P3|u£0OLDt ?LotLjU \&QJU» ^t cQSLJ ^ «I- | hOOtjtO )jL*f3t ^3 

autem Jefus dixit iis, Videte et cavete a fermento Pharifaeorum et 
Sadducaeorum. Ipfi autem ratiocinabantur in feipfis, dicentes, 7 
Quia panes non accepimus. Quum cognovifTet autem Jefus, 8 
dixit, Quid ratiocinamini in vobis iplis, pufilli fide, quia panes 
non accepiftis ? Nondum intelligitis ? neque memores eftis il- 9 
lorum quinque panum quinque millium, et quot cophinos fuftu- 
leritis ? Neque illorum feptem panum quatuor milHum, et quot 10 
fportas acceperitis ? Quomodo non intelligitis, quod non de 11 
pane dixi vobis, ut caveretis a fermento Pharifaeorum et Saddu- 
cffiorum ? Tunc intellexerunt quod non dixiifet ut caverent a 12 
fermento panis, fed a dodlrina Pharifasorum et Sadducaeorum. 
Quum *f* exiviflet autem Jefus in regiones Caefareae Philippi, in- 13 

I <Dl2LJ ] In margine MS'» jLj 
t exiviilet ] Leftio marg. VeniiTet 

C A P. XVI. 8i 

• *« ■ * 

14 •' OV^? yjf yO— JO» '• l^j! C)y-:=i ciJS^Jt JJLJJ x*t"^? QJ-^ 

• • «• •• •• 

16 ODOy^OL^ ^^bQiU ^t fi, 1 ^ ^ • cj^sj^! yoiSuJ x*V^? <^->--P 

17 ^o •:• ) i— «^ JOL^i o^\^ 00) )j>i,it^Q i^iS^J iSuJ .v^f 

c-:^! j.:::^/ JO/ •. i^ il^ ^ ^Jtoto Jvioot ^^^-^ • pQ^j 

• - • •• • 

ig ^!s^^ J^?! '• ) >? V— ^? *t^ ^! \^] ^? .) i^OT^! 001 

).jb.tI,o . ck^t JL^*^ oi„i ! ^J )^asu ' ).io ^i^o . (loov^ou^ 

19 JIo^L^b^!^! Jy,,^>>wD »1 N ^lijo^ . OLjni.mMbi jU ^n i i^! 
^\ — i.-jajf JooLj % l-^yj \^ jojcqJL yj! I^ 0C10 . )L<ia*.it 

terrogabat difcipulos fuos, dicens, Quem dicunt homines quod 

14 ego fim Filius hominis ? Ipfi autem dixerunt, Hi quidem, Jo- 
hannes Baptifta, alii autem Elias, alii autem Jeremias, aut unus 

15 cx prophetis. Dicit iis, Vos autem quem dicitis quod ego lim ? 

16 Refppndens autem Simon Petrus dixit, Tu es Chriftus Filius 

17 Dei viventis. Et refpondens Jefus dixit ei, Beatus es Simon Bar- 
jona : quia caro et fanguis non revelavit tibi, fed pater meus qui 

i8 c/^ in coelis. Etiam ego autem tibi dico, quod tu es Petrus, et 
fuper hanc -f- petram SBdificabo Ecclefiam meam, et portae inferni 

jp non prsevalebunt ei. J Et dabo tibi claves regni coelorum : et 
quicquid ligaveris fuper terram, erit ligatum in coslis ; et quic- 

1 ) S.Q— Aj ] In margine MS" •:• (Oft^iS,^ [^QJfu tSDO\..^2i 

2 ^ N^Ljo] ^t (c^ \^Ljo) 

t petram ] Marg. Petrus petra exponitur. 
t Et dabo tibi ] (dabo tibi) Autem. 



82 M A T T H JE I 

)«-j*^^ foOLJ •-).— A^jJ \s— :J>. J^JcdL y^ft \J^ 0C10 . j,Ay)J.C^ 

<j iji] ji]t L l.£Lj? '. odo^bd^K^ ^SiSi wi^o) •:• ).,i>otn 20 

\sj|.5a^ OL^ co))) '. oi2^> ^ i,>io\^w^ Q-»a^<L>o!N \xot » 

pOLa CiuftjYO }.AjlJLO >^^_^ (■• ^»,>0>v ^L|.A_£0O '. p iNt>,»'^oJlJ 

o)'^r:ii ^^0 V /OQXU |»»ZSui^L )-!ioai.rio ^w^isjo . ^^,5^ ,mo 22 
*. (»ji',.J^ i^ coaju '. v-^^ r^ ciL.^ ^) n \nN c»'yjiu *. c£oo'^.g3 
. cxoo'|.^) ^.^ ^^J . ojuEjLJ ^q ^jI oo> . J^o) t|2^ Joo)L JU 23 
J[|i ^.^^ . i^b>^] ci^) )Ljo . )j-.§jK) u^^sm^N t*^ ^) 
^^o) •:• )■■ i,»,i ^i ^aI^o) JUj '. }oL^) ^i^o) KjJ )..^>iS^ 24 
'. ^L) V) N o^iS^ )^j cu^ y^ . oo)Of.I:bQXiSJ^ y^^ \^ojlj 
;..&^ oo) . r» i,n^^o 01 , ^ .tXj ^aoJLJO *. ol:::^ oo) >n5^ ^ 1 25 

• • • • • 

t oo) .ou», Cioj o ^jot.NoX^ oO^i ).a3-] J— ^j >j! 

quid folveris fuper terram, erit folutum in ccelis. Tunc praece- 20 
pit difcipulis fuis, ut nemini dicerent quod ipfe effet Jefus Chrif- 
tus. Exinde ccepit Jefus indicare difcipulis fuis, quod oportcret 21 
eum ire Hierofolymam, et multa pati a Senioribus, et Principibus 
Sacerdotum, et Scribis 5 et occidi, et die tertio refurgere. Et af- 22 
fumens eum Petrus, coepit objurgare eum, dicensj Propitius efto 
tibi, Domine j non erit tibi hoc. Ipfe autem convertens fe dixit 23 
Petro, Abi pofl me Satana, ofFendiculum meum es : quia non 
cogitas qux funt Dei, fcd quae funt hominum. Tunc Jefus dixit 24 
difcipulis fuis, Si quis vult poft me venire, abneget femetipfum 5 
et tollat crucem fuam, et fequatur me. Quifquis enim voluerit 25 
animam fuam fervare, perdet eam ; quifquis autem perdiderit ani- 

C A P. XVI. 83 

^^] oC^! ) t^ 1 .* ^L).J CM^bO ).^dSJb. y^^ .* )->-3V^ )^—-^ 

27 ijO)a-«CiJi JiS*wa^LjoJis^ ?^)^?^ I^?! ^V^ V-*^ °^ ^i^ 
^^ ^ a» i«— .*? ^ »> NnN Vo*^^ ^^jO)o '. oOfaDJi^ p — :bk 

28 ,^--ibO ^ ).-Jl-jJ Ji^'*^?! '• \0 -^ ^^ )-J? V^? xc^? *•• C'^^! 
.* Jlaiio ^0.^0^.^ jy^ ^jJ^J yOjo) '. ^^ijkD ^>o)j V yOjoi 

I )K^o vOL^! jLoal^sj^a::^ » jl)! )aj?! o)'^.2l^ yO)-wU! ).!^^^ Cap.XVII, 
^jumqJ^o caan\ iNo cCDo*f.^OL^b:k Mosui v:Z)! '. ^lsj^ . ).^a^ 

.-yOOLjlQ wuJliN^ ) i») J)Q §J^ yOOL^ tQin^O '.00)0^^^ 

2 4j-»J OL^J [2)OJ*^ >OLJO .yOOLo^^D jla^^ni cSI^^SjuLJo* * xccf fttTff^c^^ 

• • •• < 

3 a.«)-«jL^ ^o)o . ^^o)aj t*-,»^ ^tOM ooo) ^! (jO)aj)^ . ).abaju 

26 mam fuam propter me, inveniet eam. Quid enim proderit ho- 
mini, fi mundum totum lucratus fuerit, animae fuse autem dam- 
num patiatur ? aut quid dabit homo in commutationem animse 

27 fuse ? Futurus eft enim Filius hominis venire in gloria Patris fui 
cum Angelis fuis : et tunc rependet unicuique fecundum opera 

28 ejus. Amen dico vobis, quod funt quidam jk ex his v:' qui hic 
adftant, qui non guftabunt mortem, donec viderint Filium homi- 

1 nis venientem -f in regno fuo. Et poft dies fex affumit Jefus Cap.XVIL 
Petrum, et Jacobum, et Johannem fratrem ejus, et fubducit eos 

2 in montem excelfum feorfum. Et mutatus eft in forma coram 
iis : et refplenduit facies ejus ficut fol 5 veftimenta ejus autem 

3 fada funt candida ficut lux. Et ecce, apparuerunt iis Mofes et 

I Ol^! jLoiIili^s^ani] in margine MSti v 00)00^1 J^vJ^a.::L«uJis^ 
t in regno fuo ] Leftio marg. In gloria Patris fui. 

84 M A T T H iE I 

^l l-JLJb. ^ . ^^j::!s:5siQ!iO OLiOi. ^ )-i^O [.Jlua^ yOOliSk 4 
J S*^0>1 6l-aiis^J ?r-«^^^! ••)— ^V^ .^^QAji^ V^f VICO*^^ 

. )..,LneN3 JiCs— ^l ]^^jO) ^.2l^ iSuf )^j yj . -^^^»-»? Jooui 
oo) ^.-j^^.:^ ^»»30 • ^«la cj!Sb*jiJo . ^M jJkioNoNo • ^Ai t^i!^ 5 

• « » • • • ' 

JLd Joo •. ^OLj^iO. ^^^^J jL'^^OLJ ) f t N Jo % ^^J^^^JQ^ 

.* )^,a^ M oo> u.J^i ^r-^ LiO)oi^J )^o) . V^^t )«i 1 N <^ 

^y ,L V? Nl. QJbwbOJU ^O . O^w^QJU OL^ . ^ ' "" Ij]* OOL3 6 

. «-K^:^ ^ .^^bs-joio . yOoCSsj) |2iojv2i ^Lik o^^.i •. OL^t 

O— ^QO . V^JO yOOL^ (.?\ 1,^ •. V^OflL» yOOlo^ 0'|.0 ^O 7 

jilj '. 0).M (Jujil jijo ^OOlni l.iJ^ Q-.bQj)J ^> ^ . yC^Mull jijo 8 

'. j>Q— ^ ^-.^ OOO) ^^J^^AvJ ^DO . uO)OtQj«i^2^<0 VtO ■ iN y^^ 9 

.* ^OpJ^ caOL^O', ^?t (JLjjil JU . V-^? t-^ VtQ^ >CL1? ^Si^ 

L»0)0 !^k)-JuO V ^Q a^ ^K ■ 1,,-^ ^bO )jLJ^t 0)VO> ).>0^ 10 

Elias, cum eo loquentes. Refpondens autem Petrus dixit Jefu, 4 
Domine, bonum eft ut hic limus : fi vis, faciemus hic tria taber- 
nacula, tibi unum, et Mofi unum, et Elise unum. Et quum 5 
adhuc ipfe loqueretur, ecce nubes lucida obumbravit eos : et ecce 
vox e nube, dicens, Hic eft Filius meus diledlus, in quo compla- 
citum eft mihi : ipfum audite. Et quum audiviifent difcipuli 5 
ejus, ceciderunt in faciem fuam, et timuerunt valde. Et quum 7 
acceffiffet ad eos Jefus, tetigit eos, et dixiti Surgite, et ne timete. 
Quum autem fuftuliffent oculos fuos, neminem viderunt nifi Je- 8 
fum folum. Et quum defcenderent de monte, praecepit iis Jefus, g 
dicens ; Nemini dixeritis viiionem, donec Filius hominis a mor- 
tuis refurgat. Et interrogaverunt eum difcipuli ejus, dicentes, 10 

C A P. XVII. 85 

.^ ^^-J»f ^y^Xf) \^0) }.,!,V)N % ^r^? f^ oO)o^-'i>p\l 

^OilS^ OtJ>^ ' o,.JVb. Jll J . ooia^to^^J Jl)o . JtJ o^ ^^Jo 

• yOOLjJ^ cjM.V^X ^^J^.^ ) ■ .1^1 o)\^ ^J JJLAO) *a9Jt 

13 |^f.^a;bJ^ 00) ^i^o» ^^>j^! '' J^ ,1. v> NL n!.i,^lj ^r-»o> 

14 % ).«.i| C^ dlo^ O*^ . )jiUL3 lo^ olj r^O •:• yOQL^ v-^? 

15 )i^;.Jbo .«f-.^?o oOQ^r^ l^ia^ ^w^ CM^V^^^^ r^ 

^^)iH.i,00 yJO)isi£Cl^t "^^.^...«JbO . fi.Ni) JV^ ^^Jb. /^»^4 

• > ^cy . <• •• • 

^ it 1 ^JO '.j^QJ^ \^ ^ I y}.A~£0 fM»^ y iil ^J .Cj);-i*M 
16 \iy N ,.it ^y lu, V7 NL LoJ^k Oi^x-^.^yDO . ).>.V?,^ y^).fty,^£0 

17 ^>^ * - ^-^t fi ! <=»> , 3 . oLo .1. rn)2<£:^ cL^J^l^ jjo 

Quid igitur Scribae dicunt, quod Eliam oporteat venire primum ? 

j I Jefus autem refpondens dixit iis, Elias quidem venit primum^ et 

j2 reftituit omnia, ^ ficut fcriptum eft «^. Dico autem vobis, quod 

Elias jam venit, et non agnoverunt eum ; fed fecerunt 'f ei quae- 

cunque voluerunt : lic etiam Filius hominis futurus efl pati ab 

13 iis. Tunc intellexerunt difcipuli, quod de Johanne Baptifta 

14 dixi^et iis. Et quum venifient ad turbam, acceflit ad eum homo, 

15 procidens fuper genua ante eumj; Et dicens, Domine, miferere 
filii mei, quia lunaticus efl, et male patitur : vicibus enim mul- 

16 tis cadit in ignem, et vicibus multis in aquas : Et obtuli eum 

17 difcipulis tuis, et non potuerunt fanare eum. Refpondens autem 

I Ol^ ] In margine MS^i OUD 
t ei ] Leftio marg. In coo 

86 M A T T H -ffi I 

OJOijLjo . JQ-i1 OO) Ot-LiiO iOSLJO \iQ-tj OL^ J)^o . )^)Ol!^ i8 
Io-„ !^ ^^ iN0\t Q^\JD ^ D ^^O) V uQ) Jikj>wJU ^O l-A^ 19 

JO \v , ^ ■ No . yOOL-J^ t— ^? ^oju y^\ oo) y . o)la.n^ >oX 20 ^' 

^oojL y^Jj '. yon^ \J] yiio^ ^j^ X*^? • \?^^! ?Lo i>^'»o> 

|jo) JjO;^ yO'|— .isojL % JUv^-j^v jJ^IV-Si ipj ^Lo t ,No. lO) yoaL^ 

. yon\ ?p»^ JU /^f^ JOo . )«uluo ^OL^ )«, n No jjjiu 

^3 V )^ojo jLoN.^ yj jUj '. ta2Lj JO JmjL^ V-**^ I— "^ ^^ ^^ 

^JS^ .WOjLi yOOL^ V^J '. iL^>v_-:=i ^t ooo) •yi.n*^o)J^^ 

"> (-K^i-^o ^ n i nLL?o . ^aaj J.4JS.a^L J.!bOQajDo oOi,.ijo>K^-ajo 23 

Jefus dixit, O generatio incredula et perverfa : quoufque ero vo- 
bifcum ? quoufque tolerabo vos ? adducite cum mihi huc. Et 18 
increpavit eum Jefus, et exiit ab eo daemonium : . et fanatus eft 
pucr ex hora illa. Tunc quum acceffiffent difcipuli ad Jefum pri- 19 
vatim, dixerunt, Quare nos non potuimus ejicere illud ? Ipfe 20 
autem Jefus dixit iis, Propter incredulitatem vellram. Amen 
enim dico vobis, Si eiTet vobis iides ficut granum finapis, diceretis 
monti huic, Difcede hinc illuc, et difcederet 5 et nihii impofli- 
bile eflet vobis. Hoc enim genus non egreditur nifi per precati- 21 
onem et jejunium. Quum verfarentur autem in Galilaea, dixit 22 
iis Jefus, Futurus efl: Filius hominis tradi in manus hominum ; 
Et occident eum, et die tertio refurget. Et contrifl:ati funt valde. 23 




C A P. XVII. 87 

jU yoa)^) |.j.£^>s^ .o*,^^o (iDo^.^^ Lo, i^ 000 yn.n m 1 

. yd^^oju i^J^ vr:^JS.,m,^o * |.j.^ . \^] ^ Mqjl.* ol^^ — o 
.^amjLxD^ o{ {.fiOia^ yj,^ m.i oj^ ^ '-1-^9?! ^ * '*^^>^ 

• •• . • •• ■ 

26 c£DO'^OL.a OlJ^ V^J . )..>^aj ^^^^ Of '. yOOl.i t ^ y--^ 

• • •• \v 7 • •• . 

^t).„^ fi! ^ ^\00) Y')] .VQJLt OL)^ ^..^^ . j-j^rbOJ ^^.^ 

27 I — ^ '. yQjf ^tn j JOt ^--*t. ) L-ja-if . f-xj^ ^ooL-.iS^jJ 

(0, >K mi |.jb^^ |.jajo *. ).Ao "^ ^ i-^>? J-^*"^ ^^^)?! 

>:vm£C^o a£)L^ yOOL^ oo) *. JS^i^ <^ m i ^ — di cjiOL^ 

1 •. y-^V^bf Y^ VkQJL» Lq^ ]^ i>0\L ao^ p •. jiSowlU c.OL::i Cap. xviii. 

• • • 

2 ^\ p ^...iio . ).i,>Q...fu> ^Lo^n^^Vir^ ) Ci) c»o)oiis^j ]j]* ax^ •««f** 

^ooi I. ,>Kjt ]^^^ ..,.V> ^ ol!)Qjld^ *. |.j,J^s.^^ >^asL.j o)La^ 

24 Quum venifTent autem Capernaum, accefferunt illi qui duas 
drachmas accipiebant ad Petrum, et dixerunt, Praeceptor vefter 

25 non folvit duas drachmas .? Dicit, Etiam. Et quum ingrelTus 
fuifTet domum, praevenit eum Jefus, dicens, Quid videtur tibi, 
Simon 5 Reges terrae a qi!ftbus accipiunt tributum aut cenfum .'' a 

26 filiis fuis, an ab alienis ? Dicit ei Petrus, Ab alienis. Dicit ei 

27 Jefus, Ergo liberi funt filii. Ut autem non oiFendamus eos, quum 
abieris ad mare, projice hamum, et pifcem prlmum afcendentem 
tolle ', et quum aperueris os ejus, invenies fi:aterem -, ipfum affu» 

1 mens, da iis pro me et pro te. In illa hora accefiTerunt.difcipuIi Cap. XVIII. 
ad Jefum, dicentes, Quifnam efi: maximus in regno ccelorum ? 

2 Et quum vocaflet ad fe Jefus puerum, ftatuit eum in medio eorum. 

88 M A T T H JE I 

OJL^ oo) . )« I V> f><t ^I.oa>s>n\ ^dS^L Jil % |.iC^ tw} 4 
L*o}oJS...>^ l^o) '. po) } I Xj^ i^^ oC^ oo) t|,nv>^t ^^^^o) 

«^Jt ,-ja pi-^^ \s^ ni y^J^ oo)o . {.a^basut ^LonXv?^ J.oj 5 

^juQj yfi x^! oo^ ••• v>^.n^o ul^ •. u.,>K»| ).V)tii:^ |-jo) 6 

OL^ LOO) Ih^.a?^ '. U^ y 1 V>,iOO>01. ^a!^0) ^tOJk) ^ Y.M«^ 
00)001^00.^:=^ \\ ,^ j^O 0))0^ ^J^^pGUi \...^^y )J^L ^00)Lt 
OU.>K.j^ \ I, y^ CaXU^^ . iLjLa ^J^ l-^bg^.^.^ oO . ).„>o. .>» 7 

•:• ^I^ )l — 1-»3 o)y— -»).-^t )-t> iv^\ uo }Q\^ • JiULa yoLpt 
coo.. rn, ^ % i | — ^ )l t n No i|.»^»,-^) o^ ^r-*f ? V^ \? ^ 

|,VA^^ ^a.2>.Lt i^bb CL.»^^^ K-^! «H-L^ Of..JIKjO . y,,» l^ 

of )~.^*t— •? ^^)^ r^ o? •• l- Ns^ ' ■ ''^ of ?r- 
•:• ^a— ^oJ^! ^^cuL^ )— ^)LLL *. <»■■ X JSw.»^ jL.1^ 

Et dixit, Amen dico vobis, niii converii fueritis, et fiatis licut 3 
pueri, non intrabitis in regnum coelorum. Quifquis igitur humi- 4 
liaverit feipfum iicut puer hic, is eft maximus in regno coelorum. 
Et quifquis excepcrit puerum unum talem in nomine meo, me 5 
excipit. Quifquis autem ofFenderit unum ex pulillis iftis, qui 6 
credunt in me -, utilius fuerit ei, ut iit fufpenfa mola aiinaria ad 
collum ejus, et demergatur in profundis maris. Vae mundo ab .7 
ofFendiculis ; neceife enim eil ut veniant oiFendicula : attamen vae 
homini per quem ofFendiculum venit. Si autem manus tua, aut g 
pes tuus ofFendit te, abfcinde ea, et projice abs te : quia melius 
eit tibij.ut ingrediaris ad vitam claudus aut mutilus, quam, quum 
duae manus, aut duo pedes fint tibi, conjiciaris in ignem aBternum. 

C A P. XVIII. 89 

o^.m ^i^ /j^ uj*A> V jyuijT jJlOLwi^iti 0> 

10 ^..ofia 

\ yO-. n ^ V— *-^ M? V^? • x!^*^ f ta2K| ^-J» Y«-j^ ^Jus. 

' •• • 

ir ) s n V> X •. )-«jJvo>f:3 V*^ ?^? 'J — «■' Nn,t,ny ooy o-Jb^t 
f •- ^o^, X |.:2iJSiXQiio \u^ V ?r*^? OOL^ goj oyNn "^ o 

f>r>t> i S^ ^ l-^^^O '. )-:=^t-^ ?)— ^ ^•Jr^ ^'-'JU yOOOLJ 

13 )-j^ '^l y .iNo^ '. fa»o)Oi„^»,o>.!o foo)L y^^o '. )-.«.^^ * oouJ^ 

),^JuLo y, .1. N 9ul ^%^ O^ \ I><^l\^h>^ oO)oX.^ ^r^} % yO.^lSi 
14 /3; — O ) ! > nj J^<^^ jU )i I ! ■ „aO> . O N,^ jUt ^.i.i I \o> 

l^ Et fi oculus tuus oiFendit te, erue eum, et projice abs te ; quia 
melius efl tibi, ut unoculus ad vitam ingrediaris, quam, quum 

10 duo oculi fint tibi, eonjiciaris in gehennam ignis. Videte ne 
Gontemnatis unum ex pufillis iflis^ dieo enim vobis, quod angeli 

eorum in coelis omni tempore vident faciem Patris mei qui e/i in - -^^ 

1 1 ccelis. Venit enim Filius hominis quaerere et fervare quod perie- "^^"F-^ 

12 rat. Quid videtur vobis ? Si fuerint alicui homini centum oves, . ..^i 
et erraverit una ex iis, nonne relinquens nonaginta novem in 

13 monte, abit et quaerit illam errantem ? Et fi eveneritut inveniat 
eam, amen dico vobis, quod gaudet fuper ea magis quam fuper 

14 nonaginta novem quae non erraverant. Sic non efl voluntas coram 

I )-aJ>w^ ] In margine MSti ).AiAJ>wl 


90 M A T T H JE I 

)^a2) "^ji^i \JL2^^1 •. 1^'jL oj ^ ool c^!ba.i. V^! '• ^^cboJLj 
JD ^) ^J .JK^s^ \iK3 CA^aDl •. JK^I of J|cn-m \7-*)^t ^7 

•. yaa!!^ Jj^ ^J ^^? * 'Irfin^oo {.jk^oiiba.^ t|-.f «^ Joolj i8 

\s-i. ^ygSo^^N» i .on 1 >o ^jL y^ft •. yonN J-jJ "^^J ^> ooL 19 
JooLj •. ^, !S)„.iw-j ^Ji 001 )j*|..;b.aiD vjuji "^^w.^.^ •. 1«:^)^ 

•f- Patre meo qui efi in cceHs, ut percat unus ex pufillis iftis. Si 15 
autem peccaverit in te frater tuus, vade, argue eum inter te et 
ipfum folum ; li audierit te, lucratus es fratrem tuum ; Si au- 16 
tem non audierit, accipe tecum adhuc unum aut duos j ut in ore 
duorum teftium aut trium confiftat omne verbum i Si autem non 17 
audierit eos, dic Ecclefiae -, ii vero etiam non Ecclefiam audie- 
rit, fit tibi ficut ethnicus et publicanus : % Amen dico vobis, 18 
quaecunque ligaveritis in terra, erunt hgata in ccelo ; et quaecun^- 
que folveritis in terra, erunt foluta in ccslo. Rurfum autem dico ig 
vobis, quod li duo ex vobis confenferint in terra de omni re quam- 
cunque petierint, iiet iis a Patre meo qui eft in ccehs. Ubi enim 20 

1 o!:b^a1 )j2ij ] In margine MSti yOal^lSjl ( )-:2iJ ) 

t Patre meo ] Leilio marg. ( Patre ) Veftro 
J Amen ] ( Amen ) Enim 

C A P. XVIII. 91 


• • • * 

22 ;.:bbj jy .VkQJL. OLbik '^^J '. ^-Alrij) VXJXA^ 1«:^^ . OL^ 

• • • ■ 

• • . • . • 

24 • ^Y^a::) Q^tr l^.i.M ^oj olI^ o;-dI^ -. ^:^^:^!^ ^> c»;.au ^3 

25 oo) 1^1 H! ci'^^ ^2) •. \^v^ SoS W.1 OL^ Joo) Kj^ JU ^::> 

5 ^ .\3i'|.2)JtsJO '. OL^ ^j! ^,-^^00 ).j.Jl^O oC^iK.»^ jlKjJo 

funt duo axit tres congregati in nomine meo, ibi fum in medio 

21 eorum. Tunc quum acceflifTet ad eum Petrus, dixit j Domine, 
quoties, fi peccaverit in me frater meus, et remittam ei ? ufque 

22 ad feptem vices ? Dicit ei Jefus, Non dico tibi ufque ad feptem 

23 vices, fed ufque ad fcptuaginta vices feptem. Propterea affimila- 
tum eft regnum coslorum homini regi, qui voluit conferre rationem 

24 cum fervis fuis. Quum ccepifTet autem conferre, oblatus eft ei qui- 

25 dam debitor myriadum talentorum. Quum non haberet autem 
ad folvendum, juffit dominus ejus ut venderetur ipfe, et uxor ejus, 

26 et fiJii, et omnia quas habebat, et debitum folveretur. Procidens 
•f autem fervus ille adorabat eum, dicens, Domine mi, patiens efto 

27 erga me, et omnia folvam tibi. Mifertus autem dominus Servi 

I w»t ] In margine MSti V^AilJO) 
t autem ] Ledio marg. Igitur 

92 • M A T T H -ffi I 

• • • • 

• •• • 

OL^ Jod toj-^ ^r^? r^^ '• ?r^t ?l— ^ ^" ?°^ cP.t.Mt 

• * • • • 

OL!!iw Joo) vmxaj^ *. tjiO)ci:s.^i /**^ oiJSvUi oo> ^^<*riO)! ^^i^j 
JO ^t oo) .iJ^ l-jf >^'f.2io^ '. o^^ )-woV Vs^? '• V^? 'r^ 30 
\3kO*^.2LJ) pio^ -. ?l.yci^ Korii Ot-»^)? ^)? jO? . ?oo) \^j 

'. oOO)t ^&JO) oC^t ^lLo 1 1^ ^l 0|-Aj ^ . |..2u^li&s^t oO) 31 

^^oDs^ yooi^i }*^^o S a^io^ oL^ ^o . <^s^-^ on;i, \LL? 
\!^^ olI^.*i IV^ o)La^ uOL.j',.D y^ ^»i^o) . L*oo)t w»uo) 32 
. t| N K£L2liu uO) ^iS^ ^o.»» oObo '. j.Aa^ ?r-r^ * ^^ 
l!s j..o,N ^cu^Lt tA..^ iB^ Joo) cotj Jl) •. uaJSjna.2ift '^^^^.Jio 33 

illius abfolvit eum, et mutuum remilit ei. Qyum egreiTus eflet 28 
autem fervus ille, invenit unum de confervis fuis, qui debebat ei 
centum denarios : et quum apprehendiffet eum, ftrangulabat eum, 
dicens, Redde mihi id quod debes "r mihi ^. Procidens igitur con- 29 
fervus ejus ad pedes ejus, rogabat eum, dicens, Patiens efto erga 
me, -f et folvam tibi, Ipfe autem nolebat, fed abiit et conjecit 30 
eum in domum cuftodise, donec folveret id quod debitum erat. 
Quum vidiftent autem confervi ejus illa quae fadla fuerant, con- 31 
triftati funt valde : et quum venifTent narraverunt domino fuo 
omnia quae fada fuerant. Tunc quum vocaftet eum ad fe domi- 32 
nus ejus, dixit ei, Serve male, totum. debitum illud remifi tibi, 
quia rogafti me ; Nonne oportcbat etiam te mifereri confervi tui, ^^ 

I t^ y^ \^y2)0 ] In margine MSti ( <j!^ ).jJ V^V^) ) /O^iCL^O 
t Et folvam tibi ] Leftio marg. Et omnia ( folvam tibi ) 

C A P. XVIII. 93 

X '. ^j^o Jilio WojLj ^„.!^ikiL» f^; ^ocio *:• yOOi^^t ^JS^t oju Cap. XIX. 
. ^r>aj| ^'f.:2Lj^^ root^t )^ajai!s*i^ ^L^o JL JSx,^ ^bo <*.i %t 
3 2 oo*,..-x>o •:• ^^-.^Z. yOj^ uiojo ^).js,,^£0 |t, t ^ uoia o, r^to 
4^,1,, i!::^^ yf '. OL^ '^'^fo OL^ yiim f No ^ |ju^ oIqI^ 

4 oo» ♦:• {£s.Jii^ ^ r^ "^ oCisar Jl^ojil ]\,„%, V)\ {» j;,r>.!^ 
,,ii.,n 'i \r oo>r ^oJS^*^^ jU . yOOiI^ \. So^ cu3 t^ xr**t 

5 : ^..-^fo :\Q — 1^ r7 ^ ?^ "^ ^ — lo ^^..ja^ ; )-t)QJu ^, >o 

}«-^jl|o oO)aL-j3jU ) ,1, .f*^-:^ a5Q«-.a 1|L-J Jio) \si. j^ V» 

^•i«^ ^ "^ yOOL^iL ^oooLJO : o)I.j^«.^jll i?\ n ro 

34 ficut etiam ego tui mifertus fum ? Et iratus dominus ejus tradi- 

dit eum tortoribus, ufque dum redderet omne quod deibitum erat 

^^ libi: Sic etiam Pater meus cceleftis faciet vobis, nili remiferitis 

unufquifque t ex vobis ^ fratri fuo ex cordibus veflris deli<fta 

I eorum. Et fadum cft, quum compleviiTet Jefus fermones iftos, Cap. XIX» 

migravit a Galilaea, et venit in confinium Judseae trans Jordanem. 

2 3 Et fequutas funt eum turbae multse : et fanavit eos ibi Et accef- 

fcrunt ad eum Pharifaei, tentantes eum, et dicentes ei -, An licet 

4 homini dimittere uxorem fuam qualibet occafione f Ipfe autem 
refpondens dixit iis, Nonne legifliis, quod is qui fecit ab initio, 

5 mafculum et foeminam fecerit eos ? Et dixit, Propterea derelin- 
quet homo patrem fuum et matrem fuam, et adhaerebit uxori fuae j 

A a 


94 M A T T H JE I 

oo» . ^\.s^^ y^ Jilf '. ^jl yOcn-jKj^ ool. JU ^t-^ ' \ Y^ 6 
. oiJ^ >^'^:bbj . <3\.2lj j] )aj'|^ '. \xoj( JOL^> ^\oa) )-ibo 7, 
^Ln„LnMV^t )-^^ ^iS^jj .• ^.xl2> |sc»qJ^ ^*^^a) J-l.no. ,.>>i 

LojJLO Lo^ N jJUO^t ^ j^ \3 .yOQtJ^ \.bO^ l- 6l^\J^O 8 

^Litsjf J'^Aj y^fj ^) •. yoa^^ ^t Jjf •^.isoj •:• JjliziO) Loo) j) g 
odo .3)—^ JL;«-Aijll c^oi|_io '. ^Ldjj ^>.i» n, "^ oCSsaV 
yj : ooo^-iiou^L OL^ xfV^? *•■ '^i"'^ <^°?H ^^.ni^ k^; 
).Mua2^ JU •. ^IJ^^ p^ ] — a — »V— ^! J^CbOk * ou»^wJ )-j-qo 
^-jy.^ yOOtJ^^ o^ «yOOLl^ t-^? X*- ^^ . g^oi) v? N ii 

^dk^ J^w*f .yOOL)^ )«2LjOLp.| ^ a!!^0) jj^ . JtOI ^J^Cb^ NO X 12 

. Jjuao) o^^^Lf yOOL!boJi ).£o*|..Q ^) X!^? yQJO) *. [iCLaajo} 

• •• » • • 

iSsjJO .a£Q)iSj:0} )■ l.nifi^ ^t ^C^} yOJO) -. )^ILaQJO} J^Vi^O 

et erunt duo illi caro una' : Quapropter non amplius funt duo, 6 
fed una caro. Id igitur quod Deus conjunxit, homo non feparet. 
Dicunt ei, Quare igitur Mofes mandavit dare libellum difceffio- 7 
nis, et dimittere eam ? Dicit iis, Quia Mofes propter duritiem 8 
cordis veftri permifit vobis dimittere uxores veftras : ab initio 
autem non fuit ita. Dico autem vobis, quod quicunque dimiferit 9 
uxorem fuam, niii ob fcortationem, et duxerit aliam, moechatur 5 
et qui dimiifam duxerit, mcechatur. Dicunt ei difcipuli ejus, 10 
Si ita fit caufa hominis cum uxore, non expedit uxorem ducere. 
Ipfe autem dixit iis, non omnes capiunt fermonem illum, fed ii ii 
quibus datum eft. Suntenim eunuchi, qui de utero matris fuas nati 12 
funt ita ', et funt eunuchi, qui ab hominibus caftrati funt -, et funt 

1 ^^^ ] ~ In margine MS'' ^ui-OO) 

2 Jj^^^] J.jJ^^ 

C A P. XIX. 

• • . ■ • • • 

^^ J^-xio^t .JUvJo yOCM-jJibOb ;o.>rn,.i ^t-*Jt |-Jja-»J *. 1-^;:^ 

14 ooo.^.iu V yO^u^ ^ t— ^? ^^<^-A-» ^— »! 09 • vp<^i-^ 01-9 
^?!! t"*^ v?J^! .«jIo^ ^L|,>o, N yOjf yoJ^L jjo |-.^^ 

• • • • 

15 ^ooi-fc^^ji. ^oio ^ao . I I "^au^ jLonJ^s^ OLa^s^J .• <^>2^ci 

16 . ot^w *, ^J o'f.o j-a ^ Joo •:• ^— ioL^—^ \ijj '• Pr^? 

j^sjj Joai/i ' )-jja-.J .• ^-.ri N^ Jj&s,:^.^ J»Oio •. |-.2l^ ).r^!:::s^ 

M f^i >c*! V? -^^^t^ r" V? D? ••^^ ^? )lo .).^ 
^^t 001 . ^ ,1^^ OL^ ;.^f .).j^Da3 v^ |.«juw^ xyjbw^X 

JU .OQJ-^L Jil •)a<^t Jil .^o-^L JUi 00 V ].^^ ViOJL* 



eunuchi, qui feipfos cailrarunt propter regnum ccelorum : Qu£ 

13 poteft capere, capiat. Tunc oblati funt ei pueri, ut manus po- 
neret fuper eos, et oraret : difcipuli autem prohibuerunt eos. 

14 Ipfe autem Jefus dixit jk iis ^ Sinite pueros, et ne prohibete eos 

15 venire ad me : talium enim eft regnum coelorum. Et quum po- 

16 fuiifet fuper eos manus, abiit illinc. Et ecce quidam quum ac- 
ceffiffet, dixit ei, Magifter bone, quid boni faciam, -f ut habeam 

17 vitam asternam ? Ipfe autem dixit ei, J Quid dicis me bonum ? 
nemo efi bonus nili unus, Deus. Si autem vis ingredi ad vitam, 

18 ferva mandata. Dicit ei, Quas ? Ipfe autem Jefus dixit, hoc, 
Non occides, non mcechaberis, non furaberis, non teftaberis 

I CJ^ iSoJ JOOjl] In marglne MSti Ljft 

2 )^ 0.":^. iSuJ \.<0^ JjJiO] ^JZL^ \5^ ^-j? ^[a.^ Jj-^ 

t ut habeam ] Le6lio marg. Ut hrereditem. 

i Quid dicis me bonum] Quid interrogas de bono ? 

96 M A T T H ^ I 

«^«^L^yn^ czlj^Lo . )-^jJo c*^^^ ).oJU '^-0^ . ^j|Ih^i iolioL 19 
x-»cO>o y n No> . |.:bcij!^:^ OC7) ou^ •|.isoJ •:• vJ^ KjJi c^f 20 
;„ >o^ V 1^^ ', imiM ool l-j.^ .cihJ^i jLai^ ^bo Lt--^ ^^ 

^jESsbQuJCO 4^ ^ooLo '. \m\ nmV>, ^ 000 c^ ^?! ^ 1 ^^o> 
\ ^lS^^iiQ^ {.^a^s^ od ^^ Nx^asu ^ *:• <i,i, »,nc^^ ^Lo [,^^0.11^ 21 
. ^),.«»k-_-»£0 f 1 1 1 o f..^^ ou^ ^oo) iS^^ . (n„\ No ^r> ^)^ 
«. yCLO^ ).j^ ;.:^? > I, ^o? . oO)o, 'ii,V)>fciS^ ^? ^_>> v^ojL» 23 


^^^ ^....«1 ooL . ).aiajur ^La^iS«bQ^ ^^j^j^. ^).k i&s^)L^> 
^ V o~io xH ooo) ^.-«'^l^tJS.!^ '. ^^,>,v>!NL ^i a^^asu ^ 25 

^.»>t ^OLCi \.M ^ . Q:r:>joJS.tV?.!S. ^j.^ ^*^^ QJ^ '. ^*!.^^ 


falfo 5 Honora patrem tuum et matrem; et diliges proximurn 19 

tuum ficut teipfum. Dicit ei adolefcens, Haec omnia fervavi a 20 

pueritia mea : quo adhuc indigeo ? Dicit ei Jefus, Si vis per- 21 
fedtus effe, abi, vende quae habes, et da pauperibus ; et erit tibi 

thefaurus in coelis : ct veni, fequere me. Quum audiviflet au- 22 
tem adolefcens fermonem, abiit mceftitia affedtus : habebat enim 

poffeffiones multas. Jefus autem dixit difcipulis fuis, Amen dico 23 

vobis, quod difficulter introibit dives in regnum ccelorum. Rur- 24 
fum autem dico vobis, Facilius eft x^tpAai/ per foramen acus in- 

trare, quam divitem in regnum Dei intrare. Quum audiviffent 25 
autem difclpuli, mirabantur ffi valde ^, dicentes, Quis ergo poteft 

fervari. Intuitus eos autem Jefus dixit iis, Apud homines hoc ^6 

C A P. XIX. 97 

27 ^^P!) . JJS*aJ-j J^^^J^ ^oCbO fOL^^) Lo^ . ou.^J 

/o^JiaJ^:^ y I n ^ iu ,^i-w Jo) . ou^ v-^f cioov.^-2i oaja. ^ 

28 ^-.^J \3iaju -^t oo) V .,^J^ Jooi-i JjJ )-jL— ^ . i | ,i,. ?i , a - i o 
ujLjo^3.aj| yOJO) yoiisjf t •. yO^N )jj v^? x*^? • \poi2^ 

vo. I ■ i^t ci*|.r:i oJ^i )-^ ),-a£ooi — lOLy^v ^ , i i N ) — 2La^J 
Vm^)L ^^ub. yoKjf 43J yO— oLL . 01::^) [«mwoqa;) )«vso)aa 
•:«^f^maft ^bs^^Kt ^;-£fl^LjJts2^ yoJ^sjf x:;^-i-*t r^ . jLamtoo' 

29 o/ )-^f oj : jLo mJ oJ ).— uJ oJ JJSwO «n^ Kit ^jio ^uao 

)-iaju ^"^b^.^^ : )-£Dta^J of :) ».. i."^ oj jL-fcsjf 0} : J-^? 

•:• L^)-i ^J^^OwU^t ) Bu.j^o % (^LSOJ ), ,P)).,-,.^ f^-^bo:::^ % aJiKat 

30 »:• )..„,;■>■ „,>o'^ ) .^f O . )— »^? )-A^^ yOOOLJ ^—»1 ?l-*s^^ 

27 impoffibile eft 5 apud autem Deum, omnia poffibilia funt. Tunc 
refpondens Petrus dixit ei, Ecce nos reliquimus omnia, et fequuti 

28 fumus te 5 quid ergo erit nobis ? Ipfe autem Jefus dixit iis, Amen 
dico vobis, quod vos qui fequuti eftis me ^f entipaliggenelia, 
quum federit Filius hominis fuper thronum gloriae fuse, fedebitis 
etiam vos fuper duodecim thronos, judicantes duodecim tribus 

29 Ifraelis. Et quifquis reliquerit domos, aut fratres, aut forores, 
aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros, prop- 
ter nomen meum, centuplicia accipiet, et vitam aeternam poffide- 

30 bit. Multi autem erunt primi, poftremi; et poftremi, primi, 


I )-jJQ OLJOL^~-^ ^ . *,. J^ ) ?1 , 1 j^ f ] In Margine MSti tv rn ■arxXtyytH<r(«6 

.^A^^t ^0> {.jOOL^ O 
t cntipaliggenefia ] Marg. tv tjj arde^/yyeyer*», Hoc eft, In regeneratione. 

B b 

98 M A T T H uE I 

Cap. XX. ?r^ I^AJV"^^ *• )-*^^t ^l-on VkSo 6l^^^ r—- *-^ 1-*^?? i 

• 11** *** * ** 

]\-^''it cLiKjJ ]qo)L yjfj psoooo .)-^5-Ji^ yoiisjj c£)} ai^) 
Y«:i V ^^t -fs ool. V o.mNj^ ^--^I yQjo) . yO^S )jf oOL-t 5 
00 ^ -^, -u '. ^JS.«o^4jul.o ^JSwjJCs^J^sju ^^OwJu fi, <=^JH (oPi.t 

UKN^LJU^ <n2LJ ^ '. JJS^*,.£a^Y-^ f^s^flU ^t ft ^JD .2.0201 6 

yoJ^Ooo |m3^p) )^i ^oX . yooi^ V^?^ il.».j^c^ y»V>»n> ]^^\ 
.y^ 'y^J (jLi] Jt|r '^^b^J.ijo OL^ i^V^J '*ill^ I^Qu oil^ 7 

J00)I, y^t |.^00)0 .),.JbO'^.a^ yObsJ] iBi] Q^) .yOOlJ^ ^J* 

• _ _ • 

;.^^ '. ^oo) pL^V X** i~^ ' \5^? y»,^ m,i ^Loyj)!. oujKj^. 8 

Cap. XX. Simile enjm eft regnum ccelorum homini domino domus, qui i 
exiit cum diluculo mercede conducere operarios in vineam fuam. 

Quum conveniflet autem cum operariis de denario per diem, mifit 2 

eos in vineam fuam. Et quum exiviflet circa horam tertiam, vi- 3 

dit alios ftantes in foris otiofos : Et etiam illis dixit, Ite etiam 4 

vos in vineam, et quodcunque fuerit re<5tum, dabo vobis. Ipli 5 
autem abierunt. Rurfum ^. autem s^ quum exivilTet circa horam 

fextam et nonam, fecit fimiliter. Circa autem horam undecimam, 6 
quum exiviffet, invenit alios ftantes otiofos : et dixit iis, Quid hic 

ftatis totum diem otiofi ? Dicunt ei, Quia nemo mercede con- 7 
duxit nos. Dixit iis, Ite etiam vos in vineam, et quicquid fuerit 

redum, accipietis. Quum autem vefpera effet, dixit dominus 8 

C A P. XX. 99 

. L^Y-oiik 1^^^ l-*r^? ^ ^? ?t-*^ r^ '• ?t-<s? v°^^^ 

• • • ^^^ 

9 y, .So o,n .rfi.t •. JiS**',m.i.^jj JK^Ju fi, ,^Jl)i ^ojo oLj , — ao 
10 yi^^oinj ?r-*^> o*f.-::^-£0 *• )-^r^ ^^qjo) ^i oI.^ ^ •:• ^v-^! 

11 ^aJL^*,.^ '• V^« ^^ ^'^ ^ . ?t-J-»t ^)0 <yQja) (3| d^^A^O 

12 J^ ^ )-»r*'? \5UC7)> •. ,^--a'^— ^J ^^ Jj^uLZi J*^ ^^ 000> 

• • • 

o 1 N ^i yCuOL^ • \^? ^v^ ^ \— )-*<=^o : o^-n\,\ ^Kj^jo 

13 ^.AA^ t— ^? ^'■'■■^ r-^ V—*! o^ '• ).— ^Q-*^o )-^Qjt f'|^Qa 
I-.,. o ?t-i-*!l Q^ • 4-^ l-f? ^Q-^^ JU oy. ^ M . X oouL^ 

14 )-j;;.--Mf ).jOL^i ^i )jj j-nij . \sjo i|I^i ^oniu •. 020^ 

15 ).^ oo) ^..JX.^^Q^ u^ (^.j^^SKiu Jl) of . «^ cajt c*.jf ^^^yal^ 

16 )^j..J^^ ^--T^? vpocn-4 )j.^o) . . uiis-ij J — a.^ jjft ^\^^ 

vineas procuratori fuo, Voca operarios, et redde iis mercedem ; 

9 incipiens ab ultimis ufque ad primos. Et quum venifTent illi qui 

circa horam undecimam conduBi fueranty acceperunt finguli de- 

10 narium. Quum veniffent autem primi, arbitrati funt quod plus 
accepturi effent : et acceperunt etiam ipfi finguli denarium. 

11 Quum accepifTent autem, murmurabant adverfus dominum do™ 

12 musj Dicentes, Hi ultimi unam horam operati funt, et aequales 

13 nobis fecifli eos, qui portavimus pondus diei, et aeflum. Ipfe au- 
tem refpondens dixit uni ex iis, Amice mi, non inique ago tibi : 

14 nonne denario convenifli mecum ? Tolle tuum, et abi : volo 

15 autem huic ultimi dare fieut etiam tibi. An non licet mihi fa- 
cere quicquid volo in meis ? an oculus tuus maUis efl:, quia ego 

16 bonus fum ? Sic erunt poflremi, primi^ et primi, poflremi 1 






loo M A T T H JE I 

•• •• •• •• •• 

<^j.^'^\£o ^d . yOCL^ t"-^/o |.jo>oj.:3 iSsj^iOAA^ ^^ »,y^XI. 
)»jOL3 f> ■ ^N ^a^iS^ft^ 1-^?! o>*f.:=io '. |v>»\omo>oi»»jll 

. . 9 7 7 

c»ot,AjQV)Xt ]o '. ^Loba^ c»oi „», io"^,»h» lo cj^a^).^a^^*f_J^o 
pboo^^o .V oi -^N .Nn\o o^,— jL^No o-uj ?i\oN .* ).^a:bQj)J^ 

• • • • _ 

^jj,..o> yOOL^^ OL^ /S.^^D ^^ i^_»o) •:• /oo„n,.r )— ^i&v»..^L 

/Oj-^ JJ)a^o Jrs^^ 1 — ^ * ^ "^ »! )« i ^ p-^ o^cy)y.^o)}i 

^•^lbojo .ciSsjf )««-i=^J l-i-^ '. OL^ ^J ,^1 OO) . OLJJbO 
^^ ^ : CAiJbsa^ y*l^ X^y^ yQ-JO) -yQ^^sJl \.'^^ . OlI^ 

^t u»L£i y^ . i^Loa^^i^ar:) «t^^^^om ^^ ^o u^ji )«i,.»v?» 

^.»^ . yOiSsJ^ y»N)fi< )jJ^ yOiS.J^ ^i.,.^^ jj . ^^1 VkQJL» 

• • • 

O^ '. ^A^tV^N [j^ ^b^ p^Y OO) ).^£Q 3 ^KtV^N yO^^^ 

.<^J^ olI^ ^V^? '.yOf-^ojb^L )j^ ^:ba.k )jfi uo) JjS^iq^o^^ 

Multi enim funt vocati, pauci vero eledli. Et afcendens Jefus 17 
Hierofolymam, affumpfit duodecim difcipulos privatim in via 5 et 
dixit iis, Ecce afcendimus Hierofolymam, et Filius hominis tra- 18 
detur Principibus Sacerdotum, et Scribis, et condemnabunt eum 
ad mortem ; Et tradent eum Gentibus, ut illudant, et flagellent, 19 
et crucifigant T eum */, et die tertio refurget. Tunc acceflit ad 20 
•eum matcr filiorum Zebedaei, cum filiis fuis, adorans et petens 
aliquid ab eo. Ipfe autem dixit ei, Quid vis ? Et dicit ei, dic 21 
ut fedeant hi duo filii mei, unus a dextera tua, et unus a finiftra 
tua, in regno tuo. Refpondens autem Jefus dixit, Nefcitis quid 22 
petatis. Poteftis bibere poculum quod ego bibiturus fum ^ aut 
baptifmate quo ego baptizor, baptizabimini ? Dicunt ei pofi^umus. 


C A P. XX. 101 

^«iio yO-rziLb ^^ tiO) . ^o,— ^jQjb^LL )-jj ^^^N.^ )-jJi uo> 
.-^isj^a^ Jto) ui:b>ji ouijtsjj JU '. f.iXvi.ffl ^o <^s.*t ).j.u:^ 

24 a^^oju ^ £)o V c^>sj1 I— ^? ^J^ )-j:^a.^^i yO lotl^ jU^ 

25 ^-mj^ 001 . )-ju^ X7-'9^ ya^o)^t^Jbo a^Jb^L^ *. ^^.nub^ yOJO) 
yoot.i i,t,»ti yoJ^^ i^.a-\y»> • t-^^ o)Lc^ \aj^ ^'f.D ^ ^aMj$ 

■ • • • • •• 

y ,1,^.1X10 yooi ,».,1,^)010 . yOOLjj^s^^.ooiJ^t l-*r^ l^g^-^t 

26 ^Jl OO) JUf . yO — n ^ J001_J ^al l-J 30) JU . yOOL^bOk 

. yaa^r )-,.i,t.v^iL^ Joolj '.j^rrij ^ooi No\ yoa^ | ^. .1 

27 jy ^,,,N^ooi-j •.j.*^^ Joot V? \ yoarri \^r^ v?- °^° 

2-8 jy^ OJI^bKlNO \ jLf Jil ) — s — ijj o)*, ^t )-j-a-»J vyon\»t 

•:• J)-s^^ cSiXa* )-i.o>a3 ol^i )jl2lj * ^JS,^a\o . om,y)t,>oN * '^m* «*''■» 

•• . •• • 

29 . JI-A—ifi )-SLJLa uO)a.Qr^> '. aMu»yjiJ ^.J^ ooo) y^ .i.n?^ 1 ^o 

23 Et dicit iis, Poculum quidem meum bibetis, ^t baptifmate quo 
ego baptizor, baptizabimini : ut autem fedeatis a dextera mea, 
et a finiftra mea, non eft meum hoc dare, nili illis quibus para- 

24 tum eft a Patre meo. Et quum audiviffent decem, indignati funt 

25 de duobus fratribus. Ipfe autem Jefus quum vocafTet eos ad fe, 
dixit^ Scitis quod principes Gentium domini earum funt; et 

26 magnates eorum poteftatem exercent in eas. Non ita autem erit 
inter vos : fed quicunque voluerit inter vos effe magnus, lit mi- 

27 nifter vefter; Et quicunque voluerit inter vos effe primus, fit 

28 fervus vefter : Sicut Filius hominis non venit miniftrari, fed mi- 

29 niftrare, et dare animam fuam redemptionem pro multis. Et 
quum egrederentur ex Jericho, fequutse funt eum turbs multae. 

C c 

102 M A T T H ^ I 

* " ■ 

Q^^oju ^ : |.M>of loJ^a. ooo) y^ t.oAs>»] )n>.:n£o ^-»»91. Joio 30 

.yClDiS^a 13 )-«Lnjf yOOl^ Jl^ ,^> ).AJ-3 .^aOjM O)',.^ 3I 

^^A^o^ p^jl^ '. ^--j*^!^^ ^ 000 ^aj^d iS«»»).r::i90^ wa) yCUO\ 

. "^ibojo ^olJ^ J^d . \3»ajaj ^op ^-^0 . ^ lOi^ O)]^ |--*r^ 3^ 

).j^^ . OL^ ^— j*^f . ^oa!^ ,«:i.^Jt ^oJ^J y, ,.bOJ ).jl^9 33 

• • • • • 

•• •• •» 

•:• uoio^Lqjo yoot 1 1,1 \ uy...^ i ^^.ju^o . yOOL.Jbwt ), f„a.v^ 
Cap.XXI. J^^ol La^ ci^).2)iS*<ji^ * oLjo : p.ji^Q--ioo'|.jJl] aci*^ ^o t . 
• yOOLX *f.^^ ^».D ^,..i.y>\L y^yjh )yj^ vaAji ^^o) '. ^JS^jt 

yoiSj^ y,ih»ni>o ^yM^o '. yOD.'^^ no\i oo) Ji^^*^n^ d^) 2' 

(JU-J^ y^O . Ca!^ Oi^s^j^ 0'yAj . OL^OJ^. jLk^O ^L*^Ju£D^ J», V? ,n 3 

Et ecce, duo caeci ^«/ fedebant juxta viam, quum audivifTent quod 30 
Jefus tranliret, clamaverunt, dicentes -, Miferere noftri, Domine, 

Fili Davidis. Turba autem objurgavit eos, ut tacerent : ipfi 31 
autem magis clamabant, dicentes, Miferere noftri, Domine, Fili 

Davidis. Et quum fubflitifTet Jefus, vocavit eos, et dixit, Quid 32 

vultis ut faciam vobis ? Dicunt ei, Domine, ut aperiantur oculi 22 

" ' * noflri. Mifertus autem Jefus tetigit oculos corum : et flatim 34 

vifum receperunt oculi eorum, et fequuti funt eum. Et quum i 
appropinquaffent Hierofolymam, et venifTent ad Bethphagen, ad 
montem Olivarum, tunc Jefus mifit duos difcipulos, Dicens iis, 

Ite in vicum qui efi contra vos, et flatim invenietis afinam al- 2 

iigatam, et pullum cum ea : folvite et adducite mihi. Et fi quis 3 

I ^Ol,,iA»L,ir.\ (.')«mJ In margine MS'' OJ«a> 

C A P. XXI. lo^ 


7 J' ^ J>Qj> J^ Q iJ&soJ •. \^qjuj yooi ^ ^...-.0 <=^t |-J-a-»f O,.^ AO 

Oitvio . yOOL^i )m-1]).^ yOOL-ObO ^^iJl^Sk QiacDo . )Lo.')^o 

8 yOOU*j|-!ilO Q lOJU JJ.JU- ^-_C0 ^-jI [■■l a . yOOL-L^ \S-X^ 

^oB^o (.Ji^J >^ )».£^a£0 ooo) ^i ncfi ?^ ^i Pr^? • i»^?^)'^ 

9 •. ^>,^ .1 n !t ^jtJSfcOo ciO)a^|-Dj ^ajo) ^> ).ju«3 •:• )^)o)^ ^oo) 
]-:3*,^j:lSd .^jojit o)'y..^^ )jLj)^oJ I '. ^*^J ^ ooo ^jbwO 

jo ^j», ^o •:• )^o^:ia::i )jl^juoJ . )«.*|.^i OLiajtCi JIJj oo) oo 

dixerit vobis aliquid, dicite quod Dominus opus habet iis : ftatim 

4 autem dimittet eos. Hoc autem totum fa£tum eft, ut impleretur 

5 id quod di€tum efl: per prophetam, dicentem, Dic filiae Sion, 
Ecce, Rex tuus venit tibi mitis, et fedens fuper afinam, et 

6 '^ fuper </ pullum filium afinae. Quum abiifi!ent autem difcipuli, et 

7 fecififent ficut praeceperat iis Jefus, Adduxerunt afinam et pullum, 

8 et pofuerunt fuper eos veftimenta fua, et infedit ii^, Turba au- 
tem multa ftraverunt veftimenta fua in via ; alii autem csdebant 

9 ramos ex arboribus, et fternebant in via. Turbae autem quae prasi- 
bant eum, et quae fequebantur, clamabant dicentes, Hofanna Filio 
Davidis : benedidtus fit ille qui venit in nomine Domini : 

10 "f Hofanna in excelfis. Et quum introiffent Hierofolymam, 

y V 
1 ) t ■l).moj] In margine MS" o*j^ J J^ 

\.'^jf yJ^ cDo*,.2i liv^t^in ).a-^^^ 

t Hofanna] Marg. Hebrzeum liy^ii/in, Libera nos fignificat. 

104 M A T T H .E I 

• • • 

V^aft-* oO)oiS*jf )jo) '. ooo» ^«— »*^!»f ^i ).aj.„^ . )«jo) ciOoJS^J ii 
jlL^oiJ^ Mqjlj ^ui.o -:-jL^^!s^t I)pi '(^--^! oo) " | « "^ f oc> 12 

^,L^jO y, I ^)l^t .yO— 40) ^yOC>ti ^ '^ \ l£5 ajo '. JOU^t 

•** A ** *' II-' 

),^1.Q .■■V? \o . «i,. *=^o> J-j-2>^^i * f ioiis.2L-^o , JlLajOLri 

• • • • • 

JJS-AjIi^ <-!^'^^ .yOOL^ ; ^JO . )— JO* ^ 1,1 ^)^t yQJ0)1 13 

oOLajoL ^— r ^.a> ^-.*t yo£s*..,.j^ .^^.DiSu ^lo Njt ^^^.^ «xlb^^ 

II •••• •• 

jin^oi^ )..»,>Q.mo ^^.jk_.Ai o)La>^ a:=i'f.Do •:• ).A.^^j:a!^t ^L*,..^^ 14 

•••». •• •• 

|LoL.h^i^Ok ^y^ yno |.jOLD ujut ^> oy^ ^-3 •:• yOj^ ulio^o 15 

%^*^^jO )L:LiOL:=^ y ., »,„N Dt ^QJO) ).j^:s.^!^0 •. y. "^ , ^ > y .*■ 10) 

N)> — ba..ju . OL^ o*f.^^o a.^.A^l^ '. ^.*o)t o*, ^ N ).j..^juo^ 16 
, yOOLN t-— ^f MaJU ^«j| 00) '. ^V^f y^ .«.\o> jaJbo j&sjJ 

commota eft univerfa civitas, dicens, Quis eft hic ? Turbae au- 1 1 
tem dicebant, Hic eft Jefus Propheta, qui e/i ex Nazaret GalilsBa^. 
Et ingrelTus eft Jefus templum Dei, et ejecit omnes vendentes et 12 
ementes in templo -, et menfas numulariorum evertit ; et cathe- 
dras vendentium coiumbas : Et dixit iis, Scriptum eft, Domus x^ 
mea, domus orationis vocabitur^ vos autem feciftis eam fpeluncam 
latronum. Et acceflerunt ad eum claudi et caeci in templo : et 14 
fanavit eos. Quum vidifTent autem Principes Sacerdotum et Scribas 15 
mirabilia quse fecit, et pueros clamantes in templo, et dicentes, 
Hofanna Filio Davidis, indignati funt. Et dixerunt ei, Audis 16 
quid ifti dicunt ? Ipfe autem Jefus dixit iis, Etiam. Nunquam 

1 ,).j=3^1.bw:bot] 



C A P. XXL 105 

17 ^ v^i^ coSu '. yOj? (D.niiu ^o •:• JJS^o^iA^L ^J^^^CbOJu 
^o) ^ ^t 7',.^%^ 'x^^ JS^o |.aj^ J^^inN ^^u^^ 
. q)2.qI^ ^lf \m}o] \jk ^f^ ^U j)^ ^o . ^l::) ^^sju^JbQ^ 
% OL^ r^?o . iQ-Mis:ii 1-3^^ ^f Jllf cn-:=i i.w.pA»J /^t^ Jilo 
oJ^su ^o iS.A..3-iO . ^abs.:>J^ ^OOLJ ^'))»3 fin i Vs ooL jii 

20 ^o ^ {jua^^ '. ^v^f t-^ o;.^tL^ ^^ ii>Q\L of^ Y-^o . uc) ^LL * zrnfaxsifiie 

21 . yooij^ ^^ ViOfu ^t ci.,i p) ^ •:• uo) ^LL Ka.3^ oZsowJu 

V"^? JUf '. yO^ji^L }LL| J10) lONN^Kiii oi^ •. yO^^:bs2iLL JOo 

<SJ ) — iOiO U^jL^O \S«J3J&SJUJ •, yO^-iofL pO) ^yO ^ N 

22 , — 3 jLo— ^^ yO, !S|.f>;L ^Jt ^«xJ^o ^-iOiI^o •:• Joo)L 

23 QOi^ % ILajOL^ JLJ ^— OQ •:• ^o,^, .roL yoKjJ ^jjl^ol^ 

legiftis, Quod ex ore infantium et ladtentium perfecifti laudem ? 

17 Et quum reliquiffet cos, exivit extra urbem in Bethaniam : et 

18 diverfatus eft illic. Mane autcm quum rediret in urbem, efuriit, 

19 Et quum vidiffet ficum quandam juxta viam, venit ad cam, et 
nihil invenit in ea, nifi folia tantum : et dixit ei, Ne amplius ex 

20 te frudlus fit in aeternum. Et exaruit continuo ficus illa. Et 
quum vidiflent difcipuli, mirati funt, dicentes 5 Quomodo conti- 

21 nuo exaruit ficus illa ! Refpondens autem Jefus, dixit iis, Amen 
dico vobis, fi habueritis fidem, et non haefitaveritis 5 non tantum 
hoc fici facietis, fed etiam fi monti huic dixeritis, Tollitor, et 

22 projicitor in mare, etiam fiet. Et ojnnia quaecunque petieritis in 

23 precatione, credentes, accipietis. Et quum venififet in templum, 


io6 M A T T H^ I 

%«I^ OOL^ n,f Soo % JSuf ^■r\„N ^ i. So» ■|...i.ij^, No».» )^|.o 
. yOOL^ t— ^? VkQ— Jl — > ^^) CuL2^ y-^ •:• }jo ^.i.j^No %f 

OOO) y ,1,^ t.MA^,JX3 ^-^^ V^? *'* I *^ ' ^ ^ ^JSO O^ {jkr^Olu 

'« ^J^ ^."^1 % |ifcV>»^ ^J^ r^l— 1 V? *' v^t-^? r^ yoolol^ 
^ ;.^|.j ^»it yj . uOLijoilka^aiO) JJ ^\oo) |jl!^ ^^^^^^ 

y...t^,.>.M^ V^^^ <yOOC^«A . y 1.1/^ ^^— ^ y 1 ■ l>K M> *. \JLJ. 



y0.r>N (.j^ ^^ P? jUo . oo) (^^ yootl^ r--^? • y < « ^f* 

^..«•t )i 1, V> •:• \^^ y, ,^,.., N y I NO) y).aJDOQmQ^ ).j..*).:=> 28 

acceflerunt ad eum docentem Principes Sacerdotum et Seniores 
populi, dicentes, Qua poteftate haec facis ? et quis dedit tibi po- 
teflatem hanc ? Refpondens autem Jefus dixit iis, Interrogabo 24 
vos etiam ego verbum unum, -f quod fi dixeritis mihi, etiam ego 
vobis dicam, qua poteftate haec facio. Baptifmus Johannis unde 25 
erat ? e ccelo, anex hominibus ? Ipli autem ratiocinabantur 
apud fe, dicentes ; Si dixerimus, E coelo, dicet nobis, Quare igi- 
tur non credidiftis ei ? Si autem dixerimus, Ex hominibus, ti- 26 
memus turbam : omnes enim habebant Johannem ficut prophe- 
tam. Et refpondentes Jefu dixerunt, Nefcimus. Dixit iis etiam 27 
ipfe, Neque ego dicam vobis qua poteftate haec facio. Quid au- 28 

I yjl uOL^] In 

I yjl uOL^] In margine MSti yjo 
t ^uod fi ] Leftio marg. ]Et fi. 

C A P. XXI. 107 

._>VL ]'*^ pL^ 000 Js^^ du^ I^V^ . ^•yr:>i^fn>o ^02^^ 

30 oo) y'^^ ''l-Jr^? oo) oJLo^ 0*^0 ^o .'^jf uoZl^ ^ ^j 
•:• ^ jj JUo . ov^o )Jif . V-^? «^»-»-?^ 1 — ^ xr** °9 * loao» 

31 00} oiJ^ ^^•^— ^J 'l-^?! I * '-^J r^?-^ yooujil ^-^ ax^ 
),mnNs> . ^n\ )-j^ V^f ^i^f .>^ajiu yOoC^ v^J .).«:^fO 

32 ;« a-«^ jLj . JOL^I jLosCbNiQ^ yO n N ^-ji:^^ ^J&S^/O 
. uOLoJoiSwLbajO) j]o ^LqJ2,^1j1 ). — M^OJ — Ci ^ 1 mQ.» yOuDLo^ 

• • • • • 

23 jLjla ^l}.-^^ V OLb^ ajJjajOL^boN ^oJS^oLLf JL^j^ JlLaj 

'. I^t-^ ^Ht ^^? ^^ '■ ^^^^»^ ?r^ ?00) h^^ \^V^ • ON^O<^> 

.J0^._^ )-f ^o jLjpbw^ OL^ ;.SLwo .yaio y^^K»^ ol^ ^^.i.cno 

tem vobis videtur ? Homini cuidam erant filii duo : et quum 
acceflifTet ad priorem, dixit -, Fili mi, abi, hodie operare in vi- 

29 nea : Ipfe autem refpdndens dixit, Nolo : poftea autem quum 

30 refipuiifet, abiit. Et quum acceflifiret ad alterum, dixit fimiliter. 
Ipfe autem refpondens dixit, Ego, Domine rhi; et non abiit. 

31 Quis ex duobus fecit voluntatem patris ? Dicunt ei, Prior. Dicit 
iis Jefus, Amen dico vobis, quod publicani et meretrices praece- 

32 dent vos in regnum Dei. Venit enim ad vos Johannes via jufti- 
tiae, et non credidiftis ei 5 publicani autem et meretrices credi- 
derunt ei: vos autem quum vidiflfetis, non poftea refipuiftis, 

33 ut crederetis ei. Aliam parabolam audite^ Homo erat dominus 
domus, qui plantavit vineam, et fepem ei circumpofuit, et fodit 
in ea torcular, et sedificavit turrim, et tradidit eam agricolis, et 

io8 M A T T H iE I 

% Jt) — £i> Jo^j o'^-£> ^t ^a . co)-wO |.m>k'^.N ClJbCL^Jp 34 
•.30 .uootL^ <a-.ffl,^Q!^ LmIS^ la!^ oi^t ^^■n.N^ ^t-^ 35 

^jJ^sjii ?r^^ Pr^li 3r^ ^^^ *^^^^^H^) X** ^^^ .d^s^ 36 
JK^v-jI .:.Laao oo, ^ooui^ Oj^o -.^^^ ^ ^jl^ 37 

|Q-».*j)jO u01Gu-*-J:s.jJjpj ol , ^l},^ uOO^J l-JO) . yOOUSi 

^2bO ' ^^«."^ V uO)~ojqSJ uO)a— "i^sQJu ^ao . oOsrft flol.^..^ 39 
-. )-^*^-ot ov^ jL)-ii xyjirio) uiS^J •:' uoaJ^b^^o )-iiov— o 40 
. oOik ^rfj — ^J . y^^o) |-wjwj^„,?) -b^ ^««:2la,4 ),.i,i,,.>o 41 

[— ^f. M.iTl >^o % xC^? ^.«OCWJ J^w^)..«t^A^O ),„ ■■ ,,i^,^ 

• ""II 

peregre profedus eft. Quum autem appropinquafTet tempus fruc- 34 

tuum, mifit fervos fuos ad agricolas accipere frudtus ejus, Et 35 
quum accepilTent agricolas fervos ejus, hunc quidem c^eciderunt, 

hunc autem occiderunt, hunc autem lapidarunt. Rurfum mifit $6 
alios fervos qui plures eranf quam priores : et fecerunt iis fimili- 

ter, Poftremo autem mifit ad eos filium fuum, dicens, Revere- ^7 

buntur filium meum. Agricolae autem quum vidifTent fiHum, 38 

dixerwnt in feipfis, Hic efl haeres, venite, occidamus eum, etre- , 

tinebimus haereditatem ejus. Et quum apprehendifTent eum, eje- 39 

cerunt t eum V extra vineam, et occiderunt eum. Quum igitur 40 

venerit dominus vineae, quid faciet agricolis illis ? Dicunt ei, 41 
Malos male perdet illos, et vineam tradet aliis agricolis, qui da- 


C A P, XXI. 109 

.2 /SoiS^ J)o .N^OfiLj ^yOOlJ^ ^-)i6J V y001.„i>,.l,.0)^ J>|-25 OL^ 

• ' ' ' • • • , • • • 

: ]yo) loo) |.a*f.^ Lq N ^.^ : c£D)^a^i |»...flLj*f.^ loo) oo) 

43 )-jf ^-Jiof J]o) /^^u^Jio V .^-isjt |.j.A^:=i jL^oisoiL oi-.£s^Jo 
c4^ou»LLo •. JOL^t jLoja^I^sbo yo n. t So ^td^spKfciL^ •. yonX 

44 ). <^).. '^ \s-i. ^ ^ jV "^^o V oi^^iKji Jt)-2) r^t |ia^^ 

45 GLXiOJi» ^o .ciO)ajjtLV u;i!K2)L yft oo) ^'^kJ». .\X:b.)J^u . J10) 
yO0i^Cb.-^J^t q:^^ •. oi^t jLJlLa.^ ) ,1 »^,<=^o j-joua ujut 

46 \k.^^. •. ).AJL3 ^^-J^ c^^^! •• o)^J.id^ Qjiwriii ^o •:• v^J 

^ OoL VhOJLj CiJ.3 ^b .yOOL^ ^po) oO)oJS^^ ) ,i^.t tf--^]t Cap. 
• . . * , 11" X.X.11. 

2 jLoalibs^ K .1, SotL^ •. ;._^J y ^ jlll o\^ ^ool^ V^J 


Jb^i ) i i^ oo) ). n N No ).Aj;..:^J^ *. ), „«, >Q jut 

yOy-JUt cjO)0, "^ %1^ ^^ SUO .• OL^t ^Y ^ N ^Loi^ B >0 

42 bunt ei frud:us in teihporibus fuis. Dicit iis Jefus, Nunquam. 
legillis in Scripturis, Lapis, quem reprobaverunt aedificantes, hic 
fa6tus eft caput anguli ? a Domino fadlum eft illud, et eft mira- 

43 bile in oculis noftris. Propterea dico vobis, quod auferetur a 

44 vobis regnum Dei, et dabitur populo, qui faciet frudlus ejus. Et 
quifquis ceciderit fuper lapidem iftum, confringetur 5 fuper quem 

45 autem ceciderit, difperget eum. Et quum audivilTent Principes 
Sacerdotum et Pharifsei parabolas ejus, intellexerunt quod de fe 

4.6 diceret. Et quum quaB%ifient apprehendere eum, timuerunt 
I turbas, quoniam ficut prophetam habebant eum. Et refpondens Cap. 
a Jefus, rurfum dixit iis in parabolis, dicens -, Simile eft regnum 
3 coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio fuo. Et mifit fervos 

I udCjjlL] In margine MS" J-j^Y"^^^^! *t"»? udOjjjL 

E e 



iio M A T T H ^ I 

'••I •• * 

Oi,m-^^ ^ ^^1 ycuci . ^LoiSjk^CL^ oi cD«j.^n^ /o^.^aJ^o 5 

Vd^^.»^o o;..:bj '. oC^f ^y^ nX o^^ ^ )^t*^! Xf* \P-J^ ^ 

^o/ cOvj» ^Lo >M<M 3r^o - )-^^ oo) )».£a^bs^ nx^qju ^o 7 

J^ "^ s.^ ^^^ y^^oi . t^o^ yOO)i6si n V)>vo '. ^yOjo) jiln^ oN 8 
^i yOjo) . oi..>J^^ |K^,i,yx:) . |LoJ^>jL^ <^ uO) .oi2b^^ 

VkJs \W30) aJ^j .^a«u| ooo) ^oujJ^s^iJ Jj ooo) ^-a*^— 01 9 
o;«D yO,M>„,n,toL .y^^j ^iL^o) yOOl,„,'^ja'^o •. -f ^watoj» ) » n^ V? 

• ••ll ••• •• 

ot I ^ '. <^j^>.A>tO;,u\ajo) .^^,^ \ no'^ i ^»qo ^ [Loi^^.B V> N 10 

• ■ - • • • • , 

fuos ut vocarent invitatos ad nuptias, et nolebant venire. Rurfum 4 
milit alios fervos, dicens, Dicite invitatis, Ecce prandium meuna 
paratum eft, et tauri mei et faginata mea madtata funt -, et ornnia 
funt parata : venite ad nuptias. Ipfi autem fpernentes abierunt, 5 
ille quidem in agrum fuum, ille autem ad n^gotationem fuam. 
Reliqui autem quum apprehendilTent fervos ejus, contumeliis af- 6 
fecerunt, et trucidarunt. Et quum audivilTet Rex ille, iratus eft, 7 
et mifit exercitus fuos, et perdidit homicidas illos, et urbem eo- 
rum incendit. Tunc dicit fervis fuis, Convivium quidem para- S 
tum eft, illi autem qui vocabantur non erant digni. Ite igitur ad 9 
exitus viarum, et quofcunque inveneritis, vocate ad nuptias. Et 10 
quum egrefli effent fervi illi in vias, congregaverunt ef adduxerunt 
omnes quos invenerunt, et malos et bonos : et impletum eft con- 




^)^.y7^ {i.^imVi^ 

• )»*f^ ).ao tj^i^N c*oui.jan^^o c^oUkja^amu . ji^io oCb*^t 
,4 V001.M 1-^ ?K^ • l~^! f-i-o '^ ^c^ ^^1 

•• * •• •• • 

15 Im^^I:::)^ )jui^^ <^j^ r^ ^^ci v {.ajx^ ^^ ?^<-^-^j '• )-'*t-^ 
cjOIcl^sj)^ wi^^jiL^o . J^s^.^r::i cjOLjuoio^ |j.^jJ> -. a.2imj 

'. ),i.,;^>^>0 •. ^-«»^J ^ aj)-.tOf.jJ * JCu^ yOOObsjl Jy.A>Q^l * Vg«Si,xv«r^ 

c<^ N So fryJL^ ^ou^t )uJuyo^Q '.u^ls^^ fr^r^! ^-i^-^t-* 
r)-Ji 'i I K^ jj . <jujj ^ , jl^. >o JUo i^ ^J^J Jtlo . J^sj^ 


11 vivium difcumbentibus. Quum ingrefTus effet autem Rex, ut 
videret difcumbentes, vidit illic hominem qui non indutus erat 

12 vefte convivii : Et dicit ei, Amice mi, quomodo introifti huc 
,13 non habens veftem convivii ? IUe autem obmutuit. Tunc dixit 

ipfe Rex -f miniftrisj Ligantes manus ejus et pedes, tollite eum, 
et ejicite eum in tenebras exteriores : ibi erit fletus et ftridor 
14 15 dentium. Multi enim funt vocati, pauci autem ekdi. Tunc 
quum abiiflent Pharifaei confilium ceperunt, quomodo illaquearent 
16 eum in fermone. Et mittunt ad eum difcipulos fuos cum Hero- 
dianis ; dicentes, Magifter, fcimus quod verax fis 5 et viam Dei 
in veritate doceas 5 neque curam fuftineas, ne propter quenquam : 

I j.J,t,><7aV>\ ] In margine MSti 01^:^1 ( ),.„l.,B„\:>„«".V;i>^ ) 

t miniftris ] Leftio marg. ( miniftris ) fuis. 

* iTnyttlA.-oflVTl 

112 M A T T H JE I 

• • • ♦ - ■ . 

•dOldis^^ ).::D^OO )jO) )-^^iQ^J OJ-^t • vpQL^ 'y^Jo . Jt-J-»! 20 

Q,N.y?io Y^o . ?Pi-^jU ?ou^i w— j — jo)o . 'y.— rc.,n X j)-£Cld! 22 
olo!^ ociV^ -.^^o* oQL^ •i-CL^j^ uO)on,.-^.tu ^o .©•^^iLj 23 

^O oC1q!^)-AjO .JJS^iOiD JS,jJ Jl]l ^--a'^-.^Jl yOJO) .).kDO>) 24 

Loioj oLjJ y^J •. v>p? )~-.^Q— ^ *. ). — r^ "^ Np •. ^--iv.^j 

uO)Q mJ OLj lK-^JS.J * '. ) — h — L.^ Ot — ^ J^>— aj J[] ^, D 

y— ji opo) Is^J . OLjbw-j) )-jajU )-.i.jj ^,,.A-n 10 •. oLJSuJO 25 

II 7 ■4««B 

JUto . 2SuL^ ^°ti?t X7-^ ) »-^f^ 0C10 ).wj |j>w.;:uu yLoii^ 

non enim refpicis ad perfonam hominum. Dic nobis ergo, quid 17 

videtur tibi ? Licet dare cenfum Gaefari, an non ? Quum cogno- 18 
viiTet autem Jefus malitiam eorum, dixit 3 Quid_me tentatis, hypo- 

critse ? Oftendite mihi denarium cenfus. Ipfi autem obtulerunt 19 

ei denarium. Et dicit iis, Cujus eJft imago ha3c, et fuperfcriptio ? 20 

Dicunt ei, Casfaris. Dicit iis, Reddite igitur quae 7^«^ C^efaris^ 21 

Caefari ; et quae /uni Dei, Deo. Et quum audivifTent, mirati 22 

funt : et quum reliquiflent eum, abierunt. In illo die accefTe- 23 
runt ad eum SadduCcEi*, qui dicunt quod non eft refurredio : et 

interrogaverunt eum i Dicentes, Praeceptor, Mofes dixit, Si quis 24 
mortuus fuerit non habens filios, affinitatis jure ducet frater ejus 

uxorem ejus, et fufcitabit femen fratri fuo. Erant autem apud 25 
«os feptem fratres : et primus quidem uxorem duxit, et mortuus 



C A P. XXII. 113 

OL^ Tcoia— w)) a)Lj&sjf c>L-Q ::i-ju *. )~-^j) ol^ Joo) KjJ 

j._i50, — Ji. *. )- »i^ ..11, "^l oo) c2i^ |.ju'9L oo) tSJ jLa— ^, c^ 

7 cSf LJiv-uio '.^oOLlliNa) ^--*^ Jils^^i—jjl-jZi •. yOOLjJ^s^JXjaJ^ 
) N ^ »j ,_i-J^O) ^O )j!-jjt v>a30) Jjfc^bOAno . JL/Soj uO> 
29 ^-at Ci.±Si ^ . jL^sjJ 0)0)j-£> '^o^ yOOOSJO . jLN.jf Joo)L 

)Ji^^o yO^^J ^-^^ jil! \P^J xr^-^i • \0^^ V^? '^^-^ 

31 ^-^ ?t-*^?! *-»^ >^^sj'^D jy % JjEsJj^t JJS^jlo 1^1 ^k-^Jiso 

32 o)Oi2^o jq]]\ — ^]\ dOL^ u.^J )Jj : y ^J , a Jou^ 

Jou^ Jol!^ c»o)oJS^J J[) ; oa3).-jJt o)Ol^o coJ)«.aQ »Jt 

^ui. ooo) wjoOioLiS^ ).JUU3 oJswiiaiu ^ . \m^\ Jil? fiS^I^t 

eft : et quia non erat ei femen, reliquit uxorem fuam fratri fuo. 

26 Similiter etiam fecundus, et tertius, ufque ad feptem illos. 

27 28 Poftremum autem omnium, mortua efl etiam mulier. In refur- 

re<5tione igitur, cujus ex illis feptem erit uxor ? omnes enim ha- 

29 buerunt eam uxorem. Refpondens autem Jefus dixit iis, Erratis, 

30 quia non noviftis Scripturas, neque virtutem Dei, In refurrec- 
tione enim neque uxores ducunt, neque nuptum dantur y fed licut 

31 angeli Dei in coelo funt. De autem refurredtione mortuorum, non 

32 legiftis id quod didtum eft a Deo, dicente, Ego fum Deus Abra- 
hami, et Deus Ifaaci, et Deus Jacobi ? Non eft Deus Deus 

33 mortuorum, fed viventium. Et quum audiviirent turbae, ftupebant 

34 fuper dodrina ejus. Pharifaei quum audiviffent quod os occlufiiTet 

F f 


rr4 M A T T H ^ I 

*v<.p««5 Qj^J •. )j.S>Ki^ : f.,-J^?o OL^ ), mi, ^o y^ daoiLiisooj * 3^ 

ta.jal . OL^ ^^ Vioaj \r^! °^ . |,ioaiaj-:c» J^y )«i^DQ£i 37 
. c^Xj) )-ii.2Lj OL^a o o . c|-::i-^ oi^^Sva::^ i|.OL^ )_ .» so V 

. )-:zjjo ).Aiio^ ^^„. no R) c.o)oiS*jJ jijo) . u>^^s.j*ii)L OL^Js^jZiO. 3^ 

JS*jJ,> t^J t| — ."l^v )»:i-a;.nbk cOijyt •. ol^ )— ^!! xr-*t [^y^ 39 

V ^jiI^L ]',k ,n ,io ).joQQ^Qj Qt^«ua |j, ,oo^ ^r"'^^ yii^OL^ .cJ^ 40 

).JL>0 .y'^^.^. \^QXii. yOjJ; \s)-flu '. ).iLj^2) ^t ^duflLxX^ ^ 42 41 

•. «jO)oJS*j], J'^ — o Qj-ijov . I^jyj.^^ ^iu^Ji^ yO.oN J'^:Z5Km!:>o 

^oh xsx^o) }-J-ajJ . yOOL^ t~^] • r^^V: ^^ '^— »r-— ^? 43 

u^i ^^yyi^ J^'|.^ 'i-^dJ ' : t-!^J ^ii; Oi^ ^\.d )-*V-^ )-jao*^Ci 44 

Sadducaeis, congregati funt pariter. Et interrogavit unus ex iis, 35 

Legis interpres, tentans eum, et dicens, Praeceptor, quod praer- 3^ 

ceptum maximum efi in Lege ? Ipfe autem Jefus dixit ei, Dili- 37 
ges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima 

tua,, et ex tota cogitatione tua. Hoc efl praeceptum primum et 38 

maximum. Secundum autem fimile eft illi -, Diliges proximum S9 

tuum ficut teipfum. Ab his duobus prseceptis tota lex et pro- 40 

phetae pendent. Quum congregati effent autem Pharifaei, inter- ^j 

rogavit eos Jefus, Dicens, Quid videtur vobis de Chrifto ? cujus 42 

iilius efl ? Dicunt ei, Davidis. Dicit iis, Quomodo igitur David 43 

per Spiritum Dominum vocat eum, dicens, Dixit Dominus Do- 44 
mino meo, Sede a dextera mea, ufquedum ponam inimicos tuos 

I In niargineMSti, ex Pfal. cx. 1. 1)^ ^^b ^l^ ^m^b nin» tD^^Jl 

yb^h Din ia^^^ n^m 

C A: P; XXn. ri5 

46 JiSooj. oor^^-Jbo cajj (_M*|.!iioJ J[)o %.fiiO:b^ oiJ^ o,i. i-.'^^, N 

I I • V ^ V V^ >v So VkOJfci, ^^^ad vdioljilo (jdO^NJQ 1 Cap. 

, vv *• •• XXIII. 

II .. . 7 

4 ^li^»Ljci* /looSo: w«*r y, t',,fn| •:• y *,i^ \ JIJo )-»h^ ^_»^:^j' 

) * ' . « ^^ ^^^^o ^^ ^ t.^o,».TOro •. o i'N^.K^a^ JSjhqq^o 

5 ^oot^iot »:• y^ ,»,j} Q.^)-^^).^^\ >^jc:aj /Jil< yoot^^v ^f ),^-Sj^. 

• • •• ■ 

yp).— A>£s— J| c»o Lo^ y.y 1.^ n' I .\. y^ou^y. ^,, \ ^— at 

y .T 

. >^oi^ t \^] ^ .,., , ojll : ,1, <=>^ * ^«i^ ^^.6s«^.^ >)■■ f 1 1 "^N- * gf^A^«T<g/« 

• * ■ ** *■(. ♦- 


45 fcabellum fub pedibus tuis. Si igitur David^ iK per Spiritum ^ 

46 vocat eum Dominum, quomodo filius ejus eft ? Er nemo pote- 
rat refpondere ei verbum : neque aufus fuit quifquam ex illo die 

1 interrogare cum non amplius. Tunc Jefus loquutus efl turbis Cap. 

2 et difcipulis fuis, Dicens, fuper cathedram Molis federunt Scribas 

3 et Pharifasi. Omnia igitur quaecunque dixerint vobis fervare, 
fervate, et facite ; fecundum autem opera eorum ne faciatis : di- 

4 cunt enim et non faciunt. Alligant autem onera gravia et diffi- 
cilia portatu, et imponunt in humeros hominum : digito autem 

5 fuo nolunt movere ea. Omnia autem opera fua faciunt ut con- 
fpiciantur ab hominibus : dilatant enim phyladeria fua, et pro- 

6 ducunt fimbrias veftimentorum fuorum. Amant autem primos 

* i^,y-^iTect 


•* •• »• •• 

. U^y \,SLi^ UJL^ y^ yO'^j^OtO . |X)Q,a.^ {.^*!^SCi JS^|.Jl^O 7 

oCloJS^J y—A— <^ ^ . u^j yO'^pLL JU ^--*t yoivjj V u^'^ 8 

\"».^ T-— ^ • 1-"^)? ^-^ yOVfill. Ju yGLa^^i \^]^ ' yCxa^JS,.jJ 9 
. ).j-£ll:is^ yOy.DlL ^i Jl) . ),*.^.fl^t O01 ,^^aa^t J-^iiJ oOoAs^f lo 

Ojj ^t OO) . )-MWAAbO yQI^^^I |, i,?ll^^s!^ ua0)0bs^] t-*^ t^ ^^ 
OL^ OO) )Cu»\.J^ ^^^ OO) V ).l„,B>0,B>iO yO.fTiN foOLJ *. yOa^t 12 

^ani^ cjO v/3'^^^j^-j . ol^ ocf\ C4»a.^t ^^ ooo . «^»a^j&sj. 13 

Jivo ^AsjJ ^ii^^Jt ^'•A^ •1'-^? g.,^ m, \ ^' )ju^o J^-2Lm 
^s.^^.^ .^ojSj^ ^iNy >o JJS^njtJ ^^^C^jsw±iO •. ^^s^rrsliotjv 

m» • •• •• , • 

CA^^.m,! )jL.»^o ^Y-^jcD ^ooX- c*o •:• ]y^I^ [j^\ yOJZLSQL ]\a\ 14 

accubitus in coenis , et primos confefTus in fynagogis ; Et faluta- y 

tionem in foris ', et ut vocentur ab hominibus Rabi, Rabi. Vos 8 
autem ne vocemini Rabi : unus enim eft magifter vefter, nempe 

^. Chriftus ^ : omnes autem vos fratres eftis. Et patrem veftrum 9 
ne vocetis in terra : unus enim eft Pater vefter qui eji in ccelis. 

Ne autem vocemini dodtores : unus enim eft dodor vefter, nempe 10 

Chriftus. Is autem qui maximus ^ veftrum, erit vobis minifter. u 

Qui autem exaltaverit feipfum, deprimetur^ et qui demiferit fe- 12 

ipfum exaltabitur. Vae vobis Scribas et Pharifaei hypocritae, quia 13 
comeditis domos viduarum, et prastextu prolixa oratis : propte- 

rea accipietis judicium majus. Vae vobis Scribas et Pharifaei hy- 14 
pocritae, quia clauditis regnum coslorum ante homines : vos enim 

* ■ • * 

I ^^jo^l ] In margine MSti V"-^f )-^J^ t"^?! *^? *f**? X:*r^?? 


c A p. xxm. 117 

o jotJ^ J[)o •. yoiSjf ^ I N)-:>> jj V-^s^ yoi^jf *. |ja.x„«jLr:^ 

k * . • • • • • • • 

)-^)j y^ft ^!sbt y »r ^^? >Qjc?) .' )-*iiio ).juiaL^ yOoN 

)^o)^ )-^)-^ V?» XT"*? °^ . OL^!s^] ^f^ qJ^ JLa^oiJZi 

^7 ojt (-.doiS^J j-i^ o I \3 '. ).,,i.v?mVo ^ JIS. .o)!* iLx*o)j 

18 )^)j ^?1 00)0 . ).^0),-— ^ dl^„,n,S5t OO) )! OjO) O? ) CiO)1 

)..L^3oo^ \^]^ \J^, ^t ^^ • oi-'^^ /^r^ *^ '. ).MSir:^f.^CL2^ 

19 O) •^•, ,», >^ QjJijo •. ).,.,.,j, .Nc?,rflo JLisk . o)-ja OLjJ^ ^ui».l^t 

20 oo) . I— l:=^>o n N aty n ,^ot 00) L^jow^^..^ o7 ).j^>ao 

w— lOtXnc^o ooLrr^o olo ).!^,4 : ^..-jg^^^iaci )»-^! vtxi^o) 

21 OtO ).^ •. ]La.jOL^ )-^? 00)0 . OLJJ^ ^^^"^^ ^ I ^O) 

15 non introitis, neque illos qui intrant finitis intrare. Vas vobis 
Scribae et Pharifasi hypocritae, quia circumitis mare et aridam, facere 
unum profelytum : et quum fuerit fadlus, facitis eum filium ge- f 

16 hennsB duplo magis quam vos. Vae vobis duces cseci, qui dicitis, 
Quifquis juraverit per templum, nihil eil ; quifquis autem jura- 

17 verit per aurum temph*, reus eft. Stulti et caeci, quid enim eft 

18 majus, aurum, an templum quod fandificat aurum ? Et quif- 
quis juraverit per altare, nihil eft 5 quicunque autem juraverit 

19 per oblationem quae ejl fuper illud, reus eft. Stulti 'f-et casci, quid 
enim majus efi, oblatio, an altare quod fan6;ificat oblationem ? 

20 Qui igitur juraverit per altare, jurat per illud, et per omnia quae 

21 /unf fuper illud. Et qui juraverit per templum, jurat per illud, 

t Vide notas. G g 

ii8 M A T T H iE I 

J^.2lco ^o ,n- \ cjO ♦:• OLjJio v»^^ Oit^jt oolso Jol^t 2^ 

^^aTIj ^j^t ^ajol^ y0^s.n.^.auo -. |» jgV? o\o ^I>^^,9 b^o 
co]j ^-»»t xH^ * ^lo i.,No.iOL^o ) i,j,>>\o J.j^^'!^ .* )j:oa^t 
• '. ).„>,V>.m )»L«iOLk} •:• ^on^K»!. jil ^ »No)o . ^ ^,n^>q^ ^oo) 24 
^o.^b^ *Jo •:• ^^^'^bi^r:::^ ^t ibo^^J^ \ )..n,:xX ^'^b^^.^t yOjoi 25 
0)f..2Li!ik yO^sj^ ^^^isot ^^^^^JJso : [2i^ ct,n ,m, i )jt»Yl2io J^-2Lm 
^^j d _i^ ^^.-^ •. V ),n,f„»„?^> * je JJis*»'^ o)L)-2L^o ),.m, ^t 
).iL»*f.£) .^^ ^La::^d^:>^o ~ ^LaMu.»*^o ).a^o.^ ^J^^o ^ ^N^ ^^ 
^^w*^,::::^ <:»L).,2^?o j..££L..ov 0)a,_^ j!S..^)LJbo^ ).::)t *. j, n, V: m 
^oN mo •:• )-a.:at yOO)*^— Ti «BJ joout ).,,lo »^ •. J^n.j-x2)to 27 
.^^,.,r<,,n\ vOi^^ ^;^?! ^^^^4^ ' )^? ct^.m i ),ftj(,?^o ^^.£Lm 

et per eum qui habitat in illo. Et qui juraverit per coelum, jurat 22 
per thronum Dei, et per eum qui fedet fuper ipfum. Vas vobis 23 
Scribas et Pharif^i hypocritae, quia decimatis mentham, et ane- 
thum, et cuminum, et omififtis graviora legis ; judicium, mife- 
ricordiam, et fidem : haec autem oportebat facere, et illa non 
omittere. Duces caeci, qui excolatis culicem, camelum autem 24 
deglutitis. Vae vobis Scribae et Pharifaei hypocritae, quia munda- 25 
tis exterius poculi ^f et patinae, intrinfecus autem plena /mt ra- 
pina, et intemperantia, "t et iniquitate ^. Pharifaee caece, mun- 26 
da primum interius poculi, et patinae, ut fit etiam exterius eo- 
rum mundum, Vae vobis Scribae et Pharifsei hypocritae, quia 27 
fimiles eilis fepulchris dealbatis, quae extra quidem videntur {pQ- 

•J- Vide notas. 

C A P. XXIII. 119 

OL^^ ^^J^O ^JS«J^1 ^_J:^^«^ w_^ wi^Ibs^ V—-*? ^s^T"^ x^ 

^ar.^.J l^ ^, o^ ^ .. |.n:„ M-l^ v°^? 

29 f^^ m ^o n 'l^ L.O V Jlajk.£Qaiiaj |)o ). g^| ,0 o)-iJi!0 ^^-Jiso 

• • • • •. ^^ • • • • • • • 

•. fju^^LJt J^::l£i!^ yOjtvjf ^j> 1 ,^> Vk.jJ^ . )-25^ f»^,m 1 |jl.^o 

30 oj^i yoJSuf yj*^;i50fo .J.n-»iji ^y.r\ n.\ yO^of ^--ji^cziJboo 

•• *ll ** *' * 

)-£5Lasu ^001 ^od jy '. ^ot^^^ ^fS^CLi^ ^-joq) ^--jJ^s.jJ 

« •• 

32 cBJ •:• )^,^u^ aJ^>,^t yOjoi yanjjtv-»J }.A.Lr^i -. yaa..J!S 

33 ).,L,at[' '.p^^iji Jr^ JtoojL» .^^ijOLnifi JLo aV^ ypjfrof 

34 fjj )r*^ M? ?^ f?^^*'^^^'*"^^ ••• )-JC?Lu,.^i )«Ljt ^ yaD*^.i»l 
. yO^^^^^I. yOOLJL^Vo ~ •. ^^.i^.mo ) NOin.MO j.i,^ t •. yaotal^ 

ciofa, intus autem plena funt offibus mortuorum, et omni im- 

28 munditia. Sic etiam vos extra quidem videmini hominibus juili, 

29 intus autem pleni eftis hypocrili et iniquitate. Vas vobis Scribse 
et Pharifasi hypocritae, quia aedificatis fepulchra prophetarum, et 

30 ornatis monumenta juftorum. Et dicitis, Si fuiffemus in diebus 
patrum noftrorum, non elTemus focii eorum in fanguine prophe- 

31 tarum. Itaque teftamini vobifmetipfis, quod fihi eftis eorum 

32 qui occiderunt prophetas. Et vos complete menfuram patrum 

33 veftrorum. Serpentes, progenies viperarum, "f- quomodo effugie- 

34 tis a judicio gehennos ? Propterea, ccce, ego mitto ad vos pro- 
phetas, et fapientes, et Scribas : ~ et ^ ex ipfis occidetis, et 

I In margine MS" •:• .p*JSo.1 |.J-j1 ^^ tO'^^'^ ^O JboII. ).J«^-»f, 

f Ledlio marg. Quomodo potellis fugere a judicio futuro. 


M A T T H ^ I 

* VODSlSt 



^oiiObs.^^ o6) .• OL^Jjj^) o)yci a »5)-^^)! oiJio^ JJio^.5. 

^jL[jt '. ^.o\ |jj -^^J x:*^? • ^■^'«^r^s^ )lnjO) Kj.Ar:i 3^ 
,• jcl^:>.a^)o^ jcutJ^sM^jo^ V |jo) Jjj '"'^^ y;^ ioCjjo y. .a.10) 37 

* • •• • •• • •• 

•. o)La-.^ ojjJtsj^j^t ,^^olX JiOa-^^o {.a.r^„v,'^ JS^is.^ co) ^ 
|.jj ooL:3 .• u.ni i'nN ne 1 nso \ ^S^^rirj y ,1. 1 ^j ^.ho.^ 
Ji)o oljIsLs^ JS^juuL oCbsj^ )^o^,^\.* Jj^.\a_i)L |a i nNoi 
.].:^'f^ ya-^iJu^i JilS-iuCi yO .n N tci^riKAilso Jo) .^K*^j 38 
).-,^^ Jjuo) ^ uJ-jofj^L jOj '. >a-.at^ ; — *— ^ |jj r— ^? 39 

•:• I ••,-— isot OLV^ a. ^ jtj^ 00) oo) |«— .a'^-^1^ .• ^oy >o^L> 

J^-Aio^L aof.i5o •. Jooj ^jj jLajO) ^»Jbo Vioaj <n *^ i ^o i 

crucifigctis 5 et ex ipfis flagellabitis in fynagogis veftris, et perfe- 
quemini ex urbe in urbem. Ut veniat fuper vos omnis fanguis ^^ 
juftus, •f qui efFufus efl fuper terram j a fanguine Abel jufti, uf- 
que ad fanguinem Zachariae filii Barachiae, quem occidiftis inter 
templum et altare. Amen dico vobis, quod venient haec omnia 36 
fuper generationem hanc. Hierofolyma, Hierofolyma, occidens 37 
prophetas, et lapidans eos qui mifli funt ad eam : quoties vokii 
congregare filios tuos, quemadmodum congregat gallina pullos 
fuos fub alas fuas, et non voluiftis ? Ecce, relinquetur vobis do- 
mus veftra deferta : Dico enim vobis, Non videbitis me dein- 
ceps, donec dicatis, Benedi6lus fit ille qui venit in nomine Domini. 
Et quum egreffus efiTet Jefus e templo, abibat : et accefi^erunt 

I ^AjjLfr] In margine MSti r^J^^> 
t c[ui efFufus eft ] Marg. EfFufus. 


C A P. XXIV. 121 

Jljr i^o) ).£3|,^ \^j!!, ).S)i.3 f-rjjo) aJD^KaolL JUt •. yO-nJ^ )-jf 

3 a::i*^£>- •. ^j£s!^jt JjQ— ^ \sj5w ^jr Joo) o^^j ^o •:• ojL^vIdI 

• • • 

i^"^^ JJS^^tJ^r Jlj <jO) )-i^o .• n^oou ^^^..jJ^o) <-iiS^^ 

4 0)-A* •, yOOl«i ^^J MOflLj t*J-2) ^O . )-^d:^-i.t OL^d^QSOlO 

5 ^3 ouJ^r j-iiQ».::^ yoI)-j ;.j^ ^)-.^— 10 . ^00-0^.^ du^ jj 

• • ■ • • • 

JU o|«*j '. )^^t )»j:>.i>ajoo l-^Y^o NX^— ■ V) N xr-"'*^ \?^J? 

c.O)OJ&>^J \u.3^ Jil JOf , ^OOLJ -^QL^V v^ *^{) .yaJb.jLlL 

7 iLoa^Ss^o j-..^:^.^ ^1^.2^ )»Jba.j)w v-n^ joqsu . J— io-J^aA^ 

}-Ji.O)p ).jLq— ^O * ) ! ^, O * ^OOLJO . ^Iq — auJibsbQ ^^ 

2 difcipuli ejus oftendere ei aedificia templi. Ipfe autem Jefus dixit 
iis, Nonne videtis omnia haec ? amen dico vobis, quod non relin-* 

3 quetur hic lapis fuper lapidem, qui non deftruetur. Quum fede- 
ret autem fuper montem Olivarum, accelTerunt ad eum difcipuli 
privatim, dicentes, Dic nobis quando haec erunt j et quod erit 

4 fignum adventus tui, et confummationis feculi ? Refpondens au- 
g tem Jefus dixit iis, Videte ne quis feducat vos. Multi enim ve- 

nient in nomine meo, dicentes, Ego fum Ghriilus : et mul- 

6 tos feducent. Futuri eftis auteni audire bella, et rumores bello- 
rum, videte ne turbemini : oportet enim omnia haec fieri, fed 

7 nondum eft finis. Infurget enim gens contra gentem, et regnum 
contra regnum 5 et erunt famcs et peftilentise, et terrae motus iti 


122 M A T T H \ffi I 

■* ien^uFiui 

* * 1 1 * 

>^ J)>j.X.£D yOOC0l.O yOnjQ^l^v^^JlUO .|jp.'^ojU ' yQjLjQbCL^.B.J 

yd^aiiZsj ^y.jcio V cjJX*t jJbCLSu ^^!:so V fiQ^a^ -^ ^ol^o io 

* * * II' 

^;^ — »] oo) . J(-»,_£Di )-:ZiQ_j^ '^— nj •. jLo-fcXOQ^aj Jil ).*,~SD) 13 
]\a) cj-^.aIlo V ojoi^jsj \^o) ).— >o NoaN )-Jto^ ;.^ ,«.<rfi,n 14 
flo^oi-ia— N ; ^KaJ'^— ^.^^^!^ oi^,.£i,.,.£:i fLoa^^siibt jL'|-.2ijDa 
xsj^o) oiSsioJ V ).i>a'!ib.Qsu jL)j ^^o)o . Ibo^bO^ yOOLNnN 15 
\s).xj^ ^Sd ^y, .iv Nd^i uO) .• jLQ:=i'^-j^i * ^Lo. ?^.,i.^ \P)-^2.t 

\\ • • • • • 

V \yoJSjau J*^i oo) •. IhKM^ySi ?j^oo^o )^Q.>.ot .• )ii7i 1 00) 

^•^^J ^*\^i oo)o •. JjQ-^J^ yQD'^..iK.j ioOL.*:2)t ^^..j^O) ^^o) 17 i^ 

Jingulis locis. Omnia autem haec principium erunt dolorum. 8 

Tunc tradent vos in -f* afilidtionem, et occident vos, et eritis ex- 9 

ofi ab omnibus jir gentibus ^ propter nomen meum. Et tunc of- 10 
fendentur multi 5 et alii alios prodent, et odio habebunt alii alios. 
Et multi prophetae mendaces furgent, et feducent multos. Et 

propter multam iniquitatem refrigefcet charitas multorum. Qui 13 

autem perfeveraverit ufque ad finem, hic fervabitur. Et praedi- 14 
cabitur hoc Evangelium regni in univerfa terra habitata, in tefti- 

monium omnibus gentibus : et tunc veniet finis. Quum igitur 15 
videritis abominationem defolationis, quse didla eft a Daniele pro- 

pheta, ftantem in loco fancSto : (qui legit inteUigat) Tunc illi qui 16 

in Judasa funt, fugiant in montem 5 Et qui fuper tedtum eft, 17 

I ).Jp^o|| ] In margine MSti ).Jj.^ojJ 
t alBiftionem ] Ledlio marg. AfRiaiones 

II 12 

C A P. XXIV. 123 

19 co V oi^a> l~i)-^ xs^na^o^ o))K.m„^^ «^o);^ JO •. 00 

20 yon >kji |»«^o^ Joolj Ju) ^t^^ '^-~J '•* ?^^^^o-» vOjOLCi 

21 '. ^.^) J.j^oJ ^ ,i^o) ^a^ JooLj V JK^a^ jUo JoKra:Zi 

JOo JjUOL^ }.— !iSO^^ ).ia— "^AJ OLjJQJU ^ ^00 )i] ).Xaf i^Jj 

22 ojoJ^sjOio jy •. yOjo) jKisOQ I a »t-^I.J * Jll cSxo •:• Joolj * £«0^«*«^;)^«^ 

23 001 J«-4i>o> Jo) '. yO r> 'S '^-^Ij cajj ^J ^-j^jO) •:• ^ajo) 

24 l-AiJjL^ ^-*^^ yq^o ri,.,.i •:• ^aj-iiajO)L JIJ •. \-^jO) oj |.js^iftS3 

•• *'«** ^ ** ** II** 

% jL^^ilo JJS^jot jLoLf yO^JSjo . |->^^- 3 ).j»2ljo il*^» 

25 JSs^^,.o Jo) . )..ij:^_J^ cSJ )«»-— .^ yf aA^.^^y2— ."^j h-^] 

26 J^rii^jba::^ Jo) yonbfc yO* :^).j \u30) y^^ •:• ya-:x-!^ ^r^? 

27 ) I n i^ v>^arV?„iO)l jil . oo) jjojiis^ Jo) . ,^a£i2il. JO ,u»o)ols^^ 

i8 non defcendat toUere quae /unf in domo fua : Et qui in agro eft, 

19 non revertatur retro tollere veftimenta fua. Vae autem illis quse 

20 in utero habent, et illis quae ladlant in illis diebus. Orate autem 

21 ne lit fuga veftra in hyeme, neque in fabbatho. Erit enim tunc 
afHiitio magna, qualis non fuit ab initio mundi, ufque nunc, ne- 

22 que erit. Et nili decurtati fuIfTent dies illi, non eftet fervata om- 

23 nis caro : propter autem elecSos decurtabuntur dies illi. Tunc fi 
quis dixerit vobis, Ecce, hic eft Chriftus, aut hic ; ne credatis. 

24 Surgent enim Chrifti falfi, et prophetae mendaces, et dabunt iig- 
na magna et miracula, ut feducant, fi pofiibile eflet, etiam elecflos. 

25 26 Ecce, praedixi vobis. Si igitur dixerint vobis, Ecce, in deferto 
27 eft, ne exeatis : Ecce, in conclavibus eft, ne credatis. Sicut 

* uTi>>(^ei 

* eiTT KK^iiv r\ryi «i .i S^ * 

124 M A T T H ^ I 

• • • • « 

^K^ ^f /r-^^ ••• ?r-*^ vajuL^^ <^-J>ol •. J.^^^^^sw* Jool 29 
^^o ;0 /^cn-ioo . c^fl-wvJ ),,&iaA^ *. >cuq) J^*!iipaa j j^^oj 

• ' • • • 

•. )._Aio.Ao )-JB-jJt Q^V-^^! ?M Ja^'^t.1 y >^ ,jQ) . yajb.)i.^|)-j 30 

• • • • • • 

Q)*^.:i-A ^oj^wuo •:• )iA>/| Jiis^^ ,^QU^ vW^H ^. ■»!' '*^Q 
. J|.,A_xp fja^aawo JI*-1* ^o^ '.).i.^ajwt )«iJL.i» xs-i* jX/| ),&j|j 
ya-jLJAi.o •. ).^) J>au-3-»JuV) JJLq 5iv ^A uQio^JLl^o j.^jrjo 31 

yOQU-JU-^j XT""^ * *• ^-"^^^" '^'-^?? xr^ QCX«|; )-m:^.ssr^ 

o — 2|, -.ittixi— j Jl,L ^^ ^y w ^ . yp.Qt...fi-»f...J!!^ ).u.!^^..^. )»A>C2Jur 02 

enim fulgur exit ab Orientibus, et apparet ufque ad Occidentes, 
iic erit etiam adventus Filii homini^i Ubicunque enim fuerit ca- 28 
daver, illic congregabuntur aquilae. Statim autem pofl afflidtio- 29 
nem dierum illorum, fol obfcurabitur, et luna non dabit lumen 
fuum, •f' et ftellae cosli cadent, et virtutes cceli commovebuntur. 
Tunc confpicietur lignum Filii hominis in coelo : et tunc plangent 30 
omnes generationes terrge j et videbunt Filium hominis venientem 
in nubibus cceli, cum potentia et gloria muha. Et mittet ange- ^i 
los fuos cum 'J& voce ^ tubas magnae, et congregabunt ele(ftos fuos 
a quatuor ventis -, ab extremo ccelorum, ufque ad extremum eo- 
rum. A ficu autem difcite parabolam : quum jam ramus ejus 32 

« • • • 

I ^a::^^ ).iL^SU| ) ,A,pn?tO ] In margine MSti ^^ ( )-2X«aa£JO ) 

Ij: et ftelloe cccli cadent ] Leftio marg. ( et llellje ) E ( ccelo cadent ) 

C A P. XXIV. 125 

.J..^ CiV-J?! v?^? \ « ^r-^ v^Qjs.V?i-J l-^r-40 ?o<^^ 

35 ju^iQJw .^^oouj^ i\oi ^oil^t )^^ /JJO) J"ji V? — ^ 

36 T^ -^ Vu^^ •:• yj-.::i-j>wj Jt) u!:i>*ji ^i jbso '. yoy.^ n.i (i^jjo 
.)^sui fJiJibD ILa) .v»^ cjuj Jilo •. J^o^aj» oJ oc) )^aL. 

37 : CAiOji J^N-«.!:ioaj) xr^«^ ).J«aaJ •:• 00)010^^:^:=^ 1—^? v? ^^ 

35 V— ''-^ )ju:L.f . )—JuJi ov— ::=it ciiiv^I).— ^ cSJ Jool ).j-3a» 
^ I >KaJ> : )..i-^o.^ /^r^! >ajo JJisiioaa^ 000 yOO-jJ^saJt 
^-i.| )L^CL. oQL^ )^^ :,^oij-^o ^K;wOi|Jioi : ^Jis,suo 

39 Jj-Slq-.^ JLJi )— ^^ — :b^ o i.y_. JJo •. Jln ^,.i, „n ^ c-mOJ 

Ot-^t JKaljLJio cSJ Jool fjLDO) \ yOO>.. n X ^ n, kio 

tener fuerit, et folia germinaverint, fcitis quod appropinquavit 

33 aeftas. Ita etiam vos, quum videritis omnia hsec, fcitote quod 

34 prope fit ad portam. Amen dico vobis, quod non praeteribit ge- 
^S neratio haec, ufquedum omnia haec fiant. Ccelum et terra prae- 

36 teribunt, fermones autem mei non praeteribunt. De autem die 
illo aut -f hora nemo fcit, nec etiam angeli coelorum, nifi Pater fo- 

37 lus. Sicut Jautem erant dies Noe, fic erit etiam adventus Filii 

38 hominis. Sicut enim erant diebus qui ante diluvium, edentes 
et bibentes, nubentes et nuptui tradentes, ufque ad diem quo 

39 ingreffus efl Noe in arcam ; Nec cognoverunt donec veniffet 
diluvium, et fuflulifTet omnes : fic erit etiam adventus Filii 

I JJSj^Aj ] In margine MSti cjO ( jJSj^JU ) 

t hora ] Ledlio marg. ( hora ) Illa. 
X autcm] Enim. 

I i 

126 M A T T H m I 



o^j '. a^^ ^«-jt uO) •:• jLj yQ^^^t l^f.'^ I^ql» |.j^|.r^ 43 

VA-^LJS,!io •. |.::uu;sjj^ jLf JL*^^^ ^Y-a).r:> J^^a^ JV^ Joo v>^ 
Jtoi ^s.^^ . oL^j JKo^ tft-J:bv-2)J^j Joo (n.ri,.tiu Jl)o Joo) 44 

^j*^ru£0 JJt Jj^sJiwJLZit ^— .^^ '. jjZiJu^^ OOO) yOKjJ tSJ 

^^.^i-ji. cjOIoKjJ J^j* o — I — ib •:• jLj )-*-jJ? o)*^-.:::^ .• ^Oi^jf 45 
^k-i. oCsji Jv— ^ jQ„ ■». n^^ ooiJ^ .» ).-.icuaj^o j-x^oiJ» 

J-jJ^-;=ia^ •:• ]jL^y:::i ^ ^JS^tiDjL yOOiJ^ ^JS-^oI^ii. oDsjt |-.^sl^ 46 
V 4jiO)a_.»juw^Aj OL!is.-jt /r— ^ m^^ ^^ •* °^ h ^ "^ ^^ 

^-jOL >n ^ '^.i.t -.^0-0^ )-iJ ^J^l V^? ♦)-i-30) ^.::i.i^j 47 

\. ^)..j ,^t y^f •:• uO)a-j~-^-.*nj 01 — ^ ^ft \^ ■ Noi 48 

hominis. Tunc duo erunt in agro, unus aiTumetur, et unus re- 40 

linquetur. Duae molentes in mola, una aiTumetur, et una relin- 41 

quetur. Vigilate igitur, quia nefcitis quo die Dominus vefler ve- 42 

niet. Hoc autem fcitote, quod fi fciret dominus domus qua vigi- 43 
lia venturus fit fur, vigilaret, et non fineret perfodi domum fuam. 

Propterea etiam vos eftote parati : quia hora qua non putatis, Fi- 44 

lius hominis veniet. Quis igitur efl fervus fidelis et prudens, 45 
quem conftituit dominus ejus fuper domefticos fuos, ut det iis 

alimentum "f- in tempore. Beatus efl fervus ille, quem ^uum ve- 46 

nerit dominus ejus, inveniet t eum ^ facientem ita : Amen 47 

dico vobis, quod fuper omnia quae funt ei conflituet eum. Si 48 

I f JL.:2ij-r::> ] In margine MSt' ^OOCbsjt ( ^^-i-^^}-!^ ) 

•]• in tempore ] Leftio Marg. ( in tempore ) Suo. 

C A P. XXIV. 127 

50 JiS^jiK.fluc50 )j^^ 1)! oo) |.:^cu.r:i oo) fr9-^! d^ jL)-j •. )-»oi 

51 ^Jb. OL^^I JJ^JjiOO . i^ji^'^ odGU^^Ns^ 10 : \^^j Jilt tiO) 

V I-LSUI )-D)Oj^O I^AiHCi JOOLJ y--^L . p^A^SQiJ )-25j U.Pi.m,1 

I ^ajo) .• JJS^oiis^ 'f.iQj^'^ ).A^asw> ^Lon "S.^ )^iLL' ^^0 ^^^- 

II ' '*V ••V 

).j^sjai [^joji ^n^ ^OL^^i ^t|.2L^2^ ^::i.£Qj ^Dt >;f^^ 

■ • - • • 

3 JUo •. yooi^sji ^i).'^ v>N (*,"> m,t JiiOb^ ^o) .JJiOs!^ cA^CLjaO 

4 y .i^^m t •. ^JSn^£Lu ^i ^juo) . l-juue.^ ^^ol^j^ ^i -^ m j 

5 ^t V^^o^ ^ . ^ou*))^.^..^ ^a.^ ^OL^i )j).^r::i ).jsa.£.!^ 

autem dixerit fervus ille malus in corde fuo, Tardat dominus meus 

49 venire : Et coeperit percutere confervos fuos, comedere autem, 

50 et bibere cum ebriis : Veniet dominus fervi illius die quo non 

51 expedtat, et hora qua non novit : Et diffecabit eum ; et partem 
ejus cum hypocritis ponet : ibi erit fletus et flridor dentium. 

1 Tunc -f affimilabitur regnum coelorum decem virginibus, quse ac- vvv 
cipientes lampades fuas, exierunt in occurfum fponfi J vie et 

2 fponfae ^. Quinque autem ex iis erant prudentes, et quinque 

3 fatuce. Ipfae fatuae acceperunt lampades fuas, et non acceperunt 

4 fecum oleum. Illae autem prudentes acceperunt olcum in vafis 

5 fuis cum lampadibus fuis. Quum difFerret autem fponfus, dormi- 

I ) iiOlLL ] In margine MS^i KiisOrL^ 

« • 

V ] -j^ < ro^NNy^ J^s.j).Jiwj^jO 

» • 

f affimilabitur ] Ledlio marg. Affimilatum eft. 

J vli et fponfaj ^ 'j * Sponfa' non in omnibus exemplaribus invenitur, et 

Bominatim in Alexandrino, 

128 M A T T H ^ I 


^ „i, ,^OlD ^yjO) . OL^VoJ 0002) jlj pKju Jo) •. loo) JJSOwD 7 

^!^o) . ^ol:::^^! ^iI^^^V^N ^-N^jo ^o) ^lS^oK^ ^oCso ^ 
|..^/ji!^ ^!ijo ^^ y, j.'^o> . -^r^? J^^^^-».^2us*-i^ JJSC^bs"!^ ^— jt 

. <^^bri^o ^ (O^ m 1 ji |.^bkt *. ^^^^ ^d ^Kxujuld % iNo) 

.. ..9 . . 9 ■'i.. 

• • • « • 

jK3-A.^JisO ^dO . pJ^sju J2.f •, ^j-iQ^ ^«-jj ^, I Nj^ ,— D 10 

^jIj ^^ JiisjV^JU .\^^)l ^IIjo . jIoJESNAio!:^ OLiaJlk ^^.^ II 

• • • • 

ou/s.2i |-*v^ |"»V^ *♦ vr^? r^ JJ^oJS^rii l-^V^? ^^«!i^o) caj 
•. ^ I n X )-j^ 'i-^^ x*^? • Pp? txiS) ^ ^^ oo) . ,^-J^ 12 

y i\y~» jU) ^!^.^— ^ "^^aDO) ©•^J.Ji.IIj V yn\ Jjf W^ jjt 13 
, D |-*JV— ^t t"*<^ )-UX*J .J/^O^Jt\ JUo' f— ^Oa^ yOJSjJ 14 

tarunt omnes, et dormierunt. Media autem nodte clamor fadus 6 

eft, Ecce fponfus venit, exite in occurfum ejus. Tunc furrexe- 7 

runt omnes virgines illse, et ornaverunt lampades fuas. Fatuae 8 
autem prudentibus dixerunt, Date nobis ex oleo veflro, quia lam- 

pades noflrae extinguuntur. Refponderunt autem prudentes, di- 9 
centes, Ne forte non fufficiat nobis et vobis : ite vero potius ad 

eos qui vendunt, et emite vobis. Quum abirent autern ad emen- 10 
dum, venit fponfus ^ et paratas intraverunt cum eo ad nuptias, 

€t claufa efl janua. Poflea autem veniunt etiam reliquae virgines, n 

dicentes, Domine, Domine, aperi nobis. Ipfe autem refpondens 12 

dixit, Amen dico vobis, quod non novi vos. Vigilate itaque, 13 

quia non fcitis diem -f neque horam. Sicut enim homo peregre 14 

I Jljo ] In margine MSti oj 
t neque ] Marg. Aut. 

C A P. XXV. 129 

is^^^, Y .»1. '!^»0) vOOW^ ^3>.SuJO 01;^} ^yr^ A^ ^\.J2 .•tDJ.k. 

15 •.^LjL y^] ooiJ^ . J^a:^ dfcisQjL» tDOL-» ^^ oouliwo ;:♦ oi^ 

• • • ' ♦ • 

ly *. ^jL^u 0010 ia..j:ia) oo> •:• ^^3 (INOm ^2s^^^^ ^..:^jb.o' 

18 ^ij % <n m 1 f^i ^--»^ oo> •:-^L^L JJS.uu^f oo) c^J jJS** 

19 )»L^j ^-»>^ ^iSN:::^ ^o)*^.^^ |-21££ld oji-^o )..:b.^j^rb ^ ^ m 
^^ooi — ibO—ji. y„in.„^o •. yOjo» ^^,n. \> yOO)v— .iso jLf •. J)-.k^jcq 

20 0*^0 '. «n., rn i ^y^Si (A^Oaj^ oo) ov-^ y— ^^ '• )-i.^ i^^Q»j^ 

• •• •• ' 

. ^^oC^o. L^J^ ?r^^ fttSOiM ^K..i.j^,.M^ ^o) '. JSs^d^^^juJ ' cjuia^ 

proficifcens,, vocavit fervos fubs, et tradidit iis illa quae erarit ei. 

15 Et huic quidem dedit quinque talenta, illi autem diio, illi autem 
unum : unicuique fecundum facultatem fuam : et peregre pro- 

16 fedus cft llatim. Profedlus autem ille qui quinque talenta acce- 
jy perat, negotiatus eft in iis, "f- et fecit alia quiiique talenta. Similiter 
18 et ille qui duo ^f^^/j^r^/, lucratus cft etiam ipfe alia duo. Is 

autem qui unum acceperat, abiit et fodit in terrapi? et abfcoridit 
i^ pecuniam domini fui. Poft autem tempus multum, venit domi- 
20 nus fervorum illorum, et confert cum iis rationerii. Et quum 
acceftifTet ille qui quinque talerita acceperat, obtulit alia quin- 
que talenta, diccns, Domine mi, quinque talenta mihi t tra- 
didifti, ecce, alia quinque talenta lucratus fum prseter ea^ 

I ^. -^A O] In margine MSti ^J&S^O 

• • • 

•]• et fecit] Ledlio marg. Et lucratus eft. 
t tradidifti] Dedifti. 


130 M A T T H ^ I 

. )-iiCaOlJisOO JLpL^ ^yJ^LJi» \.^9u .01^1 ^\^ OL^ ^l •,.^J 2f 

• • • • « 

. o)'y.i^ oiJ^ '^^J . ^ola"^.^ LjiS^ ^r^-s ^L)L ?Ki j^ ^^ J01 23 

t^«*JSw.jJ JJts^lQJb.) Vi^ •. l-JLi^jOLilSOO I-.:^ ?Y-.2L^ ', ,i/=^ <U 
oLo^-jOiw \yaJi. . i^.iCUDf jLj.JK_ff> \S^ '. |.X^OL^ JS^OO) 

t^i^m— j ?V"^^ ?r-^! ^"^ ^? \r~*! ^r^ r— ^ '•*' ^f^! ?r^! ^^- 

• • • 

j— m1 . ),i,an t*-aiS»jJ l-aj'^:::»! «^jS^y--* *• tJr-"^ • V— ^? ?°^ 
JD^ ).£L.? ,^-JiO ^s ij cawjun^o . i^.i.5j JO1 )-^j? 1^-Jio iSuJ 

•.J.ji.)J^. t|J^t ^••^n qN . oAs..*.JL^. K!^j? -.iis^jjt ^o .L)^i 25 

• • - 

Oll^— Jt fy^ ^^ it U 1 2i y D V i^^^J ClO) i^ J^SJ^ JO) 

* XCtf OKIVlSi 


Dixit autem ei dominus ejus, Bene, ferve bone et fidelis : in ex-' 21 
iguis fuifti fidelis, fuper multa conftituam te : ingredere in gau- 
dium domini tui. Quum acceflifTet autem et ille qui duo ta- 22 
lenta acceperatt dixit; Domine mi, duo talenta mihi tradidifti, 
ecce, alia duo talenta lucratus fum praeter ea. Dixit ei dominus 23^ 
ejus, Bene, ferve bone et fidelis : in exiguis fuifti fidelis, fuper 
multa conftituam te : ingredere in gaudium domini tui. Quum 24 
acceffiffet autem et ille qui unum talentum acceperat, dixitj 
Domine mi, noveram te quod homo fis durus, qui metis unde 
non feminafl:i ; et colligis unde non fparfifti : Et timens abii et 25 
occultavi talentum tuum in terra : ecce, habes quod tuum eji, 
Refpondens autem dominus ejus dixit ei, Serve male et piger, 26 



* g|«T« «J^ 

C A P. XXV. 131 

% ).j-2)^ji».ijaii^ ' u!:iNji I^Lsaa oju^yiia^ \u:30) «^ Joo tD^|- 
. JJ^A:=iy jcu^^ cj.J^jt Zs,— jOO) \sn— Aj )-jf KjOO jLf ^_rio 
OL^ ^^^■•Jl OQL^ ariOO *. JV"^^ OLJ-^ V^A^O) fff Q^J^on^ 

tjO) cSJo -.01—"^ h^^ jOi i^ji oo) ^!^ . 'j^^JSjo 01 !^ 

30 [mJ^ jy f^::i-i^^o V OLjJiso cjI^^sAjL ou-^,jts — 1J1 •^:^«£dj 
{.juO^ Jo^^^ ^!^L . )-«.*^:=i •|.jjts-ai * ).:3aaAj^ V oO)-arL2i J 

31 fJ^sjaQjziAjJS^ l"*-J?! cnv-^ ?^Jt*T x^T"»! <-*^^^J v)-LA^t ).r5^ajoo 
^^ oJ^sj ^y-jO) voUba^ |..jB.j^ ).^>L^ yOoC^r^o : oil^v 

32 . )-iaiQ«iw yootiso t.o)a^^ yaJLJ.:ijSjo •. oinM^oJur cioajo^L 
|...-r:^Y'-^ cfy.^^ 1-«»^)! 1-^ ^f-^l ^??t-^ ^--^ yOj^ ci;.^o 

noveras quod metam unde non feminaverim, ct colligam unde 

27 non fparferim : Oportuit te igitur projicere argenta mea -f nu- 

28 mulariis : et veniens ego recepiffem. mcum cum ufura. Tollite 
iii igitur s/ sh eo talentum, et date ilH qui habet decem talenta. 

29 Omni enim qui habet, dabitur, et abundabit 5 qui autem non' 

30 habet, etiam id quod videtur habere, auferetur ab eo. Et fervum 
inutilem ejicite in tenebras cxteriores : ibi erit fletus et ftri- 

31 dor dentium. . Quum autem venerit Filius hominis in gloria 
fua, et omnes angeli fandi cum eo, tunc fedebit fuper thro- 

32 num gloriae fuas. Et congregabuntur coram eo omnes gen- 
tes, et feparabit eos ab invicem, licut paftor feparat oves ab 

I )jl£)^!^^ ] In margine MSti 701$ T^a.TTlQjrcu? 

132 M A T T H iE I 

^aJOL--X )-J±!s:iO pojj ^^^C1 V iboiD ^ ^^> )_a^i_'^ 34 
c»C) jLa:a.'^b^^ olfj ,' U^^y cjOla-£L»^ ol • ^ ' ->Or n v^ » 

. u.ijoJS^nAjf o iis^avjVovU . ^o).— y) ..X u-X yOJ^s CiOL-.o 

. CaJ-JOJ^ ifn ^O )->^^^.^ . CtJLJOb^JLL^O IS^OO) cjJ^sa^ I . 1 fr> ^J 36 

• • > • , 

^— o J.nj)j yOJO 01 — isw yO 1^,1 ^^, — lO) •:• t.lQ^ yO^Njlfo 37 
oj •• ^i », myto j-Jja,:^ c|jLj).i.> cfrs!^J •. )-a*^:io •. .,^;^ .v^^f 

■ • « 

o^ .* yBj.^o )-i, 1 m^^ i^-i-*).ja ^i otO^j . y,i,.»nau^o )-aO)j 38 

J^l^ O Oj JLjU^ i^-J-jj-^ ^t oJSJisOf . y^l ^ ^O ).jCS^f Jb. 39 

. . OOL^ V^l-j . J-H^^s^ 1 1 ^ 1 ^o . ifla^ x^^f^ ^^9(3^ 40 

iioedis. Et iiatuet oves quid^m a dextera fua, hoedos autem a 33 

finiftra fua. Tunc dicet Rex iis qui ^r^^»^ a dextera fua, Venite 34 
benedi(5li Patris mei, poffidete regnum paratum vobis a funda- 

tione mundi. Efurivi enim, et dediftis mihi ad comedendum -, 35 
iH et ^ iitivi, et dediilis mihi potum ; hofpes eram, et collegiftis 

mej Nudus, et operuiftis me j aegrotus fui, et vilitaftis me; in ^6 

domo cuftodiae eram, et veniftis ad me. Tunc refpondebunt jufti, ^y 
dicentes, Domine, quando vidimus te efurientem, et aluimus ? 

aut fttientem, et potum dedimus tibi ? Quando autem vidi- 38 
mus te hofpitem, et collegemus ? aut nudum, et operuimus ? 

Quando autem vidimus te aegrotum, aut in domo cuftodiae, et 29 

venimus ad te ? Et refpondens Rex dicet iis, Amen dico vobis, 40 

I oJS-fcll^^l.] In margine MSd JJSi-».!ibO)L f^ja 

C A P. XXV. 133 

• • • . • • 

42 JDo ^A^ Kj3-3 . 00)03^1 V)\o Jj*^— lOsaJl! )-..ii.j^,^^t uO) 

43 )^.,i mo^ . cajljoJ^«*„qjuJ J]o JSNaon .^:i)^>a^ u!^ yoJ^s.::riOL> 

. a.J-JOjS3.^JS jljo ).aJ:^^'f.Jbw . bi.J-J0JS«flUL3 jUo J^sjOO) oJS^jf 

44 ^qjjSlj ^^o) •:• cfcj-ioI*yjiwXD jUo jL^a^ JSsx.a-r:io il-jjuu^ 

Oj )-J-£LD «^-L.j)-ia cJts^J •. [a\.'^ %^--»V— ^J t^ yOJO) c3J 

J^.x::^-ri oj ,lLjjL!iio oj .* }.j^^*^.i» oj ),,i,i m'^} oj ,- ) — »o)j 

45 % t— ^? r^ yooij^ ).iA, I ^-«.^aO) •:• c^j,iOo.fu JOo jLjo^ 
^»mJ^ ypl,-^js. jyi )— bo— a> •. yO n \ )-jJ '^-JioJ y, « V?} 

46 „^o) ya^j).jo . ^I^-ZLJj. oi^ jy cSJ /t-»r^ y I ^o) ^..!^ 

** ** * ^ m ^ 

•:• ^^o^jbwbkj )-.ajuJ^ )-^-»!J v« \5^^ '• ^Q— ^^^^^! )-£ujjoJX-bfc 

quatenus feciflis uni ex iftis fratribus meis minimis, mihi feciftis. 

41 Tunc dicet etiam illis qui erunf a liniftra, Difcedite a me, male- 
didli, in ignem aeternum, qui paratus eft diabolo et angelis fuis. 

42 Efurivi enim, et non dediftis mihi ad comedendum 3 Sitivi, et non 

43 dediftis mihi potum' ; Hofpes eram, et non coUegiftis me -, nu- 
dus, et non operuiftis me ; segrotus, et in domo cuftodis, et noii 

44 vifitaftis me. Tunc refppndebunt etiam ipli, dicentes, Domine, 
quando vidimus te efurientem, aut fitientem, aut hofpitem, aut 
nudum, aut aegrotum, aut in domo cuftodiae, et non miniftravi- 

45 mus tibi ? Tunc reipondebit iis, dicens, Amen dico vobis, 
quatenus non feciftis uni ex iftis minimis, etiam non mihi feciftis. 

46 Et abibunt hi in fupplicium asternum, jufti autem in vitam aBternam» 

L 1 



134 M A T T H JE I 

XXVI. 'v V • .T.j. 

foO) JJ^s^Oj x:-^^^ y^^^^^, yOJ^vjf ^ .i.\^a . fa»0)0^..»„V? , ,)^iN^ 2 
^flj^* ^«j^jO V 0..'?>>S^p,:!)Qj^ ^'^jfcsA.iiiO l-JU^t 01*^CiO »]m^* 3 

_. •• «•• •• •• • 

^oo) Mqjlj ^.»1 ^:^ V ).^aj^:2^ ^ooLj )».«tJOQ_Jo JO2 I-J.^^ 6 
OL^ iS.oVD *. )«L::iV<^ ^^ yQ^^%j% o)^»fc.;':a.r^ ).jJ..^ /Sajxc> 7 

^^a^o .^ifil^v-^-^o-,Qi«i}^.a^^(k^ 

'. oC^) ^^.iNoNl ^! o)^ ^3 . t|,i.vaio y^ olaj^ xsj^ Ioo) 8 

^^«^-««T);^^^» -..j^^ JoO) ^J^ . )jO) )-Jy-^J |.,U>0.^^ '. '^V^J y^ a^a..i.Lj * 9 

^ .) t nrovoN ar:iOi.>K:^^o CA^m^ o, u^^t). >o, ,N ).jo) lo 


XXVi. Et fadum eft quum finiviffet Jefus omnes fermones hos, dixit i 

difcipulis fuis, Scitis quod poft duos dies fit Pafcha, et Filius ho- 2 

minis traditur ut crucifigatur. Tunc congregati funt principes 3 

Sacerdotum, et Scribas, et Seniores populi, in aulam principis 

Sacerdotum qui dicebatur Caiaphas. Et confilium inierunt fimul 4 

ut Jefum dolo apprehenderent, et occiderent, Dicebant autem, 5 

Non in feflo, ne tumultus fiat in populo. Quum autem Jefus 6 

effet in Bethania, in domo Simonis leprofi, Acceffit ad eum mu- 7 

lier habens alabaftrum unguenti, 'f gravis pretii, et effudit fuper 

caput ipfius recumbentis. Quum vidifi^ent autem difcipuli ejus, 8 

indignati funt, dicentes, Ad quid perditio hasc ? Poterat enim 9 

iflud u?jgiientiim vendi multo, et dari pauperibus. Quum cogno- 10 

I 2b<J^.AXjk^ ] In margine MS^» ctAct^otTjOOl' 
t gravis] Leftio Marg. Muhi. 


C A R XXVI. 135 

12 [.ibasuo^ "^^ J-jo) ^o-joijo Jio> v«K;^ /S^)J ySi •:• yQ n N 

H ^)J y.2i ^j^O) V C^CSnj) ).J'^aOt.'^ JjO) l^.i.J pio OC) t£)f 

7 7 ^ . - 1 

15 )jfo . u^ '^KijQ-ik yoJ^jJ x^J )-i-^ 'r^? |-JC>^ uJL»i 
. )^<^^ ^£0:^1 oiu^ ciiAjLD^ ^y yOJO) . ya:^ ciO)aA.^CL^Kflu^ 

16 V cOOA^a^^JLjj ).JLnjf yOL.i.j )-*r-^* ?o<^ )"^^ ^^0 ^isoo 

17 V^ajL.j lo^ J^-jJia— ^I^ a^\.D \ J^-*.^J3t )L«.^^ ^t )-^aa.o 
^^)--iQ«J^ (|— ^ t^*-^! ^? )~^J )-^"»? '• i^V"-^? \ ^ 

vilTet autem Jefus, dixit iis, Quid moleftias exhibetis mulieri ? 

11 opus enim bonum operata eft in me. Semper enim pauperes ha- 

12 betis vobifcum j me aut non femper habetis. Quum injice- 
ret enim hasc unguentum hoc in corpus meum, ad fepeliendum 

13 me fecit. Amen dico vobis, Ubicunque praedicabitur Evange- 
lium hoc in toto mundo, dicetur etiam id quod fecit hasc in me- 

i^ moriam ejus. Tunc quum abiiffet unus ex duodecim, qui dice- 
jr batur Judas Ifcariotes, ad principes Sacerdotum, Dixit, Quid 

vultis dare mihi, et ego tradam eum vobis ? Ipfi autem confli- 
16 tuerunt ei triginta argenteos. Et exinde quserebat tempus oppor- 
i^ tunum ut traderet eum. Die autem primo azymorum, acceflerunt 

difcipuli ad Jefum, dicentes, Ubi vis ut paremus tibi ad comeden- 

1 JL'|-J:1-£0 ] In margine MS'» yOjiIiS—jJoJ 

136 M A T T H ^ I 

• * • • • 

jjt^j ^jI ^«-.3 •:• |-jo«2) o.n „ii,j^o VkOJLj yOOL^ ^n-£5t i*«ij 20 

» • • 

^j^::^^ ycuo) ^£)o .^^.j^d^L ^.q^.N^L p^ )oo) c*„»,y?£r> *. ^oo 21 

- • • • 

• • 

-ji oo) •:• c»*^— ^ c.jts— .f ) if |..bCL.!^ . ^oOLJ— iio 23 

• • • 

}K.^:^s.-o * CA„.baj>. J, jj '^^^^J! *^^ «V— ^J f»r^ 

* • 

o)*,™-r:i o)^J-r:i) 00) ),ajy,.,.ri,...^ ^— »! <-»o «o)j^w>\ ^, ,So 
^"^^sjLJ jy Q— J>X OL^ Joo) f^ l^ . ^ XjSn 9 ,Sd )-®-jJt 

dum Pafcha ? Ipfe autem dixit, Ite in urbem ad quendam, et 18 
dicite ei, Praeceptor dicit, Tempus meum prope eft, apud te fa- 
cio Pafcha cum difcipulis meis. Et fecerunt difcipuli licut prae- 19 
ceperat iis Jefus : et paraverunt Pafcha. Quum autem vefpera 20 
effet, difcumbebat cum duodecim difcipulis. Et quum ipfi co- 21 
mederent, dixit, Amen dico vobis, quod unus ex vobis prodet 
me. Et contriftati valde, coeperunt dicere ei -f quifque ex 22 
iis, Num ego fum, Domine mi ? Ipfe autem refpondens dixit, 23 
Qui intingit manum mecum in catino, J ipfe tradet me. Et Fi- 24 
lius hominis vadit, ficut fcriptum efl de eo; vx autem homini 
illi per quem Filius hominis proditur : bonum crat ei fi non na- 

1 y-m2^>0 ] In margine MSt> ^ ( Y-i«^^<^ ) 

2 OO)] ).JO) 

t (juifque ex iis ] Leftio Marg. Unufquifque ( ex iis ) 
t ipfe] Ifte. 

C A P. XXVI. 137 

J^D •. cijoj ' , 00 V |.>)aMJ^ VQ _«, » ^*^^nju '. \*^? yojoi 

jjo) . o . ^^n/>^ a-a-m . '^— ^Jo ^^,i, y> N^^ Joo) oQi-*o 

27 OOL-» otof Y«— Do •. )t ^'^ ^njuo •:• ciubsj| fVssr^ uooj^f 

28 ;..k;^ ).-jo) . ^, ■?> Xo OLjJto OifcsjBuf •. \ — ^J ^ — a yoou^ 
^^^k^JJbot 00 .' JlL^ fi ,.oiJL|^n 00 .c>»J^> (.-^2 cdoJSwj 

• •• ■ •• 

29 % ^n,n>v ^j )-j^ ^isoj . f oi-^t ) t n^offN ^iuJJ^Oso Jj-^^^^ 
j-^JiO^ ,' JJS-2l^c^t )«ia) Jr^ * v~^ )— .luo) ^^ .^JS^J JUt 
oLonJbs^iQr::^ ^^t^"^ ycm^..^ c»a)a«Kfy^t uJS*!^^ oo) j.^a4!^ 

30 •:• ]tsL)\ ])o §>— ^ o . n ^ , 1 riKN^.fu ^o •:• n, "N ^t )-^ft 

31 yaJ^bwjuoLL yoJSu^ yTin >^a .v^ojlj yoot^ \!^] y^j^Y^o) 

25 tus fuiflet homo ille. Refpondens autem Judas qui tradebat eum, 

26 dixit, Num ego fum, Rabi ? Dicit ei, Tu dixifti. Quum au- 
tem illi comederent, accepit Jefus panem j et quum '^ gratias 
egiffet, fregit, et dedit difcipulis, et dixit 5 Accipite, comedite, 

27 hoc eft corpus meum. Et accepit poculum, et quum benedixif- 

28 fet, dedit iis, dicens, Bibite ex eo omnes. Hic enim eft fanguis 
meus Teftamenti novi, qui pro multis efFunditur in remiflionem 

29 peccatorum. Dico autem vobis, quod non bibam ab hoc tem- 
pore, ex genimine hoc vitis, ufque ad diem illum quum bibam 

30 illud vobifcum novum in regno Patris mei. Et quum hymnum 

31 ceciniircnt, exierunt in montem Olivarum. Tunc dicit iis Jefus, 
Omnes vos oiFendemini in me node hac : fcriptum eft enim. 

I <j)oJ ] . In margine MSti hV^ 

t gratiis egiffet ] Leftio marg, Benedixiflet. 

M m 

138 M A T T H .E I 

* ewTH 

yj . OL^ f.^^ «Jco'^^OL2i ^i u.i2i ^ V ILis—^ ^aa2^ 


j..»::^ |-jOL^i •. «^ )jf v^J x^^? .>3»aa-i OL^ '^iiof . Jjf 34 
V^J V u.:^ jQja^l V y , 1 r^} "^ K^l •. J'^-J2lj Jll_j)b ^yJi 35 
. t^>Q.\ Jbs.^a^Ql^ cjL^ |,„i n tnm ^oolj v-^? * cioo'^..^3 ol!^ 
•:• o^iso^ J^-i^"^! ^oOL^ cSf ^!,a^^:2i OLr::^ ••>*-^ jaS-Dj jj 
f'^-.^JJS ^t JiSsj'^-.n-J^ \^a— Ji • yOOOojs. jlj y—i, »o) 36 

^ooLjt^^o tioo'^— ^01 <=^N V— ^! 1 ^o .^OL^ %?^i?t 37 

l-^Y..^ GkJ^I )-1>.?^,J OLa^^J JJSjSJiw!» .VqJL. yOOL^ ',^f 

*. \u^o o',.D ^ao •:• cx^^ o'^-a..i.LLjo ).rs3o) oqd . jLaiO-^ sg 

Percutiam paftorem, et difpergentur oves gregis. Poftquam au- 32 

tem refurrexero, praecedam vos in Galilaeam. Refpondens autem ss 
Petrus dixit ei, Si etiam omnes ofFenfi fuerint in te, ego nunquam 

oiFendar. Dicit ei Jefus, Amen dico tibi, quod hac nodte, ante- 34 

quam gallus canet, tribus t' vicibus *^ abnegabis me. Dicit ei 35 
Petrus, Etiamfi fuerit neceffitas mihi moriendi tecum, non ab- 

negabo te. Similiter etiam omnes difcipuli dixerunt. Tunc venit 36 
cum iis Jefus in villam quae dicitur Gethfemani : et dicit difcipu- 

lis fuis, Sedete hic ufquedum abiero et oravero illic. Et quum 37 
accepiflet Petrum et duos filios Zebedaei, ccepit contriftari et 

moeftus efle. Tunc dicit iis Jefus, Trifiiis eft anima mea ufque 38 

ad mortem f manete hic, et vigilate mecum. Et quum progrefiTus s^ 


C A P. XXVI. 139 

40 Lo-::^ jtjo V iSoJi t^J Hj •. )jj I-ry ).jj) i^J II /3V=^ 

41 •:• )-jcucajJ^ ya-!^o.L Jljt )-J-ajJ o— bkjo o*|.ju^LLJ •. ca^_^ 

42 ^^.^ OOL V jlxjjw.J^ X;--'! ^l &QL-^ . ^.A/^Qju ^-^ )-JaO> 

)-j^ jy ^J •. uJ^a^ ).:=ij •. ^J ^ CJ^J '.^j^ ^ \f^3^! 
^-«00 3 i>.„lUi.^J ^OOUJ '.0)lS^!SAt] yj JUj CaJJ^ /, ^ \ I jjot 

^A^ ooo) ,^--jOl-»2s^J . ^i n i>>o) ^ ooL yojj cjjjmuj jLf 

44 ^^ OOL <^J VjJ •. yOjJ <n^ <U ^O V yJ.An»> yOOLjuJU^ 

eflet paululum, procidit in faciem fuam, orans, et dicens, Pater 
mi, fi poffibile eft, tranfeat a me poculum hoc : veruntamen non 

40 ficut ego volo, fed licut tu. Et venit ad difcipulos, et invenit 
eos dormientes : et -f dicit Petro, Sic non J potuiftis una ho- 

41 ra vigilare mecum ? Vigilate et orate, ut non intretis in ten-' 
tationem : fpiritus quidem promptus efi, caro autem iniirma. 

42 Rurfum fecundo quum abiiffet, oravit, dicens, Pater mi, fi non 

43 poteft hoc tranfire a me, nifi bibam illud, fiat voluntas tua. || Et 
quum veniffet invenit eos rurfum dormientes : erant enim oculi 

44 eorum gravati. Et quum reliquiffet eos, abiit et oravit iterum 

I <J:D0*^^0L^J^ r^/o] In margJne MSti yOOL^ ( '^^^bf O ) 

2 yoiS^JioLj] Is^J^l^ 

3 ?4 t-^o] <^ol (JLJ ^o) 

f dicit Petro ] Leftio marg. (dicit) Illis. 

:|: potuiftis ] Potuifti. 

I et q^num vcniflet ] ( et q,uum veniflet } Iterum. 

* KCif liV?\UV 

* Z^i^i^ 

140 M A T T H M I 

CLiiOaD . )-J-^^ yOOUj^j|-r:i ^"bi^iisj^ |"*-J?! 0)'^.:2aO . JJi^^JO 4^ 
oo) ool y Do V o'|.— o cxJ^ ^^a— 'i>s-.JL-Jbot oo) Jo) .'^jjj 47 

JiJULD Ol-iiCL^O .' Jlj '^lQ-i^-jI ^-^ yja JtOOUj JO) '.^Cih.il^ 

•• •» •• •• •• 

ySi ]l] yOOL^ OOLj % OU^ JOO) ^'iXJCbOt ^^ OO) v ).^Q.,V^ 48 

• • • 

^^jjw^O . cjOLxJOlQjaJ uOtOJ^sj^ OO) fj^ CDJU^ OO) '. \ ^^ 49 

Y »1 oo> . oi.nft 10 *. ci.^*j cy-^ * . 'i-^Jo VkOA.» Iq!^ c:s"|.d 50 

yD y^ t^, »0) V JIS^IjV *^^ ^^ '• <-»V-^^-»^ • cObk '^^J VkQJt» 

>^ y^ fo)o •:• ciO)o^jL.Jo VkQAj \s.i. l-^^r^^ o^isojj % o^yplj 51 
'. OL^t )-2La£0 ^^QJo J^J <^A2i , D •. Ma&.» ^«:i.t yOJO) 

tertio, et eundein fermonem dixit. Tunc venit ad difcipulos, et 45 
dicit iis, Dormite quod fupereft, et requiefcite : ecce appropih- 
quavit hora, et Filius hominis traditur in manus peccatorum. 
Surgite, eamus -, ecce is qui tradit me appropinquavit. ' Et quum 46 47 
adhuc ipfe loqueretur, ecce Judas, unus ex duodecim, venit, et 
cum eo turba multa, cum gladiis et lignis, a principibus Sacer- 
dotum et Senioribus populi. IUe autem qui prodebat eum, de- 48 
derat iis fignum, dicens, Quem ofculatus fuero, ipfe eft, prehen- 
dite eum. Et ftatim acceflit ad Jefum, et dixit, Salve Rabi, et 49 
ofculatus eft eum. Ipfe autem Jefus dixit ei, Amice mi, ad quid 50 
venifti ? Tunc quum accefliflent injecerunt manus in Jefum, et 
prehenderunt eum. Et qccc, unus ex illis qui erant cum Jefu, 51 
quum cxtendifTet manum diftrinxit gladium fuum, et percufllt 

C A P. XXVL 141 

«■ ■■ •• • 

53 'y -^ m oj * . yolQ^bOj |^„im:2^ \^9\ a m c^.mjt yajo \. 1 >^ 
a2^ jn->.n.,jo .• cjO^i )^Jl) c£CLk25j| Jjud )-jJ f >— ^ JU? ^J 

•:• ^ooi ,V?,^ !S tot) J-JLsot ^^^»^^ .• )-i^o yCL^sSoj^j ^\oo) 

• • • • 

<yaaI.Q2^ /3q.jI^ . cjij_]Of^^Lt )m,ino ).Suj:o p^ ^j^sjqSLj 
*:• <xj.joL^^ j]o . jJ a^OLr:^ )-j^ /o^ ^^. Sr> ^ JS^ooi oKi 

56 . ).aj:i.j^ ).^iS.r) yO,„>N^JSu> )., 1 ,?> i^ •. Loo» 01^0 ^^t ?t^ 

57 V* v?-^^ '*' ^t"^ «jO)on-,rMu ^ yootl^ ^^ i,No\L ^— «^o) 
.* ).joua dL*'y ).:^.ao LclJ^ oo^oJlb^o^ '. Vto tiS uO)o^f t 

52 fervum principis Sacerdotum, et abftulit aurem ejus. Tunc 
dicit ei Jefus, Converte gladium tuum in locum fuum : omnes 

5S enim qui acceperint gladios gladiis peribunt. 'f An putas quod 
non poffim nunc rogare Patrem meum, et conftituet mihi jam 

54 plus quam duodecim legiones angelorum ? Quomodo igitur im- 

55 plcbuntur Scripturae, quia fic oportet fieri ? In illa hora dixit 
Jefus turbis, Tanquam contra latronem exiviftis cum gladiis et fuf- 
tibus, ut apprehenderetis me ? quotidie apud vos fedebam docens 

56 in templo, et non apprehendiftis me. Hoc autem totum fadlum 
eft ut implerentjiir Scripturae prophetarum. Tunc difcipuli omnes 

57 quum reliquiflent eum, fugerunt. Illi autem qui apprehenderunt 
Jefum, duxerunt eum ad Caiapham principem Sacerdotum j ubi 

I frsj) \.::iJai Of ] In margine MSti v^ Jv^^^^"*^^ ( ^D 
t An putas ] Leftio marg. { An ) Videtur tibi. 

N n 


142 M A T T H ^ I 

Joo) c£La.nj ^i ccDo'f..,J-2i V aJU«iL^ ^-Hinno J,-£l-idj |-^J 5^ 

• • • • » • ■ . 

OOO) ^^-MaM.:K.^ '. Ol — ."S^A ).djruaj.^0 )tti,>00 ^jI )»i(>L3 UJtaJ 59 

JOo L*QLAJoJS.-fc^t [\S\ i^ \^0 tl, ,j ^^^u-.S. JJiO>sc>^1 jLoiQLIO ^O 

•:• Qj.^£lArff JU . Qj^fP JL^I JtOLID J(— [1_£0 ^aO . OwjajuJ 

po) . o;.--!^^ iL^j JtoLio ^^3L Q-riif.^ ^ xr^» ?^-*t-^i) ^^ 
^ — I,— oo . JoC^t jl , ,n , , tOL^ ^\.9 V? N )-jf J J^! •. v^f 

• • •» 

^-^^ )-30i,.riB i) ^a_D ^ 2o . OLi r^^Q^ )..^aj JJS.^iSOk 

* * * 

jJL^ I- ao . foo) tQ-»As|u ViQ ft— ji ^-— ii oo) . w-jioi..m ,Nd 63 

•. )-AJsj JcC^:^ i^-X ).jj J...-!iOQ— iio . QlI^ t-^f ).J0L0 • *y 

c)'^--::^ oo) [-.jsK. ,» B ^ ij^ liis »J KjJ yj .• ^"^ ^— ^jLi 

Scribse et Seniores congregati erant. Petrus autem fequebatur s^ 
eum a longe, ufque ad aulam principis Sacerdotum : et quum 
ingreflus effet intro, fedebat cum miniftris, ad videndum finem. 
Principes Sacerdotum autem, et Seniores, et congregatio tota, quae- 59 
rebant teftimonium falfum contra Jefum, ut morti traderent eum : 
Et non invenerunt : et quum multi teftes falfi acceffiflent, non 60 
invenerunt. Poftremo autem quum acceffiflent duo teftes falli, 
Dixerunt, Hic dixit, PofTum deftruere templum Dei, et per tres 61 
dies aedificare illud. Et quum furrexiftet princeps Sacerdotum, 62 
dixit ei, Nihil refpondes ? quid ifti contra te teftificantur ? Ipfe 63 
autem Jefus tacebat. Et refpondens princeps Sacerdotum dixit 
ei, Adjuro te per Deum viventem, ut dicas nobis, fi tu es Chriftus 

C A P. XXVI. 143 

p.xua£o oot l^j^ V (^t-^t '' 1 ^? r^ ooiaj| bo ujt 

^^ •. o*|— J^J qjjl2) ^«-«b ^jVyQJo) . ^•|.:=^iSsm.^o ^0-0!^ ).xi50 
68 ^ ).juL^ •. ^V*^? t-^ obiaSLQJu ^^1 l-Jr^? * cjOomlSLoo 

6^ ^j^t t£DO'^.^^ •:• t|.-JOw— ^^ OO) LjQ)oJ^J QjJlbO '.Jm.iJ \3 

^J^ V7,riVio> ^^ja o)Ln. ^ iS^'^o .^L*^^ ^oo) oKl ] '^'^ 

■ • • 

00) >AQ ft—J JJQ^ -fis^OO) u....«*J^w.a^ JSuJ tSj •• J;. ^J ^ 

70 JU '. v^? r^ xooil^ jo^ ^2Lp w— jj 00) . f. .1, >iwi .'i 

71 •. ) ,^,,1 £0, N. ^--»> ca2u ^ •:• cjSuJ Jr^? )-*-^ )-jf ^^i 

64 Filius Dei viventis. Dicit ei Jefus, Tu dixifti : veruntamen 
dico vobis, Ab hoc tempore videbitis Filium hominis fedentem 

65 a dextera potentiae, et venientem in nubibus coeli. Tunc prin- 
ceps Sacerdotum laceravit veftimenta fua, dicens, Blafphemavit ^ 
quid amplius opus habemus teftibus : ecce, nunc audiftis blaf- 

66 phemiam ejus. Quid vobis videtur ? Ipfi autem refpondentes 
6y dixerunt, Reus eft mortis. Tunc infpuerunt in faciem ejus, et 
68 colaphos inflixerunt ei i ahi autem percuiTerunt eum, Dicentes, 
6g Vaticinare nobis, Chrille, quis eft qui percuftit te. Petrus autcm 

foris fedebat in aula : et acceffit ad eum quaedam ancilla, dicens, 

70 Etiam tu eras cum Jefu Galilaeo. Ipfe autem negavit coram om- 

71 nibus, dicens, Nefcio quid dicis. Quum egreffus effet autem in 





Joo) uoioKjj )-joio . .,^--^It ,yQjcnJ^ J-^-JsoJo fL'^J o)L)-l* 

JO^ •. ^iS»^0, ,N3 JCL^ Tf-SiJ^i OoLo •]-4*9pl OO) MQ t^j ^Q-^ 

'. po)^Q^o Q^j ,tj^y;?\ oysu ^^ 



«l?S jjv.t^, t>«Sni>t 

^.^tL^o <- ^:^ Jil—j^L l^-AjJ^o .)-■ Tj ^!S otJ^ {..jf w^ ji)t 

\.£^ % yCu^ IQ^JO . tfcO )Q21^L V Y I 1 '^) ~ K^L .• J^xu 

o^.tft 3 ) ri 'S^ r. ^oo) ^^--«i ?i— -^J r^ *'* J^?! '»r ^o 

% \XQJR.* ^.^ y ^Q ^t I •■■» ■ OO ).JOLJ3 CI.-JI >t yOOL^s-!j3 

V oO)~a-J^wr:io^ •. uO)oj.-J]dJ ^o •:• uOUijoJS^iojt ) < o,»^ 

V fjQ^Q—j^ oo) (ioa.^>sj..S) (Hooju^aSC^ v oo^^Ma^baJS^Jo 

veftibulum, vidit eum alia, et dicit iis qui erant illic, Et hic erat 
cum Jefu Nazareno, Et rurfus negavit cum juramentis, Non 
novi hominem. Poft paululum autem, quum acceffiffent illi 
qui aftabant, dixerunt Petro, Vere etiam tu ex illis es ; etenim 
sfi Galilasus es, et ^ fermo tuus notum te facit. Tune coepit ex- 
fecrari et jurare, Non novi hominem. Et ftatim gallus cantavit. 
Et recordatus eft Petrus fermonis Jefu, quem dixerat ei, Priuf- 
quam gallus cantet, tribus T vicibus ^ negabis me. Et egrelTus eft 
£xtra, £t flevit amare. Quum mane autem elTet, conlilium cepe- 
ruBt omnes principes Sacerdotum et Seniores populi adverfus Je- 
fum, ut morti traderent eum. Et quum vinxiftent eum, ad- 
duxeruJit ~ eum vT, et tradiderunt "^ eum ^ Pontio Pilato praefidi. 








C A P. XXVII. 145 

• • •• •• .•• ».«^ 

5 ), ?\.., g-i n ^ ycuj o^iu ^o .?)-^L* ^? •V''^ )-J-^ ^^»» 

6 |-JOi-:5 cuur .V otX oo) ~ cd)-*j* ^jjo ujjiu •. JLojOLo ^^T^vl^r- 

7 y.^ , ^opu.JS^J ).:tojj ) v>i',^> ^.^^ •. y^fj).r::ijao Ki^Zi * * ««?'«"«" 

8 j.£Dja<^J oo) ti't-DLf Jio \s.^-Jio . )-»jLcaoJ| J^cliud iS,i,r^X 

^JS^^L JS>.^,m lo •. f.^?t ).j.:=Lj 00) ).^>? ^.d^' ?t-^?! ^^ 
••^?>£CL»?i ).julo ^ Oyjoj oo) .' ?;.£uiboi * coaiOL^* f^m^ ^ 

3 Tunc quum vidilTet Judas qui tradiderat eum, quod damnatus 
elTet, poenitens, retulit illos triginta argenteos principibus Sacer- 

4 dotum, et Senioribus : Dicens, Peccavi, quod tradidi fanguinem 

5 innoxium. Ipfi autem dixerunt, Quid ad nos ? tu videris. Et 
quum projeciflet illos argenteos in templum, feceffit, et abiit et 

6 ftrangulavit t feipfum ^. Principes Sacerdotum autem quum 
accepifTent illos argenteos, dixerunt, Non licet mittere eos in lo- 

7 cum oblationis, quia pretium fanguinis funt. Quum autem con- 
lilium cepiiTent, emerunt ex iis agrum figuli ad locum fepulturas 

8 peregrinorum. Propter hoc vocatus efi: ager ille, ager fanguinis 
p ufque ad hodiernum diem. Tunc impletum eft id quod didum 

fuerat -f* per Jeremiam prophetam, dicentem, Et accepi triginta 
argenteos (pretium illius pretiofi quem definiverant,) a filiis Ifraelis. 

I )-A^)? ^-J^ ] In margine MS" )-jV^) ^^ 

f per Jeremiam ] Ledio Marg. Per Zachariam. 



145 M A T T H^ I 

Oo 7 

oo) •.piajt ). o.X^ i^j&CiJ JSjJ \ •^-^J ^rj J-jaiQ_af 

;^'^^2SJto ^O V JSjJ -^ibbj J^jJ .OL^ 'i-^J VOAa A^J 12 



«^,, .K „^:SA ).J^ JisjJ N> — )£i^%j jO . tIDa^^JtL-2) OL^ V— ^f 

t^J . ^K>N >0 lyM Id^ J[)o OlI^ OlJ^ JOo '. ^— alOUXL^ 14 

^oo ^:^ '• ?T)-^ ^v^.nr^ •:• ti~io ).jayi~»? V!ioiJ&ot 15 

•:• 000 y--j ±iji oo) •. )j> 1 nN JV'*^^? r'^ ^V*-^*^ (ja^o^— »? 

*/3^g«s?^i» yJ-2LCiJ v^* v^JiiCioi \^-*r^ ?r^? xr-»l yOOLb. ?oa) /s^? i^ 

0.1 >)o\ .(loa^lLB yOOL^ v^? '-"^^^^c^ 0001 y, At» ! ^ Y^ ^7 

ViC t »N Oj ^L:=S? V-^^ •• yH ^ N ?t— *^? \0^? XT""' ^J 

\s— .^— ^t v.„j,^ Joo \>, > . )-M> I t, ^o V— ^?^^^! o^ ^^ 

'. ) V>»"^ ^-^ Joo) oJSnJ ^^1 y.^^ •:• uoia^CL^JuJ ),>om,M 19 

Et dedi cos in agrum figuli, ficut praecepit mihi Dominus. Jefus 10 1 1 
autem ftetit coram praefide : et interrogavit eum praefes, dicens, 
Tu es Rex Judseorum ? Ipfe autem Jefus dixit ei, Tu dicis. 

Et quum accufaretur a principibus Sacerdotum et Senioribus, nihil 12 

refpondit. Tunc dicit ei Pilatus, Non audis quid adverfum te 13 

teftificantur ? Et non rcfpondit ei, neque ad ullum verbum : ita 14 

ut miraretur praefes valde. Omni autem feflo folitus erat praefes 35 

folvere unum vindlum turbae, quem volebant. Habebant autem 16 

vin<3:um infignem, qui dicebatur Barabbas. Quum congregati 17 
effent igitur, dixit iis Pilatus, Quem vultis folvam vobis ? Barab- 

bam, an Jefum qui dicitur Chriflus ? Sciebat enim quod propter 18 

ihvidiam tradidifTcnt eum, Quum autem federet in tribunali, 19 

C A P. XXVII. 147 

[ n .;)^o M^ J^r^ JU '• ?t~ ^? i-a ciLJSsj} oiLqJ^ Kw^vfu 

• m * 

. ) M V -> — o V )»L^a — » * JSjUi •, — *— ^ jL)j~£o . od 

• • f «• 

20 o^--^--'v )m..P\* •. )juJLDO w-at pOLD tiJLit v oiSN,.>iN iV Sp 

.yO^Qj w») V>n • »N v)„"^.:=^^ ^,:^ yO.S)t,!> ), \ ,n »^ )■ 1 n\ 

21 yO^oJ xf^J Q-^-y"^ .yOOL^ V^J )jaiQ,_»f y-»t cxx^ ^ 

22 00) >3>Ot»\ ^-^:^^] \^Cf) l-J^ . (IDQ— ^lLa yOOLl^ r-^f 

23 )jabQ^— -»f .ci^pi yOOL:^ ^--»'^:^J .).MuUL^ ^.ibo^^Jtoj 

24 tlDQ^JlLa ^l Jl-i^ ^ V tii^S^pJ ^-aVJijOf y^^ OpO> y .»ND 

jl^ ^^^.Qju ^ •. foo) l^oj j6s^J'^^iS»^ Jllj •. ^loSo /o^-.ibo JUt 

• • • 

• • • • • • 

25 )jbCLa^ OL:^ n I ^ ^O .vp)-wl yOJ^sJ^ .pO) ).>CL»1j1 OL^J 

mifit ad eum uxor ejus, dicens, Nihil tibi et jufto illi : multa 

20 enim pafTa fum iH hodie ^ in fomnio propter eum. Principes Sa- 
cerdotum autem et Seniores perfuaferunt turbis, ut peterent Ba- 

21 rabbam, Jefum autem ut perderent. Refpondens autem praefes 
dixlt iis, Quem vultis folvam vobis ii? e duobus illis ^ ? Ipfi au- 

22 tem dixerunt, Barabbam. Dicit iis Pilatus, Quid igitur faciam 

23 Jefu qui dicitur Chriftus ? Dicunt omnes, Criicifigatur. Prasfes 
autem dixit, Quid enim mali fecit ? Ipfi autem magis clamabant, 

24 dicentes, Crucifigatur. Quum vidifiTet autem Pilatus, quod nihU 
proficeret, fed magis tumultus fieret, accipiens aquas lavit manus 
fuas coram turbis, dicens, Innoxius fum a fanguine jufi:i huj.us. : 

25 vos videritis. Et refpondens univerfus populus dixit, Sanguis 


148 M A T T H ^ I 

f'^aw y^^aO) V ,^isaj ]^j^ \,±,Q y^^^ 01^1 [^y 'r-^? ^^ 

* ;^>.«.«f J>i« . ^Jisj^ajuj^ (m.»,>oJiLa * ciO)aJ^^Kjs^ oUbQxo u.o)aiL>wJ^JMp ^s-^o 28 
).aJjdo . olajj ^fcik oib^ ).^n,^ ,^-JiQ iL^bo o^ysjs^ ^-.-30 29 

•. oOlQ^yJD y001«0ta:ii \>ui. aD;.:ri ^O . Ol-^^ jn! iiV>i XS^* 

■ • • • 

^O •r-j^^Ojt |...D^^ u^ '. ^^^^ ^ Ol^ OOO) ^jum) r^ >0 ^Q 

^iio ..OLJL.^ ^ 000» ,,^.^0 l^ a-:sK£Uu '.0L^ atj 31 
1^)...^ 00)0«! ^^so ccql*^)Ld b*o)ajoJ^sfu^ *. OLn^ a...MAi)^ 

ooo) y ,», ,n, ^ I y D . o "^,>NJ^>,„>)o!^ uO)Q-Jb.£ioJo •:• oCssjI 32 

'. ynvV? iy OL2)d-.Ju> ^^^^^0^ ) tt 1;^— ±> a.^^.M£LJu| '. ^^»*^ 

ejus fuper nos, et fuper filios noflros. Tunc folvit iis Barabbam: 26 
Jefum autem quum verberafTet flagellis, tradidit eum ut crucifi- 
geretur. Tunc milites praefidiSi quum duxifTcnt Jefum in prae- 27 
torium, congregaverunt ad eum univerfam cohortem. Et quum 28 
-)- exuifTent eum, pofuerunt fuper eum chlamydem coccineam. Et 29 
quum intorfiffent coronam e fpinis, pofuerunt fuper caput ejus, et 
arundinem J fuper dexteram ejus : et quum flexiffent genua fua 
coram eo, illudebant ei, dicentes, Salve, Rex Judaeorum. Et quum qo 
infpuilTent in eum, acceperunt arundinem, et percutiebant eum fuper 
caput ejus. Et quum illufifTent ci, exuerunt eum chlamyde, et ^i 
induerunt eum veflimentis fuis, et duxerunt eum utcrucifigere- 
tur. Quum exirent autem, invenerunt hominem Cyrenaeum, 32 

1 cjO)CU*2SJli ] In margine MSti OLI^J )jJ.ibO ( oO)aw^^>Ai ) 

2 ),Lj.NQj ^^^ ] ( ).J^^j ) ^ 

t exuiffent eum ] Ledlio marg. ( exuiflent eum ) Veftimentis fuis. 
J fuper dexteram ] In ( dextera) 


33 : lI>C::iuO,—>^ f'|.-J^JiSOiO> jJ^^-»rio^ oL^ , — iio •:• ol— V-j^ 

• • • . • 

35 )»j).^ Q^^j^J;^ •. oCtO 7^,>v J ^t y^ •:• Jjt>*A— bQ— ^ JOO) )^J 

^ fc— :=i J^jt-boJ) L.O) JJL-iJolLt »:• ) <^ <^ cu^jj ^. oiI^> 

3^ •:• ^-i^L OL^^ii. ^*^.^o ooo) ^xoiSoo •:Vffla2i oa^^f uu^t 
37 *. )-:2LjjCSw«a^ ouJ^t jKJi>Ow outaj y„ND ^"^uiJ^ o— ^— loo 

•• • • • • - 

3$ y i^ to) •:* )...j1qj| ), n N No oo) v>q, ,.t„,,» uotoi^jj )»io) 

cujus nomen eraf Simon, hunc duxerunt angaria ut ferret cru- 

33 cem ejus. Et quum veniflent in locum dicSum Golgotha, qui 

34 eft di(^us locus Cranii, Dederunt ei bibere •f acetum mixtum 
^^ cum fellc : et quum guftaflet, noluit bibere. Quum autem cru- 

cifixilTent eum, diviferunt veftimenta ejus, jacientes fortem : ut 
impleretur id quod dicftum eft per prophetam, J Partiti funt vef- 
timenta mea inter fe ; et fuper veftem meam jecerunt fortem v^. 
36 37 Et fedebant et fervabant eum illic. Et pofuerunt fuper caput 
ejus caufam ipfius fcriptam, Hic est Jesus Rex JuDiEORUM. 
38 Tunc crucifiguntur cum eo duo latrones j unus a dextera, et unus 

I ).j))._«j).:::i ^r^! ] In Margine MSti viyycifiZva-ciV 0\.m^ O) 

3 q^^sHj ] ^jJ^^ iS.Ai0^sJoJ j) •. )o.j..2ujt t.fn,A,rfi^'y.:a J^o) 

•:• )»a.j^QID )ia^^D OOLr::^ jUo *. ).j<JCLi )>J^iw^J 

t acetum ] Ledio marg. Vinum. 

% Partiti funt &c.'] Haec periocha Prophetse non inventa ell in duobus exemplaribus 
Grsecis, neque in illo antic^^uo Syriaco. 


* ^ftt 

150 M A T T H ^ I 

000 ^-i^p^^bo olcL^ii, ooo) ^•^j:i«kt ^t y^iXci .r-JiUaco ^ 39 

JV»^! Od •. OOj * •. ^'^liO^O ^OOL.AJL.t ^^-.,1>0 ^ % OL^ 4» 

^) ^lo^io^rri OL,:=i V [^,.\j ,5^ icu* Jol!^> v^JS^J JV^ 4^ 
)-iu.^£>o ), ft ,., t , o o ]y^^ JCL^ ooo) ^^|Ji^ )joi-a C4jut caf 

'. CL3j 0l>0\ J p» jl cOSk OO) •. OjQJU Jj^jJ V -^V^? t-^ 4^ 

).... n >N j ,5^-iso J-ajo) Idjuuj '. cojojN^J ^Jv^^?! (..aJis^ ^^ 

^O» cO)CU^V^ • f C>u!^ ^\:j. \w3l . OL^ y1 .,TbQjOL^O 43 
^ ^t cO) V Jv~^ c-JtsJ.} JOL^II V*<^ V^f -«^l-^ f^j V? '^'*" 

ooo) ^^^,ca, ^ ^,SD oU^jb. o ^"^J?! xOJO) |,.fcj^on \ tSJ co» 
oObs3 v».i. ).^afiLx« Joo) Jjt^i^JS.-ju Jj^OwJu ^) ^iso •:• olI^ 45 

J^^Aj ^t u^i) V jKjL^aJul. ^JSOwA!^ Jl— ijO,«^ •. )-Ja.>J 46 
U^,jf C.:^} » •. yibOj ^O )--Ci> jLciOi ViCJL. l£L2.|} •. ^J&s.&.XASoi 

a finiftra. Qui autem praeteribant juxta eum, conviciabantur ei, 39 

moventes capita fua, Et dicentes, Vah, qui deftruis templum et 40 
tribus diebus asdificas illud, libera teipfum : fi Filius Dei es, de- 

fcende de cruce. Similiter autem etiam principes Sacerdotum il- 41 
ludebant, cum Scribis, et Senioribus, et Pharifaeis, dicentes -, 

Alios fervavit, feipfum non potefl fervare : fi Rex Ifraelis efl, 42 

defcendat nunc e cruce, et credemus ei. - Confidit in Deo, libe- 43 
ret eum nunc, fi vult eum : dixit enim, quod Dei fum Filius. 

Id ipfum autem etiam latrones qui crucifixi erant cum eo, expro- 44 

brabant ei. A fexta autem hora fad^ funt tenebrae fuper univer- 45 

fam terram, ufque ad horam nonam. Circa autem horam nonam, 46 
clamavit Jefus voce magna, dicens, Ili, Ili, lima fabachthani ? 

I In margine MSti tiJ!^ '. Jis^).jV"^.2>. ♦jnity nd^ ^^H ^hii 

V u.jJis^}«i. OLiCL^ uJ^ 

C A P. XXVII, 151 

• • •• 

47 % 000 y^ .t.NOiD wJ^It yQJO) Y No y»i| yi> l^ . <JLjtS^n,2LSu 

* « • • 

49^ x."*V^? J-^r**! \r^T yOja) . ol^ Joo JjiiJt^ ).jLj.£iCi oi.^Q.m 

50 ^~»t 001 •:• otJ5'^,*=^ V>\ ),ibsaf fij y^f J)-^A-i tDa.:xju •. 000 

51 ^oo vVOLljaOj.ta.2LJu j-^i^ jl n r^ ooJL \.^d y a Wqjl. 

l- ^Y-^ ^uX^ ^-^ . y^^K^ CD^JSsIdJ .ILzLjdt J.j5.jl. (,.. k)J 

52^ ^^s\ 00 .Q •r— ij? I" "-^^ "^o . J^vJi^jjlLj J.iw>fo •:• j^^J^sX 

• • • • • • ^ 

.oioo 0001 y ,i,ni,N:?i> |-ji.»^-j3^ ?t>sr^ ?I~Ks::^° . ojaj^^Silf 

• • 

S^ J^sjL»,JiQ!^ CL^s.i. . dJS^iaAD )!s^ y^ \ ^y.r\ 00 ^^ 00*=^^ ^o 
54 ^ojoo ^.-at J)..^ cftj^ 00 •:• J^v— lo^ qj)-jjIJo •. )jaj, o 

47 quod efl, Deus mi, Deus mi, ad quid dereliquifti me ? Quidam 
autem ex iis qui illic ftabant, quum audiviflent, dicebant, quod 

48 Eliam vocat ifle. Et flatim accurrit unus ex iis, et.quum acce- 
pifTet fpongiam, et impleviflet eam aceto, et pofuiiTet eam in a- 

49 rundinem, potum praebebat ei. Reliqui autem dicebant, Sine, 

50 videamus li veniat Elias ad liberandum eum. Ipfe autem Jefus 
quum clamaffet rurfum voce magna, emilit fpiritum t fuum ^. 

51 Et ecce, velamen templi fiffum efl in duo, a fummo ufque ad 

52 imum : et terra mota efl, et petrae iifrae funt ; Et fepulchra 
aperta funt ; et multa corpora fand:orum qui dormiebant, fur- 

S^ rexerunt. Et quum egreili effent e monumentis pofl refurredio- 

nem ejus, ingrefli funt in urbem fandlam, et apparuerunt multis. 

54 Centurio autem et qui cum eo era?2f, qui fervabant Jelum, quum 

15^ M A T T H ^ I 

x^^cOi».o ).-.-i.op^ o}-M ^o % Mo 9 »iX ooo) wiyA^^ OL^o^t 

•■ •« •• •• 

^J-jaJ JL|^,_-ID f.iU ^j^L' ^l oOO) ^J vJ^JO) JOO) cO)oiS>-.f 55 

Jl^i^iK^ ^)^ v>oa i\ fA*^ n IV x:<^^ >^o) .* ).nj.»0) wbo coo) 

/Dj.a-j|^ LOO) OLjJ^J ,^OLJ2i^ . OL^ cOO) ^ H NO ft— ^t 5» 


yOOLll^Jo •• f^J caxoojJio* oaaiwji <jO) ^^pioo ' ^' * -^f^ >^^ 
|'|.jj&s^ Jxj'^r:i JLJ •. foo) (.Aijoj y-.i ^ V oJo)iOLoo)ji JjlJ-o> 57 
^ioi^LLj oo> cajt oo) •. cSlxaaj OLiasuf •:• aDfo)L).^jJ 3 ,^ 

o)'y_2) '^J-Aj '. croQ— ^)L^\ o-^D , :^ )jo) .MotiN Joo) 5 8 

•:•• J'^-_,_— £i4 Q 301 — »j&v>^Q^ ^.£i2i L£oa.^;::ssA£i ^^o) .>3ka*jt 

jjo, — m—n OLD'^— D •. ca — coa— * J-^^—SlJ^ ol^oju ^ — ao 59 

vidifTent terrse mottim, et illa quse fadra fuerant, timuerunt valde, 
dicentes, Vere Filius Dei erat ifte. Erant autem •!• illic mu- 55 
lieres multae fpedlantes e longinquo, quse fequutae fuerant Jefum 
a Galilcea, miniftrantes ei. In quibus erat Maria Magdalene, et 5^ 
Maria quae Jacobi J et Jofe erat mater, et mater filiorum Zebe- 
da3i. Quum autem vefpera elTet, venit homo dives ab || Arima- 57 
thaea, cujus nomen erai Jofephus, qui etiam ipfe difcipulus facflus 
fuerat Jefu. Hic qunm acceffiffet ad Pilatum, petiit corpus Jefu. 5^ 
Tunc Pilatus juffit reddi § corpus. Et quunl accepiffet corpus 59 

I ^L ] In margine MSti tSJ ( ^L ) 

2 (juioajjio ] ^SlcoojIo 

3 c£DfO)Lj.>L.*jJ ] JK^^ 

t illic] LeftioMarg. (illicVEt. 
J et Jofe ] Et Jofephi. 

II Arimatliaea ] Rama. 

§ corpus ] ( corpus ) Jefu, 

C A P. XXVIL 15 


61 coo) JS^J V \i>jf Jv^^! f~^)^^ ?^^) |-^)-s ^— -i. ^-ao 

• ••• * * ' m * 

).A-.^£50 I-JOL^ CAAjt QAJ-Dlf '. jK^ZsOfJb. ^iS^ cjO)OitvjJ^ OO) 
63 ) I I N.^^>^ 00)t -^IOt-i^Lj '. c*^ •.^•^f ^3 CEDO^^LS) Lq^ 

. )-jJ /o)i> )J^a.* JJS«^L ^its»::^! •. Joo) u.ja Vu0^.ii ^-^ '^— iboj* 

64 •. ) .JS^L ).^a^ ).-Jbo^-i. ^ysy.n'^ ^o^o)tj-jt \i»A30) tanja 

yO>.i^)«jo .• 001 I in ^ 1 — j oiIS,ji J^AiO-^L voL)_j ),V7 N> 

• • ■ ■ 

|.A..i^ ^iS^^^ ^Loju^»^^ ^oo)Lo .• ^JSuu!^ ^^J^ p^\ {.^.^K.'^ 


66 ^ ^t yOJO) .^^JSo^ ^o^^t i|.jj <^>^!jf olikj ).j]o il^.fflaQ * * ^soyrTwJ^jfi 

60 Jofephus involvit illud findone pura ; Et pofuit illud in fepulchro 
fuo novo, 'f quod exciderat in petra : et quum advolviffet faxum 

^i magnum ad oftium fepulchri, abiit. Erant autem illic Maria 
Magdalene, et altera Maria, quae fedebant contra fepulchrum. 

62 ~ Die ^ craftino autem, quae eft poft Parafceuen, congregati funt 
6^ principes Sacerdotum et Pharif.£i ad Pilatum, Dicentes, Domine 

mi, memores fumus quod ille impoftor dixit quum adhuc vivens 

64 cfTet, Poft tres dies refurgam. Praecipe igitur cuftodiri fepulchrum 

ufque ad diem tertium : ne forte veniant difcipuli ejus, ef furen- 

tur eum, et dicant populo, quod furrexerit ex mortuis : et erit 

6^ error ultimus pejor quam prior. Dixit iis jk autem *^ Pilatus, 

66 Habetis cuftodiam : ite, cuftodite ficut fcitis. Ipfi autem quum 

• • 

I V-CiJt OO)] In margine MSti f'^J-QJ JOO) uO)o£s.jJt OO) 

f quod exciderat] Leflio marg. Quod erat excifum. 



154. M A T T H iE I 

•- l^a^^jo ^^ Kj^ |-j'^I^i '^a,^ J-oJbb . l-r:)) Joo) )-.^oj Joio 2 

. 01^.^^ Joo) o^wo Jv-^^! \^)^ y—^ f— 2))^ '^^^ ^'^9 
JjGLw OLauo-^No .Jj3'^:2> k*^^ oC^*i fL|-Ai ^t Loo) OLjJiv*f g 

|»3J1^^ OO) ^—.jV I^L.^ ^.»3 . ^J&sJ^ ^t--^? 000)0 .^^..^t 5 
;.— fc-^ l^^ V.pJ. . ^;-^^<jJ >Ji>w*all JU . ] ^ lll\ v-^f 
. i^^O} ^ I N ^ ca. Ns (^jjl OO) V )-a)*J 5»i' WO,„. ,11. <», ..Nt 
. V— ^?! ).. ! n »^ ', ,j, ...^ V OL^ ~ p^ . ). a^O) uO)oJ^} )) 6 

ablifTent, obfervarunt fepulchrum, obfignantes lapidem, cum cuf- 
^^^* todia. Veipere autem Sabbathorum, quum lucefceret primus ' 
a^es feptimanas, venit Maria Magdalene, et altera Mana, ut 
fpedlarent fepulchrum. Et ecce, terrae motus fadus eft magnus : 2 
angelus enim Domini defcendit e coelo, ei acceffit, et revolvi^t 
faxum ab oflio fepulchri, et fedebat fuper illud. Erat autemi af- 3 
pedtus ejus ficirt fulgur, et veftimentum ejas alibum ficut nix. 
Prae autem timore ejus concufli funt cuftodientes, et fadii funt fi- 4 
cut mortui. Refpondens autem angelus dixit mulieribus, Ne ti- 5 
meatis vos : fcio enim quod Jefum -f ^ Nazarenum ^, qui cru- 
cifixus eft, quaeritis. Non efl hic : furrexit enim ficut dixit. 5 

• • • « 

I V ).a*jpl ?!; ] In margine MSti ^nsO ).Aja.* j-^^^J JJX^Jis^ 

v).j)pi ).iiajo cw-aiS^soJ JO .J.A^^D 00) ).ju«3qxo 

t rU Nazarenxim ^ ] Marg, In tribus exemplaribus Grjecis, et uno Syriaco, anti- 
([uo illo, non inventum eft nomen * Nazarenum'. 



C A P. XXVIII. 15 

• • • • • r L 

V oooy^^oiSK^ o*, n .m^jg^ ^i^<&)> '. JJSi^*, jLo^jao fJ^CiKjat 
9 ]a)o \oC^\ ^^,»NQ. ^JX*:^ o'^-,^.fn-v>>fc cjoq> ^jf ^^t «^j^ 

^-2k ^««'^ ^JhJO) • ^fcij yn»j '. yi,..,Nl?^ ^pija ^' .iOL,C> VX yrr , !^ ViQAji 

a •• ••••' •• 

10 f..,ik.^2 wi.-.»^Gl V OL2k ^ tyii,^'^0 CaGlCui»s;<^1 i^^.«y«la^ wk^^D 

1 1 ^--at y^^ , CkJLJO).MUl ^..^io '. Jl->ai.a;^^^^i^..,^ ^....^1^1^ 

7 ^ • • V • • 

OUJbwJD )«^OLi-^ UAsa^^ Oi^^ioj *. ^jSsgLa^NO, X oI| 

• t • « • * 

cS)^ } ,<(, 1, ■ n ja^^ n .iiTir , ^i^ ^,^6 . uoot y^ j, joi 

7 Venite, videte locum ubi pofitus erat Dominus. Et cito pro- 
feftae dicite difeipulis ejus, qubd furrexerit ex mortuis : et ecce, 
praeit vobis in Galilseam : illic videbitis eum. Ecce, dixi vobis. 

8 Et quum egreffae effent cito a fepulchro, cum timore et gaudio 

9 magno, Gucurrerunt renuneiare difcipulis ejus. Quum autem 
proficiferentur renunciare difeipulis ejus, et ecce, Jefus occurrit 

. iis, dicens, Salvete. Ipfas autem quum acceffifTent, apprehende- 

10 runt pedes ejus, et adoraverunt eum. Tunc dixit iis Jefus, Ne 
titneatis : ite, renunciate fratribus meis, ut abeant in Galilaeam, 

11 et illic videbunt me. Quum autemi abirent, ecce quidam de cuf- 
todibus quum veniflent in urbem, renunciaverunt principibus Sa- 

12 cerdotum omnia quae fadla fuerant. Et quum congregati eifent 

156 M A T T H iE I 

* CiT0i%0CTO 


fc^f o^-^-ii . )-2lcol2l^ o-'^,.,m„j ^ :5 ,5^1 yOjo) •:• ^j^^ ^,\ 15 

)— J^^ji. J"»iaj id^ ]\a\ JKib"^ iv*.2L^^Ifo . o 9\ ^^al,]\ 

JL*J^s^^-^ 0^)^ '. J^-i^a^l ^m^^j^ ^j ^Qjci •:• jj-^cu^ 16 

o^-_m Cidoji-M ^o .\^aaj yOjJ ^ £ik^\ * V^] JJQ-^— ^ ^7 

v^aflj o^o ^— :5o •:• 000 o^^-^^ss— 2ilj >^) ^oolj-^ .ol^ 18 

\s— :i f^. >> 001 iLj '. V — ^? \ s xpci ]^ ^ "^. ^ 

\^ I 00 Q-J^jJ •:• )-^jJ ^u- ^o )-j— ijO-A— o ) 1 ^ No.„-su 19 

^ i^ ,V? N— ^ y D . ).— iO— ^— Jb. yOOL^O , X O^— iO-J^t 

. J BL», D |-.«wOjtO J'y.-OJO \-^^]\ )— .iO— J-ri yOOL^ ^^J^sjf 

cum Senioril)us, et confilium cepiffent, argenteos fufficientes 
dederunt militibus, Dicentes ; Dicite, quod difcipuli ejus ve- 13 
nerunt no(fte, et furati funt eum, quum dormiremus. Et fi au- '4 
ditum fuerit hoc coram praefide, nos perfuadebimus ei, et vos 
fecuros faciemus. Ipli autem quum accepiffent argenteos, fe- 15 
cerunt ficut edod:i erant : et divulgatus eft fermo ifle apud Ju- 
diEos ufque ad hodiernum diem. Ipfi autem undecim difcipuli 16 
profedti funt in Galilaeam, in montem ubi conftituerat iis Jefus. 
Et quum vidifTent eum, adoraverunt eum ; quidam ex iis autem 17 
dubitaverunt. Et quum acceflifret Jefus, loquutus eft iis, dicens, 18 
Data cfl mihi omnis poteftas in ccelo, et in terra. Ite igitur, do- 15 
cete omncs gentcs, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et 

C A P. XXVIII. 157 

20 ^^ji^o) i^oDs^ '. V-S-^f^ >oolJ^ yOKjf ^ ,i,. ^,,'bs,, So y ^ 

^^ Spiritus SaiK^i : Docentes eos fervare omnia quae mandavi vobis : 
et ecce, ego vobifcum fum omnibus diebus ufque ad confumma- 
tionem feculi. Amen. 

Finitum eji Evangelium fanBum Matthcei Evangelijia^ quod 
loquutus eji Hebraice in Falcejiina* 


[ »59 ] 

|— •, II |-« ^._£ yC— A ■ S OL— ^ »j^— J ^ O J 

. CCQO. ■ 0'j ^t 

3 oc) JILd •:• i^-*^^ ^f^t ^^>of ypJSsjt oo) . c^^J J.2>ojv-3 

5 loo I— q2Uo .fou^t I ,!,„n^n,.«^ Jla^^b JJ^^o— iiQjOio 
ooo) ^,Jiiai.o •. )-*i>CL:bjijto^o* .joc?u. Jjoa oL^^i oIg^ 



M A R C L 

12 P R I N C I P I U M ' Evangelii Jefu Chrifti Filii Dei. Sicut C a p. L 
pi*aefcriptum efl «f- in prophetis, Ecce ego mitto nuncium meum 

3 ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Vox cla- 
mantis in deferto, Parate viam Domini, red:as facite femitas ejus. 

4 Fuit Johannes baptizans in deferto, et pr^dicans baptifmum poe-« 
^ nitentise in remijSionem peccatorum. Et exibat ad eum univerfa 

regio Judaea, et Hierofolymitas, et baptizabantur omnes in Jor- 
6 dane flumine ab eo, confitentes peccata fua. Erat autem Johannes 

I )-,».^ ,1,-^ ] In margine MSti ]^S1^ OO) ).jk^Su).0 

t in prophetis ] Leftio Marg. In Efaia propheta. 


M A R C I 

* HK^t^et? 


^ «5 


>^oL^Lji < o^ m i t^^J Jll! 00)1 . UJJ^ \.^bs^ ^K:i>wAjaJ OO) 
. )I^O yOSil^J^ia^^ ^ J-jf .OL^t }.Jo)jat JfisjD'^^* J',.luf 
^QJOLO J00)0 vV J'jQJL^OJIf )^Aj^ )-wO'^:2i yOr^^Jaj^j ^t OO) 

^-Jbo y-ixa^Ljo •. JL^^r cjO) Lj-j ^^ \^qm.^ jLf, •. JZS^oj 
|).ju '. ^j^ ^^J^ (,0,. VsQ ^ — 3 J^Mw^o >:• ^y^cuj:) ^j.^qji 

oo) tkJ^K-jt J'|,— Ci i^ — iJSwjf KjJ '. )nA.^aflo y "^ Joo) JIdo 
cnJ^ <n^So )-jjoy jfy„ ^^, >oo -r- Kaji^j^ i^rii *^ .• );^..i„^,»t 
'. wOw:2itJ JK!!soau»3 J;^Oy-^Q^ x^L Joo) uO)oJtviJo .J;:i2i,JbQ^ 
•. \jL^ Lqo-jj ^a.Ji. Joo) uO)oJ^jJo •:• ).j-^ ^ ).£Qjj^^ y,^ 

veftitus pilis camcli, et zona pellicea fiipra lumbos fuos ; et erat 
edens locuftas et mel filveftre. Et praedicabat, dicens, Venit poft 
me qui validior eft me, cujus non fum dignus ut me incurvans 
folvam corrigiam calceamenti ejus. Ego quidem baptizavi vos aqua, 
ipfe autem baptizabit vos Spiritu Sando jfj et igni \f. Et fadum 
eft in illis diebus, venit Jefus a Nazaret Galilasas, et baptizatus 
eft a Johanne in Jordane. Et ftatim afcendens ex aqua, vidit 
fcifTos coelos, et Spiritum, ficut columbam, defcendentem fuper 
eum. Et vox fadla eft de coslis : Tu es Filius meus diledtus, 'f m 
tc complacitum eft mihi. Et ftatim Spiritus ducit eum in defer- 
tum. Et erat ibi in deferto Jdies quadraginta, tentatus a Satanaj 



2 ^] 

In Margine MSti 

3 yubw:Dtf jKlibOQj] 

t in te ] Leftio marg. In quo. 

J dies quadraginta] Et noftes quadraginta; 

t OOLili 









C A P. I. i6i 

15 jlojau^Cto iS^*,J30 •. (j-O) 00) ciS,^ikiuJt % 'jJiOjo ^OL^t 

16 i^OtJ^ ^* . yQji^OL_jf o)-^ QjJbaL.010 O, -^ol . JOU^^ 

uoiojjJ c£oJo)>Y-^jl]o yo N ^o iN ^y^ *. )L^>s^^ l^ Lo^ ^! 
ooo) yOOUaJ^J . |,SQi^ ?^r*r^ xr*^^» •' v^^^^« ^^^-^t 

17 yO.0^.7>.^Jo % t»)iS*rii ol .^xojlj yOOL^ r^?° ••• ?r*J V"*^ 

18 ^JL^jpJ» o.n,.n.fu ^.,«3 ^^^boo . [^t ,i.,a f,.ot ^^ — ^j yooolj 

19 ^y^ \^%S^ ^-^L ^ 'y.:2>.jb> ^o •:• cjOIoqoj .yOOi^t 
yOOLl^ iSJ .cjoiajaj yAi jjgjjilo o}o)iOLr2>o))t 00» yOrio^|iiN 

20 ^'^ ^yM^o .V yOOL^i iH JL^^ ^,.i.nZS^ ^ . \m?\ y\^ 
?^-*s^? ^Q«a. ).,.-2L^vr:i u, — ^) yOOiaojy'an.CLA^ ^o VyOjf 

14 et erat cum feris voracibus, et angeli miniftrabant ei. Poilquam 
autem traditus elTet Johannes, venit Jefus in Galilaeam, prsedicans 

15 Evangelium Dei ; Et dicens, Impletum eft tempus, et appro- 
pinquavit regnum Dei : convertimini, et credite Evangelio. 

16 •f-Ambulans autem juxta mare Galilaeos vidit Simonem et Andream 
fratrem ejus Simonis, jacientes rete in mare : (erant enim pifca- 

17 tores.) Et dixit iis Jefus,Venite poft me, et faciam vos ut fitis pif- 

18 catores hominum. Et ftatim relinquentes retia fua, fequuti funt 
ig eum. Et quum progreffus effet illinc pauluium, vidit Jacobum 

Jillum Zebedaei, et Johannem fratrem ejus, et ipfos in navigio 

20 reficientes retia i^ fua ^, Et ftatim vocavit eos : et relinquentes 

patrem fuum Zebedaeum in navigio cum mercenariis, iverunt poft 

1 i*^OL^ ^ ] In margine MStl *, r>,.\ ( ^£> ) 

+ Ambulans] Leftio Marg, Prseteriens, 

S f 

i62 M A R C I 

^V^tiSJI^o •:-V yOOL^ « Joo) ca^bOso ^Kiuo, 1 nN ^:^» ^^ 22 
yOCC^ <3^>^t ;.jbs^ ^oo) uoio^wj .o)laj-2C5>^^-i. ooc?i 

•i' yOoC^v ^y9\ Tn i|^^ 0^0 % ).,!i |l^\aiu oi^ iS.^^^ ^^ i^{ 

Vin.!,,mi B % i^o ^-^ ).».4.^^ . coo^uu . \.)k>] y^ )..^a 24 

^ol!^^!^ % v-^? 1 ^ n^ojlb ol^ ?I— 90 * ?ol!^i ).#n., o 25 

l^ibO .* ?).J^-^ 001 )— jaO> OL£LXr:> ^ 00 . OLJ^i^ (00^0 26 

*f-^^ .yOOC^ OOL^^lo . OLJJ^ (0. ,^,.,1 .|— ^i )1 nnn. ,-^ 27 

OUjK.*? )^L^ % ^V^? t— ^ yOO)li.O^ yCLiO) ?t-M^? yOA ^ J! 

iS? )- 1 ,j^,. >so i^r^i .• ?to) ll^..^ j^lo ! ^^xNr» oo> ^jJ^ . Jt«^ 

• •• • • ' 

f,..^^aju ^|wir ca2u . ol^ ^OwboKji^o ^S) ?)i^a^ ).jao^ 28 

eum. Et ingrediuntur in Capernaum : et ftatim fabbathis, quum 21 

ingrelTus eflet in fynagogam, docebat jfi eos ^. Et mirabantur 22 
fuper doftrina ejus : erat enim docens eos tanquam habens po- 

teftatem, et non licut Scribae eorum. Et erat in fynagoga eorum 23 

homo in fpiritu immundo, et exclamavit, Dicens, Sine, quid 24 
nobis et tibi Jefu Nazarene ? venilH ad perdendum nos ? novi te 

quis iis, nempe Sandlus Dei. Et objurgavit eum Jefus, dicens, ^ c 

Obmutefce, et exi ab eo. Et quum difcerpfiffet eum fpiritus im- 26 

purus, et clamaffet voce magna, cxiit ab eo. Et mirati funt om- 27 
nes, ita ut quaererent mutuo inter fe, dicentes, Quid eft hoc ? 
quae eft dodlrina nova haec, quod per poteftatem etiam fpiritibus 

impuris imperat, et obediunt ei ? Exivit autemfamaejus ftatim 28 


C A P. 1. i6 

II , 

20 xr~** ^^^**^^^ .^j-AiOjo OQ — Q — :> — » p .N .* uajo^, — ijto 

3 1 . Q)^|.r:!^ o^^ y D oi.V>,t.n^ o*f..-Do . oK N ^ So ou^ 

loo) }j>n,ii.Soo .V J^N^Qoo ih -. ^^,..j^»— No ^J^— ^^ o^wDJXIuo 

32 ^iis.u.^ . |..A^Qjo cao^.„\,>)0.c^ •. fod |.A^^ ^t ^ •:• ^oiJ^ 
-. yoou^ b^'^ J&s^J ■■ ir^t y ,1 ^o) yOOLN, n\ . olo , N 0001 

• • • « 

33 OL^J&s-»^ ou^:^ [jS^sj.i|. !:ao c^) ^^ . y^ 1 lOjtAOx^t ycuoil^ 

34 j&s^^ ^|.jur:ii ^|-A^m>v ca;£Djo '. )..^yl lo— ^ j,»!,) r\\ loqi 
jyo . cQ.2)^ |)»A~£o ]q^\o *:'\^b>^^ )-jo)ro o ^ yOOL^ joo) 
OL^ ooo) ^A^^^r ^^^k.^J.!bo '. OL^^^s^ibQ!!^ ^a^^ . ]oo) (r)n„j>/ 

cft~£o /^t— ^ r-^ ?t— -^a ^^ '•' "^ t^oioJ^J f M» .1 ■ .^t e 

. f oo) JUy^ ,^-!ioIo . J'^Ci^ }JS*^o^— !^ ^)Jo '. (Oi^ 1 ^an 


29 in omnem regionem circiimjacentem Galilaese. Et ftatim quum e 
fynagoga egreffi effent, venerunt in domum Simonis et Andreae, 

30 cum Jacobo et Johanne. Socrus autem Simonis decumbebat fe- 

31 bricitans i et flatim dicunt ei de illa. Et acceffit et erexit 
eam, quum apprehendifTet eam manu ejus : et reliquit eamfebris 

32 ftatim, ^. et furrexit ^, et miniftrabat iis. Quum autem vefpera 
elTet, in occafibus folis, adducebant ad eum omnes male habentes, 

33 et daemoniacos ; Quum et civitas univerfa elTet congregata ad 

34 oftium. Et fanavit multos male afFedtos morbis diverfis, et dae- 
monia multa ejecit j et non finebat daemonia loqui, quoniam fcie- 

35 bant eum 5K Chriflum effe ^. Et mane quum antevertiffet valde, 
furrexit, ef exiit, et abiit in locum defertum : et illic orabat. 


i64 M A R C I 

i^ocujjiiki^ ^ — ao .ot^^i ,ya--ja)o >^axi>Qiu o)*jjfc>^ aSrjO 37 3^ 

JJSjuaxaL^ )'i-rjL-Jioj joo> ijO)ois„.Jo . Ka^ 'i ' ^*^ ?t^^^ ^^ 
•:• Joo) <n^\3 [oa^-J^ caj ^— ^a . )Li^^:^s^ oi^jo^ ^oi^t 
\sjs \s2lJo . OL^ (.m ,, ,»^ ^ y 3 )a^'^-^ o)Ln ^ jLfo 4« 

• • • » 

i^sjL3 *. ciOiaJ^.^ jr^ ,M)L^ ^ MaA.^ ^> oo) . ciLa^^..^d^ 

, ao . J.isiLj . I — ij l-riij . ou^ '^^Jo ol::^ «^^-f^ ^rf ? 

))-kLj ^o . u-a^Ljo . oujL^ )-r=i*^-^ \^)J f ^-jsO» •. •, — I^f 43 
ciljJJ Ji! c.)-*j •. OL^ ;-_!ibjo . oi,n„, 9^^ ^^,, ,m^ \d cO)Qjis.ik 44 
% |.joui^ * t^ j&sjj ^^-^* "^i JU? - 1— ^f^ /3t-— ^ JU"^® ~ 

Et profequuti funt eum Simon et illi qui eranf cum eo. Et 36 37 

q.uum invenilTent eum, dieunt ei, Omnes qu^runt te. Et 38 
dicit iis, Ducite in vicos urbium propinquarum , ut etiam 

illic prasdicem : ad hoc enim '^ egrefTus fum. Et erat prae- 39 
dicans in fynagogis eorum in tota Galilaea, et dsemonia eji- 

ciens. Et venit ad eum leprofus precans eum : et procidens ad 40 

genua ejus, et dicens ei, Si velis, potes mundare me. Ipfe au- 41 
tem Jefus mifertus ipiius, extendit manum fuam, et tetigit eum, 

et dixit ei, Volo, mundare. Et quum dixiffet, ilatim abiit lepra 42 

ab eo : et mundatus eft. Et quum graviter interminatus eflet ei, 43 

flatim ejecit eum. Et dixit ei, Vide nemini nihil dixeris : 44 
fed abi, oftende teipfum Sacerdoti, et ofFer pro purgatione tua 

I Jk.n^„t ] In margine MSti J^tf 

2 ^OL^^] ^ poi..a2^ 

f egrefTue fum] Marg. Veni. 

C A P. I. 165 

• • _ • 

45 . jL)-a_XD Oj^^-CLiiQ^ JoO l,\3j \ ca2u ^ ^t OO) v ^OOlJ^ 

JS^Jj^^iK^ Jp^ioJSa ooL JU) \,JL£u^ \ ^l:^ No, ^ OLJx::^.^© 
•.foo) uoioZSsjJ ?r^r^ J^siao^^ yix^JUj ,^^\xiQ^ JjtsjLa^^^bO^ 

I /3QJJU', ^ nX ooL ^^0 •:• )-ao) ^*^ ^o oiLc^ ooo) ^ijo C a p. 11; 

^ ^y .hhn Ndo . oOIojS^? ^j&>sj, n r^y j^.ubw!^iSsJujo *. Ji^^Q — k-JS. 

il — aj V ^QjJ m J*^ X-J OOL JUj {.JUaa^ •. ^|.4^_fiO QJLl-pLj 

3 ooo) ^Ijo •:• JjCsCS^ yOOLX Joo) ^^^^i^iQ^o •:• \^jl /s^— o 

4 jU ^o .{..^^^J ^^ xunsui |.j^Ji^ ^^iSut^ y^ «ciLq^ 
o^)? '. ).JiuLA \\« ^ ■ ^o oiJ^ LiOt ii,tn^*|n 1; ooo) ^.^j»-^ 
^...('^i^ak^ . qsC^3 ^o '. ?oo) udoJS^Jt \a*^} )I ,i, "S^j^L 

5 ^....jd . Joo) ^jlso ).-^'^ ,a, "^io oo) 01 1. *:^o>t j— lo;.. ,n-„.'^ 

OOL^ 1-— ibj % ^OOLJibvjt jLQJJiaaQL^ V>a „ g .. Ji y«-*t Ji— A* 

45 quae prsecepit Mofes, in teftimonium illis. Ipfe autem quum 
egreffus elTet , coepit praedicare multa, et divulgavit fermo- 
nem, ita ut non amplius polTet manifefte in civitatem ingre- 
di } fed foris in locis defertis erat, et veniebant ad eum ex om- 

1 ni loco. Et intravit rurfus in Capernaum pofl aliquot dies : et Cap. 11, 

2 auditum eft quod in domo eflet. Et ftatim congregati funt multi, 
adeo ut non amplius caperet '^, eos ^ locus ne quidem ante oftium : 

3 et loquebatur iis fermonem. Et veniebant ad eum ferentes paraly- 

4 ticum qui portabatur a quatuor. Et quum non poflent ofFerre 
eum illi propter turbam, abftulerunt operimentum ubi erat, et 
quum perfodifTent, demiferunt ledum in quo paralyticus pofitus 

5 erat. Quum vidifTet autem Jefus fidem eorum, dicit paralytico, 


i66 M A R C 1 

• •••♦ •• ^ 

Qj-^ . )j2ita^ ^J^siolio ).j-aa) )joi J-LjbO-J^ •. yoa)!.Q„">Ihsr:^ 7 

'. yOOLrli yi..r> .«■><a£s>^ yOJO jjLaOJ OLj^O-^rZi VfcOJLi XXtoKftjJ 

"^ yOalCL^J^sO yO^f y,"^ t M.fr^ ^*^0) J-LiQ^ . yOOlJ^ ^J 

^^oa^.iu . )^*ytV>N •^)».^aJ^ ).£ujl2) 'fjJS^t oljJS^^ ^^.»f 9 
«^b^Y )_j:q*^^ ^onjLio jQo.^ ^J^|.^d^ o^ *. i^ou^ v^ 

'•{...•VJL^ OOL^ ;.^J •. Joi g^ \^y^ \j^ CCLZLJBLia^ )-*-»?! 

TiAJ&s.«n^w ^jo . <|, m^j^!^ ^onitio /3a-.D . )-jJ v^? ^)«^ ^' 
. yOoCbo ^^o . tn<^,i ) £D'|..^ ^nsu ^ao . J|-ww^ ^qloo 12 

V^*^ibOj ^O JOU^JO yQjuw::^JLJO .yOOL*^0 yO*|.!i0>JSjJ ).1,.0.»/ 

Fili mi, remittuntur tibi peccata tua. Erant autem ibi quidam 6 
ex Scribis fedentes, et ratiocinabantur in cordibus fuis, Quid hic ita 7 
loquitur blafphemias ? Quis poteft remittere peccata, nifi •f unus 
Deus ? Et ftatim quum cognoviffet Jefus fpiritu fuo, quod ita 8 
ipfi ratiocinarentur inter fe, dixit iis, Quid ifta ratiocinamini in 
cordibus veftris ? Quid eft facilius, dicere paralytico, Remittun- 9 
tur tibi peccata tua, an dicere, Surge, et tolle ledtum tuum et 
ambula ? Ut autem fciatis quod poteftatem habet Filius hominis 10 
remittendi in terra peccata, dicit paralytico, Tibi dico, Surge, n 
et tolle le6tum tuum, et abi in domum tuam. Et furrexit ftatim : 12 
et quum fuftuliffet ledlum, egreffus eft coram omnibus, adeo ut 
mirarentur omnes, et glorificarent Deum, dicentes, Nunquam fic 

I JOL^^ja] In margine MSti lOjs^^bO ( JOL^ ) 
f unus Deus ] Ledlio marg, ( Deus ) Solus. 

C A P, II. 167 

13 .pbOj Lq^ ool (o,^ 10 v.^Xj)-m ) L.^o> ^oJS.,^abo j]t 

.:• yOOL^ Joo) cali^s^o .dloJ^ Joo) jlj ) — t«L-r> oti::>s-oo 

15 Jooo V oi,n^> p^ y^o V u.i,tn^» . oiJ^ y^Jo .* }- m o , x 3 

■ • • • 

^-is^ OOO) yOOLjJ^.-»J . uO)0^, ,1, ^ONI, p .iwO \SQJL» p.^ OOO) 

« • • • » • * 

p«:^i uo) )-L^ . t.»o)OY«i.bd^^s!^ ooo) ^V^? '• )-»-^o ' )-mnNo 
17 . yOOL^ f^f \3iOJU wJiCLju ^o •:• J^ssuo **^J )-*^^o )m,n\o 

jilf . ),A.m^ ^ ,^ y»,^ >>»wM> yOjOL^ ) t n lom ^ool^ Is^] )) 

. )..n»»t)J^ ^y.n^iQ^ b^ij ji) . . ool^ J^^ I^]jla^i ^o^^^ol^ 

«• •• *"li 

18 )jtj^o'' ^JLjuCUt <jO)0, iNoNl OOO) ^OLjJS^^O .)j.^uuJ^ jj/ 

).«-ji ^ ^'^^^^iio . OL^ ^j^^—ibojo ^Ijo '.ooo) yjLia-.jj> 

13 vidimus. Et egrefTus efl rurfus ad mare : et tota turba veniebat 

14 ad eum ; et docebat eos. Et quum tranliret, vidit Levi Jilium 
Alphasi fedentem in loco publicanorum : et dicit ei, Sequere 

15 me : et furgens fequutus efteum. Et fad:um efl, ut quum accum- 
beret in domo illius, et multi publicani accumberent cum Jefu et 

16 cum difcipulis ejus : erant enim multi, et fequuti funt eum. Et 
Scribag et Pharifaei quum vidilTent eum edentem cum publicanis 
•f- et peccatoribus, dicebant difcipulis ejus, Quid efl, quod cum 

17 publicanis et peccatoribus comedit et bibit ? Et quum audivifTet 
Jefus, dixit iis, non habent opus fani medieo, fed illi qui maie 

18 habent : non veni vocare juflos, fed peccatores. Et erant difci- 
puli Johannis et J Pharif^ei jejunantes : et veniunt et dicunt 

• • • • 

1 )-j-A^o] In margine MSti ( )>a-A«*^) p^O 

« • • • « 

2 ).iLj^o] ()js-.^2)) 1 ^ajo)o 

t et peccatoribus] Leftio marg. Et cum (peccatoribus) 
.t et Pharifcei] Et illi ( Pharifeorum) 

i68 M A R C I 

^,«*v<^M»^ iNoNlL .^kl^j |.jB^^i ycuoio' ^j^Ojt) ^,, ,.i. y)\L 
^ Jip ).!id^ . VkOfiLj oo) yoodik t.^jfo . y,., I., „y7,.„.ij Jl) t^^^w*> 19 
piOD ♦. ^-!>aiik 00 yOOiJba^ |.jJS.^^ )JiQo )-jaj-^t uooJlo 
.^^bo^ -^pso JU '.|.jj^.,M«^ yoou^ J^ — »J yOOLbaji.) f I ^ j 

•. l-j^^ yOOLi.i>o ^d — .^lJSjr ujtOsoJ JiiOsoa-j w«^t ^L). 1 20 

Jils^DjoJ) 1-1 So> cajj jU * .)^aji ooLr:^ yO^Opj ^^o)o 21 
CLjJio ^i '.H i^) >^Jo .).«:^ J-jjJbo \iLi. ^)Ja f-j-nlio jjt 
JOo . Joo) l-jur::^ yji&sa |-Ot^o % )-j^:ssi ,^-J^ JL^ jLoCbs^ 22 
^^^ •. JU ^-«.1 >^Jo . JJSJ:ii.r:i [d\^ JLj-^ J't-^ piot tJL-j^ 
JOj ••vr^? )— ^P -1-*?^^^ JV^iOwo %J-DjJ^ JL^ oo) J'^ia.^ 

p^LJLri ^OO) fi*, ^t Jooio -I-piOjiis^ jLL,lw )ii)-:=i jL^ju J'^yiL 25 
(.ju^oL^ > in>vOlJiO ^ c»0)0| iS0\L Oj^O % ).^t; j&sju^ "^ N 

el, Quare difcipuli Johannis 'f' et illi Pharifaeomm jejunant, dif- 
cipuli tui autem non jejunant ? Et dixit iis Jefus, Num polTunt 19 
filii thalami, dum fponfus cum iis eft, jejunare ? quamdiu 
fecum habent fponfum non pofTunt jejunare. Venient autem dies, 20 
quum auferetur ab iis fponfus, et tunc jejunabunt in illo die. 
;j: Nemo injedtionem affumenti impexi infuit veftimento veteri, 21 
alioquin aufert fupplementum novum ex veteri, et fiffura pejor 
fit. Et nemo injicit vinum novum in utres veteres, alioquin 22 
difrumpit vinum novum utres, et vinum efFunditur, et utres pe- 
reunt: fed vinum novum in utres novos injicitur. Et fac- 23 
tum eft , quum iret Sabbathis per locum feminum , et 
ccEperunt difcipuli ejus, dum ambularent in via, vellere 

1 )a»y^1 ^0)0] In margine MSti .()j»-»^>) J^.kba\Lo 

2 (iBjJ 11] ^l (dLjf JJ) 

f et illi Pharifseoruni] Leftio marg. Et difcipuli (Pharifceorum) 
J Nemo] ( Nemo) Autem, 

C A P. II. 169 

2c • ^ooiJ^ joo '^^J oo)o . t^^fl jUv \J^ 00 )..2Ui.:2i ^,-:::i«>i. 
^a^o tnjj^sjojj y ^ : ^— jot ^.a-Js. {.jJ^ yoiS%^V^ /Doi^io JJo 

26 y — xi .' JoL^i o)K.», nX \s^ |»t-Q.jJ / ot-^-i.^ ^ — jdo 00 

Vv » • • • • ^ - 

.* \>u-oJ )--^, o La^*iDi * |.:bajj^o .• )-jaLa <jlj> 3f]L)~iof *7rg«cj>-e«ff 

cBJ 001 jo : ) — jci a^ V? J^? "^"^^-isa^ c^^jI:^ JUj ,^q) 

27 '. lyoou-^ Jod •, ^Jo V 000 yOOL^Jt^J OLia:i.t ^ojol^ 

. JK.2L* ^5*.^^ )-«-St-^ jy V o "*. Loo) ^Ajf^ \^.^«-Jbo Itsj:^ — » 

28 'i-JiSv— ^ii st cSf I a— jj^ o)'^-^ taO)OJ^*-.rfJ fV—^ Y *r ^ 

1 Joo) J^Jt )-Aj'^o i^iioL Joo) iS^fo •. JJS.taj.A'^ ooL ^^0 Cap. III. 

• • • • 

2 )-io)-Iiso )-j:i.iLr:i y^J oiJ^ ooo) ^*^.^o /. ^^...jujxj fY.^J ol^ 

3 OOl!^ )^AJf.J2j^ 'f ^^0 . oOLxja^'f..^Jjiut ) i.n »^ '. OL.J^ 

24 fpicas. Et Pharifaei dicebant ei, Vide, quid faciunt Sabbathis , 

25 id quod non licet ? Et ipfe dicebat iis, Nunquam legiftis quid 
fecerit David quum egeret, et efuriret ipfe, et illi qui erant cum 

26 eo .'' Quomodo ingrefTus fit domum Dei, quum Abiathar ejfgf 
princeps Sacerdotum, et panes propofitionis comederit, quos non 
licet comedere, nifi Sacerdotibus, et dederit etiam iis qui eranf 

27 cum eo } Et dicebat iis, Sabbathum propter hominem faflum 

28 efl:,~ et ^ non homo propter Sabbathum. Itaque dominus efl Filius 

1 hominis etiam Sabbathi. Et ingreiTus efl rurfus in iynagogam ; Cap. III. 

2 et erat ibi homo qui habebat manum aridam. Et obfervabant 

3 eum fi Sabbathis fanaret eum, ut accufarent eum. Et dicit 

4 homini habenti manum aridam, Surge in medium. Et dicit iis, 

U u 

lyo M A R C I 

. 0001 yi.n,jKiu ^at ^ojoi . ^^>^.n>o\ oj ax^jjojcid^ ) ■*=^,i 

^— .i» to ^-^ y — 30 Jr^J ''^I^^V ^Q*-^ yoouci ^ ^o 5 

<g4|u3o . «^^a^ ^ QJL2) . ).Ju*f.o ooiJ^ r-^? '* vpOL^nI^ ' lajJLD 

* ^ • • • 

^}....s^Q £DO V )-^ Iq^ OL^t ^^,1, NnNl JQ^ UJLSU V^QJLiO / 

^O . lOOt. ^O . OOO) uoio^Uii jl^ ^ J^^ 8 
jOJ Cx3])t ^^0)O .^t^Qjt ^\ r\ \0 jQO\^ y^^J^O . JQ.,iXt i)OJ 

^ "^ .%> ^--»Ol2S»3 ^JkJO O.\N0lU \-3 '. J).»~JCD JI^QIO ^^ iJO 

) J a^^ - up)o^-^j V? Ni^w^ r— ^?o • oilo^ ol? ?oo) 9 

. t^OL,.tjo„n,N^>;gLj jyt ).A.ij:b,^^k.^.^ .oiJ^ (« i finv?M]L ^K.uQ£L^t 
\!i> J^ Nd oO)QiiOw yQ-J:^s2LJ! )— >-^? '.cjtioj V*^ J|Js_ra^ lo 

Licet Sabbathis benefacere, an malefacere ? animam fervare, an 
trucidare ? Ipfi autem filebant. Et quum intuitus elfet eos cum 5 
ira, iimul et dolens propter duritiem •f* cordis eorum, dicit homini, 
Extende manum tuam. Et extendit ; et reftituta ell manus ejus. 
Et quum egrefli eflent Pharifaei cum Herodianis fl:atim, confi- 6 
lium faciebant adverfus eum, ut perderent eum. Et Jefus fe- 7 
ceflit cum difcipulis fuis ad mare : et multitudo multa ex Galilaea 
adjunxerunt fe ei, et ex Judsea, Et ex Hierofolyma, et ex Edom, 8 
et trans Jordanem, et qui circa Tyrum et Sidonem, multitudo 
multa, quum audiviflent omnia quae faciebat, venerunt ad eum. 
Et dixit difcipulis fuis ut navicula adfifl:eret fibi, propter turbas, 9 
ne opprimerent eum. Multos enim fanaverat, adeo ut irruerent 10 

I ^OOl.^N] In margme MStl >^00)iS-0.jI. 

t cordis eorum] Leflio marg, Cogitationis eorum. 

C A P. III. 171 

«« m • ■» •• ••• •• 

II , "^ '=^ V •. OL^ cOO) ^^-j)-ja) l^ JJ^s3-JU^ )«nj010 . JLoj^^ 

•• •• •* •• 

12 .-^c^L^ Joo Jl-a tft—suo . Joil^i o)V— ^ 00) V).j^jw*jl^ ^ 

13 J'^o •, Jja.g^ tCL^i^o vuOLa— io^,.r^.A.j ) — *-^^s^ Ju! )-J-ajf 

14 ]. m \)I. ^ ^ vf^ ^ . o)la^ o^jjo . Joo) )-^j 001 yCuoL^ 

. OJ*^ n >)Q^^ yO,.,'.!^ )r*^J! )-L£LjJo . OL^Jb. yOOOLJ^ )J-£1j^ 

15 • )-JO)raii \>u-3 Q >,m),:bQ^ ^).i,mom/^^ ' ^ool^ jCsjJ Jooljjo 

16 . yO'^^OL2) ) y>, ,iu fi ioV>>m^ 3 ^_iDo V JojI anSL^CL^o 

17 . o ^ ..3)^*?t <-»o)a*iJ ^»j-jfa-»J]o . oJo)iOL::iOji oo) ya^oa)»»))© 

• • • • •• 

. OL-.aJ^wjf 1 uO) . CA.-.s^> ffc I ^ * . JOL^Q-SU yOOL^ ^Q-IOO * /3fl«»£py£j 

18 ^.»..21— ."^0 . yO^,?\,*'^.i,*=^No .^^o)j^jJo : ).:ba-.jb>)i ^-*„!i, .o 

11 in eum, ut tangerent eum quotquot habebant plagas. Et Spiri- 
tus immundi, quum vidifTent eum, procidebant coram eo, et 

12 clamabant, dicentes, Tu es '^, Chriftus ^ Filius Dei. Et multum 

13 objurgabat eos, ut non manifeflum facerent ipfum. Et afcendit 
in montem, et advocat quos ipfe volebat : et ad eum iverunt. 

14 -f Et fecit duodecim, ut eflent fecum, et ut mitteret eos praedi- 

15 care: Et ut haberent poteflatem fanandi omnes morbos, et ejici- 
16 17 endi daemonia. Et impofuit Simoni nomen Petrum : Etjacobum 

j^lmm Zebedaei, et Johannem fratrem Jacobi, et impofuit iis nomina 
18 Boanerges, quod efl, fiHi tonitrui, Et Andream, et Philippum, 

1 •^.ni^jL ^.a«:5.o] In margine MSti t3?t >ajO) ('i-ra^lL ^^^o) 

V \pj? OLbQ^ ),j>j«,^^^ 

2 ^).j.£QaiILDj] Scribitur inter lin. )j-.^]^a«j 

3 Cijai<uiQ2rfc] ^Q3w:iaa-aX 

I Et fccit duodccim] LecSlio marg. (Et fecit duodecim) Quos et Apoftolos ncminavit. 




172 M A R C I 

oo) dianj^aXo . ^l-^o^^o . ^oJo)IK.i>aJ^o ^ . yO^OL^o^oIL 
: ^a---^aj)-j)-d oo )-jabQ..i.m>>o i ^yOfcinJJ^^fo . oJolsC^^ 

•.Jis.A^bk ^I^O V OLid^SU^ t2)f| 001 .. w»Iqj)J-£LI0J ^Jto-i^o 19 

ji£)^ ooo) ^Oj^J^ jy.^ ).j-^«»f *. l-flLj.::^ ooL ^, ,^« t^aJS^o'' 20 

* fl/ 5rft!§ oivrov 0«CL-2L S '. Oll^ »> )«LjLw J * Q^ijaSU ^^O , ^J3).^Q^ I^OjsJvbik 2 1 

... 7 

<,5*Ji01 ,^CUO) J^2L£DO v).J-Ajt t"*-<Sj O^^ ^|.^J . CjO)O^Jo ^ 

. QL^ IS .J Va-.r:ipXi^:ZjJ •. OOO) .^•^ijOj OJts.jgU ^O-fc^Aj^oJ 

jLii^L^ •. ^OOLiik f'^«^ ^rso v^OjI COSlJiO fQatl )-J-Aa;.::D10 
. a— £L-2Liil^ )j-.^.£a^ l-H^ fy^ J.J-5Ljf . ^OL^ Joo) v^f 

^o— Q— bQ-j;^ ).j,J^ Jil •. u^^i^SiLL OLj;^.iw uo) jLacCbNiso ^Jo 
J-!J50 jj . ^^^23jSo cjO)d^.^ oo) JKa^ ^^o . uO) jLoal^s^ 

et BartholomiEum, -^ et Matthaeum, et Thomam, et Jacobum 
Jilium Alphaei, et Thaddseum, et Simonem Cananiten, Et Judam 19 
Ifcarioten, qui et tradidit illum. Et veniunt domum. % Et 20 
congregatse funt iterum turbae, adeo ut non poflent neque panem 
comedere. Et quum audiviflent propinqui ejus, egreffi funt, || et 21 
apprehenderunt eum : dicebant enim , quod infaniret. Et 22 
Scribse qui ab Hierofolyma defcenderant, dicebant, Beelzebul 
habet, et per principem daemoniorum ejicit dasmonia. Et quum 23 
advocaflet eos, in paraboHs dicebat iis : Quomodo poteft Statanas 
Satanem ejicere ? Et li regnum contra feipfum dividatur, non 24 
poteft flare regnum illud. Et fi domus contra feipfam dividatur, 25 

1 yOjO)Li^Oia'^o] In margine MSti )..mnND OO) (yOjdL^Nia^) 

2 )aJLo OoL ^».ltJ„r>JS.J^o] ).JL1-D OO) ooL aiwJ-.DJSJbOO 

3 uO)o^fo] o)^jo).2jd^ 

f Et Matthsum] LeAio marg. (Matthjeum) Publicanum. 

% Et congregatje funt iterum turbje] Et congregata eft iterum illa turba. 

II JEt appreheiiderunt eum] Ad apprehendendum cum. 

C A P. IIL 173 

26 ur^n "^ "^ 00) ^^a-«o )«J— ^J«-io >^fo .00) ^tsjL^ ^niia-^ 

27 jO ' . oiJi^i. K-jJ ).i>Q^Qju JUj . ^Q-nia^iik /^ j) •. ^^^SjLfo 
o)£s.i.nN ^^^^.i^Q^* pK"^ „11. .jut uda— j) — ^ fr-^ ^ — *? 

28 ^oil^) % yQ-.Q^ }-jJ yiiof i^*^J V )a::^ c?uJ^w^) JJS^o 

•• •• ,-■• 

yjj ^OOl2^ |.aiQ--s^O '.l-Ajf) )^.1.n J^ yOniZiiisJU ^OU^— Ja 

29 OL-J^ 2Ssji2^ '. )jt^^ )j^oj '^Jb» t3,-— jt ^t 00) .ya2),-^«j 

. pl^s^"^) )j-j^ ciOoKjf I ^ imSo JUj . ^Q>s.iJ^ |-j«a:2>a«j 

30 •:• ouJ^ ^s., i^ ^). .Nb ^ )-j^o>> •. 0001 ,^;; »\. ^Jt Ni^.§— ^ 

31 •, — ^ >>. ^^2)0^ y QO '. Ot,.'S.. ,>1 ).-^Jo |-A>J ^a-DO) y-.tf 

• • ■ • 

32 .) S, J a uOOly^ ?00) OJ^^oO . uOLxJO*f.£lJl 0)I.Q^ OmI^SKi 

• • * 

• • • • 

y^ ,h2K:2i ; ,^ >w tt. ,1 M^o ^ «^I^> ).^^ ^o) . ^t oiJ^ ^V^f 

26 non poteft ftare domus illa. Et fi Satanas fufrexerit contra 
feipfum, et divifus fuerit, non poteft ftare, fed finem habet. 

27 •f-Nemo poteft vafa potentis, ingreiTus domum ejus, diripere, ni(i 

28 prius potentem vinxerit, et tunc domum ejus diripiet. Amen 
dico vobis, quod omnia peccata remittentur iiliis hominis, et 

29 blafphemiae quibufcunque blafphemaverint : Qui autem blafphe- 
maverit in Spiritum ^andum, non habet remiffionem in aeternum, 

30 fed reus eft judicii aeterni : Quoniam dicebant, Spiritum impu- 

31 rum habet. Veniunt igitur fratres, et mater ejus : et ftantes 

32 foris, miferunt ad eum, ut vocarent eum. Et fedebat circa eum 
turba : dicunt ei autem, Ecce mater tua, J et fratres tui foris 

1 tJjJ JO] In margine MSti (oBjJ j\) jilj ^ 

2 "^^icbQ!^] ^).Ji. ^ 

• • •• • • 

3 <iii M^o] cvLaja|0 (cti t *j]o) 

t Nemo] Ledlio marg, Scd (nemo) 

:j: et Fratres tui] (et fratves tui,) Et forores tuje. 


174 M A R C I 

oLq-^ ^r2>Kjj ^-iJikOi-Ci tjoot^ ^ja ^o • cjuaj oj oC5>v») 34- 

• • • • 

^,^ xjt ^-.-1^^ oo) «ck^^i J«-juJo *ci^| J-iioJ Jd . v^J 3-5 

Cap. IV. Q^M u-aLjo »piaa Lo ,,\ n.^^l^s^Q^ ti^su czioLo vuOoJ^f ^ 

. 1^4^:^ oiSsj |.^.\jil OL^ (Oi,m,j| i^^ vj).a~£o ]-MJUi dLd^ 
. ^oo) (aOoJ^wa^ )—- ^H ^— ^ f "^ ■* ^^' ■■^ I tya ot^boa 

yOOl I^ JOO) '^iiojo . jLjJi—^ JLJU^^ yOOt^ fOO) ^PnS^Stx^ 2 

%p^ oo) <n ?\ 1 Jo .. a,,.,N— Sa—au .% «-^y^ « e\ Sw s^ ^ g 

La-J\ vw-.,S^ 1 ^^j-J^ oo) v\xV) ^««at Loo)o . \x3tj y N 4 

\S.. ^ , J ^»»t |.^^.j^^ . mOLj.JL^3^0 ^ts^Y^ oL^O % l^^o^ 5 

. JLJ.--*--,^-- £0 )— j^Vj Joo) ;6s. ,», /\t )«a-jf '. }»:bkaju ^o». 

. \ iijjt ).«.nboa-i. OL^ Joo) j&s^jl^t "^.^-iso •. \j>^a j^u^^^o 

quaerunt te. Et refpondens iis, dicebat» Quae eft tnater mea, aut 23 

fratres mei ? Et quum GircumfpexifTet in illos qui fedebant 34 

juxta ipfum, dicit, Ecce mater mea, et fratres m:ei. Qui enim 35 
fecerit voluntatem Dei, hic frater meus, et foror mea, et mater 

C A p. IV", eft. Et rurfus ccepit docere apud mare : et congregatae fant ad i 
eum turba multa, adeo ut afcenderet in navigium, et federet in 

mari, et tota turba juxta mare fuper terram erat. Et docebat eos 2 

in parabolis multa, et dicebat iis in dodrina fua, Audite, ecce, 3 

exiit fator ad feminandum. Et fadura eft quum feminaret, hoc 4 
quidem ceddit juxta viam, et venerunt volucres et comederunt 

illud. Aliud autem cecidit fuper petram, ubi non erat terra multa : 5 
et flatim germinavit, qupniam non habebat profunditatem terrge. 

C A P. IV. 175 

7 )..»r:iQ D 00"^ ,mo '. )-^a-D JS^j^ Vb3-j )-j'^Jo . c&s^ 

8 )— ^^f \s-.i. \iu2Lj )-!'r>^fo . ooi-j JU }V|-2io % «-.oanj-.K;0 

• • • 

JOO jAs^a^O *. ).:=i50 tQ.-iK£0 ^ * ?V>^ JoC) OOLaO •. JiNJIIi-^ 
10 oCIQ^jJU •.udOia**;^»^ JOO ^t y.J^ V NXiQ^'' W^OAid^ ).Jlf 

11 Jooi V— ^Jo -J^iJ 2) "^,..-^ .^o "f-m.^)! ja.:^ oiLo^r ^ajo). 

•:• JouJ^t Jloa^s^j ?)?r--^ N^^-ijCL^ cq-iOu. ^.al^ -.^ooiJii 

12 ^ ^* ),jAi^ V Joo) \;o^.^iCL^ jLjlSLnri •.■ •j.„ru\| ^i ,^ol^ 

^OL-J^ yO , ,„n ^^^jLjo ^oi^iS^ K^^^! . yO^^si^Zs^saj jjo- 

6 Quum exortus elTet autem fol, •f' exuftum eft. Et quia non habe- 

7 bat radicem, exaruit. Et aliud cecidit inter fpinas, et afcende- 

8 runt fpinae, et fufFbcaverunt illud, et frudlum^ non dedit. Et 
aliud cecidit in terram bonam, et dedit frudum alTurgentem et 

9 crefcentem : et afferebat in triginta, et in fexaginta, et in centum. Et 

10 dicebat, Qui habet aures ad audiendum, J audiat. Quum autem 
eifet fdlus, interrogaverunt eum illi qui apud eum era?2i cum duo- 

1 1 decim, de parabola. Et dicebat iis, Vobis> datum eft fcire myf- 
teria regni Dei : illis autem qui foris Junf, in parabolis omnia 

12 fiunt: Ut videntes videant, et non videant, et audientes audiant, 
et non intelligant : ne quando convertantur, et remittantur iis 

1 pJ^^l^ ] In margine MSti |-»yOL^ )-^Q-w^ ^^aiQjuLj 

2 NXijQJLj] v^^JS^JZOJ ^^oKm^O> OOIO 

f exuftum eft] Marg. Exuftum eft aefl:u meridiano. 

X audiat] (audiat.) Et is q_ui inielligit, intelligat. 

■* ii'm 

176 ^ M A R C 1 

. \^jji oo) V ^a^iL jLiLsi yjOiJi^n^ |.i„n 1^0 •. f to JLJIL2l^ 14 
'. )« — Mjo^ Lq— "i^i yO-jc?) xooj-j^s^j ^i wiXoi . "V^jj J-^Cis^ 15 

,,»^0)0 V ^o)LQ.j:i2:s:zi' |.jK.-.jjjt uO) J/s^^iQ'!^ oiJi^ ^'^asuo ^^ 

^^O) : ^J^'y]\J:^ {.Jb.QSU \^^1 .yOJO) JLqI^O^ Ol^ ^OL-jJtsoJ 
^u.— .2i»iaj ^lo^ JQ^ ^^M^ .* Ji^CisiQbfc ^jbJ>w;!bQSu1 c^OiOjl 

j 1 — oj )L- ^i ^J .-yooi — ^^\.n^ yOOL^ i^sj^o ,-6lX ^7 

^^'^ \^j^o\j 0] |.jJ^oJ J0011 po ^:ijitv:=i * . .^ooljKjJ 

^sQ — iO) yooi — »J^J ,^.^0)0 »:• y»>KB a^s^ Jr*^*^ . JJS^^iisiyo i^ 

J^sjj,-boo .*:^Ow^ju JZsCS^Q^i yOJO) •. ^*ji.*j>)Jiio JrriOD ^ ^'^ * 19 

.•)..3*5.^t ^O) \sJb.1 Jjts.~*.^10 .-JjLa^l jLooJbw^O }.JO)|>GL^> 

^-.li^oio v)-iOO) Jj)-2) JJio .-j^CibsiQ!^ OL^ yn.i.M <^i^j.:>k ^ 20 

peccata JU eorum */. Et dicit iis, Nefcitis parabokm hanc? et 13 

quomodo omnes parabolas cognofcetis .? Qui feminat, verbum 14 

feminat. Hi autem funt qui juxta viam, ubi feminatur ver- 15 
bum, et quum audierint, ftatim venit Satanas, et aufert verbum 

quod feminatum eft in -f cordibus eorum. Et hi funt limiliter 16 
qui fuper petram feminantur, qui quum audierint verbum, ftatim 

cum gaudio accipiunt illud ; Et non habent radicem in fe, fed ^7 
temporarii funt : deinde quum fa(5la eft afHi(fbio aut perfequutio 

propter verbum, ftatim offenduntur. Et hi funt qui inter fpinas 18 

feminantur, qui verbum audiunt, Et folicitudines feculi hujus, 19 
et deceptio divitiarum, et cupiditates quae in casteris rehds, ingre- 

dientes fuffocant verbum, et fine frudu fit. Et hi funt qui 20 

I .yOO)LQ.^l^i^sO] In margine MSti yOOL:Zi 
t in cordibus eorum] Leftio marg. In ipfis. 

C A P. IV. 177 

• • • > _ • 

21 )-s:^^flu jij )-^^! .yOOL^ ^oo) r^fo •:• J)-ia£:iO ^Kaoo 

O.^ '. ] £0;.^ b^^a^h Of ^Q «XDLiS^J l-iia^ KjUi^Ll ).x^^ 

22 ^^_^o J^jj ^ »^^' 11 '•* /i-^LiSs4 jL^jJbo \}w-^>i )~J-a-»f 

)■ I \^!^1 Jllf .• J.jl£CL3 JoO) JJo . IL^Kj J[)| OO) . |»iJL^^ 

23 24 ^-Jibjo v\\ v?ft.j \x-..iajLjj )j"fj OL^ b^^ ju] ^^ '^^I-J 

jl t „a 001 o .^Kjf ^ ..fcN^iu )j.iio o)-*i .yOOL^ Jooi 

^5 OOL— jiS*j . oObb i^J ^Ji ;.JK^ OQL^ •:• ^i^^aju^ yOjot^ 
vk-^^wji. I 01 !^ ^^?! OO) c9^ •. OL^ ^4^! 00)0 . OL^ 

26 JLq '^ N.,,,\? 01 >jS.^^ ) 1 '^O) •. JOO) t-^/o V OLJJiO 

27 i^^.^^0 .•)..i.jj ^^ ]^j) f^H ^'-^r^ V?? ^l ••?<^^»^^! 
: i^>).Jo )^)j \m^j) oo)o .• |.ba^.*).c^o ^^'l^C^^ /ao.ato 

in terram bonam feminati funt, qui audiunt verbum, et accipiunt, 

21 et ferunt frudtus, in triginta, et in fexaginta, et in centum. Et 
dicebat iis, Num venit lucerna ut fubter modium ponatur, aut 

22 fubter ledtum ? Nonne ut fuper candelabirum ponatur ? Non 
enim eft aliquid occultum, quod non manifeftetur j neque fa£lum 

23 eft abfconditum, fed ut in palam veniat. Si quis habet aures ad 

24 audiendum, audiat. Et dicebat iis, Videte quid audiatis : qua 
menfura metimini, metietur vobis, et adjicietur vobis audientibus. 

25 Qui cnim habet, dabitur ei ; et qui non habet, etiam id quod 

26 habet, auferetur ab eo. Et dicebat, Sic eft regnum Dei, quem- 

27 admodum fi homo jaciat femen in terram ; Et dormiat, et fur- 
gat nodle et die, et femen germinet et longum fiat, quum ipfe 


178 M A R C I 

xvrei^eiTH . J5) S— ."^ 01 ., \ ^ls 11 !^ )~-^>? OLJ.isO uO) * ,^y^ JU OO) 28 

• ''^^ • '^"^'^ • 'ip-j^ oy-Dt ^.^^ . jl—ibo 

* inn 

I jLJLSi Jr-*j]] In margine MSti JjLa^f 

2 oijLlliLj] ot,t.>a>m » 

3 i^^!jj! I^o] J^^riji poo 

t quanam parabola] Le£lio marg. Quomodo, 

% comparabimus illud] Proponemus ilJud. 

II Et quum feminatum fuerit] Et q^uum creverit. 


JL]1^3 J^-j)) ' of •. Joi— ^t jLo-rjuI^s^jQX ot-Oio^ aiiia^ 

\)uJbk JS^jtjJl pSOI oO» .JUlVjal uO) JLv^SJ t*-.j . OI-jLJiISLJ * 3^ 
. )-.^jf ^ui^t J.J>»t| yOOCbO ^^ dL-.J^f |»*yQ.^| t-J^! *• 1-^5 J 

. J — D, j ypOLl^bo ^J» ).rs)t )-*ooio )-ri!i»ja K^jijjt )-:too ^ 32 

« II •• •• •• • 

OL^^I Jl'^^ Ko-wL ^J^JSjI ) \ ,0 »} *. JJis^lOj \SiQSD J^Ji^O 

jL)-L-_io JLJiLsj ^1:^0) cj.af^o V ,,,-aJLija^ )juiQjut J^^ 32- 

.NXJ^A^sQ^ OOO) v-J^^^ t^ M-*? •• ?i&C^^ vOOtllik ?oo> ^J^issiialto 

nefcit. Ex feipfa terra fert fru(5tum, primum herbam, de- 28 
inde fpicam, deinde triticum plenum in fpica. Quum autem 29 
impletus fuerit frudlus, ftatim mittit falcem, quoniam appro- 
pinquavit meffis. Et dicebat, Cui affimilabimus regnum Dei ? 30 
aut -f quanam parabola ^ comparabimus illud ? Sicut granum eft 31 
iinapis, quod quum feminatum fuerit in terra, minus eft omni- 
bus feminibus quse funt in terra : || Et quum feminatum fuerit, 32 
afcendit, et fit majus omnibus oleribus, et facit ramos magnos, 
ita ut poffint fub umbra ejus volucres coeli habitare. Et talibus 23 
parabolis multis loquebatur iis fermonem, prout poterant audire. 


C A P. IV. 179 

35 ^oou^ Joo) ^Jo •:• ^oiJSo Joo) f '^«u ciOjo^ia^K^ ^-^^ 

g5 y_^o . ^'^ ,^,\^ wX V'^^'-^-* '* l--^^^ ?^^ r^ \^o^ ooL^ 

^oo) ciO)oJSwa^i *t~^? 01 N ^^'^^t *. l-a I n\ oDjnju 

37 ).jOO)0 . OLbQJb.' cOO) ^s.»J I^L^S ^l JiisuU^jufo . J— £i3X:ri 

)aja.af ).2L^r:i ooo) ,^^ ^i JUS^s^ .^^^ )--^o3j Jlis.':^^.^.* *a«a«4. 

38 jL'|.-ju^ Ci 00) Joo) tjO)oiSwjJo •.••loo) JL-^II* 0^3 ^-!to> 

OL. X ^-.^'^ ,. ■■1 \ ^O '. ^OO) 1^.^.^) |.j^.£CLO VO^ y^ V OC^I 

39 ^ ao •. y. i,.^,^Ji 14^ ^"^i-g^rii JU •. |.j>2L:bs^ •. OL^ ^V^fo 

(3 . 

. JSwj^ n iSs ^ * . cx^iu .)^aow t-^?° )-iaO*^:2i J)uD jqjd * 7n<ptiAO}cro 

40 ) l,NoN .^OL^ V^?° 'J^^^^J jId^OL:=i* IoO)0 '.^-wO^ o^^bsSC^O * y«Aw 
. ^Io 1 ,\0 tO) yOnN JS^-A^ ^,!.*^ i^ . ]jLCiCf) ^Qja^i^^ pK!^Qjw»t 

34 Abfque autem parabolis non loquebatur iis : privatim autem dif- 

35 cipulis fuis folvebat omnia. Et dicebat iis illo die, quum effet 

36 vefpera, Tranfeamus in ulteriorem ripam. Et quum dimifiiTent 
turbam, accipiunt eum ut erat in navigio : et alia vero navigia 

Z7 erant -f cum eo. Et fadtus eft turbo venti magnus, fludtus autem 

38 injiciebant in navigium, ita ut jam J impleretur. Et erat ipfe in 
pofteriore ejus parte, fuper cervicali dormiens: et excitant eum, et 

39 dicunt ei, Magifter, non curse eft tibi quod perimus ? Et quum 
furrexiifet, objurgavit ventlim, et dixit mari, Sile, obmutefce. 

40 Et quievit ventus, et fa«fta eft tranquillitas magna. Et dix- 
it iis, Quid timidi eftis ita ? quomodo non habetis lidem ? 

1 OLiQ-i.] In margine MStl yOOL^QJb. 

2 loO) JlboII] J-SL^ (loO) JboII) 

t cum eo} Leftio marg. Cum iis. 

X implerctur] (impleretur) Navigium. 

i8o M A R C 1 

Cap. V. 

^)] Qj.^ •• J^r*^ ^Q^ oo^ ^'^^^o '. Jjts.r:i> fjfcOb^jji d^Sja^o 41 

jLjo ^ . ot — 1^ y I jiw!^^s.a^ |.^o l-j^o^t % ooioJ^J l-JO) i 

•. )-£l^ ^!io cn.2Lj ^o vj— j^^s^v* J^aiil^ (.^iaji f'^:x^^ 2 

.Jia.2LD JSsxri.r:i 01 Jik Joo) KjJ )-.jai)aj>.i oo> . J).ija^ j-j^oj 3 

oo)t \LJ^ •.oj^ioJ.iQ^ Joo) JJ^so <A.jJ JO^iS^^tiB--^ Jl) <3Jo 4 
ansoSil^o : ^oo) V^fiJ ^^.^^jljloo ).^^ajacL2i y^|Jl,_£o ^^:=^j 

|oo) jf%— ^ ti i^ Juo . o'|«-.^LLj j-^^ocoo . ^J^Xtiiu OLjJ» 

J^s — i.„n,.o '. )J!iaiiQa)-r:iO ).i^sbs:z^ ^p>sa.^o .o)Laf>,"^ '•>v\ 5 

00) tO — £CL- S-JbOO '. )..^D ^ JOO) uO)O^J }lQ-^^0 JiOJZlD 

-c )..-,n, i»»o^ w..!^ v^otiiN LjOL.«j~M w^2 t^ ' \^]mO^ oC^ 6 

Et timuerunt timore magno, et dicebant alii ad alio&, Quifnam 41 
Cap. V. hic eft, quod ventus et mare obediunt ei. 'f Et venit in ulterio» i 
rem ripam maris, in regionem J Gadaraeorum. Et quum egrefTus 2 
elTet e navigio, flatim occurrit ei e loco fepulchrorum homo in 
quo erat fpiritus impurus : Qui habitationem habebat in loco 3 
fepulchrorum, et neque catenis nemo poterat vincire eum : 
Quoniam ipfe temporibus muhis compedibus et catenis vindtus 4 
fuiflet, et difcerptas fuiffent ab eo catenas, et compedes contritae 
fuifTent : et nemo poterat domare eum. Et omni tempore no(5te et 5 
die in loco fepulchrorum et in montibus erat, clamans, et conci- 
dens feipfum lapidibus. Quum autem vidiflet Jefum a longe, 6 

I jLjo] In margine MSti oLjo 

t Et venit] Ledlio marg. Et venerunt, 
4: Gadaraeorura] Gergufseorum,' 

C A P, V. i8i 

8 y^^bO ]]^^ \^Q) COOS) ♦. '^^ cOsw JOOI V^J . CiJLCLL»jl Jil 

9 OL^ r^Jo «i^^ piGJu J-x^ .ol!^ Joo) ""^fiiioo . [.jbjv^ 

10 JOO) (XCUSiJtoO . ^^^^ Jjl~£0| \jk.^:» •. U^ pjOA^ ^^Os—^Iik 

12 uo)Qm,i,9^Jo . Jyo^ lo^ 1-"^)! /t^f^! J^^} Iho:^) ^L ^| Joo 

13 On?^...l f^O . V^OJU Jf.Mb^ ^OL^ i£QA2)JO . ^QJiwJ ^Ol^\ 

4|.^J ;— ..«.-H^ ooo) ^oouiiS^rfJ *.)^aj^ ).?i„.»,n^ ^^ ?V^^ 

7 cucurrit, et adoravit eum : Et quum clamalTet voce magna, dicit, 
Quid f nobis et tibi, Jefu Fili Dei J excelli ? adjuro ttper Deura, 

8 ne torqueas me. Dicebat ei enim, Exi fpiritus impure ab ho- 

9 mine. Et interrogabat eum, Quod nomen eji tibi ? Et dicit ei, 

10 Legio nomen efi mihi, quia multi fumus, Et precabatur eum 

11 multa, ut ne mitteret eos extra regionem. Erat autem ibi grex 

12 magnus porcorum pafcens apud montem. Et precati funt eum om- 
nes daemones, dicentes, Mitte nos in porcos ut in eos introeamus. 

13 Et permifit iis ftatim Jefus. Et quum egreffi eiTent Spiritus im- 
puri, introierunt in porcos : et cucurrit grex per rupem in mare, 

I <^] In margine MSti ulliib 

2 ),isa.*^!» \^ 

3 Vj^ ?)4 5) 


f nobis] Ledllo marg, Mihi, 
t excelfi] Viventis; 

Z z 

i82 M A R C I 

„ JiS* — I, t, ■V?,„,o a — ^i^^o^o . a_D^^ J^j^-jgJ^ yOC^iJ^ ooo) 

. Joo)j ) ^oo) vjOioJSw.jJ l-jJto J)-ja.iQ^ oljo .j-xoiasc^^o 

oiS^ ^ : ^oo) ya^iJ^OsO) ool!^ ^^j^o % MoJu Lo!!^ v*^?^ '^ 
. aJi^.^^io •. ycu~^ Joo> i^J) ooL^ : cStSuL^o ci.^::!^© 
yCuiK^t OQLJ^ Joo) )«juau»J :o}-Mt yOjoi yOoOi^ ojJiiiS^iuJo i$ - 
^jI .No^s. oiInm.^NoX a^;.JLio .^^.»j^ ^ajo) Vk.^J^oo % ^oo) 17 
^oo) <jdcu2iJ:k^ '. I^^J^jil 4d!^:>j:o ^o vyOoOsjt j^^omI. ^^^ 18 
. 01 n I ^ lu JUo . JooLj oi^^i l-j.^^ \5^!^?t ' ^'^ oiJ^ 19 

^— jujlfo .'i4— ^ ^. „n ,:b> (-.A^^J^i ^oCbsTJ yOOL^ j-:i.^sflt»Jo 

^aOL'^.^ .• JiSsjL*^-^ lysa^:2i )\.£^^ L»\.auo vjjo . c*.a^o» 20 

(erant enim quali duo millia) et fufFocabantur in mari. Et qui 14 
pafcebant porcos fugerunt, et nunciaverunt in civitatem, et in 
agros. Et venerunt videre quid effet id quod fadtum eft. Et ve- 15 
niunt ad Jefum, et vident eum qui d',Emoniacus fuerat, fedentem, 
et veftitum, et fana mente praeditum, illum inquam qui habuerat 
Legionem : et timuerunt. Et narraverunt illis ii qui viderant, i5 
quomodo fadum elfet illi qui daemoniacus fuerat, et de porcis. 
Et ccsperunt rogare eum abire de finibus eorum. Et quum 17 18 
afcendiftet navigium, rogabat eum ille •f* qui dasmoniacus fuerat, 
iit cum eo elfet. Et non permilit ei, fed dixit ei, Abi domum 19 
tuam ad tuos, et renuncia iis omnia quae Dominus fecit tibi, et 
mifertus eft tui. Et abiit, et ccepit praedicare in Decapoli omnia 20 

I ^ajlljt] In margineMSd tAlOjIjt 

I qui djemoniacus fnerai] Leftio marg. Qui fanatus fuerat. 

C A P. V. 183 

21 5«2l^ ^o V 0001 ^'iJ^iJSNito yOOt^rso . >^aAj ol^ t-^^^^-^! 
)««.jB. I D «aOiaJ^^ a«„j,al^ •. J*^j:i-,i».^ ooL [.SL^ni A^aiu 

22 _^ ^ j^ jtj Jdo •:• I— .NQ ,t La^ Joo) cjojoi&s^jo *. J)-a^_^ 

W 7 

\s._o^_j uOLjj.ja ^ 20 . ci0O|.ju»|^^ ol^oaj) ^K.iuax:^ ojLjt 

23 '. >.-^J ^— a jL)-i»~xo OL^ Joo) (m.>5^!^o •. ooia^^^t La^ 
OLJ^A p,.A.Tol -^l^U |«Ln>»| .oiJ^ iSsjJ iSsjJ*^j^J ' cju:s.*> jLyr:»^ 

24 <n.i,^>o . OL>o^^, ^jfo •:• )-jt»fLo u^jol^sSuh )-JLQ-*f •. ^a-j^jJ 

25 ttuj jLfisjJo •:-ol'^ ooo) ^p^xjao J)-.a_io )jljl£) ol!^ Joo) 

26 jL)«fc-_£DO : J'^££l.l.LjL )-xAJu )-^)r Jj&s.jy^ia;Ci LoO) OLjJisjJ^ 

. . y .. .. 

^ : ou^ Joo) ^J) ^^idis:^ Jis.nS^o : jLacof J)..*^— 10 ^^ hsjij^ 

27 Kjswiafu ^:i •. LLJ )-a-fcr^t oOl^ KjJ'^jil>s^ Jil^ : Lj^.i.Lj ja^ jOo 

JKjjuL^ Jis*2LB.^^ Vo~ : o))^sflCLZi ,^ |.fl.-i.,J3,r:^ LL^ -.Viaaj ^.^^ 

21 quae feciflet ei Jefus : et omiies mirabantur. Et quum tranfiviifet 
Jefus in navigio rurfus in ulteriorem ripam, congregatae funt ad 

22 eum turba multaj et erat juxta mare. Et ecce venit quidam ex 
principibus fynagogas, cujus nomen erat JaiVus : et quum vidifiet 

^3 eum, procidit ad pedes ejus. Et precabatur eum multa, dicens, 
Filia mea "f- extreme habet : rogo ut venias ef imponas ei manus 

24 tuas, ut fervetur : et vivet. Et abiit cum eo, et fequebatur eum 

25 turba multa, et comprimebant eum. Et mulier quaedam erat in 
2^ fluxione fanguinis annos duodecim, Et multa perpeffa fuerat a 

multis medicis, et infumpferat quicquid erat libi, quum et nihil 

27 adjuta fuiffet, fed magis in deterius venilTet. Quum audivilTet de 
Jefu, venit in turba a tergo ejus, ~ et v:' tetigit veftimentum 

I OL^ Jtsaf jfcs,jif^AjJ] In margine MSti gtr^ctT&Jff. 

•:^jLa!:50^ ^r-^J ^uJQ^n.o.'^ x^t ajo) .1^^'^^^ 

•\- extreme habet] Marg. i, e. EJI in languore extrcmo mortis. 



184 M A R C I 

'(-Jjf ).^-A<^ Oll!bsj) fi&SuwuLu=i >-2)fl •. 'i-*^ loO) JV^J . OO^t iS 
K:iK^O . OLibOrt )j-a^ibO is.Jfc^i-a J^boo . )-jJ j-cjjoisA^ 29 
001 \^^j ^ \iaa^ .J^-w^o , JLqjo^ ^^ jCSo^JLJ) o^Vssr^^ 3^ 

. ^OO) V^^ \JU^ Lq^ UJLS^L^ ^ *. CD.2LJ OLJ.,>)0^ JlLmJ^ OLO 

% cjO)0^-*iQ^L OL^ OOO) ^'^isO Jo '. <.C^> )j)^0 <3.J^^ OJ-ibO 3 1 

c2Lfi>;^ OJ.^ i&wj^ ^^0 : (^ ^j^jiLjat )> I n\ J^^ ^)^ 
jL^sj^ ^j oo) . L,-j:p-ji. Jio)t oOiJ^ ^jj^i^NoN Joo) j)«mo •. cl^ ^^ 32 
Jk^^sfLjo U.^ '.o)la^ Joo)t ^!^oo) Loo) |-^r-*t ?^L^o jL-wt ^ 
•^:^J V Woa-. iii W.1 oo) . J*Vf*^ Oii>o OLlifc. Lv^Jo '.uo)©^^ 

. ).JLa„t.Ci c^) . u.2ib>^}Q.%j u.d^} ^LoJu^O) . uL'^;D . OL^ 

•.'^^'^iba^ oo) ^ ooL V c4.:iLQjjJbo ^J^ ^iita^bsjw» «^00)0 
. L^siJlio c^^^t jL'^:=i| . ^pio/ ^ ^j^joaj-Q.a-.j> 00) ,^ ^Lf 
^ ^^.jo^ ViQJL» wit oo) . ) i,?>)^>s^d!^ ^J comsJu ooL ).jJ^ 36 

ejus. Dicebat enim, Etiamfi veflimenta ejus tetigero, fervabor. 28 

Et ftatim exaruit fons fanguinis ejus, et fenfit in corpore fuo, 29 

quod fanata eflet a flagello. Et flatim Jefus quum cognoviflTet 30 
in feipfo virtutem quae ex ipfo exierat, converfus ad turbam, di- 

cebat, Quis tetigit veflimenta mea ? Et dicebant ei difcipuli 31 

ejus, Vides turbas comprimentes te, et dicis, Quis tetigit me ? Et 32 

circumfpiciebat videre illam quae hoc fecerat. Mulier autem 33 
timens et tremens, fciens id quod fadum effet in fe, venit et pro- 

cidit ante eum, et dixit ei omnem veritatem. Ipfe autem jIt Jefus^ 34 
dixit ei, Filia mea, fides tua fervavit te j abi in pace, et eflo 

fana a flagello tuo. Adhuc dum ipfe loqueretur, veniunt gtu- ^^ 
da?n a principe fynagogae, dicentes 3 Filia tua mortua efl^ quid 

amplius vexas magifl:rum ? Ipfe autem Jefus flatim, quum 36 

C A P. V. 185 

37 f c>> o v> V tftjjl) ])o iQ«3-su jjo .y^isajoi ^CLw^isni . \^,^il JU 
oOQ— jaj y ,1 ,uo-j.-J^o oanjiwA^^o aaov-^^^ v? J^? *' ^"^ 

38 Jj^AiO f^s.-.aua— j.— 3 cjBu-»j^ oK i, ^ N jljo .Voo,a\j| a? 

39 V— ^? ^^' ^ ^— .ao . jL)-a~ID ^j^^^^^^x^O ^JiA^O yi,^..>01>» 

, Ij^VI^ J|] JJ&vC^^ . yin^O yOi^Sjf y».^.„tO)> j.JL^ . yOOL^ 

40 ^ Vioa.» iiv ^t oo) . cO)aisji* ooo) w*-ajjw»^o . <jO) j.na^i J[)j 
^ajoiJ^o QLiioJlJo JKa^i oiq^JU v^t •• ^ooil^va^ <£l2)J ^ 

. |..,,^ij„ Sj^t . fiis«*J:S-^ loO) OL-J^sajt ]-n-»JO '^^Jb.O . OL^iO^t 
4-^ UO) . CJl^a^ JJ^^^ * .OLiSk '^^J .Ji^^^l 0)^).r^ Y-^J ^aO *T«A<fltf*«««;^* 

I Jj V— -^? fl' ■'•^ ^- ?As.,..a^O,n ,^ '. ).nA£3JlSsbO| OLa^wjjt 

4^ OLjJ^saf .loo) }-^Noi_Soo ^^ mn^ ^ JS^iOD J^-jgv^o . ti.!^aD 

JLja-j50)-^w3 o'^.^tjLfo . ^^.sn^ljl ^. j-a^ V I'^::^ ~ -^j^ loo) 

audiviiTet fermonem didlum, dicit principi fynagogse, Ne metuas, 

37 folummodo crede. Et non permilit nemini fequi eum, nifi Petro, 

38 et Jacobo, et Johanni fratri ejus jjj Jacobi */. Et venit in domum 
principis fynagogae, et videt quod tumultuarentur, et flerent, et 

39 ejularent multa. Et quum ingreifus elTet, dicit iis, Quid tu- 

40 multuamini et fletis ? puella non mortua efl:, fed dormit. Et de- 
ridebant eum : ipfe autem iii Jefus ^ quum ejeciflet omnes, aflumit 
patrem puellae et matrem ejus , et illos qui fecum era?2t, et ingre- 

41 ditur ubi erat puella jacens. Et quum apprehendiflet manum 
puellae, dicit ei, Talitha cumi ; quod eft interpretatum, Puella 

42 (tibi dico) furge. Et fl:atim furrexit puella, et ambulabat : erat 
enim ~ filia »^ annorum duodecim ; et mirati funt admiratione 

3 A 

i86 M A R C I 

^isojo . Jio) >^^ cajj jy> JIJj^_£o yCi— jj ^n—iio . lls^j 43 
Cap. VI. ^^LJJ Jljo ' ^2. ^ taSuo •:• \>^}«-isa^ cu^isw a^OLjKbd^ i 

«2jK)„Jja-.J .'01^ J^OOLaljj JJSjbQ^Oaa c*0) J-J-^O •. ,^«!^01 

oOioiSs.»^ ).jO) o^ .yOOOLJ fatdo^j^ ^rna ^l^o) 14..;..»*^^ }Lm 3 

|-£i>0) Ot^aJ JLqjoJ .^-^OLjJSsaJ jjo '. yO—^bO-AJlO Jt0.©L^!O 

-^t yootli^ foo) ^^J •:• OLO ooo) ^jJ^sfiLaK^o Vyla-J^ 4 

OUJlbwt J jl).:=i vj JlJj .• JV-«QAip JU (|lx2SuJ i^t V \3ia-«Jft-.a 
^A* iLSiJ ^iboL JOO) JJ» JIJo . oJX.i..-fe ,-r>o OLSajUs^ caJ^^O 15 
yOOU^^^ ^aXD ^3 JlO^j |OL.>f.A!^ ^J JUj . ^.JZLJs.^-^ JlLl* 

magna. Et praecepit iis multa, ut nemo fciret id -, et dixit dari 43 
C A p. VI. illi ad comedendum. Et egrefTus eft illinc, et venit in regionem i 
parentum ejus et fequuntur eum difcipuli ejus. Et quum eflet ^ 
fabbathum, coepit docere in fynagoga : et multi qui audiverunt, 
admirabantur fuper dodtrina ejus, dicentes, Unde huic haec ? et 
quae eft fapientia quae data eft ei, ut etiam virtutes tales per manus 
ejus fiant ? Nonne hic eft faber, filius Marise, frater autem Ja- 3 
cobi, et Jofe, et Judas, et Simonis ? Et nonne funt forores ejus 
hic apud nos ? Et oiFendebantur in illo. Dicebat iis autem Je- 4 
fus, Non eft propheta inhonoratus, nifi in patria fua, et inter 
cognatos fuos, et in domo fua. Et non poterat illic ne unam qui- 5 
dem virtutem facere, nifi asgrotos paucos, quum pofuiffet fuper 

I Jljo] In margJne MSti jLjO 

C A P. VI. 187 

10 .^OL^ Joo) ;.!ijoJo •:• JKjuj-jlaD ^IjL ^QB^^^r^o jUo . jjr^ 

II yCL^^aSLi JOO yQ."^ lON.^ n 1 JO Y^f^ yOJOO* •:• -^1 ,^ yOv&SjJ 

o^£lj '. <^.^2. ^^ xp^J ^t»Q^2 ]J^ . yQ^i!^1 ]l,..,So ^ 

'.'yOaL^ jloiOLSa^ ^a£L^:iy^V ^J^ J^uaK^t OO) JvSi-2)J^* *?i'«* 

oj ^o^,mN cj.>,u JooLj ;.jj&s^t '. yonN )-j^ 4.^? y 1 >o^ 

6 eos manus fuas, fanavit. Et mirabatur propter incredulitatem 

7 eorum : et circuibat vicos in circuitu, docens. Et vocat ad fe 
duodecim, et ccepit mittere eos binos : et dedit iis poteftatem 

8 adverfus fpiritus impuros. Et prsecepit ut nihil acciperent ad 
iter, nifi virgam tantum : non peram, non panem, non ass in 

9 zona T fua ^, Sed ut calcearent fandalia, neque induerent duas 

10 tunicas. Et dicebat iis, Ubicunque introieritis in domum, 

11 illic manete ufquedum exeatis illinc. •!• Et quicunque non 
receperint vos, neque audierint fermones veftros, quum egredie- 
mini illinc, excutite pulverem, qui erit fub pedibus veftris, in 
teftimonium illis : Amen dico vobis, magis erit tolerabile So- 

I Jj^^-^.^^n] In margine MSti y^J UJOj-rii ^a^Oj 

2 ^ o n i oN">,n,i Jil ^Jt yajo)o] ^oj:\V.n oL JD yjj J;6ooj^^o 

t et ^uicun^ue non receperint vosj Le»itio marg. Et q,uicunciue locus non receperit vo*. 

i88 M A R C I 

.000 ^..afSii.l^o J|«j_io J<^!o '. yOJiioANjt ooo) w^j*f.£L^ ' 13 

• « • •• . 

y ,A, . .£D)-^o . ^OL a^ar^ }| fc^mN {..juwJL^a::^ 000 ^JUMwi.Soo 

V Joo) " J0CI v-N:^ 1-''^^^ •' trcu^o*^J {.j^I::^^ \xi>asuo •:- ooci 14 

<^ibO JOO ^^^^1 001 ,,^JUwa.»1 •. JOO) V^JO . ClJlbv»1 ]j^Su 

• • • 

* • * 

V ^J^., .i., >0 ^^.^ ^Q— O OO) . oO)oJ^waJ )— «JO) ^ . QU-lL— .jy 

'. ^x^CL— j,.^!^ ^oo) o)^»..»^ ^^»...A^ '. fcari„M-iro^j^ ^««a...^ 00 ly 

domx aut Gomorras In dic judicli, quam civitati illi. Et quum 12 
egreffi eflent, 'f prsedicabant ut refipifcerent homines, Et dasmo- 13 
nia multa ejiciebant 5 et ungebant oleo multos aegrotos, et fana- 
bant eos. Et audivit rex Herodes, ( manifeflum enim fadlum 14 
erat nomen ejus) et dicebat, Johannes qui baptizabat, a mor- 
tuis furrexit, et propter hoc virtutes operantur in eo. Alii au- 15 
tem dicebant, quod % Elias eft ; alii autem dicebant, quod Pro- 
phetaefl; aut quafi oinus ex prophetis. Quum audiviffet autem 16 
Herodes, dixit, Johannes, cujus amputavi caput, (| hic efl; ipfe 
furrexit a mortuis. Ipfe enim Herodes miferat, et apprehenderat 17 

I 000) ^)*f.£^ ] In margine MSti JV9? 

2 )-i^i ] 1-*.:^ oo)r 

3 J-JO)] OO) 

\ prsedicabant ] Le£lio Mar.g. Prffidicaverunt. 
X Eliasj (Elias) Propheta. 

l hic] Ipfe. 



C A P. VI. 189 

19 )— *^rDj6 . uc^cibo. tod f )-^j * ?l|-»10r»? V« ^^ ' ^°^?t * ""^^" 

20 •. fcio — »!0r— *? V-^^ o^ •^o^ !-»r^ JHo 01— ■^^nv>>v Loo^ 
).— .n »1) ?t- "^n >^ ' cu^ foo) v»|-jj .• ^j^oj ^ f 00 ^»I>j 

. OL.J^ foO) ^^ V> ^^ ^«ao . OtJ^ fOO) ^.^J^O . |jL*Y^O 

21 ^.-Ao . foo) \x— >Q— iu olJ^ i^)^o)o . foo) ^-2l:^ fLj.I~ia 
oC:>«j ?^*i^ un.50.e? r- ••^--) r^ P«- Joo, * v».«.« 
^- ^ , ^N. fi, iit.,j^o : uO)ajuoto*f.^ f oo) ^«::i«^ ?j^^u^QJt^ 

22 Jl),j10',.— .»Jl 01^1 0)lV^ JSJ:!s.i* . -^O : JL:!b>^1 * |.A^^£l^O 

^.Jbof '.OL^CL^ ^niV^.ffi? yOjOL^o cca.ito*^.»jll I*|.3a^o :lfS>j 

Johannem, et vinxerat eum in domo cuftodiae, propter Herodiadem 
18 uxorem Philippi fratris fui ; quia eam uxorem duxerat. Dicebat 

enim Johannes Herodi, Non licet tibi habere uxorem fratris tui. 
^9 Ipfa autem Herodias irata erat contra eum, et volebat occidere 

20 eum, et non poterat. Ipfe enim Herodes timebat Johannem, quia 
fciebat eum eje •f* virum juftum et fandum, et obfervabat eum, 
et quum audiret eum, multa faciebat, et libenter eum audiebat. 

21 Et quum effet dies opportunus, quum Herodes in natalitiis fuis 
coenam faceret proceribus fuis, et chiliarchis, et primariis 

22 II Galilaeae : Et introiifet filia ipfius Herodiadis, ef faltailet, 
et placuilTet Herodi, et accumbentibus cum eo, dixit rex puella?. 

I |~Q^1) J^.:i.s^ ] In margine MSti |-j 

t virumjullum] Ledlio marg. Prophetam. 
t Galil<ece] Civitatis. 


* th 

190 M A R C I 

^tj y I N)n-,jul u^ yjt jj^oai cnJlis. )^o .ijii^ "^ljo 23 
,i',^j5oJ ^-«jt laO) .u-J^).«-iuJ l^j^ . oOjoJO ir^J ^n^.i 

p ^ ]y..^su.«:X> JS^^ ^O .Y<:^QJ^^; Od ^JLmOj) OULif^ 25 

^lb ) — jj )^oj %Jv^J t-^ JiOik)-ju %)-a:is^ Lq^ ).r:iO))am 
oo) .y ,i,mo, g» olaj'^^ •. ),a i.,.i<^ \v^ V Jj&sLSwJur "^ CLJ-bo «j^ 
Jjtw-^oiso ""^^^^ .).ii:bOiO Joo) JlQj',.:aj=i ^o • ).j,JiQjb^isb 26 
. oi,,i>o>K ^»'! I — ^J Ji! •• oLiQjb. yj>,ai,No,mt yojo) "^^^Jioo 

''"^^^^g^ a-a^.^^ ^,n,<=>) '. J-^Q^Io^oi ,01 m * )j:i^ ^^ ^ Jy»M.^o 27 
'. }L>a^ J&siin T\ oi.,,i ty cuam.^ '*^i? r^ v! ^^ *ouu^ 

^jbwJiS^O .J^w^Jis.^ OL^OLaO J.nj^ ^^ OLJUj cjJSsaJo 28 

*^'' ciib^jDjuo oLj •. uO)0|.,i.V7\L oiii^aiu ^o •:• olI^JU oKriiOL.» * 29 
LoJ^ ). hiu-AJ^>fu yi ■ f oJ^Ox:o »:- J', n ,n^ o)oy?fflo .o)^2b<A> s^ 

Pete a me quodcunque volueris, et dabo tibi. Et juravit ei, 23 
Quodcunque a me petieris, dabo tibi, ufque ad dimidium regni 
mei. Ipfa autem quum egreflfa eflet, dixit matri fuae, Quid 24 
petam ? Ipfa autem dixit, Caput Johannis Baptizantis. Et 
quum introiflet llatim cum feftinatione ad regem, petiit, dicens, 25 
Volo ut des mihi ex hac ~ hora ^ in patina caput Johannis Bap- 
tiftae. Et quum triftitia afFciftus efl:*et rex, propter juramenta, 26 
et propter accumbentes cum eo, noluit rejicere eam. Et ftatim 27 
quum mififfet rex fpeculatorem, praecepit afFerri caput ejus : ille 
autem quum abiifiet, amputavit caput ejus in domo cuftodiae. Et 28 
attulit caput ejus in patina, et dedit illud puellas, et puella dedit 
illud matri fuae. Et quum audiviflent difcipuli ejus, venerunt et 
fuftulerunt cadaver ejus, et pofuerunt illud in fepulchro. Et 30 

C A P. VI. 191 

;z,jlJ^oio 0|i '^i Nt ^^o)o .^otl^ uorai^tojo •. >^Qjt* 
31 ^ ^ .|o,.'.s.^ yOiS^jJ yO^N ol . yOOL^ '^^f o •:• a2L^^ 
000» ^OOU^JS^? .^*\a!SlD n»M \lllo ^LrsJ^ ?JS»iso«^ 


% ii ■■i 

■ » 

% j&s,,»}— ^^a-j>,^, N |.2L^:=i ?r^r-^ jKao^ o^jjo •i-ooo» 

Q^J^^^^o ^JSwbw ooo) o^o)) ^r-t^l '.^is.j^y^ y^oC^ 

34 .^^_m l-AJ.-^ voJL* ^i^ <n,9^,! ^o .o)Ia^ QJLLSil^o «^oj^ 
},-„^^,,.,^ t^— -»? ooo) >^oi-jJrS^J> ^..^J^ .yOOi-^s.i. ^o-mVLJo 
•:• ^l)— I,^,m yOj^ o^>nV7\ joo) l»\.9<jo .)»o^) ^otJ^ iSJ^^ 

35 uO)OfJ!ia!^l o)La^ a^',.o *. Joo) ^[.^^io \^f>^ o^ ^^ ^20 
. ^)..Ay^£0 pt-^ o^ y^o '. ^i^^ot OL.j^^ ^;.^:)^.^; . ^v^/ ^a 

36 /J^ia—nJ^o Jytowwot [.liDta^jy yO^jpt JjlOj^ yajj u\.»^ 

congregantur Apoftoli ad Jefum, et renunciaverunt ei omnia ; et 
31 quse fecerant, et quae docuerant. Et dixit iis, Venite vos privatim in 

locum defertum, et requiefcite paululum. Erant enim venientes 
3^ et abientes multi, et ne quidem ad comedendum vacabant. Et 

33 abierunt in locum defertum navigio feorfim. Et viderunt eos 
abeuntes, et agnoverunt eos multi 5 et in aridam ex omnibus ci- 
vitatibus concurrerunt illuc, et praevenerunt eos, et congregati 

34 funt ad eum. Et quum egrefTus effet, vidit Jefus turbam multam; 
et mifertus efl fuper eos, quoniam erant ficut oves quibus non efl 

35 paflor : et incipiebat docere eos multa. Et quum jam tempus 
multum efTet, accefferunt ad eum difcipuli ejus, dicentes, Defer- 

36 tus efl locus, et jam tempus multum. Dimitte eos, ut abeant in 
agros qui funt in circuitu, et in vicos, et emant fibi panes : quid 

* e-vjriFidt 


192 M A R C I 

. yOOL^ JS^ V^=^)-J r-NlS^ U-^ • l-iiCju^ ypDL^ yOO^P 

^iSsjo •.j-^ajl^ ^Lj-bo ^^^ \^H ^il-J • ®^ ^v^?o 
K—a^ J^OAiJ^ |-!sao .yOOiJliw \!iio^ ^t oo> .^^J^io^ yOOLis 38 
y^j^lo . ] ^n >n ,M '. ^v^? ^^rf t-^^ * oj^o o^j . yonN 
J^Q--£) ^yi u Q..,,? ) * yooi^^bsa^ y O ri V?m , i ^ .^ootJ^ ^-JiiSio ,)jgj 39 

^^^Lo I^Q.MwJX |.A^aM yOJQ) (TuSajO . .^jLAJbQ^ ^o ^p^ ^^ 41 

• • • • • 

oo! >o '. I^^^Ua»^ yOj^ ^^00 i^\.o^ : \^^s^ \^ Y^o \ poj 

].jaj ^)l ^o^OL^^o .yOOiJ^ ygy? i,m ji uO)o^^x:bQ^J!s^ ^oo) 

o, ,l:^..-niuo .a--.^n.£Do yooil^ a^ojo ..yOOiXa!^ «^^ 43 42 

• » •» •■ •• 

:^oaL-.aKj^o . J-jQj ^»0 . J-j^j . J-A^^is!» J,j.j>.fSQ,p via.iw)l 44 
^f.Mw^o V J;«au^ J»i£L^ Jxiiaj^ % J^^ijiiJ:^. d^ft ^^ai^o 000 45 

enim comedant non habent. Ipfe autem refpondens dixit iis, 37 
Date ipfis vos ad comedendum. Et dicunt ei, Ibimus ef ememus 
denariis ducentis panes, et dabimus iis edere ? Ipfe autem dicit 38 
iis, Quot panes habetis ? abite et videte. Et quum cognoviffent, 
dicunt, Quinque et duos pifces. Et pr^cepit iis ut difcumbere 39 
facerent omnes per convivia fuper foeno viridi. Et difcubue- 40 
runt per difcubitus, per centum et per quinquaginta. Et accepit 41 
illos quinque panes et duos pifces, et quum afpexiffet in coelum, 
benedixit et fregit illos panes, et dcdit difcipulis fuis ut ap- 
poneret iis ; et duos pifces divifit omnibus. Et comede- 42 
runt omnes et faturati funt. Et fuftulerunt duodecim cophinos 43 
plenos fragmentorum, et de pifcibus. Et erant qui comederant 44 
panes, quinque mille viri. Et flatim coegit difcipulos fuos afcen- 45 
dere in navigium, et praecedere in ulteriorem ripam ad Bethfai- 

C A P. VI. 193 

46 ^)J '.yajjf ^^.90 ^o '•.')» 1 /^N J'^ju 0CI1 J^Y-^ *:*J^jKa^ 

47 J-— Su^ loo) cn-iKjJ '. Joo) JjLioj ^o •:• cLi!^ JbCL^ ?>^=^-4^ 
L»o\ols — ij ) — ^jj ^^ 001010^*;^,^:^ 000 '.J-^! diS^^Jbo^ 

48 1-*^ JOO UOO^J ,^\j ^ ^JLOjiS^A^t ^QjJ ,J)-j^O '. JOO) 

•. Jj.^^js^t ^Ki.N ,,0^ J^f.^-^ tcSjUo '.^OL^ |.^:x:2»a£mi I^Oj 
;-,n N.V7N Joo) |-:=ijo . J-^bO* ^^ i^OlJ^ ^ yOO^LoIii. jtj 

49 O'^.:XI0 % J-^Qj ^^ tA^^OL^t uO)Oj|-Ai ^a ^t ^^O) . yOJ^ 

50 oO)Ojj M V ,i„.,^ yOOt:^ .CLi^DO .uO)oJS.jJ jl.a~^0)J* * ^anttTf^iii 

. yoou- X V— ^isofo >^oi,, V? .a>. ^^^iJ^siio J^«wJibo •:-qj^iLJo 

5,1 %{, ^NJU yooilo!^ cclSjqo ♦:'yQS^il JU .uJS,..J J-jJ .o^.,n'^Ly 

7 ... 

. ooo) ^*^jO)L yOOLj:^ yOjo) o;..iJ^sa ^o a~ioo . ]^o) ca^sAjo 

52 ;.*^ uo)o-\.*J ' '.Jjiai^j uOLo Qjur^L/ ;.A^ jU .^^.^boi^s^^Q 

46 datn, donec ipfe dimltteret turbas. Et quum dimififfet eos, 

47 abiit in montem ad orandum. Et quum vefpera effet, erat navi- 

48 gium in medio maris -, et ipfe folus in terra erat. Et vidit eos 
vexatos in remigando : (erat enim ventus contrarius iis) et circa 
cuflodiam quartam noftis venit ad eos ambulans fuper mare, et 

49 volebat praeterire eos. Ipii autem quum vidilTent eum ambulan- 
tem fuper mare, putaverunt quod phantafma eifet, et exclama- 

50 verunt. Omnes enim viderunt eum, et timuerunt. Et ilatim 
locutus eft cum iis : et dicit, Bono animo eftote, ego fum : ne 

51 timeatis. Et afcendit' ad eos in navigium : et quievit ventus. Et 

52 valde ex abundanti in feiplis ilupebant et mirabantur. Non enim 
intellexerunt illud panum : -f erat enim cor eorum flupidum. 

I V-As^ uO)oJ^oJ] In margine MSti ( uO)0^»-»J ) Jtlj 

t erat enim ] Leftio marg. Sed (erat) 


194 M A R C I 

CL-j'^SLi '. oo Jj.aA«*"jpL.2) OL^iNrL,^. o^o\y ^o . u».oiqa^oj^jmJ 55 
^^--n»,— :^ > ,..,4 m ..£q, )^p^i^^ % )^io>a~!!^. oj ]k>'\t!jL\yh>K- o\, l-jiojau^, 

)-— X-£L.f '. OL^ OOO). y. yp Af^,^00 '. ^^^>>,fc^is^J yQJOlJ^, OOC?); 

^o^kO^,, ypoi>oo: .>^a2L4~.j QLl^.r. )-j)->0! )-2L-LA;3. ^]y 

C AP. VII. 0)Iq!^. yjift l.^iS^O V OOO) ^^JoiSrft4^^ QL.O_ OOQ) yd.^J>^! I 

o}-ja ^o .^;cu>nJU»).oJ ^ olf^ .Jy-2-£P i^, ^iJW|o '.Iji^^ 2 
^r ojo) : jJS^"^/i,mN? ).j^j|^i. OL>Mt ^^jiS^X i^^ xr*^^ 
)jij^ ;.a>^ vOJp) .a>i.j-AiLj J-iOrf^. '^^>>a| .-^^is^^^ ^^ 3 
.^'^J jj ^ooui^J ya^—jju J!^ Jlj.^.ri> * Jil yj *.)-»iaj ^oOL^ioo 

Et quum tranfiyifTent, venerunt ip terram Genifaret, et perve- 52 
nerunt in portum. Et quum egreffi eiTqnt e navigio, fla.tim cog- 54 
noverunt.eum. Et currentes per totam circumjacente.m regionem 55 
illam, coeperunt adducere in grabbatis malehabente.s, ubi audie- 
bant qupd illic effeti Et quocunque introibat in vicos, aut in 56 
urbes, aut, in agros, in plateis ponebant infirmos, et, rogabant: 
eum, ut tantum fimbriam veflimenti ejus tangerent: et omnes 
C A p. VII. qui tangebant eum, fervabantur. Et conveniunt ad eum Pha- 1 
rifaei, et quidam ex Scribis, qui venerant ab Hierofolyma. Et 2 
quum vidifTent quofdam ex difcipulis ejus manibus pollutis (hoc 
efl autem, illotis) edentes panes, conquefli funt. Pharifaei enim 3 
et omnes Judaei, nifi dih*genter laverint manus fuas, non edunt ; 

I J^wJL.^J.r:b ] In margine MSti ^ruy^»? . tjJbQ_2i 

C A P. VII. 195 

• • •• •• • • 

• •• •• • •• 

6 ^^r oo) ^:-),^^^^!!^ ^f^^f ?^K^*^ II f^i-^)-^ 11? .-j-AjJLot 

• » • • • 

).^^ ,.„.^ )^o) .• ta«-aii5w.3r i^^ .* u3J f>.n,m„i yaoj^C:ss.^-iio 
|,T ,\.. i^T iNo )ja.jao;^^v ^t ,^oL..riX •. u!^ ^.n*^ oLo^.rfi'^ 

• • • _ ■ 

8 '. ^oi-JS^i )-s^a3 ^A^^ yoJ^an 9u ^ •:• ).« 1 .>, 1 ,^^ )j^Daat 

• • •• • ** ■ • " ' 

)„^Jiiaor ^fisijia:ba.x^ •.)jani.jjLov Jla-L^^SdRii» yoiisjj xr^r^? 

• •••• •• •»' 

•:'»oJSoJ wi^-.^ N ^ai^o) i|-»?rj ^ju^jj JL)-A_ju ^i^s>,j^...«.>^o).m.aio 

9 .•JOL^> p^oa vpJisjJ ^j^ic^^ Jis^Jja.^ .yOOL^ Joo) v^?^ 

4 t&nentes tradltionem Seniorum. Et d. iaro venienUs, nifi abluant 
fe> non edunt : et alia multa funt, quse acceperunt tenere, «f/«/>e 
lotiones poculorum, et fextariorum, et vaforum aeneorum, et lec- 

5 torum. Deinde interrogabant eum Pharifsei et Scribae, Quare 
difcipuli tui non ambulant fecundum traditionem Seniorum, fed 

6 manibus illotis comedunt panem } Ipfe autem refpondens dixit iis, 
Quod bene prophetavitEfaias de vobis hypocritis, ficut fcriptum eft; 
Hic populus labiis fuis honorat me, cor eorum autem longe abeft a 

7 me. Pruftra autem colunt me, docentes dodtrinas mandatorum ho- 
S minum. Relinquentes enim mandatum Dei, tenetis traditionem 

hominum, nempe lotiones fextariorum et poculorum, et alia multa 
9 fimilia hujufmodi facitis. Et dicebat iis, Bene rejicitis mandatum 

* ^c 


196 M A R C I 

•^xxjt '.\^] '^A^ |^a!:o •. vO'|^I. yOSL^i ^LajL^*bjft.!^> {jL^ujf 10 

jLobQ^ :)^jj of Y^]l\ bs^^^aup, r^]\ oc«)o . t^jUo «^a:=ijj 

^J; j^ 00) :)--L:::ijao* uoioJ^ft oo» :y).::i)ajD* .'^-boJJ of 

/o,— iio JUo •. 01 !^ yoiS.^jJ y^i.o,:^.,»^ ooL Jilo *. ^LjL ojl^ 12 

^K^^I^ yoKj^ ,^Abs^.zLbo ys^ .• oOboJU oj uoaojy ^,-^ n..i 13 
^jubojto . y0^^id^A>/i iaos yOA^^t jLaj-id^bsJLbdo ' ♦• Jol^^ 

OtNnN J*^D ^DO* VyOJtsjjf ^^■."^,^ JL)-A,_£0 ^^oNo) t^J^ 14 

.cu^Isj^dJo . yoau^ fi I 10 \:^afu . yoou^ Joo v^? j.^^t '^ 
f^,irn^o J-^> 001 .oi-^^)Jxi )4U",-r:i ^ 1--^=^! ^f /^r^ JJo ^5 

DeJ, ut traditionem veflram fervetis. Mofes enim dixit, Honora 10 
patrem tuum, et matrem tuam -, et qui maledicit patri aut matri, 

morte moriatur. Vos autem dicitis, Si dixerit homo patri aut ma- 1 1 

tri, Corban (quod eft, Donum) quodcunque a me lucrabcris ; Et 12 

non amplius finitis eum nihil facere patri fuo, aut matri fuae : Irri- 13 
tum facientes fermonem Dei •f' per traditionem veftram quam tra- 

didiftis: et fimilia hujufmodi multa facitis. % Et quum advocaflet . 14 
omnem turbam, dicebat iis, Audite me omnes vos, et intelligite. 

Nihil efl extra hominem, introiens in eum, quod poteft polluere 15 

1 yciii^i ?Laj-i>c::^ba=i] inmargmeMSti(yQii^! jLaj..io^Aia::i) 

2 J*^p ^ao] ooL (J-t-o t-^o) 

t per traditionem veftram] Leftio marg. (per traditionem veftram) Stultam. 

X Et qiium advocaffet] (Et quum advocaffet) Iterura. 

C A P. VIL 197 

16 \x-iiQ-.AiiaJ^ ]-j>j OL^ b>^l djj y^^ . )aj'^.2i^ y"^.,irnSo> 

17 OlJ^ OOO) yi^)i>^ '.J.JL1.D ,^ ^i^i^N "^.Sw ^ao vNX^bOJU 

18 Caj )■ t .^0) .^OOL^ v^fo .jL]L2i '^^..^.ijo Oll^l ^^ i'>0\l 

•. OL^ cD-Jbai^. JJ» ji) '. ) 81) "-^ N \s)-i. ;..2L^ ^> /3,-bQ^> 

19 jl— :=^j K-.„i'^ Xo . oLiD'^rL^ JU/ •. oLn::^ ^).i. JUj "^^5^ 

20 oot % ^t Joo) v^f . j2sC^|^ ^oiN^N )«o^^ ^ . coS-j 

21 <:Ksr^ V^ .j-Ajv.:^^ cXaicL^ oo) -.co.Slj ).ajv:::i> ^t [^ 


eum : fed quae egrediuntur ex eo, 'f- illa funt quae polluunt homi- 

16^^ 17 nem. Si quis habet aures ad audiendum, audiat. Et quum 

introifTet in domum a turba, interrogabant eum difcipuli ejus de 

18 parabola. Et dicit iis, Sic etiam vos non intelligentes eftis ? J Non 
intelligitis quod quicquid extrinfecus ingreditur in hominem, non 

19 poteft polluere eum ? Quia non ingreditur in cor ejus, fed 
in ventrem ejus, et in locum flercoris exit, purgans omnes 

20 efcas. Dicebat autem, Quod ex homine egreditur, id polluit 

21 hominem. Ab intus enim, ex corde hominum, cogitationes 

22 malag egrediuntur, adulteria, fcortationes, caedes, Furta, ava- 

I ^Osj^ ^OL^I^^ ^iJO)] In margine MSti ^^CLjuCOL^ (waJO)) 

• • 

t llla funt quje polluunthominem] Ledio Marg. (Illal Polluunt {hominem) 
•t Non] Nondum. 

^ D 




198 M A R C I 

^oj> ) !bOQ«-juK^ ^jf ^o o ^_:i ^L '^o^ .(.jLj^.n^ 

o)KJis-.§-Jio jL^*jJ '1.*»^ iSojwSiasu^ .:• ojjsj^^j&ooii. * o^^Lj 25 
JX.JS. ^ I .LLj ^o vjl-io^ ]^Oy 0)l] -^ ^ Joo) J^Ji uplt 

'. JAs <^ 1 iM JLJS.jJ uO) ^t Lod OL.«K^J .CidQu^s^t Lq^ 

'. 01 ^ L001 |.^..££uSl>oo •:• j^aj-v^r^ JiS^,.i,nijo^ JiS^^Qio 

• OL^ ^I^J XXQJILa ^l Od . OlLv:=i i^ <£J.£LJ JQ-»^! ).J-2LiJ 
^ l^i^ ^-As^ <BJ . ]^\.^ . y^^ . oul^ ?V^?o isj.JL2i ^l UO» 




ritise, malitiae, dolus, lafcivia, oculus malus, blafphemia, fuperbia, 
amentia. Omnia haec mala ab intus egrediuntur, et polluunt 23 
hominem. 'f Et inde quum furrexiffet, abiit in confinia Tyri et 24 
Sidonis : et quum ingrelTus effet domum, nolebat ut quifquam 
fciret, et non potuit latere. :}: Audivit enim mulier de eo, cujus 25 
habebat filia fpiritum immundum : et quum veniiTet, procidit ad 
pedes ejus. (Erat autem illa mulier gentilis, SyrophoeniiTa genere) 26 
Et rogabat eum ut dasmonium ejiceret ex filiafua. Ipfe autum Je- 27 
fus dixit ei, Sineprius faturari fih'os: non enim eft bonum accipere 
panem filiorum, et projicere canibus. Ipfa autem refpondit, et 28 
dicit ei, Etiam, Domine : etenim canes fub menfis comedunt de 

I y-^L ^--JiiOo] In margine MSti ^t (^^ V^) 

t Et inde] Ledlio marg. ( inde ) Autem. 

X Audivit enim mulier] Sed llatim (audivit mulier) 

C A P. VII. 199 

29 \oC^ r-^]^ ^^JLCit* J^Oa^ ^ ^»!^J Jl0£s»£i JSuuaL * re^W 

f ft, ^L*__^ ^^ Ja.j| ot^ <n<^ I . CA^j JJ^C^sbo Jto) ^\^^ 
30 o)L; n'!So '. <n.>^,i ^ ^oLi^ iSuju^iu^ *. a)iS»a»3J^ ^^^l^ r^o 
21 •.y^ojo )Ojt l^cuiL ^uo iQ.2Lj>ii oolo •:-)^^^^:b. )-A^>t 

V JiSu-»^ l^iajs.1 )-^awLi Jj&s^y^sorri .-jli^Ss^i J^ La^ JL^ 

32 1« J n i^ VOlJiSfc y.^.m,»^^0O .r )-D)-2i * |-fu'^-Ai OL^ ^J^ul^O * /^«v<«a*.v. 

3S •. uoojowubsc» )b.i,.o ,^ o;.r::ii ^o ►Jr-»? tjOiciibs^ ^,»rfi,iv 

34 01-j^Jl CiO) . JjL|-2)Lj * OU^ V^?° • *-»*^i"^? j-AbOAri \.>*j ^o 

35 u.)^w-Jufo ►J^s— ^i^ajL^ OL^ik ^Aj^JS^Lj ^y^j^o . cjujS^LJ 
%yQjf ^nSJo ..ts^fp.5L Joo) \C:s:scL^o .oC^jI ),j.a>sr Vr^l 

•.yOOi — X Joo) , £i_2..^ oo)t ^jj )-^-3 •'•yO-f^J-j dLjjJ ;l|t: 

^•^1^.^ Is^^\.^Jis^ CAy. rno : 000) ^j*,.a^ yCL^^s!^)^ f *^iSwH 
i n N ].su^.Mw^o ..^ ^ ,.N /Oy^^cl^ iS«^).:::i2v : w**^^? ^o ooo)> 



29 micis filiorum. Et dixit ei, Fropter hunc fermonem abi : exiit 

30 dsemonium a filia tua. Et quum abiiiTet domum fiiam,. invenit 
3^ dsemonium egrefTum, et filiam fiiam jacentem fuper ledtum. Et 

iterum quum egrefifus eflet de finibus Tyri et Sidonis, venit ad mare 
32 Galilzeae, per medium finium Decapolis. Et adducunt ad eum fur- 

dum balbutientem, et precantur eum ut ponat fuper eum manum,- 
o3 Et quum abduxiffet eum e turba privatim, mifit digitos fuos in aures 
34 ejus : et quum fpuifi^et, tetigit linguam ejus. Et quum fufpexiiret m 
'^5 coelum, ingemuit, et dixit ei, Ethphatha, quod efi:, adaperitor. Et 

fi:atim adapertae funt ei aures, et folutum eft vinculum lingu-cE ejus, 

36 et loquebatur rede. Et praecepit iis, ut nemini dicerent : Quanto 

37 autem ipfe praecipiebat iis, magis amplius praedicabant. Et multo 
magis mirabantur, dicentes, Bene omnia facit : et furdos facit 


. 200 M A R C I 

Cap. VIII. .. JiiOjoi^ yCuOL::» •:• d^^lia^ba^ fjL^^bo^s Jibb.o : \x^tV>\ i 

- • - • • • 

^— .jQn^io f^.^2, JjEs^qj o^ ^ Jor \s.^-^ / |-.i.,i,a \s:i. 

^OOlJ^ |jf ^\.3Kf yjQ .yd:^]^ [j^ yOOL^ ^».^0 .'010!^ 3 

•• •• •• 

yOOLjJiO ^j^ \^^ • l-jjjo)^ ^^i^JBL^ yOOLj^r^\ )<^J 

^^ '. ^po? r^ laC^Oy^l^^^L OL^ o 1, 1 <^o . ol^ ).njuo> ^2)o 4 

• ■ • 

Q — X ^ rfl,V?, \. .*^'f.:^^^ )«^90) CAJJ ^^ ^jiI^Ol\ ).^^ 

. ^Q-n.\ J^J jbQjgy^ ).iiaii . ^OlJi^ JOO) ^jjCiOO . j-^JuJ^ 5 

\s — i. ^"^^— <^,V\ )aJLq.\ ^\;5j^*^£io . ).^:2.JLi o'|.^f ,^> yQjO 5 

• • • 

. ?y— ^O • t-?0? '• J.-^jsa\ ^..^.ZL^ yOJOL^ t^SOJ ^OO . \^)^ 

• • • 

0„ Xn., ,XDO .yQ..^j^JY )..»J.£L*^ c*0)0^^2\ZS^ ^OO) OOLaO 
^ yOOL^ tSfo '.XU^i^sO )xajQJ yOOL^ JOO) JS^jJO" . ).JLLii^ 7 

Cap. VIII. audire, et mutos loqui. In illis diebus, quum turba valde i 
multa effet, nec haberent quod comederentj quum advocafTet 
difcipulos, dicit iis, Mifereor fuper turbam, quia jam dies tres 2 
manent apud me, et non habent quod comedant. Et li dimifero 3 
eos jejunos in domos fuas, deficient in via : quidam enim ex iis 
e longinquo venerunt. Et refponderunt ei difcipuli ejus, di-. 4 
centes, Unde illos poterit quis hic in Deferto faturare pane ? Et 5 
interrogabat eos, Quot panes habetis ? Ipfi autem dixerunt, fep- 
tem. Et praBcepit turbis difcumbere fuper terram* Et quum 6 
accepiflet illos feptem panes, gratias egit, et fregit ; et dabat 
difcipulis fuis ut apponerent ; et appofuerunt turbae. Et habe- 7 
bant pifciculos paucos : et iis quum benedixiffet, dixit ut ap- 
ponerent etiam iftos. Comederunt autem et faturati funt : et 8 

C A P. VIII. 201 

9 ^Q JO) ^l OOD) yOOLjJ^jJ . J^,-2L£DJ |.^^I^> ]-^y^\ J)i-ot 

lO tQ^'S,.«£0 ^ao .yOjJ J'^AjO .^Jb3L^ P**"^W ^•»? '. ClS.riJ^ 

V jLo-jLrbd^n * jLoVtJU oLj . uoo^ 'i v>NL p^ {.^^Jil fr*^ *A«Af<«fmtfitf 

• • • » 

^ oi„L>o ooo) ^*j^:::^o . pL^o^ {.j&xJi.^X o^v^o {.a.^^ nn?^jo 
otJS^t |.jao*,.o cM.jLL^o . OL^ yi.cYi A>o ^ l-Ai^aju y^ jfL^ 

•.yCL_a^ )jf V^J ^fc^J .J.J^£i JLJ |mJO) f>t J-L^ .'liof ^ 

3 ooL cd^s^ ''v^? ^^^^ t^o • ?t? P^ ?>r^ CAriiOLjLL ^| 

4 >^J JU/o . ) ^oi^ yo^m ft o-iw^o . ^\.^ \N ^jjo )£l^]l 

5 ^oo ^,„,n *=^.Noo •:-).SL^r=i .yOOLba.^ ]oo) JX^ I^QmJ!^ ^ 

• * * • 

^O .)jfc^^t J*^.iiaia ^ Oj^* .0)CUi •••t-^J t-^ yOOL^ */3AfjreT» 

• •• • 

6 '.^*|.^^ ^ ^t^ Loj^ ooo) yA^ii.MAOoo *:• c£ajto^.«^t ^^.jJ^Oaa 

7 ; ^OOU^ pO^ . ViQJL> Vi^ |00 .^ JSo^ [.KLM^t ^^^.^J^ 

9 fuftulerunt reliquias fragmentorum feptem fportas. Erant auteni 

illi qui comederant, quali quatuor millia : et dimifit eos. Et 
quum afcendiflet ftatim in navigium cum difcipulis fuis, vene- 

1 runt in loca Dalmanutha. Et egrefli funt Pharifaei, et coepe- 
runt difputare cum eo, et quaerebant ab eo fignum de coelo, ten- 

2 tantes eum. Et ingemuit fpiritu fuo, dicens, Quid generatio 
haec fignum quaerit ? Amen dicO vobis, fi dabitur generationi 

3 huic fignum". Et quum reliquiffet eos, afcendit rurfum in navi- 

4 gium, et abiit in ulteriorem ripam. Et obliti funt fumere panes ; 

5 et nifi unum panem non habebant fecum in navigio. Et praeci- 
piebat iis, dicens, Cavete, videte a fermento Pharifaeorum, et 

6 a fermento Herodis. Et ratlocinabantur ad Invicem, dicentes, 

7 Quia panes non habemus. Et quum cognovifTet Jefus, dixit iis, 

3 E 

202 M A R C I 

^CL-»a..Jbk K»i^ \. ■■i,n % !^ ^^^uj>^ vyoKj^ ^jllj^J^^ ji|o 

p)JO .^O^of ^J-L jjo yThnX is^^ y IriN '.yOrVSr^ [^i>>sN I^ 
:yOi^s.-^f ^„„H„,.,.rOL :\ jijo .yO^s^^ ^IhX!)QJu jilo yOO^ i^s^f 

•.|. JL^^^^NS jLjL^aj^ yajQL^ JS^-D I^^OmJ^ ^ibOM ^^oiJbbk ^ 19 

J^,:_a_^? ^ioa •.p.a^ [^))i ^^^ ^o, ^j j^a ao 

^Ljo -i-yoJfcsjJ ^jC^JSssa^ ^*^w0^.i. JU J-jj3-jJ .yOOL^ Joo) 22 
-.OL^ ooo) yimii*^>oo .|..h^£0 OL^ ^iSsa^o '•^r^j J&wftjn^ 

}«i .1.1 ■ ^O, ttt C1r-»>).-^ ^jkif Y-^O . OLna (BOA—JVfjL^I 23 

Quid ratiocinamini «f* tS in cordibus veftris, pufilli fide ^ quia panes 
non habetis ? Nondum intelligitis, neque confideratis ? adhuc 
fcupidum habetis cor veftrum? Oculos habetis, et non videtis ? 18 
et aures habetis, et non auditis ? neque memores eftis ? Quum 19 
illos quinque panes fregi illis quinque millibus, quot cophinos 
plenos fragmentorum fuftuliftis ? Dicunt ei, Duodecim. Quum 20 
autem illos feptem quatuor milHbus, quot fportas plenas fragmen- 
torum fuftuliftis ? Ipfi autem dixerunt, Septem. Et dicebat iis, 2-1 
Quomodo nondum intelh'gitis ? Et venit in Bethfaidam : et of- 22 
ferunt ei c^cum, et rogabant eum ut tangeret eum. Et quum 23 

n •• •• _•• 

I V Ji.aj.iQa01 u^O^j yCiaLariliKni Jtj] In margine MSti ^02^0.21,2^0 

ooLo JJo (.jkjQj l-^J xf*^^^^^ iM^is^] jy •. }Lo,! sn.^a) oicl^j 

v|.jLa)QXO ).J^Y-^ 


t tti in cordibus vefltis, pufilli iide ^ ] Marg. *' In cordibus veftris pufilli fide," 
non invenrum eft in duobus exemplaribiis Grjccis, neque in antiq^uo Syriaco. 

C A P, VIII. 203 

• ly»^ JQy-.^\l '.01..J^ ^OO) ^{.JL^bOO .uaOIO^^ uO)dX^ 

24 !«—.•'] y .inNotJ^i [,^1,1,1. t ^N 1^^ ^fli ..^oo) v^^ ;.ju ^o 

25 o)^::ijb^o L»0)o.!.>„v ^u^ ooio^j ^£D ooL ^yN^ .Jol^^ 

26 o)>N>*niN oi^Y^o >VOyV>XnN J^^^jOlj ^)..*jo^1.o .^1.^01 

27 uo) ), ii*, I .m, nt ^^,itQ^o^N octo^, ,i, so )^Lo vdiu (£l2Ljo- 

« • 

Y«-^ (uO)o^bd^i^J^ {!ooi ^|.jii!^ |.ja3o);^o .c£oo?^ ^ i>M^r'^ 
) i^M M^ . ) > Ns |.-j^^o .^^j^ ^o.N.^ <^j^aj .qajl2} ^r 

. • •• 

29 ^— 't \piSw^^ . yOOi I N ^.ij^l oo)o . ) I ft ."^ I O^ ^ y-*> 

apprehendiiTet manum casci, eduxit eum extra pagum : et quuni 

cxpuiflet in oculos ejus, pofuit fuper eum manus fuas» et interro- 

24 gabat eum, fi quid videret. Et quum afpexiflet, dicebat, Video 

2'5 homines ambulantes iicut arbores. Deinde iterum. pofuit manus 

fuas fuper oculos ejus,. et fecit eum videre : et reftitutus eft,, et 

26 vidit lucide omnia. Et milit eum domum fuam, dicens,. «jr Ne- 

27 que in pagum ingrediaris, neque dixeris cuipiam in pago. Et 
egreifus eft Jefus, et difcipuli ejus, in vicos CaefareaB Philippi: et in 
via interrogabat difcipulos fuos, dicens iis, Quem dicunt homines 

.28 me effe ? Ipfi autem refponderunt, Johannem Baptiftam .; et alii,. 
29 Eliam j alii autem, unum ex prophetis. Et ipfe dicit iis, Vos. 

1 ^CLS.L JZS*»V£l^ ylLaj] In margine MSti nJJS^V-^ ^aJb.£ -y^jo' 

t Ncc[ue in pagum ingrediaris] Leilio marg. Ec. fi ingrcdi«»ris in pagwm, ne- 

mini dixeris in pago. 

2C4. M A R C I 

^foOiik |.boJ t£Do»..^3 a«L3) y.:^ . uJSJi^i vP"^? X:»!-^? ojSo 
ca^ — iJJ JJt ) — L2ijf yOOL^ ?|-so •:• JjsA.ASu!bo oo) c*^iN.jJ iSuJ 30 

•• •• •• 

. ^n^^ pooj JJX^L )^<Do Gife..g^ikba^o •. J,-2Lao j-joi^ 


aco*^^OL2> o)^^i y ^o •>,Joa) ^^^^jOjoiio ^^CS^o^ •fisjj.iis,^© 

^j uo ix^ — 31^ ^ ^ v^cjlj ^— «I 00 . ourr^ ^)^>)oX c«yju 33 

-. Joil^^ ^-j!^o iSof )..^)JSn:^ Jl)t ^*^^t5^ -M-S-^ ui>ZS^,co,^!^ 
^^ . uoo^x^q!^! ^o.^ )■ I n>ii ^\.o ^o •:• )i> i'iit ^y ^«!^^ jl^ 34 

OL;:D OO) 30-*=^ n -I V jLJ-ioI^ o)ZS>.£2k )-;3JJ cJjf OO) ' • ^OtiSfc 

c?l'^i ftt*^ 1 /.ii^j yji f JK^ 001 .f>.,i.,n.7>yjo OL .0,1X1 ^aojuo 35 

aatem quetn dicitis me eiTe ? Refpondens autem Petrus, dixit ei, 
Tu es Chriflus. Et objurgavit eos, ut nemini dicerent de eo. 30 
Et coepit docere eos, quod oporteret Filium hominis multa pati, 31 
et reprobari a Senioribus, et principibus Sacerdotum, et Scribis ; 
et occidi, et poft tres dies refurgere* Et aperte fermonem loque- 32 
batur. Et quum aflumpfiffet eum Petrus, ccepit increpare eum. 
Ipfe autem Jefus quum converfus eflet, et vidilTet difcipulos fuos, S3 
increpavit Petrum, dicens, Abi poft me Satana, quoniam non 
cogitas quaey2^;z/ Dei, fed qux /unf hominum. Et quum advo- 34 
cafTet turbam cum difcipulis fuis, dixit iis, •f- Quicunque voluerit 
pofl me venire, abneget feipfum, et tollat crucem fuam, et fequa- 
tm me. Quicunque enim voluerit animam fuam fervare, perdet ^^ 

1 Cfujf OO)] In margine MSti (tUj) y^f 
t Quicunquc] Leftio marg. Si {«juis) 

C A P. VIII. 205 

37 •:• OL >s .,»1 {t<^ n J-2)a^L )^v^ ^JSj \jl^ oJ . ot^t 

38 '. )j..^o JV"S^ P^ r^r^ ct^> jlia:Do u^ Loi«2lj| ^js^ oa> 

c.O)Q— :=>[♦ l-j^QJLZ^ jtjt J^ .OL^ LOUDJ |»l-ljt 01*t^ iSbJ 

1 ) — jj • — ibof i^^f '.yOOLli^ Joo) pbjo •:• j-A^t^ Jj^ibo ^o-a^ Cap. IX. 

^C^J yOJa) *. <^;||J^QUD \^jO\f yOJOt ^bO yJift jj ^ft '.yOSL^ 

|ot-J^I jLcwa-J^--iio yopuuji J^t-^ .•jLoiio yQ.bai^.gj JIJ> 

2 VkO-ji * }'^-~^y % J^s^.3j J^^ ^Q^a ^^w2>o *:• IUmo LLjt 

J30 j^X yOOL^ <om!^oo «. ^,t,.Mn,>No ono\ i>Xo lsoo*^^).^^ 

0)LQjS0t Jis^XwLjo . yOOU»JQ-M^>sO yOOL^O yOOLJL^ )^> 
3 4^ — ij fi, s^ m JtOj^ ^^0})^J OOO) c.o)Qjp»o '.ypOU^JiP^ 

«atn 5 qui autem perdiderit ajolmam fuam propter me et propter 
S^ Evangelium, fervabit eam. Quid enim proderit homini, fi lucrctur 

37 mundum totum, et jaduram faciat animaB fuae ? Aut quid dabit 

38 homo compenfationem animse fuse ? Qnemcunque enim puduerit 
mei, et fermonum meorum, in generatione hac adultera et pecca- 
trice,et Filiuni hominis pudebit ejus, quum venerit in glpriaPatris 

1 fui cum angelis fandis. Et dicebat iis, Amen dico vobis, quod Cap. IX. 
funt quidam ex illis qui hic ftant, qui non guftabunt mortem, 

2 donec viderint regnum Dei veniire cum poteftate. Et poft dies 
fex, alTumit Jefus Petrum, et Jacobum, et Johannem* et fubducit 
eos in montem excelfum feorfim ipfos folos : et mutata fuit forma 

3 ejus coram ipfis. Et veftimenta ejus fada funt fplendentia, 


2o6 M A R C I 

.0)010.^0^ ^J^ JJ l-^j^ ^*^^ J^jjo ^oojLorifi ^i!:^ *. )^,— !^t 
^— A^C^^s^bo^j yOOi-»JS*jJo -.jjuaiso ^-i. l-^s yOcnJ!!iw c*)-*jLJo 4 

j i 2tJL^ yn,'^,„\JO ,^ts^^ JOOLJ )^*,0)) OU*Kjf f"^A^Ajt 

. JJ^.-.^>vw) y^ ' ^j^ OOO) ^OOLjJS*jJ .^"^C^^n^ J— J-i>0 Joo> 

) I j 5. ^-JJjo ilo jLfo * . yOOL.ii5»o» ibs^J^) jjLJL^ Loo)o 7 

oi ;^ .) ^ fc^.»» oo) CA->v*t J'^^ c»o)oJ!^/ (jo) :V|J^JtHi 

jjf ;. o} k* cAjJll jljo ooL jj '. o'^^ ^ ^Ju ^»o .G-:>wiiafu 8 

•. }>a^ '^ '^) ^-— »N*wj y^ : ^oot-^.i. lowi^^ \i>oi i\ ^J 9 
oKisoJ ^J JOj .-oj-M^ ^o) yCLi.Asju <JuJU JUj (j-naj ••\5Li]i r-^ 

'. yOO)La^ o)o^J J^Os^ca^o v^anj JK*^ ^!» |.jLjJt 0)5-0 j 10 

candida valde ficut nix, qualia fullo in terra non poteft dealbare. 
Et apparuit iis Elias cum Mofe : et erant loquentes cum Jefu. 4 
Et refpondens Petrus dixit Jefu, Rabbi, bonum eft ut hic fimus : 5 
et faciamus tabernacula tria, tibi unum, et Moli unum, et Elise 
unum. Non enim fciebat quid loqueretur : erant enim exter- 6 
riti. Et fada eft nubes obumbrans eos 3 -f et venit vox e 7 
nube, iu dicens ^, Hic eft filius meus diledlus, illum audite. Et 8 
repente quum afpexiiTent, amplius neminem viderunt, nifi Jefum 
folum fecum. Quum defcenderent autem de monte, praecepit iis, 9 
ut nemini narrarent quae viderant, nili poftquam Filius hominis a 
mortuis refurrexiffet. Et fermonem continuerunt apud fe, quse- 10 

I JiSv5>w1 .^] In margine MSti 


2 jLfo] 


t et venit] Leftio marg. Et fada cft. 

C A P. IX. 207 

1 1 ^^pio Ji ^^^^ : i^V^? t^ OL^ 000 ^^a^|.A.^o V /3anj 

12 ^^^ <i ,t,^ r^ \-*! 0CI « /?y.DQ^ ^L^ii coj) 1»^^^! '.^^.^ifi 

, jOy iQj^bs-«a .^—oJis — it ^^a^ jlj xr^ " |.j^^ '. ^ooL^ 

iJL— juu^j ^K-j) ,1, \. m> )«*jjt o^i-rri^^^^Ji. ti^jfcs.:^ )-LnjJo ^ 

13 o^-:::^.^© *. ^L^ )-*^ ^3?! . yoa^ )jj f^Df jjj . t^sjj^LJ^jo 

14 ^ DO V oO)Q-J^.2i ca«-jKoi ). ,i,,n.t^ . ariijt ).iiO ^^ OL^ ^ 

•. yoLa—^ J) »*-._-«ia ) a. t,.. .0 Jj-ja •. J^A^a^L La^ ^Lf 

• • • • 

'5 ouJ^^w^ ^ ^ K> Noo ^yooi !:ba_ji» ooo) ^ ,.ii .^^c^^ ^y.?^,mo 

y^).fo . o)Lq!^ ooo) xf ^^) r^^ * ^^^ *' <-*ci-.*}-^ ^ t-^ I-AJL^ 

11 rentes -f' una quid effet illud a mortuis refurgere. Et interro- 
gabant eum dicQntcs, Quid dicunt-Scriba?, quod EJiam oporteat 

12 venire prius? Ipfe autem refpondens dixit iis, Elias J quidem 
venit prius, ut reitituat omnia : || et licut fcriptum eft de Filio 

13 hominis, ut multa patiatur, et contemnatur. Sed dico vobis, 
quod et Elias venit, et fecerunt § ei quaecunque voluerunt, 

14 iicut fcriptum eft de eo. Et quum venifTet ad difcipulos, vidit 

15 turbam multam apud eos^ et Scribas difputantes cum iis. Et 
ftatim omnis turba quum * vidiiTet eum, ftupuit 5 et currentes ad 

I ?r^?] 

Jn margine 

MSti OL-OiO 



3 >-^?o] 


4 OL^] 


5 0)oL '.uOLjJ-j^] 

0)0)L c*0)OJ)-^* 

t una ] Leftio 


Ab eo. 

X qnidem] 


1 et ficut] 


§ ei] 

In eum. 

;* vidilTet eam, ftupuit] 

Vidiflent eum, ftupuerunf. 

* a, 

208 M A R C I 

Is^bsl*] •.j-LSil^sIijo .'^bof fjuLd ^ Y-w fi.t *=^ ^ao .yOdLo!^ 17 
^J^ piLafo . Jisia^ jl|i )^0) olI^ jt>^J> *. »|LqI^ c^:>ot J^ 18 

I L — SU CDV^a^-^O . ^O^V^O . Ot^ {..^JZL^ '. OL^ ).3>^^ 

J[|o . 6vjn,a*=^„i> i|^> J^-x^bO^J^s^ 1-t.^Jo . (.t^.to . oC^t 

JU ]Si oj* .\..J:x>] yooujiifc' ci L— .a ^ ^t oo» .Qjj^Lj 19 

tji^w^JJ J.-Jbo^.ik . Joo)f yoaLa^ «jJ^JibojO p»o^ •. 1 1 ,v?, »oiJ^ 
oOQ — tJSw^fo .b>La..-b^ V).^iOL^$ ooiofj^f .^n*, .-^ j.cn^ 20 
xv- ^.j ^o .o^ikcLxni ?,-jaJbo '. }^o> o)Lj^ ^o ^ojLoIiab 
•- oojarii)) ^jiuo ,^o»vio ^ Joo) "^^^v-^^s^ ••J-^VJ "^*^ ^^i 
^Jiso y^^io] y^\ 00) . OL^ Loo) jVo)> ,^ <jO)oiS^f |-<-^j P^^ 
I^A^iaciO o)^s.x!bo)^ ^^o.i ^ c3f '. ^)«t_xo yi i.^^jo . oiLouj^^ 22 

cum falutabant eum. Et interrpgabat Scribas, Quid difputatis eum i6 
apud ipfos ? Et refpondens unus e turba dixit, Magifler, adduxi 17 
filium meum ad te, habentem ipiritum mutum. Et ubicunque ap- 18 
prehendit eum, concutit eum, €t lacerat, et frendet dentibus 
fuis, et arefcit : et dixi difcipulis tuis ut ejicerent eum, et noa 
potuerunt. Ipfe autem refpondens •!• illi^ dixit, O generatio in- - 19 
credula, quoufque apud vos ero ? quoufque tolerabo vos ? Ad- 
ducite eum suhic ^ ad me. Et adduxerunt illum ad eum. Et 20 
quum vidiiTct eumi fpiritus, iratim contudit eum, et quum ceci- 
diffet in terram, volutabatur lacerans T^. Et interrogavit patrem 21 
ejus, quantum temporis eft, ex quo hoc accidit ei ? Ipfe autem 
dixit, Ab infantia fua. Et temporibus multis et in ignem 22 

I yOOL^] In margine MSti OL^ 

t illis] Ledtio marg. IUi. 

C A P. IX. 209 

24 '. foo) ;.-JboJ )■ \ V)t p^ M^! <-^o^? \-^^ r^ ^yM^o 
;.-^^ ^..js ^['^sQ^ 00 1^0*^2 ^l^ '.)■■■. 10 oiloj^ ^^>t >^Q^ 

26 ^I)— X^ „fno )«_:^«ja ^..«rso . OL!!ijfc ^OL^t ool jjo . 01 , i .V> 

27 o), — 4-^ o)^— ijj '. \>aJL» ^t oo) . OL^ K*^| . yO',.ijo)*j 

28 caO)0^ ii NO SI '. ^JS>.,i,.2l\ ^uS. OO) ^O >:• ^ODO OL^OkD^O 
jU y 1 M ).JL^ V^^.^^ . yOOLJtOM^^IiK^ OL^ OOO) ^•!^).jOO 

29 jUo ) SQ L.-^ )~.JO) .yOOL^ r^?^ . o)Io n^.,^oN . .^j^jyt^I^ 

abjecit eum et in aquas, ut perderet eum : fed, quod poilis, ad- 

23 juva nos, mifertus noftri. Ipfe autem Jefus dixit ei, Si potes 

24 credere, omnia poflibilia funt credenti. Et flatim quum excla- 
maflet pater pueri cum lacrymis, dicebat : Credo, fuccurre in- 

25 credulitati meae. Quum vidifl*et autem Jefus quod accurreret 
ad fe turba, objurgavit fpiritum impurum, dicens ei, Spiritus 
mute ef furde, ego prascipio tibi, exi ab eo, et ne amplius ingre- 

26 diaris in eum. Et quum clamafliet, et multum difcerpfifl^et eum, 
exiit : et fadus efl: flcut mortuus, adeo ut multi dicerent, qtlbd 

27 mortuus efl!et. Ipfe autem Jefus apprehendit eum manu ejus, et 

28 erexit eum, et furrexit. Et quum ipfe ingrefllas eflet domum, 
difcipuli ejus interrogabant eum feorfim, Quare nos non potui- 

29 mus ejicere eum ? Et dixit iis, Hoc genus non ulla re potefl: 

3 G 

2IO M A R C I 

JOO) )-:3J J[)o . )Lj)^^ ^:3 OOO) ^;..2l.^ '.^^1, ^-^ tcLSi-J 

• " ^ %. '^ ' " 

• • • ■ • ' . 

) — a. L— A 1 :2ij )— «^-i).:::i ^"^^uC^ )-fijf! O'^ot : yOOL^ 

. ^o n,j J^^L ).Iioax:2i * .\s^If i )-!boo . csOLjua>^.^xuo 

ooo> y I >>s— jgto % JJ^^^sid!^ ou^ ooo) ^j.^^ JU ^VyQjo) 32 

yaaLQ— X yO^sjf )«w>o).^ )-^-^! *' \00L^ Joo) ^)-jl^ Joo) 

LQ-J^ .000) w.j..£U^sJU wil yQJO) ,VyOJS.jOO) yi,^ tjui^^ 34 

• • • • 

oOloiis »J JOOUI O 1 V>1 •. )-jo5o)-£:i OOO) CLisbs^ ^ ^A^ Ji^ 

QJ^D 00) . yOOL^ '^iio^o •^mjxjK!^ ^\.D . oJ^ ^O . Ojl 35 
tflu-J--J^-«01 J«-jyjjJ JOOLJ '. «-.0)0i^J JOOLJ ).a^^> I-^Jt 

exire, niii precatione et jejunio. Et quum egrefTus eflet inde, 30 
tranfibant per Galilaeam : et nolebat ut quifquam fciret. Doce- 31 
bat enim difcipulos fuos, et dicebat iis ; Filius hominis tradetur 
in manus hominum, et occident eum, et quum occifus fuerit -f die 
tertio refurget. Ipfi autem nefciebant illum fermonem, et time- 32 
bant ab eo interrogare. Et venit Capernaum ; et quum in domo 33 
eifet, interrogabat eos, Quid in via apud vojQpfos difputabatis ? 
Ipli autem filebant: apud feipfos enim J loquuti fuerant in via, quis 34 
futurus effet maximus. Et quum fediflet, advocavit duodecim, 35 
et dicit iis j Is qui.vult primus effe, erit ultimus omnium, et 

1 j.ajtvii^L ).^Q.4:=i] In margine MSti ( ).aAs..*^L )-^Qj ) >^^ 

■ * 

2 OOO) CLiNiis^] (OOO)) , ■ ^ B A.JSwSQ 

t die tertio] Lcdiio marg. Poft (diem tertium) 
:|: loc^uuti fuerant] Difputabant, 

C A P. IX. 211 

37 ^-^ ^.j^ >^Ji oo) . yOOL^ '^iiof 01, r\%\ ^o . ^oati^t 
v^>— .::i — Q^ijo a.J^ . ul^^ ).^jL2i ^n n,i ).ji^^ „-*!^oi «^ft 
oc?i— -^ jl)j *. \s— .£x— .n— iio uJ^ d^ •. ^.a„aj «jJ^ yj> ooo 

38 . [, f , 5=> ^is— ^ «)"— ^? t—'^ vXj^»aj OL^ 0.1 ^ V clj^^aj^ 
% ,^ cSlqj jj> od : JojI (n^^o u^sjV ).baA,Cij «ajJII ^j}.ja 

39 • r— ^? ^<^-» X*! oo) .V^ c2Lnj yllj \s.^^ tj; oOi n t, V^o 
).^ajiu^ )Lm r*^-^! ^^ -^? V"»"«^ ^^^? i) • ucn-AJGL^oL jj 

40 t"*^ ^^ • CAJr-^l-^?^ J&vo).,B.ji.^ ^. «N «^r*"^ ?*^o .-CA^» 

41 ;-A^ 00 •:• c.a)Ojts.aJ yO '^ i '^ , iNj^ ^OQ.^^^aL.QQ^ ' oCIO^S^j^ JUt 

36 minifter omnium. Et quum accepifTet puerum, ftatuit eum in 

37 medio eorum : et quum amplexus eflet eum, dixit iis, Quicun-' 
que unum ex talibus pueris exceperit in nomine meo, me excipitj 
et quicunque me exceperit, non me excipit, fed illum qui mifit 

38 me. Refpondit ei Johannes, dicens, Magifter, vidimus quen- 
dam in nomine tuo ejicientem. dasmonia, qui non fequitur nos ; 

3g et prohibuimus eum, jif quia non fequitur nos ^. Ipfe autem Je- 
fus dixit, Ne prohibeatis eum : nemo enim eft qui faciat virtutem 

40 in nomine meo, et poflit cito maledicere mihi. Qui enim non 

41 ed -f contra vos, pro vobis eft. Qui enim bibendum praebuerit vo- 
bis poculum aquje J in nomine, quia Chrifli eftis, amen dico 

r ^ n n ^ .^^Xaj ya£l^.::^-£>a^] In margine MSti ^SoIbyjj ^^ilia^iX 

2 ).^ii:Zi] Cb^I ( |jiasu3) 

t contra vos, pro vobis] Ledlio marg. Contra nos, pro nobis. 
:|". in nomine.] ( in nomine) Meo. 

2t2 M A R C I 

I0OI 01 ^K^jf )... ,,n.., ,^> : c*-^ yi,.1.,>Q,tQL^1 ^^*ji!^0 JlOJ>.J 

.• i^^a-i>o ouArsomSs . «^Y^f w^ ILfcOisQ ^Jo •:• 1^0*4.:::^ p^>o 43 
5^b]L ^,-£i| of -.^oaL I-*!^ |_a.&2i> «^ Ot«.Kaf )-^T 

)-- ruf .* )-AJ>.j Ji!| JjqjV )-j0Ufc_;^ ^)?^ .'i^ ^^] ^r-»? "'■''• 

^Jo •:• ),-.a— i^j il vOo)jQ 10 .• f iS*w4^ Jl) yOOL^i ^.^'^oLt 45 

: c|..Jjbk. iSv..,»»^ >L.s^i v^L^L y^y o^ *. j^^oy-^iJL» |««»aaJ^ vqaL^ 
^ooCiNji )ji>J^oLi )-n,,»j •* J-'^*^»»* JHt JV<^! )joi-*_^ )^)LLL 4^ 

M^— bk JLa abo i^,\,.i..\ ^Jo •:-)-p-kt JU yOO^Vojo .-Jj^s.*^ JU 47 

^La^Q^^bb^ \>a:i.L )-LxJb» ci|awuJ^t iaX oUiiS^J ).^^t . ot -in^j 
.-Jjajr ).jOL»i— ^ f^jLLL . t^ J^jJ )j-A.i. ^LjL ^i oj -.Jol^j 

vobis, non perdet mercedem fuam. Et quicunque offenderit 42 
unum ex pulillis iftis, qui credunt in me, bonum effet ei potius, 
fi injedus ejGTet lapis molaris ad collum ejus, et projiceretur in 
mare. Et li oiFenderit te manus tua, abfcinde eam : melius eft 43 
tibi, mutilum ingredi ad vitam, quam, quum duas manus funt 
tibi abire in gehennam ignis, qui non extinguitur : Ubi vermis 44 
eorum non moritur, et ignis eorum non extinguitur, Et li pes 45 
tuus ofFenderit te, abfcinde eum : melius efl: tibi ingredi ad vitam 
claudum, quam, quum duo pedes funt tibi, conjici in gehennam 
ignis, qui non extinguitur : Ubi vermis eorem non moritur, et 46 
ignis eorum non extinguitur. Et fi oculus tuus ofFenderit te, 47 
erue eum : melius eft tibi unoculum ingredi in regnum Dei, 
quam, quum duo oculi funt tibi, conjici in gehennam ignis: 

C A P. IX. 213 


1 jLj •. y^ NdI y^ No ^Q D ^--30 V Ji^-js*I^ aj-»^^fo . )-M^^s^ Cap. X. 

ool. J, wwiaj x:»^N • ^!)*-^^ ?t"^"^ r*^ toc>u*f j-^OAjiis^ 

•:• xpc^i-^ Joo) ^e^^v^ ool Joo) ^-^^j *f-*fo . o)2.a^ fjLjLa 

3 V— ^? tjL 1 <=^ ^»D ^l OO) . OL^ y»n> i >0 ^ '. ^'fJL^Q^ 

4 •.o',-J^J ^^ ^o-jo) .1-^.0:» ^ariv. r^ \^ .^ooi:^ 

i^ 7 7 

. J'f— ' i^ ooj&s.2lj aA£D)..^.£oa3J| ^ )^£sj3t anJ2)J c£cu^a!:^t 

5 yO, n, "^\ I.o»ttD lo^^ .yOOL^ ;.^J V>o .,1.1 caJ-2> ^o 

48 Ubi vermis eorum non tnorltur, et ignis jh eorum ^ non extingui- 

49 tur. Omnis enim igne falietur ; et omnis vidtima fale falietur. 

50 Bonus eft fal : fi autem fal infulfus fiat, quonam condietis eum ? 

1 Habete in vobis falem, et pacifici eftote alii cum allis. Et quum Cap.X. 
^ furrexifTet inde, venit in fines Judseae, per ulterius Jordanis ; 

et conveniunt iterum turbae ad eum : et ficut confueverat, rurfum 

2 docebat eos. Et quum accefijifent Pharifasi, interrogaverunt 

3 eum, Si licet viro uxorem dimittere ? tentantes eum. Ipfe autem 

4 refpondens dixit iis, Quid praecepit vobis Mofes ? Ipfi autem 
dixerunt, Mofes permifit libellum abfceflionis fcribere, et dimit- 

5 tere. Et refpondens Jefus dixit iis, Pro duritia cordis veftri 

' $. 7 D V 

I Oj.m)..^Cl3J)] Scribitur inter lin. jLaA.auV^I 

3 H 

214 M A R C I 

yOOQi 10 .oOrsai Ji.^J io^ <3«ajo •. l-isojyo oi^t |^Jl) 8 

Jilj .^^-.^^L ^OLjKjJ Ool Jil .<^^^ vJpDaO ^usa!^ yOOt-jli 

vt*'^--2L«-j Jl) ).-.aj'^::i .<^o)' JOL^; j,^ 00) • f H^^ r^ 9 

o)JS*-Jbw-.^— ^ ^3 o)j2SwS.^J.i^ '.oO)o,,i,No\I. ooL ^Ki,^ ^o 10 

^OJj^O 0)l!><sJ^ J^jJU yjt 00) .^OOL^ ^^fo •:• uO)Q2ibi.^JU II 
OLX-at J'^Ou^,--^ ?'f*^^ ?^^? V?° • OLjuSkJj. ^)^ . jL'^.*j)J^ 12 

}ju3l*J l-i^^^ OL^ 0001 ^iii^^niioo V J^-*,^ .}jt.^JU tAs^ojjLo 13 

. yu:2iV.Cl^l yCJOL^ OOO) ^j-D ^l J^iO^L .-^OLTIi taOA—J^ 
}»C^>^.^J^ QDQJIXSO . yOpL^ '^"^^O^ .i^Jk2>Jjj \^QJU ^l ||..m ^^ 14 

fcripfit vobis mandatum iftud. Ab autem initio creationis, maf- 6 

culum et fceminam fecit eos Deus. Propter hoc rclinquet homo 7 

patrem fuum et matrem, et adhjerebit uxori fuse : Et erunt duo 8 
in carnem unam : itaque non amplius funt duo, fed una caro. 

Quod Deus conjunxit, homo ne feparet. Et in domo iterum 9 10 

difcipuli ejus de eodem interrogaverunt eum. Et dicit iis, Qui- 11 
cunque dimiferit uxorem fuam, et duxerit aliam, adulterium 

committit adverfus eam. Et fi mulier dimiferit virum fuum, et 12 

nupferit alii, moechatur. Et offerebant ei pueros, ut tangeret eos : 13 

difcipuli autem objurgabant illos qui ofFerebant. Quum vidifi!et ^4 
autem Jefus, indignatus eft; -f* et dixit iis, Sinite pueros venire ad 

1 C^9) ] In margine MSti trvvi^ivl&v 

,. OLia^iOj OLJ-aXO 

2 V^?°] (r^?) ?(-^ r^^ 

t et dixit] Ledio marg. Et qvuim objurgaiTet eos (dijcit) 

C A P. X. 215 

15 oo)v -.^ A, >v )-jJ '^itof xf^? • J<^t^^! Jlaa^^sjto 01-a^>^J 

• • • ' • 

16 V yOOi , .1, ^^bwjb. coio^ if p.^.m m : yOjJ «rLa-Js. ^^o . clX 

17 •.j.-^jajo) Ci ^jl-io^ ^oo) coa-j Y-^o •.••yOOtl^ JOO) i|*y.i:LisOO 

. OL— bk JOO) ^J-Jl!» . ciO)Q^ta:2i \i*.i. ^"^^Su ^O .^' ^^^5 

. L)J ^ Ns vl^t JM^n^ |„t.ai^ r^-^? j-!^ % |-r^ ^ J«L£i^ibO 

. ). ^ ^ J^ jj t~^? <^ )-L^^ . OL^ 'i^J \iQJ8-i ^t 00> 

JU . JS*jJ W^.«j ). i^q-2l!S. .Jol^ ^ yf JOf )j:^^ <juJ JI) 

Jil . JS »JL^;^) lOLiol jy . OQJ-^L Ji! . ^Q-^L JO . rQs^^L 

fi t <=^ ^«-D X~»! O^ • J^Jllo tk-Jbsut )LoJil ^£L» . jcis^L 
jLo^^ ^^ ^t"5^ ^jOL^^ ^jA^O) . |j.£Cs^ . OL^ '^l^f 

OL— nii V " r^ xf! ^Q^ **'^)^? r-»^^^ ooL ).il^ ijj . ti^jf 



me, et ne prohibeatis eos : illorum enim qui tales Jimf, eft rtg" 

15 num Dei. Amen dico vobis, Quifquis non acceperit regnum 

16 Dei ficut puer, non ingredietur in illud. Et quum in ulnas acce- 
*7 piiTet eos, ^upofuit manus fuas fuper eos, et ^ benedicebat iis. Et 

quum egreffus effet ut iret in via, accurrit -f unus, et quum 
procidiffet fuper' genua fua, interrogabat eum, Magifler bone, 

18 quid faciam ut vitam aeternam poffideam? Ipfe autem Jefus dixit 
ei, Quid me dicis bonum ? nemo bonus, nifi unus, nempe Deus. 

19 Mandata nofli : Non moechaberis; non occidesi non furaberis^ 
non teftaberis falfo ; non fraudabis : honora patrem tuum, et ma- 

20 trem. Ipfe autem refpondens dixit ei, Magifter, hsec omnia 
2 » obfervavi a pueritia mea : tU quo amplius indigeo ^ ? Jefus autem 

I Y^] In margine MSti ?V"*^^ tfltJ? 

t unus] Quidam dives. 





216 M A R C I 

,^ . Ci..1..«.^,D jLo . |Lx:^aJL:=^ Jii^bCUIO i^ JoO)lo '- ) ir^rQNQlS. 

\^Is — ^r^xJto \yjs. v^^^ r^ X"*' °^ V |. A »Nj J^^ ^i.nfu 

J 1 6. — L-D OL^ ^?! T*<s ?°^ tjO)oJS,jJ .COJ^!» ^ \S»jJ 

iSo|.nmju ).:^D . dOio^^d^^^ ^.^^ v^oi^ 'f.ju ^o . ^)-a_io 
.„-Ll^)«k Jou^r o^LoDl^sbQ^ .-yOOL^^ik l>>^^ ).^o)^> * y^o> 

^«.j^ oo) , 00)0 Ss So ^^u-i. ooo) ^oiJ>oL^050 y^v ^, i>oNL 24 

j^ — ru-m:i» )-^d •. u.j-^ . ^ol^ V^? I--^-^ r^ ooL vxo*-* 
JoL^t jLa:i:^> •.)-io)"^:io N^.^ ^^b ^Qj(k:^ OLa^^f 

^jO'^--jo ^-A:Zi cIOcisju^)-.at OLj-N,jJ Jij^t ^-jj^jj .^Ji.)-:iQ^ 25 

-yOjo) . v»^:iQ^ ^ol!^j jLoD^bo^ J^jiS^jb^ oj '^n-i^j' )„^j.i^> 26 
•-. yOO)La— "^ yO-jo) ^t-^f ^ ooo) ^•f.:^iiiO>o JS^J*^j£s*a ^t 

quum intuitus effet eum, dilexit eum, €t dixit ei, H5 Si vis per^ 
fedlus effe ^, unum deefl tibi : abl, quascunque habes vende, et 
da pauperibus, et habebis thefaurum in coelo^ et veni, fequere 
me tollens crucem. Ipfe autem moeftus fadlus fermone, abiit 22 
contriftatus : erat enim habens pofTefliones multas. Et quum 23 
intuitus elTet Jefus dixit difcipulis fuis, Quam difficulter illi qui 
opes habent, in regnum Dei introibunt I Difcipuli autem 24 
obftupefcebant fuper fermonibus ipfius. Ipfe autem Jefus iterum 
refpondens dixit iis, Filii mei, quam difficile eft illis qui confidunt 
in opibus, in regnum Dei intrare ? Facilius eft acif/^iXov per fora-- 25 
men acus •f- tranfire, quam divitem in regnum Dei intrare. Ipfi 26 
autem magis mirabantur, dicentes ad femetipfos, Et quis poteft 

I •^O-.Xj] , In margine MSti ^OJbwJ 

t tranfire] Lcftio marg. Ingredi. 

C A P. X. 217 

l.a-J^ ^«»oi««jiSs.^J JJ^s-»jL*j^^sibO ;-A,^ ^otlS,:^ . ^ot ^s 

28 ^xn^ju ^j^ ^o) . OL^ ;^|.^q!^ lioo^^ oV-*^o * . ^oil^ 

29 y » So^ . *^ ^^ >\ojl^ UJL3 ^o V i^xSL.ajo .JQ^ ^d^^ 

(— -wj oj rj^^^-*^ <^HJ ^*^ ^? ^*^? J^t '.yonN JmJ^ ^J 
o^ ,-]-.*«J Ci of ^I^u^ o^ .• f.!isoJ oj j^J o/ .• JIq--wJ of 

30 JJ^ 1^.^ 1 JOj .• ^ai!:i^OL_jJoJ ^^..^^0 o^Cix.^^ l-xoVa^J 
)■■ ■» I ^o ).!^^o jLajafo )-kjJo JiS^ .v)ja) )-.J-:2>j-r:i )juo) )-2))j^ 

•• •• •■ •• •• 

31 •:•) 1 *^^ O l-j^ i»,j^O .)..s^f |.x^^.yOOOLJ w1 ^).a^— fiA 

32 \p* I», >s ■ »'^oj) ^jlClI^sID ^ ).duro).0 ^2 OO^ yOOLal^l 

27 fervari? Quum intuitus effet eos autem Jefus, dicit, Apud ho- 
mines impoflibile eft, fed non apud Deum; omnia enim poflibilia 

28 funt apud Deum. ^ Et coepit Petrus dicere ei, Ecce nos reliqui- 

29 mus omnia, et fequuti fumus te. Et reipondens Jefus dixit, 
Amen dico yobis, nemo efl qui reliquerit domum, aut fratres^ 
aut forores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut 

30 agros, propter me et propter evangeliumj Qui non accipiet 
centuplicia nunc in tempore hoc, domos, et fratres, et forores, et 
matrem, et filios, et agros, cum perfequutionibus ^ et in feculo 

31 futuro vitam aeternam. Multi autem erunt primi, ultimi ; et 

32 ultimi, primi. Erant autem in via afcendentes in Hierofolymam, 

2 o'|iuo] In margine MSti . (c*^)^^0) 

t Et coepit] Le(5tio marg. Tunc (coepit) 


2i8 M A R C I 

.0001 -^PV^iiiQO .\XaJU OC?) -yOOli^ ^^1 ?^®^ uQJoAsrffp 

Mt.-^ '-] — ^ — :^>iS^ (piol. ;.ot ^o ,^*^s^>| y^ ^i?),mQiuIO 

.ya.^'^-^0 . mO l . . ■■MOt ^ \ A o • 0U3 yO^yAJo . pa:ba;>J^ 34 
<• ^q— ,n ....j }— r~»N «■ Nr ^a-t^^iO ' . uOLxjo^s^gjauo . ou:> 
o^tot^of)j% )^ij»3 <m,« I i^oj^o (ifiaoaAp>^ ola^ 019 o^paq 35 
•s.*j — .^ ^l^ v?^ 1-^ *^^' v^ '"^J ••l^-JuSu^^ '.^V^J ^ 
yoZsw ij V .1 rj l-L^ • '.yOOL^ po} ^> ocn .>^ ^o^l 36 

^^ ^> ^ OO^ . OL^ O^^^J ^^ yCUOi vv^^-^ t-^2^^! 


et erat praecedens eos Jefus, et mirabantur : et fequebantur ti- 
mentes. Et quum afTumpliffet iterum duodecim, ccepit dicere iis 
quae futura erant evenire libi. Quia. ecce afcendimus Hierofoly- 23 
mam, et Filius hominis tradetur principibus Sacerdotum, et 
Scribis, et condemnabunt eum ad mortem, et tradcnt eum genti- 
bus, Et illudent ei, et flagellabunt eum, et infpuent ei, et occi- 34 
dent eum, 'f et die tertio rcfurget. Et accelTerunt ad cum Jacobus 35 
ct Johannes, filii Zebeda&i, dicentes, Magifler, volumus ut quod- 
cunque petierimus a te, facias nobis. Ipfe autem dixit iis, Quid 36 
vultis ut faciam vobis ? Ipfi autem dixerunt ei, Da nobis, ut 37 
unus a dextra tua, et unus a finiftra tua fedeamus in gloria tua. 

1 |»«iS^L ).i»ajo] InmargineMSti. ( ).jJS^L j-^O..) yis^O 
t et die tertio] Leftio mar^. Et polt (diem tertium) 

C A P. X. 219 

38 . ■ V[— ^ ) iM yoi^^ ^ij^^ ji) . <yOcO^ v^^ ^t V^^^iiLj 

39 <^^Vya-^C1 . ^.^QJitw^a^ ).J^ Y^.^ ).J^1 cjQ) ^KaiQ^^a^boo ^ 

(jj ^*i. )jji mO) JJ^iaiojiwibo .yO^JuI )jJ J^siu )JJi ooi 
40 %JJ.iam ^o cC^i ),,i,i>o.i ^ oJS-io!!^ ^i iaO) *. ^©^^^1 

42 . yOQuJ^ t-—^? • \5^— -^? ?r? 1 — ^ V^QJL» ^t 001 . <^jJvia.»o 

•• •• ** • • 

ypou-..»^-^ [>ri>n >i ).Aai ^•|.r:>Av.cn>or yOjoii yoiSu^ yo..;^^.* 

43 xr~**^ [d^oi jU . ^oi,tN\ yk.^.j^9u yooi. ,.1. 1 010)0 . ^yOj? 

JOOUJ •. yTinO )jlij J0OLJI )^»J y?1 00) jU/ .yCLO^ j'OOLJ 

38 Jefus autem diijit iis, Nefcitis quid petatis : poteftis bibere 
poculum quod ego bibo, -f et baptifmo quo ego baptizor, baptizari? 

39 Ipfi autem dxcunt ei, PofTumus. Jefus autem dixit iis, Poculum 
quidem quod ego bibo, bibetis ; et baptifmo quo ego baptizor, 

40 baptizabimini : Ut autem fedeatis a dextra mea, et a finiftra, 

41 non eft meum dare, nili illisquibus Jparatum eft. Et quum 

42 audiviffent decem, coeperunt indignari de Jacobo et Johanne. Ipfe 
autem Jefus quum advocaffet eos, dicit iis ; Scitis quod illi qui 
exiftimantur principes Gentium, domini earum lint 5 et magnates 

43 earum poteftatem exercent fuper eas. Non lic autem erit inter 
vos : fed quicunque voluerit iieri magnus inter vos, erit vefter 

1 JJS^iabOJbwl^o] In margine MSti ( Ji^ia^.iciio) oj 

2 ).,^„AJpDl] U^l ).:2iJ ^ ().j:L.fc.^J^l) 

t et baptifmo] Lcdio marg. Aut (baptifmo) 

X paratum cft] iParatum eft) A Patre meo. 

220 M A R C I 

•. I — »„j^t o)f.r:i j.*,;^ tSf v^oi^aj ^^.r\.^ Ioolj •.j-A^y-D 45 
|»-a2! — I \s^.w-:ja-.^o .aA:^!.^'!:^ JJj .QA^bcKAici^^Lf JU 

coSu ^o . CLw-j'^jJU ^ijo V J)-«s^-^ c2i^<Ai. )-j-D)Q^ 01-^ t 4^ 

* viet ^^ • 

f /3*{5r;f««/oj .')-wjOf Lq^ JoO) O^j '. ).aV: ffl OO) ClDOjOLiCU^V^ * ^^^^! 

c«*y,..jLi '. uO)Oi^s-^^ ].»i3p] 00) \\aAjt VX^JU ^O ^ ^i-^ y^ 47 

'. -ffcJN ,„„:b> ^o Ki^L^ r— •'Oi> o)*^r:^ VtOAj % ;.^|.^q2^o ) v n V)N 

• •• * . 

u^_£o ^t oo) . cdoKju> •J-j.rijf , . J)-^--r!D olo ooo) ^).do 48 

^^OD .^0 . o^boi /a-^^jLf ^ofiro)*,.^" '. Joo) )-xd JSjJ'|.jJS^ 49 

: ou^ ^*,.^^ ^ ),i,v:mN OL^^*f.DO . f't.DKjt ^ ;.^^ v^aJL* 

•minifter. Et quicunque voluerit fieri veftrum prlmus, erit fervus 44 
omnium veftrum : Etenim Filius hominis nonvenit miniftrari, 45 
fed miniftrarej et dare animam fuam redemptionem pro multis. 
Et veniunt Jericho : et quum egrederetur de Jericho, et difci- 46 
puli ejus, et turba multa, filius Timaei Bartimaeus caecus fedebat 
juxta viam mendicans. Et quum audivifiTet quod Jefus Nazarenus 47 
efTet, coepit clamare et dicere, Jefu Fili Davidis, miferere mei. 
Et objurgabant eum multi ut taceret; ipfe autem multo magis 48 
clamabat, ^ Fili Davidis, miferere mei. Et quum fubftitiflet 49 
Jefus, dixit J ut vocaretur. Et vocant caecum, dicentes ei, Bono 

«« « • 

2 y.jOjn 0)y^] In margine MSti '. ) — a-UQj )-na— jaj ^jifrvC» 

2 J'^dJSo>] oOLAjoJyp 

t Fili Davidis] Marg. In tribus excmplaribus Graecis, ** Fili Filii Davidis" 

inventum ell, 
t ut vocaretur] Vocate eum. 

C A P. X. 2 2JE 

51 . ct2^ v^^. >^a^ a.x^ ^o . VtOJLa id^ Jl^ psi ' '. ot^t 
. ot— .^ t— ^f )'*^Qffl ^^! oci . CA^ ^ r^ ^? ^^ )-:=^J l-L^ 

52 *An 1, ,V>,iO) .^) .OlJ^ 'l-^f ^! \3tQJL» .J)-i^Jv »(.i..io.^> 

1 .*) 1 1 % iSsa^::^o Ksr^ i^i^.N : ^.il^t.tyojil ^ .i-n jyp ^o Cap. XI. 

2 |.— ^^0 .uO)o^ iJba^l ^ ^'yljy.k^',^]^)y ^^o^ lo^ 

^ji!^).j:xr ^^Ai^o '. yO o>sn no>Kt c*o) ^J^'^£)^ o^j .yOOL^ 
"^i.^^ \ Ji|i 00) /^uJb.: . V"*^? r^ Ju.^ yQ-wJpAsI, •. 9Lb^ >oJ^f 

3 ^)j duf ^Jo .uOOfJS^J o\^ . . oKj ) t>, ! », 1 ^ ^^ cj>uf JDo 
),i n jom J^f )-j*^i>a^) ^r^l '• ?!9> \®^? ■^y-2LJi^ )-jJ» yO,o\ 

50 fis animo, furge, vocat te. Ipfe autem quum abjecifTet veflimen- 

51 tum fuum, -f- furrexit, ef venit ad Jefum. Et refpondens Jefus 
dieit ei, Quid vis uf faciam tibi ? Coecus autem dixit ei, Raboni, 

5^ ut videam. Jefus autem dixit ei, Abi, fides tua fervavit te : et 

1 fiatim vidit, J et fequebatur Jefum in via, Et quum appropin- Cap. XI. 
quarent Hierofolymam, ad Bethphage et Bethaniam, ad montem 

2 olivarum, mittit duos ex difcipqlis fuis, Et dicit iis j Ite in 
pagurn qui e^ contra vos ; et ftatim ingredientes in eum, inve- 
nietis pullum alligatum, fuper quem adhuc nemo hominum 

3 fedit : folvite, ^/ adducite eum. Et fi quis dixerit vobis, Quid 
facitis hoc ? dicite, Quia Dominus opus habet eo : et continuo 

J pjo] . In margine MSti \.^CJSu 

2 NXQJu^ Joo) (3-fcnjo] ouiik (Joo) (.^xuo) 

t furrexit] LeiSlio marg, Exiluit. 

% et fequebatur Jefum] (et fequebatur) Eum. 

'^ K 

J222 M A R C I 

. utCio['|..-su^o .| nci >.^ ^::i]!^ .j»;^yL lo!^ t-^^ r^ Jlx^^ 

^> ^Q^o) .JL^is. ^o^jj ^v^i ^oM >^r^ J^ ^ 

..yCU»)^^ O, Q,,,i,*>n ,IUO . NSiO ■■ I ^-£12^1 t--^^? vpOL^ Ot.^^ 
|^jj....JbO c«0)0J^.^ Q^cb69.^0 ; . WOAtf Id^ JiLj^J^ uOtOaiS^JO 7 

• • • • • ' 

.Q^a.JU yOOl^^lJ^ 1^1 ^)i»a~£0 . CiO)Cl22>0^ oiS^O yOOL^^ 8 

j-i.>K »^ y-Jio "" ooo) yi ,^i n ffl ,g^ }^a£0 ' |Jy^| . )^)0)j2k 

V 0)3iis.-^i ~ y^, .fciSo)o uO)ai:>o^i yOjcoo •:• )-M)o).r2> ^oiipo 9 
* «{^.AoO««»«j Q^ |jaV-aJSo ..'^.j-^iwoj* -.i^v^J ^ ooo) ,,*^D ..^v2Lcu* 

OUSCLJUO latfl uO) uO) jKriV-^^^J^ .)-.V^J OLiQJLri jift obi 10 

mlttet eum huc. Abierunt autem et invenerunt pullum, alligatum 4 

ad januam foris in platea : dt folverunt eum. Et quidam ex illis 5 

qui illic ftabant, dicebant iis, Quid facitis folventes pullum ? Ipli 6 

autem dixerunt iis iicut praeceperat Jefus: et dimiferunt eos., Et 7 
duxerunt pullum ad Jefum, et injecerunt fupcr eum veflimenta 

fua: et fedit fuper eum. Multi autem veftimenta fua flraverunt 8 
in viam ; alii ramos caedebant -f ex arboribus, et flernebant in 

viam. Et illi qui ibant ante eum, et qui ~ poft eum ^ fequeban- 9 
tur, clamabant, dicentes, Hofanna, benedidtus eft is qui venit in 

nominc Domini : Benedidlum eft veniens in nomine Domini 10 

1 j-aom] In margine MSti fOl^ct^cts 

2 fjc^*f] ^Js:^Kcu < 

f cx arboribus] Leftio marg. (ex) Agris. 

C A P. XI. 12^3 

* I ■ "^ '"•^ j-LaJu*' «r^ot ^^t jciji Jlaa>»sSD .').j»^i>oj 

I J^ O^ J^ Y.Si '. vpoOkO^ '^ Y-^O .;U,£UOL^O WajM 

• • • • 

. \. ffl, .\)l p^ )...i. I N J^£l^ iOjSLj *.|.J^>1 ^OO uC1oJS«^^ 

13 jlf '.) ^i'.. ^ oij^ Kjft )-nj^o*, ^ JU Jfj^ ^ao •••x^ 
.) — jfb j-j-^aj foo) cdoJS^f ^.^s:;^ JU .)3^ xjj JUj i-KNA^jf 

14 /f ij J[)o ^. "::>. ^^.^ 00 INO !L=ioL jtl ^ OL^ p^^ [JL^ ^OO 

15 .jo„i>Km,i)oJI] ^L^o >:-MO)o^^a!^L 000 yvsyiiiuo . |]i]^ "^0;^)^ 

regnum patris noftri Davidis : "f* iU Pax in caelo, et gloria in ex- 
II celfis ^^, Hofanna in excellis. Et ingreflus eft Hierpfplyrnam Jefup» 
et in templum : et quum circumfpexiflet omnia, quum jam 
tempus eflet vefpertinuna, exivit in Bethaniam cuni duodecim. 
12 13 Et die craftino quum egreffi eflent e Bethania, efuriit. Et quutn 
vidiflet ficum e longinquo habentem folia, venit fi forte inveniret 
aliquid in ea : et quum veniiTet ad eam, nihil invenit nili folia : 

14 non enim erat tempus ficuum. Et refponden^ dixit ei, Non atnr 
plius ex te in aeternum quifquam comedat fri;d;vini : et audiebaqt 

15 difcipuli ejus. Et veniunt Hierofolymam : et quvim ingreiTus eflet 

I V )^0^^:=^ ).Mw^QJUO % ),.i^Q,tO> ]a,%%.i Hf] In margine MSti ).. 

« • •• • • 

),, A,iaj )-^^pmJ yOOi,Nno q]!^ '.)^o^^q^ ^jsjc^^qjuo ).a^,«o 

1 ] iy ..,M^,hKrs . ) I, i m ^^ 0*^.^2 oot^ JUo JU^ '. usj>..*.r>:io 

• • 

t ^ Pax in coelo, et gloria in excelfis»^ ] Marg. •* Pax in ccelo, ct gloria in exccl- 
fis" Non in omnibus exemplaribus G-raecjs invenitur, jae^uc in illo Mar Xvnai? ; ifr 
nonnullis autem accuratis, ut putamus, invenimus. 



224 M A R C I 

•• •••• II • 

\. n NJ <JU^t foO) ua..^-JU J[)o . »jJ2J0) jjQj yuJ-Cij-^t ,^0)> 16 

Jtl -.yooi — !^ •,-bbj ^ Joo) (^.'iisl^jbo . JLojO) y..^^ l^t-<^' 
yOOLJ^s — qlJ^ Jv9^ ?^^^J^ JiSvjo •. u^^ ?^*^! tSu*K£> 

• «• ••••• 

|.XD i^t OOO) y^ I, \. — :30 '. ).^OLD CjJLjtO ^^,9,.m QJ^^OJUO 

OLJ^bwOI ViA^ . OLJJ^ r-^^ ^^^ ^i^^sjo) . ciOLjLjO^aj 

-. foo) l-Ji.^^ ^o •:• oC:sjt }I.o i ^X^ ^.i. Joo) ^o)L ).ajl3 19 
'. ,^*^-.j^j>. ^ J'^£)^o . Ji^.-Lj^ ^ V.:i!^ Joo) toSu^ 20 
101 .iwlj , .ao .o)'^— £i i. ,^-Jio )■ a. I n t> JLL uoi-^ o}-*i 21 

Jefus in templum, coepit ejicere eos qui vendebant et emebant in 
templo ; et menfas numulariorum, et cathedras illorum qui ven- 
debant columbas evertit. Et non finebat ut quifquam transfer- 16 
ret vas per templum. Et docebat, dicens iis, Nonne fcriptum 17 
eft, Quod domus mea, domus orationis vocabitur omnibus populis ? 
vos autem feciftis eam fpeluncam latronum. Et audierunt Scribae 18 
et principes Sacerdotum, et quaerebant quomodo perderent eum : 
timebant enim eum, quia omnis turba admirabatur fuper dodrina 
ejus. Et quum vefperaefletj-f-egrediebatur extra urbem. Etmane, 19 20 
quum tranfirent, viderunt iicum arefadam a radice fua, Et ^i 

1 ).Ci'^v^] In margine MSd CZWi 

)-jJ,^ o> 

2 JLojO) y.-^] (JlfiUO) Qss-^ 

3 Joo) ^0,*=^,!] ooo) Q,n?i.j 

t egrediebaturj LeCdo marg. Egtediebantur. 



C A P. XI. 2^5 

yO .a ^v JS^.-.^^ yoiS^.-joo) . yOOLJ^ ;.^^ >\QjLa ujJS ^o 

00)t % yO n N |.jj ^f '^ 1-*^ * ^f^? • ?^^^^? jLojJbQaO» 

JUo ; I v> ■ ^ CA^jLjo ^^JSjbJi j«4oi J>Q.^^ v-^l-j yjj 

'. ^-^oo) V— ^?! V «■ io)! ^QjOUi Jl]j : ou::^::^^^ ~^iSo 

24 •. ^Qja^ |jf ^.^ibj JioiIis.^.ijo •:• v^fj >^j! jj^oo» oil^ Joou 
oj^c, iO) '. yOj^uJ ^kl^jiu yoJ^oJ y[^J^ ^t ^iJ^o) ^oti^t 

25 .vp£>sjj ^iV>im u^i^Jo »:» yO ^N ^ooljo '.yoJSuJ yinm.i» 
yonN J^J /3^J^ ^J y».n"Mu yo£>^oo) '. ^^^..jj ^«^^ ^ 
yon\ cDD ^ ■ ,j |.AbaAr^> oo) ^.aQr^J i^jt | i >\»J vcuj ^.^ 

26 JL-^J '. yoiSs.-.jJ y ■■■ .n n ^i jU yO^i^J ^t ^J . yaQK.^tQJu 

^LJO <• yOQJ^s^tQJU yOnN COn ^ f> I f.iNOH.Clt OO) yOQOO^ 
UJL»1 m 0)Ld^ ^L/ '. iLaaOL^ iP^OL^bO ^O .y<^ iXt.QoJH Ool 

quum recordatus effet Petrus, dicit ei, Rabbi, ecce ficus, quarft 

22 exfecratus es, exaruit. Et refpondens Jefus dicit iis, Habete 

23 fidem Dei. Amen jHenim s^ dico.vobis, Quod quicunque dixerit 
monti huic, Tollere, et mittere in mare, et non haefitaverit in 
corde fuo, fed crediderit quod ea quae dicit fient, fiet ei quicquid 

^4 dixerit. Propter hoc dico yobis, Quod omnia quaecunque orantes 

25 petitis, credite quod accipietis, et erunt vobis. Et quum ftatis 
orantes, eftote remittentes fi quid habetis adverfus aliquem, ut 

26 et Pater vefler qui ejl in caelis remittat vobis deli6ta veftra. Si 
autem vos non remiferitis, nec Pater vefter qui eji in caelis, 

27 remittet vobis delidla veftra. Et veniunt rurfus in Hierofoly- 
mam; et quum ambularet in templo, veniunt ad eum juprincipcs 


226 M A R C I 

^, ,r\, .'^\ai^ . yOOtJ^ ;^J u.j-^ ^ Xnojl* ^i oo . |0.%l 29 

,^--iiO v.^j,.-jaQ-.i Jj^sjtoiOA^ .jj^ ,,r\ \ ^!^cy) ) 1 ^Nam^ 3^ 

. <j^.J^ o;^ ,1 I. '^ . )- w, i.»ii o ^—^ ol loo oljJ^J [.Jkl^aflb 

^p |:!>P).^ >^J •.,^^l>oJ yj;> yOdJLaii^ yOJO» ooo) yn ■ mJSs^o 3' 

JO^ . o9ie*joJSuL:ia.o» j) \sj-aG) j^-^ ^^^^^J-^ r— ^? *• )-*iiQJu 32 

• • • 

yOOL-->wii .J^JOA^',^ ^J^jC^t '.)l| ! i;l .O ^ •^i^oJ.J^Jo 
)■;..»,"" ^,,,„ I i^^J;.j*^Jut '. i^l .mO >N > OlX "^ OOO) ^t-^? V*^ 
^O '■.^LiAy^, JU .>^QJU^ x'V'^? ^*' ? r^^ •?00) oOlO^^J 

J — jf v~ ^? ) — J? JLa^ .yOOL-J^ rr^l V>n..>. ■» o ,1 g^ 


Sacerdotum, et vi' Scribae, et Seniores. Et dicunt ei, Qua po- 28 
teftate haec facis ? '^ et quis tibi poteflatem hanc dedit, ut hasc 
facias ? Ipfe autem Jefus refpondens dixit iis, Interrogabo vos 29 
et ego verbum unum, ?t refpondete mihi, et dicam vobis 
qua poteftate haec facio. Baptifmus Johannis e coelo erat, an ex 30 
hominibus ? refpondete mihi. Et ratiocinabantur apud feipfos, 31 
dicentes, Si dixerimus e coelo, dicet, Quare igitur non credi- 
diftis ei ? Sed ft dixerimus ex hominibus, timemus J popu- 32 
lum : omnes enim habebant Johannem quod vere propheta 
eflet. Et refpondentes dicunt Jefu, Nefcimus. Et refpondens 23 

1 OjJiOo] In margine MSti (ojJio) oj 

2 ^iOi.] JjU.ja 

+ et quis] Leftio marg, Aut (quis) 
t populum] Turbam. 

C A R XII. 227 

I %|„ t r^ — o <^>--* p^V-^ .^yOOi2ik^2bo).iQ^' JL|L2L3 u\.suo Cap. XII. 
. J[|^._-Jiso l-JLrio , Jljpbw!!» •,3-A>o . )-^*jco V oiJ^~ ?r^?o 

• • • • 

• j.-..^', ai JVj-S ^ o-mj ).j^A:is25 ^i U-^] .• o)^-:^u:swN, 

3 . ) rs.Os m * uOIOj^O L.O)o).— JSA^ . <jO)aj:Lmj ^3 ^t yCUO) * *£'^«»' 

4 uo?o V^ y^^ oOL-2^o .: ^^,,,-,.^,.^ )-j*t-j^JJ yOO)lQ^ j^ ooLo 

5 tSJo '. >r-Jw |-Jr'*^JJ ooio . f f.i>.J^ c.0105^0 % cjOIo^Njo 
^^Jbo yooi.,, 1 NoN ^».3 ''(^r^? })«*>^mNo . o^^s.^ oolX , 

6 ^) ^ ^ ,„,. jii yib .1^01 OoL . ^iuSsAd wi| yOOI 1 ^^oN . wjudy^ 

>^oLo,J^ ot i^ cBJ tr-^ * 01^1 ^,^,i,n.M 01.^ Joo) ZS^j* 

Jefus dixit iis, Neque ego dico vobis qua poteftate hsc facio. 

1 Et ccepit in parabolis -f* dicere iis, Vineam plantavit homo, et Ca p.XITo 
circumpofuit ~ ei v:' fepem, et fodit torcular, et aedificavit turrim>. 

2 et tradidit eam agricolis, et peregre profedlus eft. Et mifit ad 
agricolas tempore fervum fuum, ut ab agricolis acciperet de frudlu 

3 vineae. Ipfi autem quum accepifl^ent eum, percuflerunt eum, ct 

4 dimiferunt eum vacuum. Et rurfum mifit ad eos alium fervum,. 
et illum lapidarunt, et contuderunt eum, et remiferunt eum cum 

5 ignominia. Et iterum alium mifit, et etiam illum occiderunt : 
et multos alios, aliquos ex iis quidem percutientes, aliquos ex 

6 iis autem occidentes. Adhuc ergo unum filium habebat diled:- 
um fuum, mifit et illum ad cos ultimum^ dicens, Revere- 

I •^^f.iO."^] In margine. MSti Q^^>iO,V)N 
f dicerc] Led^io marg. Loq[ui. 

228 M A R C I 

^ly* L»cf)o!^^ )-jo)» •.yOdl.d^ yOJO) o^l^oj V^Lji ooofj-w ^a jk 
%ooio "^, ffi mI ^o . jLoL«y^ Jop)L ^bi^io . ^-^qX.^ nj oL S 
■'4 „ ^„xj va.^0) |jL!bo . I^v^ ^ ',"^N c»o)aa2)Jo uiOXii^k.^ 9 
ciO)cu^isjo •• ).js/:bs2) yojou!^ ^-Tiajo f L|^ . |-^'^ot o)po 

taO) I 2))j31 '.^OJS^'^ )-jo) )-^^o JilSjJ .)j^Jll )-^v^ ^° 

^^-^ :f— A-jo^i ).JL;i*,.t^ Loo) J>o) .•^jjuziv yOjo) oiliKioJt n 

y I , jbw^n^o ■:• y», !,.,i„N:z^ ^LoL^t^L ou*£s^^o .*^io) Loo) )->v^ iz 
yOO)LQ»J^i y, ,1 ,^ Q^^ '. ),■, ur^ ^ ol^^o o)| ,M^y>\ ooo) 

oLqJ^ ^^^^st^o •:- o ,N)j ijO)onm>i» ^o . V^^ jLjlSiJ^ 13 

c»01 a 10>Opiy ).J.^^ .* Qj)^2o^^ ^^0 ).«^^ y2bO ^juuji) 

•.)l — I aJ^.^ .01^ ^•^— i!of oLj ^ ^^ yQjo) . j^.>.:iCL=i 14. 

buntur filium meum. Ipii autem agricolae, ^ quum vidiffent eum 7 
venientem ^,, dixerunt apud feipfos, Hic eft haeres ; venite, occi- 
damus eum, et noftra ei^it hsereditas. Et quum apprehendiffent 8 
eum, occiderunt eum, et ejecerunt eum extra vineam. Quid 9 
ergo faciet dominus vineae ? veniet et perdet illos agricolas, et 
dabit vineam aliis. Nec fcripturam hanc legiftis ? Lapidem 10 
quem reprobaverunt aedificantes, hic fadus eft in caput anguli : 
A Domino fad:um eft hoc, et eft mirabile in oculis noftris. Et 11 12 
quaerebant apprehendere eum, fed timuerunt turbam : cognove- 
runt enim quod ad ipfos parabolam dixiflet : et quum reliquifiTent 
eum, abierunt. Et mittunt ad eum quofdam ex Pharifaeis et ex 13 
Herodianis, ut illaquearent eum fermone. Ipfi autem quum ve- 14 
nifiTent, dicunt ei, Magifter, fcimus quod verax es, neque cura 

C A P. XII. 229 

j_^-,oJ ?Vt"-J«^ D? -.I-iixIj^! ).£)ojy2Lr::i iSjf i)-^> V-^ U 

15 y ^ xr-*! °^ . xs^u JU oj ^^nJ . JJ o^ •^aanll^ yO,£flj.,i,D 

• . • • • 

y ii ,m I SO a.'^ )-J-bO . ^OOl^ ^^J . yOOLxSj oj-co^ V^a 

« • • * • • 

16 yO— jo) .J) -wji J', LjI ca^ oj^s^J- ..V)^J u,s^ ,m,i Hi yOiSo^ 

)-— JO ) ^V^^m J^ioISj QJLUbOI .ypOL^ y^fo .QuiisjJ ^t 

17 ^' 1 On ^, r^o . *j).mDJ . OL^ 0\.'!^^ ^f yOJO) •. c»0)d^s^J 

'. f.— ,m,nl^ ^— moj ^^iXci \S4.:iO) a:!so*^2i . yOOL^ ^^J ^qju 

18 ).— JuOO>J ^tjo vtiO)a^.i. 00)J»Lo . JOL^jJ JOL^^v^ ^i^dO 
ciO)n N)jL)0 . iS*»J Jl) Jj^^bOADt ^'^.I^Jt ^jJ^J ^yOJO) .'OlLo^ 

19 <A l^t J.j^J ^Jl •. ^ oKd JJUO!^ '. ^«XSL^tbs^ ',y^\.^^ ^ 

efi: tibi de ullo, non enim reipicis vultum hominum, fed in 
veritate viam Dei doces : *!• ifi dic nobis igitiir ^, Licet dare cenfum. 

15 Caefari, an non ? dabimus, an non dabimus ? Ipfe autem quum 
cognoviffet hypocrifin eorum, dixit iis, Quid me tentatis Jij hypo- 

16 critse^? afFerte mihi denarium, ut videam. Ipfi autem attule- 
runt. Et dicit iis, Cujus eft imago, et infcriptio haec qu23 ejl 

17 fuper ipfum ? Ipfi autem dixerunt ei, Caefaris. Et refpondens 
Jefus dixit iis, Reddite ergo quse funf Caefaris, Caefari ; et quse 

18 funtDoi, Deo. Et mirati funt fuper eo. Et veniunt Sadducsei 

ad eum, qui dicunt quod refurre(5tio non efl: ; et interrogaverunt 

19 eum, dicentes, Magifter, Mofes fcripfit nobis, Quod fi frater 

I V^aDO) ^ '^^J ^] In margine MSti . \ua01- ^ '^isoj 

v).Ajax:ri ^^-Lwwn.A/J Jlj 

t JH dic nobis igituri/ ] Ledio marg. " Dic nobis igitur,'* non invenimus in 



* * y.-^vTO'J 

230 M A R C I 

<.CL ■ m,„ .j^ '. cQQ-^n a..i jU ), i, i .00 . ^liSu^ coor^ •,10 : La!)aj 
)»-^mJ ^-«»2 J-^»^^^ . oa)awJU J^jj p,.i,n,jo •.oLKjJ uoiqjoJ 20 
ta::i-Ju Jl|o ^ . ^boo Jl^sj^ «^ rfi.,i ^^^ 000 . ooc?) 2S^J ^ 
.j^jj taixso 001 jlajo .iS*ji^o o\.T\ m,< |^j*yl oojo .J^jj 21 
^c^Uj^s.^.:^^ Iqdo) oo) cia.2Lmjo ^ lo^O) oo) (^J^s^I. 000 22 
oo) caf LZs^ju-^ yOOLJi>o^ ^t J/s^*^J . \*j^yj aa2u»j JOo 
yOOT., 1. ^ )^?! •• aiciDj 1-^ V^^^A^o) * jf J^.i>aAaci .JLJS-jJ 23 

CM^ y-aO V jLiS^J Olo)-iJ-D ^*s^ ^OOLaJS^^^OJO jt^^f JoO)l 24 
;.-*fc.^ uKl^J \JOl-^s) Ollibw-w JUo '. ).:^i^ ^JSnJJ ^«^t*' ^5 

alicujus mortuus fuerit, et reliquerit uxorem, et filios non reli- 
querit, accipiat frater ejus uxorem fuam, et exfufcitet femen 
fratri fuo. Septem autem fratres 'f erant : et primus accepit 20 
uxorem, et mortuus eft, J et non reliquit femen. Et fecundus 21 
accepit eam, et mortuus eft, et nec ipfe reliquit femen : et tertius 
iimiliter. Et acceperunt eam limiliter feptem illi, et non reli- 22 
querunt femen. Ultima autem omnium mortua eft etiam ipfa 
mulier. In refurredione m ergo v^, quum refurrexerint, cujus ex 23 
illis erit uxor? feptem ipfi enim habuerunt eam uxorem. Et 24 
refpondens Jefus dixit iis, Nonne propter hoc erratis, quod non 
fciatis fcripturas, neque virtutem Dei ? Quum enim a mortuis 25 

I OOO) J&V*f] In margine MSti ylo!^ ( OOO) ^sa? ) 

2 tajoju JUo] (tD,--^,.K> JU) LJ^ r^o 

t erant] Ledlio marg. (erant) Apud nos. 

t et non reliquit] Et moriens (non reliquit) 


C A P. XIL 231 

JUj .',,-i^ojf— ^ Jl)o ^--*i-^o>jJiO Jl) '.yaiioanj J^«l!iO ^t 

c^u^ r-^-^? ).aj^ ^^^J^d ) f n t^ :)jua^) ).r:ii^..ar:^ ^oiS^V^ 

'. co.iw^m„»^) Joil^o %/30*^r:iJi Joil^ )jf : V^? r^ ]oi^\ 

• * • • 

) „1, !bO^^,.-Q )j^a2) oO)oJS^^ \jLj^ *. OL^)Jo *. yOOL^ CaJ^ 

29 ).^j^— Da2> )-A!i>o^i *. OL*^ cijlS \3iasLj ^i 00) . yooiliisai 
).-^V^ «^^! JOL^s \^\.)iO ,y^^\mjt^ NXisaflu -.^ooi^at 

30 OL—'^«.«a ,^0 •. iA-lisjl JOL^S ).j'f.^^^^ cO-Juio . oOJOJ^njJ ^ja 

•. ^[s^^)l OLi>o ^o . ^-t^s.: [^ oC:>.2^ ^O . v^ 

31 ).— ^!! ) L*jIo . ).a.^y.D )j^DaS aJO .cpbN.ua OL^^O ^iOO 

^.J^ o'^! V t>..,.J^ ^^^—^?* ^? *1^! )~^^V-^^ crHi^Li '. OL^ 

refurrexerint, non nubunt, neque nubuntur, fed funt iicut angeli 

26 in coelis. De autem mortuis quod refurgant, nonne legiftis in 
libro Mofis, quomodo e rubo dixerit illi Deus, dicens, Egofum 

27 Deus Abrahami, et Deus Ifaaci, et Deus Jacobi ? Non eft 

28 mortuorum, fed Deus viventium: vos igitur multum erratis. Et 
accedens unus ex Scribis, quum audivifTet illos difputantes 
una, et vidifTet quod bene refpondiiTet iis, interrogavit eum, 

29 Quodnam eft mandatum primum omnium ? Ipfe autem Jefus 
refpondit ei, Primum mandatum omnium efi, Audi Ifrael, Domi- 

30 nus Deus hofter, Dominus unus eft. Et diliges Dominum Deum 
tuum, et ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota co- 
gitatione tua, et ex tota virtute tua : Hoc eft mandatum primum. 

31 Et fecundum fimile eft ei: Diliges proximum tuum ficut teipfum. 

232 M A R C I 

^so ciOajOuAiU^o . OL-L^ t"S-^ I^V"^? ^? )|° tjOoJlsj? y^ 33 
.' ).— a — a — I oiIis.a -^o .* ILdocd ol^ xr^° •* |-^^ oObo 

•• 01 !^ oot i^— j?. ]^^^ .'^p^ tri.«wjto .♦ JL.JU oCs:5 ^o 

v^oftjo . jj^/^to J.id^so ^^.nj yDOLiso ,^ oljJ^? ?)^-jJiiO> 34 
L^ls^^ |.nAJo> ;il . OL^ ^!^^ u. .,-1.^ jESjJLljoo)! oOLjJ^ ^ 

Joo) CM'^-.iia— ^ ooL JOo cfl. I? JOo V ?OL^t Jlaa^bs^ ,^ 

•. jlrLjOL:::» c£LibNbio ^ ?ooi '^i^b? \^aj8L» |x-5k ^o vciaj^).JUt 35 

« • ■ • • 

^x,;sj^ oo) . -^.»011 ooioiSsj? J'^p"(«»v*.Asa.^i J^Slid xfV^? J--^^-^? 3^ 

Majus iftis aliud mandatum non eft. Et dixit ei Scriba, Bene, 32 
Magifter, in veritate dixifti, quia H5 Deus ^ unus eft, et non eft 
alius praeter eum. Et ut diligat eum hmo ex toto corde, et ex toto 33 
intelledtu, et ex tota anima, et ex tota virtute ; et ut diligat proxi- 
mum licut feipftam, plus eft quam omnia holocaufta integra, et fa- 
crificia. Et Jefus quum vidiflet eum quod prudenter refpondiffet, 34 
dixit ei, Non longe es a regno Dei. Et nemo amplius audebat 
interrogare eum. Et refpondens Jefus dicebat, docens in templo, 35 
Quomodo dicunt Scribie, quod Chriftus filius eft Davidis ? Ipfe 3^ 
enim David dixit -|- per Spiritum Sandum, Dixit Dominus Do- 
mino meo, Sede a dextra mea, ufquedum pofuero inimicos tuos 

I )-A-i^ ).AiO'^£i] InmargmeMSd V^?! ( l-^r^ )-wO*^:=i) 

t pcr Spiritum Sandtum] Ledlio marg, ( per Spiritiim Sandlum) Diccns. 

C A P. XII. 233 

^OPI .NX^QA^ J)-x_m ).JLLO O0)O . uOioIi^^ OL^I Jl^ )-aaf 

38 ^ o)-ja '. oilLQjLSCbsbarri yoouib» Joo) V^f^ •:• iS^)-ajo) ou^ 

• • •• ■*'• *" 

•• •• • • •• 

40 ^ — ao % ^Is^. "S, >ot/i ^ls ^^ ^jC^Jt yOjo) . ^J&v.fcbajLAjw:2> 

• ** 

41 \m 1 n t^ JOO) J|-«ja '. J)-^ JIs»x^ ^\auDQ^ Mqju oiis»* ' ^o 

• • • • ' » 

^^ »K.^ f)«A._£0O . f ) ^^ Ka^ )JiUwU JOO) )^'j ). t,t,0 

42 v^i&sf.nmSo JKisl^jJ ^ja iLj ^Vo" . jL)i*y--ro ooo) yaio> 

43 Y— 30 .) 10 .NO Ki 01 «iSsjJi uO) . )-.^,aJ^* ^jL* i&sa.!^jj * 

)«— j^ V^J ^ju^^. . ^OOlJ^ flbOf c*0)0^ — r^oXA^^ o)Ld!!u J\.D 

37 fcabellum fub pedibus tuis. Ipfe JK igitur */ David dicit eum Do- 
minum, et unde filius ejus eft ? Et turba multa audiebat eum 

38 libenter. Et dicebat iis in dodlrina fua, Videte a Scribis qui 

39 volunt in ftolis ambulare, et amant falutationes in foris ; Et 
primos confeffus in fynagogis, et primos accubitus in coenis: 

40 Comedentes domos viduarum, et longa orantes praetextu ; hi ac- 
4^ cipient judicium majus. Et quum •!• federet Jefus contra gazo» 

phylacium afpiciebat quomodo turba injiceret aes in gazophylaci- 

42 um: et multi divites injiciebant muha. "Ets^quum veniflet 
quaedam vidua pauper, injecit duo minuta, quod efl Chalcus. 

43 Et quum vocalTet ad fe difcipulos fuos, dicit iis, Amen dico vobis, 

1 oJ^j] In marg!ne MSti /®)-^ 

t federet ] Leftio marg. Starct. 




234 M A R C I 

^otllrio oflo^jissut ^SQ ^t J|o> . ooo)' ^^«i^r vpc^iJ^ ;«»2S^t 

* Qm V Ot-J>wat ffr^Ot* Ot^^- . ^n--»^5|| OtJSi^ JOC> JfiSijft ^*I^O» 

Cap. XIII. . (jiOK>y.'»'.NoNI^ v-"^ r^ olJ\ ^isol -i |La.»o» w» «naj ^o i 
. )'■ i 1 1 -^^ ^— *::Xif i|-jfto Jf^);-J3 ^^jil^f ^f^ *^l^ ••)U-2i2bs2iO 
) « ' « ^ y iNo) JSm-JJ J>i> . OtiJ^ f !iCj Viafta 4*.jLa ^o 2 

Jilt co) )-^) — 3 ^:>^ )^):::) V);.:^)Oi'.^ riwa^J&satol JJ \);iat<^V 
'. Jiajor \V^ nrrS J^^)> J5 0.^.0 Joo)* o^<.j; -^a •:• cjVl;Jfr<s&t 5 

cao; „ ONjO- c£bo^»^J^ yOOL^O' ^OOMJ^ OL^ OOO) ^a^);.A^ ^ 
oo) |;jJ^o . .^oOLa ^jC^O)" oj^^f ^ r^l '' ^fot^yj^o-^XjjOja 4 
OQ) . a^^J^,r,y>N ^— ^OLlbo ^ i No) ^^jj£^.ist uiK!^f jLf 5 

quod vidua haec pauper, plus quam omnes qui injec.erunt, injecit 
in gazophylacium. Omnes enim ex eo quod redundiat ipfis inji- 44 
ciebant ; haec autem ex penuria fua, omnia quae habebat injecit, 
Cap. XIII. fiempe totum vidtum fuum. Et quum egrederetur e templo, dicit i 
ei unws ex difcipulis fuis, Magifter, vide quales lapides, et qualia 
«dificia. Et refpondens Jefus dixit ei, Vides hasc aedificia 2 
magna? non relinquetur jif hie «/ lapis fuper lapidemi qui non 
deflruatur. Et quum federet in- monte olivarum contratemplum, 3 
•f- interrogabant eum privatim Petrus, et Jacobus, et Johannes, 
et Andreas : Dic nobis quando haec erunt> et quod erit lig- 4 
num quando futura funt haec omnia confummari ? Ipfe autem 5 

I OOO) yj!^).i^] In margine MSti JoO) ^).ijiO 

t inter^ogabant] Leftio raarg. Interrogabat. 

C A P. XIII. 235 

•• • ^**^ 

JO Jilf . -^— »oou--ji t"*^ ^!) . yOi^jim JU •.J.^ri^Dr )js^iQjyo 
yoooi-jo . J^^aoi vK.. n ^ \^o) yOooLJo . fLaa.':^^^ vo^ 

•ll»« •• •• 

9 yoJS^ijf ^^r oj^ V ^ .^ iO) Jl ^i > >^ ]A^f . ).aJuo_-Juo )»j..£l^ 

•• •• • 

^jfis. mjQ { n 00 '. ). j,.,.,JtoQi ,1 n > \ — h^ yoaja^jd^&j . yCua.2ki 

• • • • 

. cjj&^^XA^ ^a^aoL ) a^ib^o )jaba~jj: ^^0 •. yaj>*!:^sriiL . 

- J^.).-^=^^.y, ^.^^ocC^o .:.^<;o.J^jLorot^ 

JUo yO—^ls^J^s^L ]^jJ^ ^oj) LL yO— ^^dL ji •. y^aiXiaid^HAjj 
^K-— x-aj ool.3 yonX ooLaK^ yjt po oo) JOj . . yas^s^oiLL 
•• ^„i>H>.^)a^t yOjo) ^iSoJ ..aaj^^f v-^ JU • dixis!^ po» 

Jefus refpondens iis, coepit dicere, Videte ne quis feducat vos. 

6 Multi enim venient in nomine meo, dicentes, Quod ego fum 

7 Chrijlus ', et multos feducent. Quum autem audieritis bella, et 
rumorem bellorum, ne turbemini : oportet enim fieri, fed non- 

8 dum finis. Surget enim gens contra gentem ; et regnum contra 
regnum ; et erunt terraemotus in omnibus locis; et erunt fames et 

9 tumultus ; principium dolorum haec erunt, Videte autem vof- 
metipfos : tradent vos enim in confeflus, et in fynagogis caedemi- 
ni, et ante prasfides et reges fi:abitis propter me, in teftimonium 

10 illis. Et in omnibus gentibus oportet primum praedicari evangeli- 

1 1 um. Quum autem duxerint vos, ut tradant vos, ne ante foliciti fitis 
quid loquamini, neque meditemini : fed quodcunque datum fuerit 
vobis in illa hora, id loquimini : non cnim eflis vos qui loquimini. 


236 M A R C I 

.^ — \] ^iS^ibo jo Jca-:2if ^^^ )„ajL^ yOboaQjo . J^Ji^ 

^--j> oc?i .ci.Vat |..»iasu ^i.^^ dcJLbo >^io Jl-a.j-10 yoocnlo 13 

•:• ^-..pJk— m I . ]\.Ci\ ocn '. cDjj Jl|i jMOLjf |.ba.«£) ^ : ) i/^,! 

\S-.ji^t y—»i 001 . Jia.j^^ yOD^^jbwj locn-a^t y .»So> ,^^o> 15 
,^ jciy.):^ \5knft.iia^ ^ajjwj Jl|o •. ^As,i,r>,>v Lom^ JO •. JVss^J 
JjAswia::^!^ «^Sjo/Sj jU •. ccioiis^J )L£Lk*^i 000 . cnJ^^ ]ts^^ 16 
.'^oiJbsk JSwjJ ).£o*^jar:it ^olX ^i cio •:• oi^jV )j).!^ ^^\at,No,\ *7 

^OC^LJ JU! ^J> ^^^^J '*' J^^Q-» xOJOLJZi yO ,1 „*,\:?1 ^jUOU^O ^o 

|j-^oJ yOjo) J^^Oioaj ^a^ yOooLj •:• Joitsm^ yari^ji )a,Dov:bk '9 

J*, o^ 001 fJSwj^^ )...«^oJu ^-^ ).^oi iwji Joo> JU^ OO) 

J— ^V^ j[) a^o •:• Jooui JUo . )-juol^ ).^^ Jou^ 20 


fed Spiritus Sanclus. Tradet .autem frater fratrem ad mortem; 12 
et pater filium : et infurgent filii adverfus parentes, et morte afii- 

cient eos. Et eritis exoii ab omnibus propter nomen meum : 13 

qui autem perfeveraverit ufque ad finem, is fervabitur. Quum 14 
autem videritis abominationem defolationis, quae dicfta eft a Da- 
nifile propheta, ilantem ubi non oportet (is qui legit intelligat) 

tunc illi qui in Judasa erunti fugiant in montes: Qui autem fuper 15 
tedtum, ne defcendat in domum, neque ingrediatur tollere 

quicquam e domo fua : Et qui in agro efi:, ne revertatur retro i^ 

toUere veftimentum fuum. Vas autem in utero habentibus et 17 

laiflantibus in illis diebus. Orate autem ut non fiat fuga veftra 18 

hyeme. Erunt enim dies illi afflicftio, qualis non fuit a principio 19 

creationis, quam creavit Deus, ufque nunc, et non erit." Et nifi 20 

C A P. XIII. 237 

21 ^-j^0)0 '.•' JjfcCiOCu!^ V yOjJ ~ fc»*^ •. ).;2U^t <^QJO) |-«'^2i^ 

^olI^ Jo) of ),»faii^o oo) )-:ajO) Jo)i yoa^ -|J^).j dijj ^J 

22 ) .1, ^ — 10 • >U<^t )-j^aI*^ t"^ yOlboaQj •:• yQj-baLiO)L JJ 
)..»jJ^ yj yOJbw^t i^J '. JlY^tlo JIoLj yd^JSwjo .]-:=^r^ 

23 yO n\ L*^Sof iS^^ Jo) . oj-M ^t yoJ^sjJ . ),i."^^^ cBjf 

24 (jLlbaJU %00) ).jJ\of jlS^ J^n^Oj yOJOLrii JUj v^Ol^bO 

25 ) -> ^O aO .OLJ^I f-,0))*^Kj JU J',OL£0O .c^JLjaLisU *^«vv« 

j_ . v^ ■ ^% .iNo) ][Lq'Xi.jxO .yyX^ I yOOOUJ ).wk^QJU3 ' 

26 jLjt ) t l|t 0)\. n >v VV uOLju10)-j>jwI ^^0)0 v yQ.^J^1)^ 

27 ^|. 1 ,J ^j^0)0 . J)a«^-£0 )aJw^QJuO jLuAi ^QJ^ .* )-t fiNr:^ 

^OUjJSow:2^^J y^ OL!bvit JjJL—'^ <J I 10 '. OlJS.jt joiLbO^ 

Dominus decurtaflet dles, non fervaretur omnis caro : fed propter 

21 eleftos, quos elegit, decurtavit "^ illos ^ dies. Et tunc fi quis 
dixerit vobis, Ecce hic eft Chriftus, aut, ecce illic, ne credatis* 

22 Surgent enimChrifti falfi, et prophetsB mendaces, et dabunt figna 

23 et miracula, ut feducant (fi poflibile eflet) etiam eledos. Vos 

24 autem videte : ecce praedixi vobis omnia. Sed in illis diebus, 
poft afflidlionem illam, fol obfcurabitur, et luna Ron dabit fplen- 

25 dorem fuum. Et ftellae -f coeli eriint decidentes, et virtutes quae 

26 Jiif2^ in ccelis, , commovebuntur : Et tunc videbunt Filium ho- 

27 minis venientem in nubibus cum virtute et gloria multa. Et 
tunc mittet angelos fuos, et congregabit eledtos fuos a quatuor 

I |,»,^a^l] In margine MSti ).j.bajU ^ 

t cceli ] Lcftio marg. De coelo. 


238 M A R C I 

^U w^ .{.wLbQJEur (jljV^ ).^^^ *]^yh \^J \r^ .j^oi 28 

cja)Oi&w»i^ c2L-..»fj3ti >pNjj ^ i^f.^ '*l-^r^ <juiQjoi.o [001Z. 

^ — £i ^„..t., bvOuS» yO)-*jLt. ciiS^J % vpZisjf vSJ |*XQO) • j»£^ 29 
^-.isbj y. I .So} . \^^il ^ji. ou»J&sj} JJS«2ljV^i o-i.t '.^oo) 3^^ 

yp. 1 No) ^OL>Ot 1-^^.^ ••|-10) J^l ^^,N,J Jilt '.yOa^ j-jj 

. yj,.^. , s j jU ^t o^t ibio . yo;,^.\j )^)/o |,iiV>t>^ . ^oQui 31 
iLsjJ . N^^ cajj JU % JK-xsu oo) oj 00» pJOQj '^t ^^^^^ 3^ 
o)^ •:• J^iaJ ^J JUf . J'^^ Jtl 4S)f : )«*.>atr^i ycuo) j^Jibo SS 

)i. ,1». .,01 OO) oJiv^^f V*»^ >pNjJ y,.,*..^^ Jil .O^Jp OjOLlU 


Kttt ru 

^j^ yoJtsjJ ^.^^^ jy .^uoo) o'|.aJb»LLj '^-^-Ajbk JooLjr y.nP) 35 

ventis, ab extremo terrae ufque ad extremum coeli. A ficu autem 28 
difcite parabolam : Quum jam ramus ejus tener fuerit, et germi- 

naverit folia, cognofcitis quod prope efl aeftas. Sic etiam vos, 29 

quum videritis haec fadla, fcitote quod prope eft ad fores. Amen 30 
dico vobis, quod non prseteribit generatio hsec ufquedum omnia 

haec fiant. Coelum et terra praeteribunt, verba mea autem non 31 

praeteribunt.' De autem die illo, aut hora, nemo fcitj neque 32 

angeli qui funt in coelo, neque Filius, nifi Pater. Videte, vigi- ^3 

late, et orate: nefcitis enim quando illud tempus fit. Sicut 34 
homo peregrinator, qui reliquit domum fuam, et dedit fervis 
fuis poteftatem, et unicuique opus fuum, et janitori prascepit, ut 

cfiet vigilans. Vigilate igitur: nefcitis enim quando dominus 35 

6 A P. XIIL 239 

I ^i.^1 J001 uO)o£s— »'f •:• oJ-o^LLj . )jf y^J yOOi.XQ^ : |-jJ Cap. XIV. 
^«^"-•^' -'■»• ooo) y^,-„n:v£io •:• j^^dj^ ^yL V.^w±^ |^.juj^o Jmaj^ 

2 .nJ^Jjq^^ foOt-l )^Oj )JiCL^> '.JtJ^rii jy '.^t^ OOO) ^r^J 

3 0&» yO— jbc-Jsa-.juf o)K^.i, ,^^ .'|aJ-:>. JK..»,^ .0 coioJ^J ^o 
^^s2u;.^ju* OL^ ^?t JLJS^J LLJ v Joo) «j-x^qxo' ^ ^.j-Ci'^^^ * »i}.xU?i?* 
c^J^ ,«,, , ^3 ^ Do '.).J^ai,^ cj^— s:d )j.^ol^ X*tH! vPt-^t 

4 ^x-jLjf ^! ooo) b^J . OLM^j \^ Lj-jOJ JZs,2U^ 
)i^-jo) ) . j^r ..r^J ).j.^a^ '.^.»\!^lo yOO)Ld^ yOjo) cL^j^L^t 

domus veniet, "f- vefpefe, an medio no6lis, an gallicinio, an mane^ 
3^ 37 Ne quum venerit repente, inveniat vos dormientes. Quae autem 

1 vobis dico, omibus dico, Vigilatc. Erat autem Pafcha, et Azyma Cap, XIV» 
poft duos dies : et quserebant principes Sacerdotum et. Scribee 

2 quomodo eum dolo apprehendentes occiderent. Dicebant •f* au- 

3 tem, Non in fefto, ne tumultus fit in populo. Et quum effet in 
Bethania, in domo Simonis leprofi, quum difcumberet, venit 
mulier haberis alabafi;rum nardi fidelis, multi pretii: et quum* 

4 confregifiTet alabafl:rum, efFudit fuper caput ejus. Erant autem^ 
quidam qui indignati funt apud feipfos, et dicebant, Ad quid 

I ).*^y^] In margine MSti ( ).A::iO'|.r::i ) oj 

t vefpere] Leflio marg. An (vefpere) . 
X autem] Enim. 

240 M A R C I 

o.-,r, r^tj-J^^^ yOjo^ )-jo) ;-A^ Joo) JJbp .Joo) yOjoio^ 5 
. )--L n m No N Q:=iOLaj!s*:iQiikO J^-1-»! JpsOits!!:iwl ^ \sj^^ 
. OLjaDa-::i.iu . ^J ViOJLa ^t 00) . ol:::» ooo) ^•^^Sil^s^o 6 
J'^— a2lju V'^j^?ii ^^,:\.„\ . OL^ yoKjf -^j^OL^ jhix^ (jLyi^ 

^] „» ^ — ftjj vpitsjj Vr^ VpJtsjJ X*"^J» *-»^^fO . yOnN0,N 
ciO) v.Ojq!^ IS^^ ^p^sn:^^ d^ ^l Cu^ .yOOL^ yO^.^^L S 

J^joo,^ Q>orfi,^ V?N iSsiso^ . JL^.:!^ ?!^i^ <^i-^ ^oo) iS.-»f j 
v^J ) — Q-jJt . voa!^ )-if '^.^f x!^? • ?4cL2Ld^> i|-jj cj.*^t 9 
I^ '[x.^t (jO) cSf -.^^id^o. OL^lissn::^ )jo) v5^iS^s--jJoJ j*f.:^J^ 

7 . . 

oo) cm...j2.cL>>|jxm ?iooljo vOL^^t )j'^^oJl^ oI^C^s^Il 7io) 10 

X X • ■ • 

CiOIO i.VlVsAjl ) 1 O ij ^JOU^ CiJLjI Id^ ^jj *.'fJCCL.^^L ^^ ^ 

O »10^s.,.^j0 . Q— j^ K» '. QJ^^OJU ^»3 w«1 yOJO) .yOOL^ H 

) i^ iw-:2i )— L-n-aJt foo» ).,-„,\., ^o . olN ^As.:sq^ ).£L£a3 

perditio haec unguenti fada efl } Poterat enim iftud unguentum 5 
vendi plus quam trecentis denariis, et dari pauperibus. Et indig- 
nabantur in eam. Ipfe autem Jefus dix4t, Sinite eam : Quid 6 
moleftias exhibetis ei ? opiis ^^ enim ^ bonum operata eft in me. 
Omni tempore enim pauperes habetis vobifcum, et quum volue- 7 
ritis poteftis benefacere iis : me autem non omni tempore habetis. 
Quod habcbat, hoc fecit : praevenit iingere corpus meum ad fe- 8 
pulturam. Amen dico vobis, ubicunque praedicabitur evangelium 9 
hoc in toto mundo, etiam id quod fecit haec, dicetur in memoriam 
ejus. Et Judas Ifcariotes, unus ex duodecim, abiit ad principes 10 
Sacerdotum, ut traderet eum iis. Ipii autem quum audiviffent, 11 
gavifi funt, et polHciti funt argentum dare ei. Et quoerebat quo- 




C A P. XIV. 2+1 

12 u£s>J^? .■?f-iA3; )~>^fA ptooxso c-uoiniYiNt t 'vOi_.k; 

14. yji^ I ,n ,»Ji|o . uoi.ijo^o [j^t j^tuJjoJV'^* ^j^^i |.A.JV-^ 
) ^ '^ •• ^-J^J [ 1 *=^>hSoVta? . f JS»j.o Jv^^ ®»-^f ^ojbwj 

.^Q--af Of.ai:)Q^L JO.^ [^r^) J-^f |.a',-t^ ' Ka£:j cjO)0-fisM»J 

* • ^ * 

15 '.) »ntV:?t V^JS^^.i j^ii; ^ts^j JiSJSuiw yO^N Jqju^ oo)o 
i^ ^N^ I .^ s^\ oL^o uo)o^bQ^L anSuo .<,^ o^.»^ ^)oL 

7 ).JL^^ ^O .)»M^ o.^.i^o .^ol2^ r^]\ ) ^ "^ '? QjuwQJu^O 

1 8 1 ^? y I N 0^0 ^n»V?.m ^o V *f.£a:b.)L p.^ ^i^ *. foci 

12 modo opportune traderet eum. Et die primo azymorum, quando 
Pafcha mad:abant, dicunt ei difcipuli ejuSj Ubi vis ut abeamus ei 

^3 paremus Pafcha, ut comedas ? Et mittit duos ex difcipulis fuis, 
et dicit iis, Abite in civitatem, et occurret vobis homo bajulans 

14 amphoram aquae : fequimini eum. Et quocunque introierit, di- 
cite domino domus, -^, quod ^ Praeceptor dicit, Ubi eft «f- diverfo- 

15 rium, ubi Pafcha cum difcipulis meis comedam ? Et ipfe often- 
det vobis coenaculum magnum ^ paratum. e^ ^ ftratum: illic parate 

16 nobis. Et exierunt difcipuli ejus, et venerunt in civitatem, et 

17 invenerunt ficut dixerat iis : et paraverunt Pafcha. Et quum 

18 vefpera eiTet, venit cum duodecim. Et quum difcumberent, et 

I ).j*,-A1^] In margine MSd ci^l ()^yJBLio) 

t diverforium] Ledio marg. (diverforium) Meum. 


242 M A R C I 

^lisoj^l^o : oQj^L^oa!!^ o.*^ ^t ^^o> •:• u^xx^ ^^^1 oot 19 
;.^^ u^iSa ^ ^i oo) v p^ % [.^Q^f "^ . ^ ^iS^ ^ ql^ 26 
cn'^:2io .^K,,-^^^ oi:)a.:x ^^J! oo) fmAjt -^ ^ «\^col^ 21 

fAJ*^.n>fc ^> oO .0)K^^^ (OLJtt>sCi] {jLOd^ ^)^ 1^^! ^ 

• ■ * ' - 

iooi OL-jJ&NjJ ^K^,,^ ^''^a^i^UL^ Jaj^> Of^ Of^l-.::^^ oo> 
V 000 w^IIbo? yOJO) ^o •:• 00 )iiuf o ^J^lf jU o^^^ OL^ 22 
f^^o .yOOL^ oot^o ^^0 yf.^ ^o .^^OmJ^ v^qju <:nm r 
^,^0 . )n m Ti f.?v-mjo V ci^> f Vhs:^ oo>oiS«*^ f«io» * 0«^,. m 23 
!;...^jo . yoot..^ .a OLJ.^ Q»jiis»iifc^^o . ^ot^ oolj o^oj^ 24 

ool jllt v-yOfiL^ ^J ;.^J X^? .^JiS*^ ^l^^s:^ ^^^"^^! 25 

comederent, dixit Jefus, Amen dico vobis, quod unus ex vobis 
tradet me, qui comedit mecum. Ipfi autem cceperunt conftriftari, 19 
et dicere ei unus poft alium, •f* Num ego ? Ipfe autem refpon- 20 
dens dixit iis, Unus ex duodecim qui intingit mecum in catinum. 
Et Filius quidem hominis abit, ficut fcriptum eft de eo: vx 21 
autem homini illi per quem Filius hominis traditur : bonum erat 
ei, fi non natus fuifi!et homo ille. Et quum ipfi comederent, 22 
accepit Jefus panem ; et quum benedixifiet, fregit et dedit iis : 
et dixit, accipite, hoc eft corpus meum. Et accepit poculum, 23 
et quum gratias egiflet, dedit iis : et biberunt ex illo omnes. Et 24 
dixit iis, Hic eft fanguis meus Teftamenti novi, qui pro muhis 
efFunditur : Amen dico vobis, quod non amplius bibam ex 25 

I p^ '-^^^Q^!] In margine MSti % )Jf ).io!^t Pr^fo (pj ).iQ^t) 

f Num cgo] Leflio marg. ( Num ego) Et alii, Num ego ? 

C A P. XIV. 243 

27 ya-J:xiLaI.l. yQnNiaV .\^dju yOOL^ t-^?^ *•* ?^J! ^^^-^^ 

28 yOfiL^ |fcJ? Joyi-Q '.l-J? /5|i>| jJ^^ Jllf 'l^r-^ yp*j^::^Kjo 

29 yOQt „>s .a ^?(3 . OL.U-X ^i^JboJ ^) tiDo^aua V jL::^^"!^ 

30 ^.jj f^} ^^A^J . \3kQjL. oi^ v^?o i )j? jy Jll? •. yOlirsa^Kj 

31 ^io '.tiDoii.-^^ ^v oo) •> cjo ^aSLaL j^^L . J*^nj >L_jjL 
Lq-Jso} jLa_£!k-4-j*ja JooyL ^Jt •.^'^'N):^ J06) '^^J J'^jjts.j 

>^0Ol,. N,, O cSj ^-i«»1 Ld-«DO> 00) . i^ii ja^-Dj jl . t^J^Jii 

32 •:• c.iJ|.y3„*fnLou^ * OLiojtti oo) J-^^'|.xiN ' ^i?o . ooo) ^•f.^? * ri^'-'/"*^;? 

frudlu vitis ufque ad diem illum, quum bibam illud novum in 

26 tegno Dei. Et quum hymnum cecinifTent, exierunt in montem 

27 olivarum. Et dicit iis Jefus, Omnes vos ofFendemini in me nodte 
hac ; quia fcnptum eft, Percutiam paftorem, et difpergentur 

28 oves. Sed poftquam refurrexero, praecedam vos in Galilaeam. 

29 Petrus autem dixit el, Etfi Omnes ofFenfi fuerint, fed non ego. 

30 Et dicit ei Jefus, Amfen dico tibi, quod tu hodie in nodle hac, 
antequam duabus ~ vicibus ^ gallus cantaverit, tribus abnegabis 

31 me. Ipfe autem Petrus ex abundanti dicebat magis, Si fuerit 
necefHtas moriendi tecum, non abnegabo te. Itidem autem 

32 omnes dicebant. Et veniunt -f in agrum cujus nomen eji Geth- 

I jKj'^.n^] In margine MSti JK^JO^ 
t jn agruni] Lectio marg. In locum. 


244 M A R .C I 

)a*^ 1 co) OLjiis^J jjiiJi^^^ . yooij^ |.^f o V o*^ibaoi>*io!^o 34 
0*^—0 ^-.lio V o*^j..^Itf o )-iijO) ooD . }LaNo\ ).^^jx ci:^| 35 
yjj ) — L— n-...»f •. Joo) jyi— isoo .) ^)J '^^w--i. ^^^ \s.^S^ 

^l^fo . ^K^ju oo) oux^ <j*y-:i..i.l '. OLaJSsjf ^i&s,>, t.,»yboj&vJ^ 

3« a jr.?? r-?-^? • t^ JKjJLj-^K!» ^OLli^O •• )-:=>f OO) ) ^ o^ * % Joo) 

/3^^ Jilf .) — jj )— ^j )-JJ^ ^r^ Q^ JOj -^po) ).m.:i cij.:bo 

V-^?0 . y-»-£tjis01 ^ yOOL^ yOOL^ oj,nf>S00 ^I^O v Kjjt 37 
J^j.. -.j^s^JioIj Jl) •. OO) Kjf «^*^! •. yQ..bwiQJU . l£DO*^.,J3^ 

•:• )-jn.im i\ yCi^j:i.l Ji|t o^jo o*,„«.jb.LLf *. o'^j).Li^^^'^ ^JS^ju 3S 

Vj^ y D OoLo V ^juu^ ^--*t J^IOO . pJwOj^ ^-^ J-^°> ^9 

OoL '. «t ^O) ^O . *^^ ^^C^^^ OL^ ^ OL^ ^O oi^J 40 
^01 ,» l,».a> t-S^ oOO) ^OLjJ^s-»^ '. > »n iSot ^ \^] UNN.Q.^^ 

fimani : et dicit difcipulis fuis, Sedete hic, donec oravero. Et 33 
affumit Petrum et Jacobum et Johannem fecum j et coepit ex- 

pavefcere et moeftus efle. Et dicit iis, Contriftata efl anima mea 34 

ufque ad mortem : manete hic, et vigilate. Et quum acceffiflet 35 
paululum, procidit fuper terram, et orabat, ut, fi poffibile effiet, 

tranfiret ab eo illa hora* Et dicebat, Abba, pater, omnia poffi- 3^ 
bilia tibi j transfer a me poculum hoc : fed non quid ego volo, 

fed quid tu. Et venit, et invenit ^os dormientes : et dicit Petro, 37 

Simon, dormis ? non potuifti unam horam vigilare ? Vigilate et 3^ 
orate, ut non intretis in tentationem : fpiritus quidem proraptus 

efi, caro autem infirma. Et iterum quum abiifiTet, oravit, eundem 3^ 

fermonem dicens. Et quum reverfus efiet, rurfum invenit eos 40 

C A P. XIV. ' 245 

'i-gixwuLLjo^iiny» an^t , yOOiJ^ t-^/o ^ \' ^^) ^ ^^s^Lv 
)■ ■ }]% o)*|..^^ ^CL^^N^A^ ^o . ^iSo^so ILJ . ).v>Noi>^ ovp 

42 .;.o',.^ ci!^ ^"^^tSbt 00)^0) .^)^i Q^ao •)-a..^| \^r*\^ 

43 t— ^? l--&^^ >'|n ffl ^|oou* ^L^ '.^^^bi^a^ ^ ooL ^y-mJ^o 

) iM ^ ,1 m jQ— .:>> )-*-^. OLboz^o '.^iCL^^L ^ao ^oo) uO)o^sj^ 

44 OOL^ •>|jLUtOO ^i^mo )»JOL0 CiAat Lo^ ^ .'j.miOO^ **"««(/ |vA 
CQAJ» 00) %',.^J t-^ yOOL^ /Lj Ol^ ^^NtSst OO) ^VJOO) 
. ^wji^'y»0)) V c»0)0, "^ ^O^O c<0)Oy— j>*0^ .cjO)oJS.^J OO) |»j^ 

45 '.cji-.rrij ^fi. n ^)*' .•^.-Jsbj olJ^ o*| D jLf t-^ jY-w^b * ^««/3/j., 

46 •:• uO)Of.-..jafo ) i^ .M »f uO)CL^:^ ^0.^^^ ^^> yOjo) . 01 nt.jo 

dormientes, (erant enim oculi eorum gravati) et non fciebant quid 

41 refponderent ei. Et venit tertia ~ vice ^, et dicit iis, Dormite 
quod fupereft, et requiefcite : appropinquavit finis, et venit hora : 

42 ecce traditur Filius hominis in manus peccatorum. Surgite, 

43 eamus : ecce is qui tradit me, appropinquavit. Et flatim adhuc 
quum loqueretur, venit Judas Ifcariotes, qui unus erat ex duo- 
decim, et cum eo turba cum gladiis et lignis, a principibus Sacer- 

44 dotum, et Scribis, et Senioribus. Dederat autem is qui tradebat 
eum fignum iis, dicens, Ille quem ofculatus fuero, ipfe efl : pre- 

45 hendite eum, et abducite ^eum^caute. Et jftatim quum ve- 
nifiet, acccfiit ad eum, dicens, •f-Rabbi, Rabbi, et ofculatus eft 

46 eum. Ipfi autem injecerunt in eum manus,et apprehenderunt eum. 

J Ck^j LL^l^y] InmargineMSti Cl^j u,«aa 
t Rabbi, Rabbi] Leflio marg, Salve, Rabbi. 


246 M A R C f 

«^ ni>» ."u^i ^l-Qv V v^^^W^j ^iOr-T^ ^j^b^*ia^ )«gLOj.£^ q^^^ 53 
vQQi!«^^ <Pll<^ Qfai»^ l^Q. * )4Ua )->i<^. <iR>^. Iq^ >^<aj^ 

iic«^>t ^ly^ !^ o-_^^ 1».^^ '. OL^l!^ c^.nj )xuiO) y^ 

y-jgw. iuo . );,j.,t.V>tNo p \ oiS^t ^oo) oOoJSnj^ . )ijouD 

Unus autem quidam ex illis qui aftabant, qu,um ftrijixifle.t gladium, 47 
percuffit fervum principis §acerdotum, et abftulit auriculam ejus. 
Et refpondens Jefus dixit iis, Sicut cqntra latronem exiviftis cuni 48 
gtadiis et lignis apprehendere me ? Quotidie apud vos eram. in 49 
templo dpcens, et non appcehendiftis me : fed ut implerentuj: 
fcripturas i^ prophetarum V. Tunc dijCcipuli quum reliquiftent 50 
eum, omnes fugerunt. Et-unus quidam juvenis fequutus eft. euni 51 
amidus iindone fuper nuditatem fuam, et apprehenderunt eum 
juvenes: Ipfe autem quum reliquiftet findonem, nudus efFugit 52 
ab iis. Et abduxerunt Jefum ad principem Sacerdotum Caiapham, 53 
et congregati funt ad eum omnes principes Sacerdotum, et Se- 
niores, et Scribae. Ipfe autem Petrus e longe fequutus eft eum, 54 
ufque intro in atrium principis Sacerdotum, et erat fedens cum 

C A P. XIV. 247 

. ^'^ito..,^»LMl!y;i><:t Jilp vM.QUJQ;feM^t Jtoi^up \\QJU ^^ ooc» 
5^ v«,iO ia„V^.;> i5!s^JIL^t. QOQ) y.!QUftisp 'hs^ ?K^^ ..oooi| 

58 xr«^^,^r-^t v^ife««^J t-^ uP)ci:>»^ KfcJisj^t QGC1 ^i.cjtmib 

• ■ , * * * ' 

fc-4^ jN*t^.)fc^ f*^fe^ JJl |;-a5i-«? ^Q^ ^(ib^ y^j^Z^. v),.ii'.f,o 

• * * * 

V«.^f<5. ou-ik,: Jq.q> ^), » ., » ■■. N ^ }..-«JCi-*^. t«-^>. ool V jt'opi 

55 miniftris, et calefaciebat fe ad luEiaen. Principes Sacerdbtum, 
autemj et totus confcfllis quaerebant contra Jefum teftimonium, 

56 ut morti traderent eum, et non inveniebant. Mult-i enim tefla- 

57 bantur fallb adverfus eum, et teftimonia paria non erant. Et 
quidam quum furrexiiTentjteflabantur falfo adverfus eum, dicentes, 

58 Nos audivimus eum dicentem, Ego diflblvam templum hoc fac- 
- tum manibus, et per tres dies aliud non fadrum manibus SBdifical^o» 

59 ^° Et nec fic par erat teftimonium eorum, Et quum furrexifTet 

princeps Sacerdotum in medium, interrogavit Jefum, dicens, Non 

^i refpondes quicquam ? quid hi teftantur adverfum te ? Ipfe au- 

tem tacebat, et nihil refpondebat. Rurfum princeps Sacerdotum 

interrogabat eum, et dicit ei, Tune es Chriftus Filius Benedidti ? 

I .})0)aj] ■ In margine MSti ^iw? jijuiQoO OO' f)0)QJ' 


248 M A R C I 

.|2)ta^ yoJS«^^iu •. JioLfiD V^ubi~ -^ J&s*»J I-J-Qjaio ooL 64 
vc«o)a.Jboi. o^D yooi^^ ^> yOJOi . ynn>fc ^(.mjSJ^ |.j.^ 

.*OL..^ CD'yi >0, N yAtU^ a*|;JUO v^Lo^t UOIOJ^^ |«2LdLMl 65 

;.-Jbo)..,, ^Q,,.^o o)ln M.^.nV^No .' oC^i J^oj^2) /->.o\ ^\nVr> 

. i^.JuwbOt OO) oO)oJ^»« J OJ.^ '. )uuulJC^ V ^ % )..CLJlf . OL^^ 

• •• •• ■ 

|oo) c*o)o2kj? ^o <' OLJ^ ooo) ^' "> <^ « |n<=^na'^ |j.jt.::)ajtJbqo 65 
\\jiOijsjLay) ^Is.2:>s^ ^ ^^ I^L^ '.iS^K^ ?^r^ ^^r-S-^ 
i^l .l\.J^^ OL^ l}.^ y^ '«^;^^! c£oo'^ot„^!S o)L)-M ^.£^0 6y 

: v^7 t-^ t-^^ X** ^^ ' ^^^ *f^^V 1^>H ^<^^ ^-^ Kj^ 58 
^.dJ^ <n,^„jo voJ^u^ ^^^ 1-1-!^ )j^ <jLi<^) Jilo )-J? >^r-* JU 

Ipfe autem Jefus dixit ei, Ego fum: et videbitis Filium hominis 62 
fedentem a dextra virtutis, et venientem cum nubibus cceH. Ipfe 63 
autem princeps Sacerdotum lacerans veftes fuas dicit, Quid adhuc 
opus eft nobis teftibus ? Audiftis 'f blafphemiam : quid videtur 64 
vobis ? Ipfi autem omnes exclamaverunt contra eum, quod reus 
eftet mortis. Et cceperunt quidam infpuere in eum, et obtegere 65 
faciem ejus, et colophizare eum, et dicere ei, Vaticinare jk nobis^ 
Chrifte, quis eft is qui percuffit te : et miniftri colaphis excipiebant 
eum. Et quum efifet Petrus in atrio inferius, venit una ex ancillis 66 
principis Sacerdotum, Et quum vidiflet Petrum calefacientem fe, 6y 
intuita eum dixit, Etiam tu cum Jefu Nazareno eras. Ipfe 68 
autem negavit, dicens, Non novi, neque intelligo quid dicis. Et 

1 )3ja^ ] In margine MSti oCisal ).^a£ij ( )^tO^ ) 

f blafphemiam] Ledlio marg. ---^blafpliemiam) Oris eju5. 

C A P. XIV. 249 

70 ^^QjhDT yajQ) '.ooL ^\.^*D yJS»^0' •:-f6a) v^-a ool. ^t 00 

■ » • • 

ooiJ^ .'I-jo) |ju'^.2L^ OL^ W^r* ^l \po]:xL^o Q^yi.»,y7X 

/o, oj : VkO-ji I ot ;^ t-— ^Jt r-^! ' J^^!^^ tioo;-^OL.2) 

. KJ^L c^ joSldL .V y^ I ^)^ ^L)L • Jr-^J Jjo^oi^s.i* 
I yO, ,iNn ^ .V> I m 3 : ^«^j tiL2iJl] J^-ww^o «^-Joo) )-Q.Ci o'^.Jm ^o Cap. XV. 
•:• )-»AA^cu..a CL^oo ^y P\.mo )t,in,o ^0..:^^ J^JOL-:) aju> Oy-p.st 

6g exiit foras ante atrium, et gallus cantavit. Et ancilla quum vi- 

70 difTet eum rurfum, coepit dicere aftantibus, Hic ex illis eft. Ipfe 
autem iterum negabat. Et poft paululum rurfus, aftantes dicebant 
Petro, Vere ex illis es ; etenim Galilaeus es, et locutio tua fimilis 

71 eft. Ipfe autem coepit exfecrari et jurare, Non novi hominem 

72 iftum quem dicitis. Et fecunda ~ vice ^/ gallus cantavit. Et re- 
cordatus eft Petrus fermonis *f- dicentis ei Jefu, Priufquam gallus 
cantaverit duabus "vicibus ^, negabis me tribus. Et C03pit flere. 

I Et confeftim in mane confilium fecerunt principes Sacerdotum Op. XVw 
cum Senioribus et Scribis, et totus confefTus : et quum vinxiflent 

1 V^J> ^iil] InmargineMSti V uO» 

2 f-^c4^0L^t] A^>t? 

3 .n,tNo\NO..m] crvf^Qov^icv 

l-a^O» ^ o) 

t dicentis ei Jefu] Leftio marg. Quem (dixerat ei Jefus) 

3 R 

250 M A R C I 

{.,i.^tNo /s^Jbo jUb ^i od ^ jL).,«^,^-m poui) cuui ol^ 000 
} i.?\,>o JIJ .t-^J ^ OL^jiu'ooL •♦ciDa^iLa ^i oo) .Joo) 4 
001 . t^^^J^^on^ ^-^roLflo^ jJboo o|^ '. ^^ Ji|o iSw-i^ 5 

^-.JiiOf^w^* }. „1 ,,nt,^ .UJJS) /3f^ jilo <2oL jjo \XOJL« ^i 

viDj^i^J ^«^ ^isoJNJisoi 00)^1 Joo) is^f .ooo) ^ji^j^too) 7 

• • • 

.'^^, J>,w^Q^ OjfAii '.IjULO <n^|^ ^O -.000) Oy '^A Jl^ S 
ifOO-^JU^ ^^1 OO) .yOOL^ Joo) , n,\ iS^)ju^^i ],±A^^ 9 

Jefum, abduxerunt ~ eum \^, et tradiderunt ~ eum ^ Pilato. Et 2 
interrogavit eum Pilatus, Tu«^ fes rex Judasorum ? Ipfe autem 

refpondens, dixit ei, Tu dicis. Et accufabant eum principes Sa- 3 

cerdotum multa : Ipfe autem nihil refpondebat. Ipfe autem 4 
Pilatus rurfum «f interrogavit eum, dicens, Non refpondes quic- 

quam ? vide quanta teftantur adverfus te. Ipfe autem Jefus non 5 

amplius quicquam refpondit, ita ut miraretur Pilatus. Omni 6 
autem feflo folvebat^is unum vindum, quemcunque poftularent. 

Erat autem qui dicebatur Barabbas, qui cum feditiofis viniStus 7 

erat, qui in feditione csedem fecerant. Et quum clamaflet 8 

turba, cceperunt poflulare, ficut femper faciebat iis. Ipfe autem 9 

I OLli^)jL] In margJne MSti OL^ JOO) ^[.ilJ^ 
•f interrogavit eum] Leftio marg. Interrogabat eum. 

C A P. XV. 251 

joN^^ yCHTi^ ?r^?! \OJ^sJ? ^!^J ''t-^? r^ vpOL^ u.±2i 

•• ••♦, •• •! 

12 tCOQ— ^IUB ^I OO) VyOQL-Si. ^.'iCJLS j ^ ^j *, "^N JS^J*^aJS.jJ 

yoJSu^ yjLiT^j ^^\k20) ).x^ . yoou^ ]oa) 'f!^^ uj^ ^ ool 
13 1^1 yCu^oy •:-|.^icut |.;a^^l^ ^oiS^j^ ^^/> ootJ^ r-^^?! 

^4 cCOQ-^jl 1, ^ ^— 1I 00 . uOUkOQiskJ .0001 y i,\D ' OoJL 

JS*.J*^aA»v* yOjo) . y ^ .^. csul:::)) ^«a^ |.j^ . yOOL^ Joo) ^? 

15 uO) )■■, >a .N,^i J^oj ^ yjt cJDDQ^jL^ ♦:• uOLu.::sio!^j .a^n 

jQ.. ,>K,,.,^^0 *. <I0),.^ p^ *^J2J^ yOOL^ pQJU '. ^ -^ \J )-£i2L£0t 

16 ^! )^Oj^?|...^.io vO^S^pjj jl^^^ 9\'^ o),.~jt ^ Vtn»>^ 

Pilatus relpondit iis, dicens, Vultis ut dimittam. vobis Regem 
10 Judaeorum ? Sciebat enim quod propter invidiam tradidiffent 
i I eum prjncipes Sacerdo.tum. Ipli autem principes Sacerdo- 

tum concitaverunt turbam, ut potius Barabbam folveret iis. 

12 Ipfe autem Pilatus iterum refpondens dicebat iis, Quid igi- 

13 tur vultis ut faciam illi quem dicitis Regem Judaeorum ? Ipfi 

14 autem iterum •fclamabant, Crucifige eum. Ipfe autem Pila- 
tus dicebat iis, Quid enim mali fecit ? Illi autem magis 

^5 clamaverunt, Crucifige eum. Pilatus autem volens populo 

fatisfacere, folvit iis Barabbam, et tradidit Jefum, poflquam ver- 

16 berafTet eum flagellis, ut. crucifigeretur. Milites autem addux- 

I OOO) ^fc^o] In margine MSti yOOL!:^ CSIajILJ ySi (OOO) ^^d) 

• • • • • 

V ^v^? r^ ).JOi.D oAjI ^ 

t clamabant] Leftio xnarg. (clamabant) Quum concitati eflent a princibus Sacer- 

dotum, dieentcs. 

252 M A R C I 

Ol— Jt— J) ^^^ OL^ 000 -^juwJiiOO v)«*lQjt )■ .O^OaO cjy-A> I9 

• • • • 

. )— aio -^ ooo). y I SOiim ^o . OLrii ooo) ^io^o . ) h n^-^ 

•*pOv^^f cjO)QACSA^f % OLT^i , OjcjJ-^ ^O . OL^ OOO) ^^^^— TO 20 

01 ^fc ^ I n^ >oo V )-fcjL:bsjt • oi>w.v j-jj^ cO)o ■L.:-^.'^o 

oOQ— ^Jil .)— £D>0— »^} ^-^ }00) jifl ) — ULijQD ^yOJiw^aA^ 

I ^ iJ^j ^oQJLjt ) — lOjJ . ticaSo^to c£0OJ^)mpOL^t 

•. Jifrs Do> ^J^s \n — — s^ v^ — 5w oO^ ^^j^sjk^o •:• otlisjt 22 

^A—-nOL— jo •:-}j&s, ,^n*yDt Jj&sooj ),n,B5^JSOot ouij&sjjt uo) 23 
Jl) y_-jj 00 «v^^o V? N^!*>H — w ^JS, m So N d.^ ,^ ooci 

erunt eum intra atrium, quod eft praetorium, et convocant totam 

cohortem: Et induunt eum purpura,et imponunt ei pledentes co- 17 

ronam fpineam. Et coeperunt falutare eum, Salve, rex Judaeorum. i8 

Et percutiebant eum fuper caput ejus arundine ^ et infpuebant in 19 

eum ; et quum pofuifTent genua adorabant eum. Et quum illu- 20 
fiflent ei, exuerunt eum purpura, et induerunt eum veftimentis 

fuis. Et angariant quendam qui prasteribat, Simonem Cyrenaeum, 21 
venientem ex agro, patrem Alexandri et Rufi, ut portaret crucem 

ejus. Et adducunt eum in Golgotha locum, quod eft interpre- 22 

tatum, locus Calvariae. Et dabant ei bibere acetum myrrhatum : 23 

J ^OujQ^OIVS)] InmargineMSti. O) ]\.dI JD 

C A P. XV. 253 

25 ^a) LoQ) oL»b^^ v\^o,na.i jjJio ojL^t .•yOOUx^ss^ )-£a2> 

26 jloJL^^i^O.^ JLoO) OLjJ^s^Jo •:• ciOIC^^NjO JiisuiJkj-^1. JJ&SmXJU "^ 

27 OLba.i.0 •:-).«.iQ i^ jjs^S,^ oo> : {..^.^JSoi oO^.>i JjNibo.| ^ 

>' No r n ^^J^ ^o .).jla^ ^J^ t— ^ . )i l^mN ^>L ySNj 
2B )„ .1. , ,mQ>o j jU jQj^o '.f^^t o^ )^^o ub^L^o •:• OL^t 

29 1 — :» . OL^ ooo) ^i^^_^ ooo) ^^ji^^^t ^ii^oio •:• o-jlmL^ 
^V— A^Y oo) oj * o)oJ * '. .^v—^f o yOO).,. jii.tr ooo) ^^ ^.1 t>o * *» 

30 « ^ . J \ K.-.j^ ojQ^flu '.). L-^ )J!ioa.» I^^^o^o '.;,1Lq^ol^ 

31 t— ^ )^.JCM niKit (Bf ^Lq^o^::^ ou^ ♦:• ) ^ iNj ^ LqjuO 

24 ipfe autem non accepit. •f' Et quum crucifixiffent eum, dividebant 

veftimenta ejus, projicientes fortem fuper iis, quis quid tolleret. 

25 26 Erat autem J hora tertia, et crucifixerunt eum. Et erat in- 

27 fcriptio caufas ejus infcripta, Rex Jud^orum. Et cum eo 
crucifigunt duos latrones : unum a dextra, et unum a finiftra ejus. 

28 Et impleta eft fcriptura, quae dicit, Et cum iniquis reputatus eft. 

29 Et illi qui praeteribant, blafphemabant eum, moventes capita fua, 
et dicentes, || Vah, O deftruens templum, et. in tribus diebus 

303^ aedificans : Serva teipfum, et defcende de cruce. Similiter etiam 

1 ciO)n">Nj ^ao] In margine MSti OL^ ^i.^NjO 

2 j^.^JS.^L JJSo-^Ju] Jiis^J5>sjJSsfu (^b^Sh) 

3 oC^i JK:^^jj.i] OL^ixji ).aN^jx % J^CisOk 

4 ^of] ova, o)oJ {o)of) 

t Et quum crucifixiirent.] Ledlio marg. Et crucifigentes eum. 
X hora tertia] (hora) Scxta. 

II Vah] (Vah) vah. 


254 M A R C I 

% ,,^}\. .m JI, VOO0 ,^0oJ jjlgsip p^ jf^ l^ v^j^iO» 

♦ . . 

<-<?SfeN M?^^ '-r^l f^ t^V ilASi X^QJfei. (P^^l v7.^^sjshX.|^ 
^s-jrt ^-^r S&Q^V 1?^ > l\=k U^)i l<^ VOOQ); -^V^J QPw^QIU S^ 

o\ — li^ fooi ) o. a.,>o v) 1,1 n:z> ^oioo )Sui ^ ).,^q2l£d )bo 

■Ni Kh,_ .^ )■ in:^>\ flj y^f li ,Myi ! o no,^,fo :^..!^f ^.^ 

jprincip.es S.^QerdptiJm illudenteSj alii ad, alios cum Scribis. dicebant, 
Alios fqrvavit, feipfum non. pAteft fexvare. Chriftus Rex Ifraelis 32 
defcendat nunc de cruqe, ut videamus et credamus:. Etiam illi 
qui crucifixi erant cum eo, exprobrabant ei. Quum eflet autem 33 
hora fexta, tenebrsB fadtae funt fupra totam terram, ufque ad hor 
ram nonani. Et hora npna clamavit Jefus vpce. magna^ dicens, 34. 
•f Elpi, Elpi, lama fabachthani ? qucd eft interpretatum, Deus 
mi, Deus mi, ad quid deferuifti me ? Et quidam ex illis qui S5 
aftabant, quum audiviffent, dicebant, Ecce Eliam vpcat. Quum 36 
cucuriiTet autem unus, implevit fpcngiam acetp, et imppfuit arun- 
dini ef potum dabat ei, dicens, Sinite, videamus fi veniat Elias 

1 U^^IS^l^]^ jJiO*.^ uO^ cio!!^] In margine MSti EA&))? EX&)n 

C A P. XV. 255 

38 ) V^^ ^ ^^\x^ ^--^ .<^>^0^ c0iKfiD| jtorforj ^vL tAaifo 

39 : OL>N^ noN Joor }^\ oo) |.jo;.>.^jld * ^t Jj^ ^ •:• jfc^jaAs^ 

40 )jiut tSif ^) ooo) jfcs^j •:' JOL^^. Joo> uo)oiS«*J J*|.^ vjtojo) 

/1^^— 4). ^ ioO) CL.— »Jis^J ;^Ol.^1 . c*00) ^)-*»| ).njaOy ^ 

. f>Q-— 2i.| 001 csoi" n \ ■ ■»r...),!x?^ t.0». /o)i*^^o •. f iiS.*^,,—^ 

41 .^JLj^y—^ Joo), c*o)oj&s-»|" t-^ ca^ii ..^ev ./3cuisJS/o ciamaj/jo' 

f^ ' \ ^^f"^ > 01 iX u»00) ^^tOJI^O OL^' uOO) ^^-.linft^ 

42 ^^ ^Q ♦:» ^ »^t,»'yojll OL^o^ ooo) ci^^x^b^r ^juo) }2;j^_£& 

QLoJ^iia^.l CQ) JJ!^s^O"^:bi loO) OW^^I Xii^JJi© V fOO) )iA^V 0^*.» 

43 ;,>^»<. (ia^^a)I);lcu^j; ^^..^ior oo) «SW&a.*^ fi.^ . ^Zs^:i.a> /^,^^- 

37 detrahere eum. Ipfe autem Jefus quum emififTet vocem magnam^ 

38 exivit fpiritus ejus. Et velamen templi fiffum eft in duo> a fum- 
S9 mo. ufque ad imum. Quum vidifTet autem Centurio qui ilabat 

ex adverfo ejus, quod fic, quum exclamaflet, exiviflet fpiritus 

40 ejus, dixit, Vere homo ifte Filius erat Dei. Erant autem etiam 

mulieres e longinquo fpedlantes: inter quas erat Maria Magdalene^ 

; 41 et Maria mater Jacobi parvi et Jofe, et Salome. Quae et quum 

effent in Galilaea, fequebantur eum, et miniilrabant ei : et alias 

42 multag quae afcenderant cum eo Hierofolymam. Et quum jam 
vefpera elTet, (quia erat parafceve, quod efl ante Sabbathum) 

43 Venit Jofephus qui erai ab Arimathaea, honoratus Senator, qui> 

I ].JQ^.^«JJd In margine MScl yOa|.A.^0LD Oa^ 

256 M A R C I 

J-n£a!»i Joo) uooJS^J oo) c3Jt 001 ; ci{Lji.ooL2k>ao paaLioJ 
%cioa^)L£) Id^\i»««i. o^V^^ ^— :io •. fOLJ^t jLaaHSNii^ 
Oy-o ^--^ y^fi OLboL ^t tioa^lLS) . MaAat o^-^ ^)juo 44 


*:• c2lioajX ?t-s^-^ \p^ ).jaa;..^jLD ^^ \^^ ^^o . ikx^ [•^f^ 45 

V 01 c^ "^ ot 0*^^ Oj£s^J ^:io •. l-jo^ ^j cajMOj ^^ oo) 46 

^^ iLmSJ Joo ooo-tsjjt oo) ^^.jziLn^ CLiOioo '.Jjo^^ 

^t /o}->)).:iiO •:-J*^.2LD) l-^^l. ^^ 1-^)-^ ^\^V-^o .)»^aju 47 

• t < • • • 

/*) — a — »] coo) ^j^ *. oj^ajji (-.o) ^a-»v^o J^vA^^._!io oO) 
Cap.XVI. cx.ij!^J^):iso oo) )^-,).^ •. JiS^i^i L'^:^^o v^a^LiS^ ^ 
]^JA»^ '.pooio) y^xj^j '. CA^o!^),XQo ac>a3),jjt uO) )-*9).^o 

^OO) ^LJ '.^..^.SUt ^l J^£)^ CAv_£QO '.•' oOt I I »K •SO 1 ^L),JV 2 

_ • • • • . . 

: y^^o)La— ^Sfc ^«uo) uoo) >j<^?o . )«ji.^qju cKuJt ^ J^n nN 3 

etlam ipfe erat expedtans regnum Dei, et quum confidentiam 
fumpfiflet, ingreflus eft ad Pilatum, et petiit corpus Jefu. Pila- 44 
tus autem miratus eft fi jam mortuus efiet : et quum advocaflet 
Centurionem interrogavit eum, Si ante tempus mortuus elTet. Et 45 
quum cognoviflet a Centurione, dedit corpus Jofepho. Ipfe au- 46 
tem Jofephus emit findonem, et quum detraxifiet eum, involvit 
eum findone, et pofuit eum in fepulchro, quod erat excifum de 
petra : et advolvit lapidem ad ofi:ium fepulchri. Maria autem 47 
Cap. XVI. Magdalene, et Maria mafer Jofe fpedtabant ubi poneretur. Et i 
quum tranfivififet fabbathum, Maria Magdalene, et Maria mafer 
Jacobi, et Salome, emerunt aromata, ut venirent ef ungerent 
eum. Et valde mane primi ^iei hebdomadis veniunt ad fepul- 2 
chrum, quum exortus efiTet fol : Et dicebant apud feipfas, Quis 3 

C A P. XVI. 257 

6 ;.— .^f ^i 001 •:-.,^oiolo jLjCLkjJL^J <3-§-iw^i ] 1 iviin 
ooL^ :y»yy-j 00 ^^^ ^OwO v>n a iN .ypioLLL Jj *.^ot^ 
) — ajf jAsjiot Jo) . )m3jO) «jOJo&vjJ Jl) . OL^ ^ais %c£i:^^jj> 

•• •• •• 11 

^-J^Ji ) — I — a-af tjOLjjo)-juL ^L . )L^y^^ yor>\ /o^! 

8 Joo) ^ — X— fcj^ . J*|-.ajD ^-^ y .>o^ N y.n^.i ^o ^ •:• yonZV,., 

jo^ — i>o JUo ta—jjy J[)o . Joi-JboLo JJ^aLj ^— *— ^ ^^oi^ 

4 revolvet nobis lapidem ab oftio fepulchri ? Et quum intuitaj 
elTent, viderunt quod devolutus e/^ef lapis : erat enim magnus 

5 valde. Et ingrelTae in fepulchrum, viderunt juvenem fedentem 

6 in dextris, amidtum flola candida : et obftupoierunt. Ipfe autem 
dixit iis, Ne expavefcite : Jefum quaeritis Nazarenum qui cruci* 
fixus eft, furrexit, non eft hic : ecce locus, ubi pofuerunt eum. 

7 Sed ite, dicite difcipulis ejus, et Petro, quod praecedit vos in 

8 Galiloeam 5 ibi videbitis eum, licut dixit vobis. -f Et exeuntes 
fugerunt a fepulchro, tenebat eas enim tremor et ftupor: et ne-* 

I ^vO|^ ^.n„?^,„.| ^0] In margine MSti yin^ J wOw^QlA.* ^O 

t Et exeuntes fugerunt a fepulchro] Le6iio marg, Et quum audiviflent, exiverunt! 

(a fepulchro) ■ 


256 M A R C I 

)-iiia^t Joo) ciO)oJS^J od) tajt oo) : ti£L»LooLiswa::i [jbQAioJ 
0^3 ^--^ ^ft oi-^Z. ^t tma^iLa . VkQjLit o)*^~a ^I^uo 44 


*:• <£UDaj!^ ?Vsk:^ ^^ pa.tV'^»Lo ^o v^^ ^ao . iSi^j^ [^r^ 45 

V 01 Ci "^ 01 3fii 0)jfrw^J ^.DO '. J-JO^ ^j C2L£QQ^ ^> OO) 4^ 

^^ Jl*m£) Joo) oo)o^wj| oo) J;..a.ix:=i OLicioo '.Ijo^ni 
^jt /o|.j)|.:^ c-J^JiX)! )"^)L ^-^ |-2i)-:a ^»^v-^o .)»^aso 47 

• • • • # • 

^) i:i.j^ uioo) i^)-ja '. cjbxooj^t ^^ ^a^v*^^ ^iS^A^^».^ uO) 

y 7 . ... 

Cap.XVI. ci.j-j!iii.J,-,^)^ ciO) ).j-,)^ % JJ^.:xju Lv.:i-2sb ^o •:• ^a-vioLJis?^ ^ 

\iJU:^^ '.\!^OlO) ^^jJL^j \ Ca^q!^)-£QO GOQ OJ-j^^ uO) )..»^).^o 

^oo) ^L^ '. )..^XJut ^i ^v^^ a«£0O •:• uOi i ! ^lBVI i y->L).jt 2 

• • • • ^ 

: ^jO)La-.^ ^^o) u»oo) >^if-^^o . )..ji.:baju uw^j> ^ ^y^ n/S 3 

etiam ipfe erat expe£tans regnum Dei, et qiium confidentiam 
fumpfifTet, ingrefTus eft ad Pilatum, et petiit corpus Jefu. Pila- 44 
tus autem miratus eft fi jam mortuus efi!et : et quum advocafifet 
Centurionem interrogavit eum, Si ante tempus mortuus efiTet. Et 45 
quum cognoviflet a Centurione, dedit corpus Jofepho. Ipfe au- 46 
tem Jofephus emit findonem, et quum detraxifi^et eum, involvit 
eum findone, et pofuit. eum in fepulchro, quod erat excifum de 
petra : et advolvit lapidem ad ofi:ium fepulchri. Maria autem 47 
Cap. XVI. Magdalene, et Maria mater Jofe fpe£tabant ubi poneretur. Et i 
quum tranfivifiTet fabbathum, Maria Magdalene, et Maria mater 
Jacobi, et Salome, emerunt aromata, ut venirent et ungerent 
eum. Et valde mane primi diei hebdomadis veniunt ad fepul- 2 
chrum, quum exortus efifet fol : Et dicebant apud feipfas, Quis 3 

C A P. XVI. 257 

• . •• ^ ** • 

6 ;« ^f ^t 001 •:• -,^oiolo jLjOw JL^-mf c2L§-aw^t ) 1 .v?in 
ooL^ ^)-*)?-^ 00 ^iSjf ^jjbwn^ >^ot,iN ..yOioLLL J) '.^jOl^ 

) CUj Ji&sJ50t Jo> . )«ajO) cjiO)ofis*jJ JU . OL^ ^CLO '.cal^^jjt 

*' k •* '*^II 

f-JscJj ) 1 a— »J cOLaJOJ-juL ^boL . ,lLiu>^^_-^ yO,n\ /3^J 

•• y 

8 Joo) y — fc—jaj . JV"^^^ ^--iso y .lO^ \ yi,n<-^,i ^o ^ •:• yoaL^. 

JOy — ^ jljo <«,. iJJ j]o . JOU-^Lo J^wjL*^ ^.»1»^ ^^OL^ 

4 revolvet nobis lapldem ab oftio fepulchri ? Et quum intuitas 
efTent, viderunt quod devolutus e/pf lapis : erat enim magnus 

5 valde. Et ingrelTae in fepulchrum, viderunt juvenem fedentem 

6 in dextris, amidlum ftola candida : et obftupuerunt. Ipfe autem 
dixit iis, Ne expavefcite : Jefum quaeritis Nazarenum qui cruci* 
fixus eft, furrexit, non eft hic : ecce locus, ubi pofuerunt eum. 

7 Sed ite, dicite difcipulis ejus, et Petro, quod praBcedit vos iti 

8 Galilffiam ; ibi videbitis eum, ficut dixit vobis. -|- Et exeuntes 
fugerunt a fepulchro, tenebat eas enim tremor et ftupor : et ne- 

I ^vO^ ^n<=^..l ^0] In margine MSti yA.Q^ J ^Ow^tOAj ^O 

t Et exeuntes fugerunt a fepulchro] Leiiio marg. Etquum audiviflent, exiveruni; 

(a fepulchro) - 

^ T 

258 M A R C I 

•• •• - •» 

l) ^%»..o ••^--»t /2— o ^-«3 ••■ t-s^ ^^^ ^^! ' 'Xff^l 9" 

^o— jo)o . y ,in^o ooo» y iNi^^i .rooo» OL^a^> yOjou^ n 

^^ESn..^ vO> ■■L,->a. ■lO) ji) .QUjJbO oj^ULiLjtO C4.M1 QJ^bOJu Y.X) 12 

jLobo^ cj^:^s^L^ yinNoL^bo ^ yOOLOii^ ^^^sX *. ^«I^o) ^t 

Q, S)^ , O yO lOIO v) CD^Q<^jy OOO) ^;ii^>f ^ 3 '. jl^^f '3 

fj^.^')^jU . o i>o,»ci ^QJOL^ jl2>Jo «^v^! ^*!SqlS o*y ^ m U 

mini quicquam dixerunt : -f timebant enim. Quum furrexiflet 9 
autem mane primi ^ki hebdbmadis, apparuit primum Marise 

Magdalenas, ex qua ejecerat feptem daemonia. Illa quum iviffet, 10 

nunciavit illis qui cum ipfo fuerant, qui lugebant et flebant. Et 11 
illiquum audiviflent quod viveret, et confpe(5tus eflet ab ea, non 

crediderunt. Pofl: autem haec, duobus ex ipfis ambulantibus 12 

apparuit in forma alia, dum proficifcerentur in agrum. Et illi 13 

abeuntes nunciaverunt reliquis j neque illis crediderunt. Pofl:re- 14 

1 V V*»^ «jOd , y^^jl] In margine MSti <4Pr^ ^^-—iJ&^LflOiO 
J^s— Jk.:Zt1 yOJOLl^ ^ O,.. .'^L^I ^^Ji^O) ^.jI ^OlJS^ y ,^>!SciO 

MoJL» 000 yjt^O) ^--j1 yl^^^ . x-fc^^oj jfisM»JLubNO '. tico;..^j3 
JJS^OLTi jLojo^D ypdyjLOi jySo l^y^iaS J^f^ )mWU^ Jto 

V ^j !ibOj ^Q>Ow^1 ).J«DjQ2i1 ^JS.A,1>)s">,>.J^0!0 JOo 

t Timebant enun] Marg. Adduntur alicubi et hsec : Omnia autem quae 

imperata fuerant illis qui erant cum Petro brcviter nunciaverunt : poftea autem ipfe 
Jefus ab Oriente ufque ad Occidentem promulgavit per eos prjeconium facrum et incor- 
ruptum falutis seternee, Amen, 



C A P. XVI. 259 

ji. S ^«-jmu-mo '. c4«>v^]Lj vfln..%^.j^'!^ ^tO,>>o,ffl i^^ v ^t ^ 
r^ iQi — N>.i ^^^^y^ .•)— ^*^ lo.t.a a>vo .^ooL^t jLaxiajo» 

16 w-^a lOL^ Jl)t ^--»t 00 ,i£>) Sj^s^ Y-Jia^O ,^!!CL.QL!^t OO) 

"• • **. ■'•« " 

. yCLJbs-Jiw.:iQ — 1 JL^ ) I .«X:::^ . yOGSuj Ja*t lu^Mt l^oeo 
jQy^ ].jJS»oa!^ V |.^a£D "^ ^Jo . yCL^bNjaAj f Loqju V jjY-j)-:Zio m 

*. yO— ^Q — I— 10 1 ) J^J J0Lj^3 ^*^ub. . .yOJ^ ) a I Jil yOJt^AJ 

jJ^s— rii '. \3>o ■ ft » ^-'r^ ^aOO) ^so oo) •: yOoOLJ J^)-^i-^o 

)■ ,l„ g., V? . ^-J^ oKaO )-«^A^ toX^s^^ yOOL^^ifc XiilSJ^I 

20 •. Jj&w,oot ^ r\.,.r::^ ojf.— dJ aa2uj ^:^ ^t ycuo vJol^j 

mo ^. autem ^ accumbentibus undecim apparuit, et exprobravit 
incredulitatem eorum, et duritiam cordis : quia illis qui viderant 

15 eum exfufcitatum a mortuis, non crediderunt. Et dixit iis, Ite in 
mundumi totum, ~ et ^ praedicate evangelium omni creaturae. 

16 Qui crediderit et baptizatus fuerit, fervabitur^ qui autem non 

17 crediderit, condemnabitur. Signa autem credentes haec fequen- 
tur : in nomine meo daemonia ejicient, linguis novis loquentur ; 

18 Et iK in manibus i^ ferpentes tollent; et li ~ venenum ^^ lethale 
aliquid biberint, non nocebit iis -, fuper aegrotos manus imponent, 

19 et bene habebunt. Ipfe quidem igitur Dominus Jefus poft- 
quam loquutus fuiflet iis, afTumptus eft in coelum, et fedet a 

20 dextra Dei. Illi autem quum egreffi eilent, prtedicaverunt in 

26o M A 

omni loco : dum Dominus aux 
per figna quae fequebantur. 

Finkum ejl evangeliumfanSium k 

M A R C I 


■• •• « • 

minus auxiliaretur, et fermonem confirmaret 

ifanSium Marct, ^uod hquutus eft Latine Romcs,